صفحه 1:
صفحه 2:
صفحه 3:
توپولوژی
(Topology)
تیپولوژی
(Typology)
مورفولوژی
(Morpholog
y)
صفحه 4:
: بررسی مسجد جامع از نظر توبولوژی
موقعیت
:(Location)
مسجد جامع نبریز که به مسجد جمعه نیز
معروف است در انتهای بازار نبریز و ضلع
جنوبی سجن مدرسه طالبیه و بین مسجد حج
السلام و مسجدمیرزا اسماعیل خاله اوخلی
قراردارد موقعیت مکانی این بنا به گونه ای
.اسلت که بازار تبریز آن را احاطه کرده است
مجاهد(اتحاد)
صفحه 5:
و |
شكوه در ز 1 5
MULTAN, =
ARABIA
دمي ا
۳
صفحه 6:
در زلزله سال ۱3۹۳ (مق) اين بثا عسارتهای زیادی دید از جمله چندین طاق تن آسبهلل که
در ابتدایی حکومت قاجار توسط حسین قلی خان دنبلی حاکم وقت تبریز چندین(پایه متین و
پوشش,طاق و چشمه مرمت و بازسازی شد.
پس از تغمیرات صورت گرفته در دوران قاجار » در
عصر کنونی نیز آقداماتی برای تعمیر و بازسازی بخشهایی
مختلف این امارت انجام شده كه مى توان خاح محمد
باقر کلکته را به عنوان بانتى معرفى كردا وى كتابخانة ف
تالاری مطلوب برای استفاده طلاب احداث کرک
ا
حسینقلی خان دنبلی (خوی ۱۱۷۸ ق)
صفحه 7:
2(Religion) ادیان
از جمله ادیانی که در دوره حکومت سلجوقيان رواج داشت مى توان به دين الاي
ازع نوریو ردیت (» م بحیت و بودایی اشاره کرد. که دین اصلى و حاکم بر جامعه
دین اسلام بود.
صفحه 8:
مسجد چامع تبریر جز تیپ عثاصر معماری
فرار دازد و از جمله مساجدی هست. که
روش( ساخت کاخ اختصاصی فیروز آباد را
أساش كار قراز داده و به مساجد ایرانی
معروف اند.
صفحه 9:
: بررسی مسجد جامع از نظر مورفولوژی
شيوه رازى :
جهازمين شیوه معماری ایرّان شیوه رازی هست که در آن
26 پذیزی از شیوه پارسی و شکوه شیوه پارنی و دقت شیوه
خراسنانی دیده می شود.
اوج شکوفاییآو ترقی شیوه رازی در عهد سلجوقیان اسنت که
از آثار آن به مسجد جامع تبریز اشاره کرد:
این بنا در ابندا تک ايواتة :بود ولى بعدا مه دو ایوانه تبدیل شد.
صفحه 10:
قدیمی ترین بخش این بنا شبستان
وسْیعی است از طاق و گنبدهایی بر
فراز ستونهای هشت گوشه آجری
که برای زینت بخشیدن به آن از
گچ بری های ظریف و هنرمندانه
ور ار وا (ols pla Dy
است. این مسجد در دوره ابلخانان
مغول مورد توجه و بخشهایی از
جمله محراب رفیع گچ بری شیاة به
آن افزوده شد.
صفحه 11:
است که آجر و گچ ساخته شده است. مسجد
جامع تبریز دارای دو درب ورودی در قسمت
شمالی و بچنوبی است که امکان تردد از هر دو در
ابکان اپذیر آشنت. درب شمالی مسجد بهُ سمت
صبحن باز مق شود و درب جنوبی هم به کوچه
کتار مسنجد منتهی می شود. طول این مکان به دو
قتمت مختلف تقسیم شده است که بخش شمالی
ّن دارای طولی پرابر با ۲۸ متر و عرضی کم وادر
عوض بخش جنوبی آن دارای طولی برابر با ۲۲ متر
عی باشد. از سمت جنوبی وارد هسجد Apc phy AF
محض ورود شما داخل آلچاق مسجد که به مسجد
زمستانی-معروف است می شوید.
صفحه 12:
داخل مسجد جامع فضایی میانی وجود دارد که دارای یک طاق بسیار بزرگ است که دارای عرضی
۵ متری می باشد, بعد شما یک:محراب بسیار ساده و البته ماربیچی شکل که از سنگ مغر ضفید
ساچته شده است را خواهید دید. شاید در ساخت این محراب از سبک معماری درذوزه صفویان
استفاده شده است. یکی از وجوه بسیار چشمگیرتر مسجد جامع ستونهای آن است که عی توان به
فراوانی داخجل فضای مسجد دید. این ستونها همگی از قطر زیادی برخوردار هنشتند کل دلیل وجود
ستونها استفاده از آجرهای بزرگ در ساخت مسجدامی باشد.
صفحه 13:
ویژگتی خاص مسجد جامع تبریز عدم وجود
تزئینات اعم از کاشی کاری یا حجاری در این بنا
است؛ محراب مسجد جامع تبریز به سبک معماری
دوران صفویه با طرح مارپیچ آراسته شده است:
تنها یک کتیبه بر فراز طاق محراب وجوة دارد که
یادگار دوره ایلخانیان است«3 كج كاري
چشمگیری دارد. هنر گچ بری تزئینی هنر خاص
دوره ایلخانیان اللدك :و )كته هائ بل نظیر عا با نف
و نگارهای OT jee دوران به یادگار مانده
اسنت. در کتیبه محرابِ, آیات,اول تا هفتم سوره
مومنون به حط کوفی نوشته شده است.
صفحه 14:
اکتیه های شناستامه مستند بناهای تازیخی هستند, نه تنها مضمون که فرم و جنس و مکان نصب کتیبه
قابل ارزیابی است. در این بنا نیز مانند سایر مساجد تاریخی ايران چندین کتیبه نأستانی ,کشف شده
است. یکی از این کتیبه ها بر فراز دزب شمالی مسجد و دیگری بر روی دیوار چایه بخش غربی طاق.
مرکزی نصب شده است: كتيبه اول دستورات شاه سلطان حسین به رستمينخان سالار بلپه و بیکلرییکی
آذربایجان در سال ۱۱۰۶ هجری قمری است.
صفحه 15:
صفحه 16:
حرکت به طوز خاص در معماری یعنی راه رفتن در میان عناصر بصری و خیال در ذهن هم برای معمار و هم برايپناظر اثر. این
حرکت در سه نوع قاببل شناسایی اسنت: اول حرکت فیزیکی؛ یعتی جابجایی جسم فرد در فضایی که توسظ pole ماد قابل
درک ده اشت. دوم حرکت.بصری؛ حتوا وقتی که در نقطهای از فضابه صورت ابت ایستادهایم؛ چشمها حرکت داشته و از
تقطهاف به نقطه دیگر تغییر مکان دهند. سوم حر کت خیالی؛ گاهی روح انسانها درفضای خاصی میچگونه توجهیه بدق ندارد و
خیالاتی را در ذهن متبادر مینماید و این حرکت» حرکت خیلی است: حرکت به شکل سهبخاصیت فضأیی در فضا نمود پیدا میکند:
اول پونایی: فضاپی را که القاء کننده حس حرکت فیزیکیی(جابجایی) در فرد ياشلا فضائق يويا ميكوييم: نظير آنجه در باغ ايران
مشاهذه مينمابيم. دوم سياليت: فضایی که حرکت را برای چشم ایجاد میکند نه جابجایی در فضا را,(ذرآفضای سیال این چشمهای
ناظر هبتند که حرکت میکنند و فضا را درک میتمایند نه پاعلاق وی. سوم مکث! هر حزکتی در ذات خود دارای سکون مباشد و
آغاز و پایان هرتحر کتی را سکون تشکیل مدهد, 5 معماری بر از-این اصل استفاده شده اسلٍ. در صورت اعمال شدن هر گونه
تغير دز حركت ويابحالت ST فضايى به عنوان فضای
دز نظر گرفعه شده ا. ت.وصلء گذر و اوج در نضای معماری؛
دز قالب همین.سه خاصیت یعنی سکون(مکت)؛ پوییی(ج رکت.فیزیکی)» سبالیت (حرکت بصری) شکل مگیزند:
صفحه 17:
ملاصدرا (حرکت جوهري)
رتبه خیال
تشابه ادراك و حرکت در
معماري و قلسفه
adsl شناخت
کار بر روي شناخت و ساخت
عنصري از آن در ذهن
ادراك سیالیت فضايي
مسجد جامع تبریز
هندسه پلاني کشیده و
خوانا در ارتباط با مجموعه
آي از مسجد و مدرسه و
بازار
در راستاي شاهراههاي
اصلي شهر و راسته هاي
دروني بازار و جهت قبله
والي طاق نماها و طاق و
تویزه هاي داخل شبستان
اختلاف نوري زياد بين
فضاي درون و بیرون به
خاطر بازشوهاي کم و
آغلب سقفي
فرورفتگي و بیرون زدگي
متناوب طاق و قوس هاي
سازه اي در داخل شبستان
تکرار ريتميك قطعات آجر
ی ت حتف هس
خواص فضاي سیال . تجربه ي ادراكي فضاي
سیال
هندسه
پوبایی گذر(حرکت فیزیکی)
محور
توالی
نور و سايه
سياليت اوج(حرکت بصری)
اختلاف