ژئوپليتيک استان آذربايجان غربی و تحولات شمال عراق بر امنيت آن

صفحه 1:


صفحه 2:
ژئوپلیتیک استان آذربایجان غربی وتحولات شمال عراق بر امنیت آن ‎eta‏ 

صفحه 3:
هم اکنون که در هزاره سومپا گذاشته ایم.نبازهاءنگاه حاءلنتظارهاء تیقع هاو تحلیل ها کاملا دگر گون شده و هر تصمیمی امروزه در دنیا اتخاذ هی شود.چه در حوزه صنعت‌یا خدمات‌با روش های زندگی,بربایه دانش صورت می گیرد. طی سه دهه اخیرءد کرگونی هاي فرایلفی در دنیا روی داده است؛دنیلیی که درکن قرار داییم دنبای مولفه قدرت»سرعت» فرصت ثر وت»اطلاعات»ار تباطات و تغییرات سربع نامیده می شود. 

صفحه 4:
شلید در هیچ دوره اي از تاییخ‌تا لین اندازه به قدرت انطباق» توان تحول ونيروي تخیل نیازمنده نبوده ایم . انسانهاء سازمانها و حکومتها در روزگار بازمهندسي نظام جهلني» ناجار از ن هستند که جه تغییر بياند يشند. در لين شرليط تازه »كشف و درك فرمول بنديهاي حاكم بر مناسبات ميان تغيير و متغير» مناسبترين كزينه و كذر وازه جيروزي فردا است . 

صفحه 5:
لین رویکرد؛ آغاز دوباره اي براي بازمهندسي جهان و تعیین سهم ها و نقش ها در دفياي فردا است . دربحبوحه تردیدو تغیبر وس و آغاز فصل ناپايداري: ۰ ترسیم دیدمان هاي آینده ۰ پایش مداوم تحولات ۰ اقدامهاي کنش گرانه ۰ آگاهي ازروشهاي پیش دستانه * دیدن فردا و تصمیم گيري هاي به هنگام حي تولند هرجامعه وسازماني را دریافتن بهترین راهها و آینده هاي مرجع تواناتر سازد. درلین کشاکش تنها سیاست و رويكردي که احتمال موفقیت و كامروليي دارد» تلاش براي شناخت آینده در سایه ساختار نظام يافته ديده باني وبويش محيطي است 

صفحه 6:
م بابد م جيك ‎Laci Snel‏ :بايد ديده بانى محيط ۹ چشم انداز -1 توانمنديها ضعف ها كردن 7 يايش 0 ) مونیتورینگ ( 

صفحه 7:
در تبیین استراتژی جمهوری اسلامی ایران در زمینه امنیت و دفاع مطلب با این فرض نوشته شده است که * جمهوری اسلامی ایران به دلیل تنوع در محیطهای امنیتی خود و همچنین گوناگونی تهدیدات, با یک استراتژی چند وجهی برای مقابله با تهدیدات نامتقارن در امری "دقفاعی مواجه است امروزه حکومت گری و مدیریت سیاسی, در دنیای رو به جهانی شدن مانند زندگی در یک ساختمان شيشه ای است که درون آن به روی بسیاری از چشم ها باز است و مرزهای تعریف کننده خود .بسیار کدر و سیال هستند به گواه همه تحلیل گران» تحول تنها مولفه و عنصر ثابت این جهان است. از اين رو؛ اين 

صفحه 8:
‎ened‏ دولتها هیچگاه از عا جامعه امن فارغ نبوده است. اين در حالی است از آن که دارای فرصت باشد؛ تهدیدهای ‎w.‏ شماری را در بر دارد ‏مهمترین کار ویژه امنیتی يى نظام» يعنى تبدیل تهدیدات به فرصت ها اما فقدان یک | ‎I‏ ژ[ی مشخص در امر امنیت همواره باعث كرديدم است نا ابن كشور ‎see?‏ تهديدات موجوة و دم هر سا و ‎Hcl‏ 

صفحه 9:
آنجاکه ایران هم جزوتولید کنندگان اصلي انریي است و هم دوکریدور بین المللي از آن مي گذرد و افزون بر تن داراي نقش گذرگاهي برجسته اي است .همانندي پلي مي باشد که كشورهاي سه قاره اروپا آسیا و آفریقا را مي تولند به هم متصل کند . از این رو بهترین گزینه در میان كشورهاي منطقه است که درزمینه هاي مختلفي از جمله اقتصادي فرهنگي و. .- مي تواند به عنوان مبنايي جهت ایجاد و گسترش همگرايي و همكاري در آسياي جنوب غربي ايفاي نقش کند. 

صفحه 10:
تحلیل ویژگیهای ژئوپلتیکی امنیت ملی ايران در این موضوع هدف بررسی بين ويزكيهاى ژئوپلینیکی و جغرافیایی سرزمین ایران که بر مسائل دفاعی, سیاسی و امنیت ملی تاثیرگذار هستند و بايد در هر نوع توسعه و طرح ریزی های دفاعی, امنیتی وسیاسی مورد ملاحظه :قرار كيرد که اين موارد عباتند از موقعیتجغرافیاییایران‌در منطقه و جهان-1 قرار گرفتن‌در هارتلند 1 خلیج فاوس و دریای‌خزر قرار گرفتن‌در خاور میانه ی عنی‌منطقه -2/1 تقل uv 

صفحه 11:
۰ ود ادر 0 Roa ‏و‎ eburs oy ab ‏عمو‎ ‏وت ماه‎ ‏بجاو‎ ‎5 ‏ما‎ 2686 eve iG. ice ۳ ‎AN /‏ اه ‎ ‎ ‎ ‏1210168 ونير ‎ ‎Shuot shasiBakdar Abas. ‎ ‎ ‎ ‎۳ aS ‏موز‎ ‎gan ; 3 3 ‏ی‎ ota > isos 7 Bombay 5 2 es, = 3 ONO Arabian Sea ‏اعم‎ ‎MALDIVES ‎INDONESIA ‎South-north corrid JNDIAN OCBA ‎ ‎ 

صفحه 12:
[معع هه ف 58 ‎an‏ اروپا المضسحة< 42 _ (CIS)s Se eee poe 

صفحه 13:


صفحه 14:


صفحه 15:


صفحه 16:


صفحه 17:
‎cea‏ اسب سر اسف ید ‎ot ‏تس(‎ aiieea at ‎‘Azerbaijan ‎Caspian ‎Turkmenistan ‏الى ‎Be‏ عه *# ومو الهاي بت ‎Afghanistan ‎Pakistan ‏كم اح ك- ) مستت ته 1 ۳ = .= ‎‘Qatar Gulf of Oman:‏ 4 موادت ۳ ‎United Arab. ae MUSCAT oe‏ ‎Prownoe bomen Emirate oman ‏علق‎ 0 ‎ 

صفحه 18:
:مرحله یکم: تغییر رژیم عراق طبق ایده آمریکاء پس از سرنگوني صدام» بهتر است رژيمي در بغداد بر سر کار اید. که در معادله سياسي - امنيتي خلیج فارس و خاورمیانه, طبق ِ_ مطلوبيت‌هاي امریکا ايفاي نقش کند و با واشنگتن همسوي نماید. يکي از این مخورهای 7 همسويي» از دیدگاه واشنگتن مي‌تواند کمك عراق جدید به آمریکا براي کاهش نقش ایران و عربستان در اويك و بازار نفت. باشد. محور دیگر این همكاري مساله فلا بيش بيني مي شود. . زيرا هنگامي که عراق جدید از سوي يك رزيم نزديك به به آمريكا اداره شود. تمايالات ضد اسراييلي ان به حداقل خواهد رسيد. با تشكيل جنين حكومتي در عراق تا حدود زيادي به سرنوشت چالش در جریان سکولار و مذهب شیعه و نیز تعاملات آنان با ساير بازیگران داخلي و خارجي فعال در عراق .بستكي دارد 

صفحه 19:
(Georover-Ortho Product 

صفحه 20:
Ollficlds and Facilities 

صفحه 21:
Distribution of Religious and Ethnic Groups Sana ae a von a evr no ‏ی‎ مس 9 مره ‎SF chan‏ مس مسر جر تسس 

صفحه 22:


صفحه 23:
DS Agee eae ‏سا قاس‎ _, Aeoroaiion ‏مرو‎ i = Uzbekistan Caspian 6 7 5 1۳ Turkmenistan ae ASHGABAT Afghanistan Pakistan =. ve! ۰ 3 | 2 ص كيه منم Gut of Oman Arabian ‏0ب‎ Sea 003000000 د 

صفحه 24:
در حالي که بنيادهاي نظري مطرح شده اندء كاربرد عملي لذن ‘ احساس غريزي امكانات زئويوليتيك و درك تاثیر عمیق آن بر توسعه ‎as ics‏ اندازه تاريخ خود داراي قدمت است. زئويوليتيك در دوقرن اخیر : يك مفهوم بسیارسیال بوده ثابت ‎«١‏ و متغیر ژئوپوليتيکي نظریات متعددي طهورکرده آند. دسته ذه بندي اين نظريات ما را به چهار گفتما اساسى در حوزه زئويوا ليتب كا 

صفحه 25:
سر ‎TS eee‏ طرح مساله یکی از مشخصه های بارز در توسعه فضایی ایران؛ وجود نابرایریهای منطقه ای است. بر اساس مطالعات انجام شده؛ اين شکاف در مواردی حتّی از ده برابر نیز تجاوز میکند. الگوی فوق؛ نشان دهنده وجود انزوای اقتصادی و فقدان پیوند بین اقتصاد این مناطق با اقتصاد ملّی است (کلانتری» 1377). پایین بودن بسیاری از شاخصهای توسعه استانها و بویژه شهرستانهای مرزی در بخشهای آموزش» بهداشت, درآمد سرانه, نرخ بیکاری, سهم مشارکت زنان و ... سیمای بارز توسعه در فضای سرزمینی .ایران میباشد با نگاهی به شاخصهای توسعه اقتصادی- اجتماعی در طی چهار دهه گذشته, وجود نوعی عدم توازن منطقه ای در سطوح فضایی کشور, امری کاملاً قابل لمس میباشد و پژوهشهای زیادی در اين حوزه صورت گرفته است که در این زمینه میتوان به «پویایی شناسی توسعه و نابرابری استانها در ایران» (امیراحمدی, 

صفحه 26:
بیشتر این پژوهشها دربرگیرنده ی بازه زمانی 1355-75 بوده و نتایج حاصل از آنها نیز بیانگر حاکمیت الگوی عدم توازن فضایی در پهنه سرزمینی ایران میباشد. اما در این بخش از مقاله, تلاش بر این خواهد شد که تا با استناد به جدیدترین داده های آماری (1385)» سیر تحوّلات و پا عدم تغيير در روندهای سابق را مورد کنکاش نسبت) قرار دهیم. بر اين اساس؛ با تمرکز بر روی 19 شاخص اقتصادی- اجتماعی شاخص :(۱۱۵۱ شهرنشینی, نرخ اشتغال جمعیت فعال و شاخص توسعه انسانی اقتصادی (جمعیت بالای خط فقر و تعداد کارگاههای بزرگ صنعتی), شاخص اجتماعی (نسبت باسوادی در مردان و زنان, تعداد دانشجو تعداد اعضای هیات علمی, پوشش تحصیلی, تعداد پزشک, تعداد تخت بیمارستانی, امید به زندگی, تعداد خانه بهداشت, میزان بهره مندی از تلفن» ضریب نفوذ اینترنت» بهره مندی از آب, برق و گاز) و در نهایت» شاخص سیاسی (تعداد کارکنان رسمی و تعداد .نمایند پارلمانی) به ابعاد مختلف توسعه یافتگی و یا توسعه نیافتگی بیردازیم 

صفحه 27:
lee ‏سس‎ نقشه ۱: سطح بندی میزان توسعه یافتگی استانه بر اساس شاخصهای نوزده گانه در سال ۱۳۸۵ 

صفحه 28:
و وه نقشه ۰۲ نقشه مهلجرتی یین استانی در ایران 

صفحه 29:
1- استان آذربایجان غوبی همواره از لحاظ اقتصادي, فرهنگي. سياسي و نظامي به عنوان يكي از مهم ترین استان‌هاي مسرزي کشور در طول تاریخ‌به علت آهمیت نظامي‌اش از سوي روسیه و عثملني مورد تاخت و تاز قرار گرفته و در طول دفاع مقدس هم شهرها و راه‌هاي ارتباطي. تونل‌ها و پل‌هاي موجود در مسیر جاده‌هاي آن‌به علت موقعیت حساس مواصلاتياشان مورد هجوم و بمباران قرار گرفت. 7وضعیت خاص توپو گرافيکي لین استان يعني قرار گرفتن رشته ارتفاعات بلندبا جهت شرقي - غربسي در کنار دشت‌هاي وسیع به اهمیت ارتباطي و مسواصلاتي شبکه‌هاي ارتباطي آن افزوده است. ین وضعیت باعث به وجود آمدن گردنه‌هاء يلها و تسونل‌های متعدد در مسیر جاده‌ها شده که در بررسی‌هاي نظامی منطقه از اهمیت زیادي‌بر خوردارند. 

صفحه 30:


صفحه 31:
* بسیاری از متخصصان, گروه های قومى ايران را به سه دسته تقسیم کرده اند : گروه آریایی ها (شامل افغان ها, هزاره ها , بلوچ ها , بختیاری ها , فارس ها , اصفهانی ها , کرمانی ها, یزدی ها , گیلانی ها , مازندرانى ها ء تالشی ها ء كردها و لرها).كروه ايرانيان غير اریایی(ترک, قشقایی, ترکمن, موقول, ارمنى, ساميها يعنى عرب هاء بهودیها و آشوری ها) و ساير كروههاى مختلط .(الطايى , 1378: 203 ) 

صفحه 32:
قومیت احساس و ادیاک مشترک در بین اعضای یک قوم است که به برخورداری ‏ ۰ از ريشه های تاریخی, جغرافیایی واحد, زبان, مذهب, آداب و رسوم و خاطرات مشترک اعتقاد دارند و به دلیل همین پیشینه و ویژگی ها خود را متمایز از دیگران دانسته و آرمان زیست در سرزمین معین در سر می پرورانند.(عصاریان نژاد.1382,86).قومیت عبارت است از بر خورداری اعضای گروه از ريشه جغرافیایی, زبان. مذهب و آذاب و رسوم. موسیقی و الگوهای سکونت مشترک و برخوردار از ملاحظات سیاسی مشابه بویژه در رابطه با سرزمین و نهادهای سیاسی و برخورداری از نوعی احساس تمایز و متفاوت بودن از دیگران(بورگاتاء 0 7).از دیدگاه مک لین قومیت چگونگی تعلق به یک گروه قومی است که شامل آگاهی نسبت به ريشه های تاریخی و سنت های مشترک است .از دیدگاه دیوید رادستون قومیت عبارت است از ترکیب پیچیده ویژگی های فرهنگی , نژادی و تاریخی که به وسیله آن جوامع به خانواده های سیاسی مجزا و احتمالاً خصمانه تقسیم می. شچندو بر قمین مبنا پرستش ننیاسی اجتماعی, هویت ملی را بر می .انگیزند.(نویدنیا, 1382 : 13) 

صفحه 33:
در کشورهایی مثل ایران که با پدیده تکثر * قومی و فرهنگی روبه رو هستند, نوع و چگونگی اين مناسبات و ييجندها ميان حکومت و اقوام از طریق طراحی و تعریف رویه های سیاست و مدیریت قومی نامیده می شود, تعیین شده است. نقد و بررسی تاریخ سیاسی و اجتماعی و تحولاتی که در کشور به وقوع پیوسته گویای آن است که مناسبات میان اقوام و حكومت ها به ويزه در تاريخ معاصر ola ade ‏اه‎ of Be eed a ١. ‏إن أ‎ 

صفحه 34:
ايران به جهت قرار گرفتن در گذرگاه مهاجرت * های تاریخی, با ترکیب قومیت های مختلف در بافت جمعیتی خود مواجه است که به تناسب پیشینه تاریخی و تحولات سیاسی و اجتماعی دس سوه مسق تزع و متفر اقآ مهاجرت هاى تاريخى بين سه قاره آفريقاء ارويا و آسيا به سكونت اقوام مختلف و در هم آمیختگی نژادی و پیدایش اقوام انجاميده .است 

صفحه 35:
* "«ریچارد تابر» محقق و ایزانشناس:معاصر عقیده دارد که به کار بردن اصطلاحات گروه قومی, و قومیت, هنگام بحث درباره گفتمان های خاص هویت درايران به جاى روشن كردن و نشان دادن پیچیدگی فرهنگی جامعه, واقعيت ها را مخدوش و تيره مى سازد. جرا كه اقوام در ايران يرخلاف كروه ها و مليت هاى مهاجر به آمريكاى شمالى كه تعريف هاى اوليه كروه هاى قومى و قوم گرایی در نتيجه: بزرسی وضعیت آنها ارائه شده است, ريشه هاي تاریخن طولانی دارند. این مجموعه ها تحت تأثیر میرات فرهنگی و سیاسی, کشور مبنای تجربه مشترک جامعه ایرانی قرار گرفته اند. بنابراین گروه قومی, به عنوان واژه ای که از گفتمان جامعه شناعتی غرب به عاربه گرفته شده: براى توضتح مقوله اقوام در ایران مفهومی نارسا است.و مانع تحلیل ظراقت ها وابهام می شود.(فصل نامه آفاق امنیت.1386: 2) * هویت ایرانی وهویت قومی اقوام این سرزمین به صورت مجزا و منقک از همدیگر تعریف نمی شوند پلکه شناسه ها و عوامل مختلف این دو را به هم پیچند تاه ضوزی کهسکیک ‎aes lg‏ بو شرمکن شده است. 

صفحه 36:
* توزیع مکانی و جمعیتی گروه های زبانی- مذهبی اگر جه ایران کشوری با اکثریت فارسی زبان می باشد ولیکن با وجود شش گروه زبانی (قومیت) عمده در درون اين واحد ملی و تاثیرات شگرف آنها بر سیر تحولات تاریخی و بروز بعضی از حوادث خشونت بار, واقعیتی است که نباید نادیده انگاشته شود. بر بر اين اساس , جهت پیش بینی وضعیت امنیتی کشور در سال قاق:أتى:و طراخىيك الكوق اش سناسب: توجه به اين تجربه تاريخى كاملاً ضرورى مى باشد. 

صفحه 37:
به نظر می رسد در چنین شرایطی, سیاست راهبردی * صحیح برای جمهوری اسلامی ایران. رویکرد رویارویی تنوع قومی نیست. مسوو لان کشور بر اساس آموزه اساسی اسلام "رحمابينهم" ' بايد ضمن پذیرش واقعیت تنوع قومی, با آن مدارا کرده و با سیاستی صحیح آن را مدیریت کنند. بدین ترتیب الگوی چند فرهنگ گرایی به عنوانٍ رویکرد ‎eral‏ كذارى عمومى براى 0 تواند مینایی برای ‎mali‏ تعامل و كفتكو ميان سياست .گذاران قلق و نخبگان قومی باشد 

صفحه 38:
‎go‏ كن مطالعاتى و پژوهشی آمریکن اینتربرایز» معروف يه اتاق توليد فكر نومحافظه کاران ‎(Think Thank) lS pol‏ و طراح مطالعات ‎aus‏ درباره شیوه ‎sl‏ ‏براندازى نرم 7 ‎slg Mal‏ رنگی, با ‏«برلىفدراللسم ‎Iran another caseunknow for fedralism ‏بروسی‌چگونگی‎ a ‏مه صورت ویژم‎ ‏مناطق مرزكايران ‎pa ee‏ يشفت ‎rie awe poe Tiel kk =‏ د ‎ee‏ اهعد 

صفحه 39:
Soviet 

صفحه 40:
‎cea‏ اسب سر اسف ید ‎ot ‏تس(‎ aiieea at ‎‘Azerbaijan ‎Caspian ‎Turkmenistan ‏الى ‎Be‏ عه *# ومو الهاي بت ‎Afghanistan ‎Pakistan ‏كم اح ك- ) مستت ته 1 ۳ = .= ‎‘Qatar Gulf of Oman:‏ 4 موادت ۳ ‎United Arab. ae MUSCAT oe‏ ‎Prownoe bomen Emirate oman ‏علق‎ 0 ‎ 

صفحه 41:
اینتراپز در بخشی ار دعوت نامه ارسالی خود برای اقلیتهای قومی ایران در تشریح ‎ow IL‏ جمعيتى ایران مدعی شده است:«مساله ‎pS» Peo‏ این واقعیت است كه اكرجه ايران ذاراى كوناكونى قومف و نزادى و شاخه هاى مختلف مذهبى است و اكثر جمعيت كشور متشكل از اذرهاء كردهاء بلوج هاء تركمن ها و عربهاى .خوزستان هستند اين كروه هاء بدون شک نقش بسیار مهمی !در اینده کشور بازی خواهند کرد 

صفحه 42:
نکته قابل ذکر اينکه» آمریکایی ها در کارامدی راهبردهای خود در حوزه های دیپلماسی و نظامی عليه ایران تردید دارند 3 براوردهای مراکز مطالعاتی استراتژیک این کشور نيز مويد اين لذا نها گزینه موثر در حواجهه: با قومی و مذهبی و طرح مطالبات .قومی تشخیص داده اند سرمایه گذاریها استراتژیک آمریکا بر روی 

صفحه 43:
جه بايد كرد؟ ‎pig hat‏ سحطن الف- نظم و امنیت» جلوگیری از مسائل مانند .آذربایجان ب- قوميت گرایی را بر اساس .اسلاميت- ايرانيت حل كنيم ‎-t‏ امید به آینده رابراى مردم شفاف .کنیم 

صفحه 44:
تهد بدات داخلي گروهاي سياسي معاند و محارب گروهاي قومي اقليتهاي ديني قدرتمندان اقتصادي نبروهاي مسلح اشرار 

صفحه 45:
تهدیدات خار جي نظامی ۰ اقتصادي ۰ سیاسی و حقوفي * اجتماعي و فرهنگي ۰ تهدید از جانب دو یا چند کشور * سازمانهاي بين المللي ‎٠‏ ‏قاجاقجيان بين المللي ‎٠‏ ‏كروههاي تروريستي ‎٠‏ 

صفحه 46:


ژئوپليتيک استان آذربايجان غربی وتحوالت شمال عراق بر امنيت آن دکت ر محمد اخباري1388 پا ئيز 1ه ايم.نيازها،نگاه 1ا گذاشت 1وم پ 1ه در هزاره س 1م اکنون ک ه 1ل ها کامال دگرگون شده و 1ع هاو تحلي 1ا،توق 1ظاره 1ا،انت ه 1ی شود،چه در 1ا اتخاذ م 1ميمی امروزه در دني 1ر تص ه 1ی،برپايه 1ا روش های زندگ 1ا خدمات ي 1نعت ي حوزۀ ص 1رد. دانش صورت می گي 1ی در دنيا روی 1ی های فراوان 1ر،دگرگون 1ه اخي 1ه ده 1ی س ط 1م دنيای مؤلفه 1ن قرار داري 1ه در آ 1ی ک 1اي 1ت؛دني داده اس قدرت،س1رعت،فرصت،ثروت،اطالعات،ارتباطات و تغييرات سريع ناميده می شود. 1ن اندازه به 1ا اي 1خ ت 1چ دوره اي از تاري 1د در هي شاي قدرت انطباق ،توان تحول ونيروي تخيل نيازمنده نبوده ايم . 1ا در روزگار بازمهندسي 1ازمانها و حكومته 1انها ،س انس نظام جهان1ي ،ناچار از آ1ن هس1تند كه ب1ه تغيير بيانديشند. 1ط تازه ،كشف و درك فرمول بنديهاي 1ن شراي در اي حاكم بر مناس1بات ميان تغيي1ر و متغير، 1روزي فردا است . مناسبترين گزينه و گذر واژه پي 1هم ها و 1ن س 1ي جهان و تعيي 1ن رويكرد،آغاز دوباره اي براي بازمهندس اي نقش ها در دنياي فردا است . دربحبوحه ترديدوتغيير،وسرآغاز فصل ناپايداري: • ترسيم ديدمان هاي آينده • • • • پايش مداوم تحوالت اقدامهاي كنش گرانه آگاهي ازروشهاي پيش دستانه ديدن فردا و تصميم گيري هاي به هنگام 1ن راهها و آينده هاي 1ن بهتري 1ازماني را دريافت 1ه وس 1د هرجامع 1ي توان م مرجع تواناتر سازد. دراي1ن كشاكش تنه1ا س1ياست و رويكردي كه احتمال موفقيت و 1اختار نظام يافته ديده 1ايه س 1ت آينده در س 1ي دارد ،تالش براي شناخ كامرواي باني و پويش محيطي است ما بايد دو محيط داخلی و خارجی را :بايد ديده بانی کنيم م حيط داخلی چشم انداز 1- ماموريت توانمنديها ضعف ها م حيط خارجی ن ک رد ) پايش (مونيتورينگ) پ ويش(اسکن2- در تبيين استراتژی جمهوری اسالمی ايران در زمينه امنيت و دفاع مطلب با اين فرض نوشته شده است که " جمهوری اسالمی ايران به دليل تنوع در محيطهای امنيتی خود و همچنين گوناگونی تهديدات ،با يک استراتژی چند وجهی برای مقابله با تهديدات نامتقارن در امری "دفاعی مواجه است امروزه حکومت گری و مديريت سياسی ،در دنيای رو به جهانی شدن مانند زندگی در يک ساختمان شيشه ای است که درون آن به روی بسياری از چشم ها باز است و مرزهای تعريف کننده خود .بسيار کدر و سيال هستند به گواه همه تحليل گران ،تحول تنها مولفه و عنصر ثابت اين جهان است .از اين رو ،اين جمهوری اسالمی ايران نيز به عنوان بازيگری از مجموعه دولتها هيچگاه از تعريف جامعه امن فارغ نبوده است .اين در حالی است که محيط امنيتی جمهوری اسالمی بيش از آن که دارای فرصت باشد ،تهديدهای .بی شماری را در بر دارد مهمترين کار ويژه امنيتی يک نظام ،يعنی تبديل تهديدات به فرصت ها ،اما فقدان يک استراتژی مشخص در امر امنيت همواره باعث گرديده است تا اين کشور در شناسايی تهديدات موجود و آينده ،و چگونگی تبديل آنان به فرصت های امنيتی .کم توان باشد استراتژی هنر برنامه ريزی برای يک عمل آنجاك ه ايران ه م جزوتولي د كنندگان اص لي انرژ ي اس ت و ه م دوكريدور بي ن الملل ي از آ ن م ي گذرد و افزون بر آ ن داراي نقش گذرگاهي برجسته اي است ،همانندي پلي مي باشد كه كشورهاي سه قاره اروپا آسيا و آفريقا را مي تواند به هم متصل كند . از اي ن رو بهتري ن گزين ه در ميان كشورهاي منطق ه اس ت ك ه درزمينه هاي مختلفي از جمله اقتصادي ،فرهنگي و ...مي توان د به عنوان مبناي ي جه ت ايجاد و گس ترش همگراي ي و همكاري در آسياي جنوب غربي ايفاي نقش كند. تحليل ويژگيهای ژئوپلتيکی امنيت ملی ايران در اين موضوع هدف بررسی بين ويژگيهای ژئوپليتيکی و جغرافيايی سرزمين ايران که بر مسائل دفاعی ,سياسی و امنيت ملی تاثيرگذار هستند و بايد در هر نوع توسعه و طرح ريزی های دفاعی ,امنيتی وسياسی مورد مالحظه :قرار گيرد که اين موارد عباتند از م وقعيتجغ رافيايیايراندر م نطقه و جهان1- ق رار گ رفتندر هارتلند انرژیجهاني عنی1/1- خليج ف ارسو دريایخزر ق رار گ رفتندر خاور م يانه ي عنیم نطقه 2/1- ث قلجهان S-petersburg Oktao IRAN Bandar Abbas port Bombay South-north corridor كريدور شمال به جنوب Bandar Imam Khomeini كريدور شرق به غرب :مرحله يكم :تغيير رژيم عراق طبق ايده آمريكا ،پس از سرنگوني صدام ،بهتر است رژيمي در بغداد بر سر كار آيد .كه در معادله سياسي ـ امنيتي خليج فارس و خاورميانه ،طبق مطلوبيت‌هاي آمريكا ايفاي نقش كند و با واشنگتن همسويي نمايد .يكي از اين محورهاي همسويي ،از ديدگاه واشنگتن مي‌تواند كمك عراق جديد به آمريكا براي كاهش نقش ايران و عربستان در اوپك و بازار نفت باشد .محور ديگر اين همكاري مساله فلسطين پيش‌بيني مي‌شود .زيرا هنگامي كه عراق جديد از سوي يك رژيم نزديك به آمريكا اداره شود .تماياالت ضد اسراييلي آن به حداقل خواهد رسيد .با تشكيل چنين حكومتي در عراق تا حدود زيادي به سرنوشت چالش در جريان سكوالر و مذهب شيعه و نيز تعامالت آنان با ساير بازيگران داخلي و خارجي فعال در عراق .بستگي دارد ميلة مرزی145 945 ‏KM ملک سياه کوه 785 978 ‏KM ‏KM بندر گواتر 765 ‏KM 2045 ‏KM 1260 ‏KM ميلة مرزی 30تا 35 ميلة مرزی144 759 ‏KM 48 ‏KM 1205 ‏KM دهانه ذوالفقار دارکالن 511 ديم ‏KM داالمپر داغ 1609 ‏KM بندر فاو ه بنيادهاي نظري يك در حال ژئوپوليتي ك فق ط در دوران اخي ر مطرح شده ان د ،كاربرد عمل ي آ ن ، احساس غريزي امكانات ژئوپوليتيك و درك تاٌثي ر عمي ق آ ن بر توس عه س ياسي ،ب ه اندازه تاري خ خود داراي قدم ت اس ت .ژئوپوليتي ك در دوقرن اخي ر ي ك مفهوم بس يارسيال بوده است .با قبض و بسط مؤلفه هاي ثابت و متغير ژئوپوليتيكي نظريات متعددي ظهوركرده اند .دس ته بندي اي ن نظريات م ا را ب ه چهار گفتمان اس اسي در حوزه ژئوپوليتي ك همایش علمی قومیت،همگرایی ملی و امنیت پایدار طرح مساله یک ی از مشخص ه های بارز در توس عه فضایی ایران ،وجود نابرابریهای منطقه ای است .بر اساس مطالعات انجام شده ،این شکاف در مواردی حت ّی از ده برابر نیز تجاوز می­کند .الگوی فوق، نشان دهنده وجود انزوای اقتص ادی و فقدان پیون د بی ن اقتصاد ای ن مناط ق ب ا اقتص اد مل ّ ی اس ت (کالنتری .)1377 ،پایین بودن بس یاری از شاخص های توس عه اس تانها و بویژ ه شهرستانهای مرزی در بخشهای آموزش ،بهداش ت ،درآم د سرانه ،نرخ بیکاری، سهم مشارکت زنان و ...سیمای بارز توسعه در فضای سرزمینی .ایران میباشد با نگاهی به شاخصهای توسعه اقتصادی -اجتماعی در طی چهار دهه گذشته ،وجود نوعی عدم توازن منطقه ای در سطوح فضایی کشور ،امری کامال ً قابل لمس میباشد و پژوهشهای زیادی در این حوزه ص ورت گرفت ه اس ت ک ه در ای ن زمین ه میتوان ب ه «پویایی شناس ی توس عه و نابرابری استانها در ایران» (امیراحمدی، همایش علمی قومیت،همگرایی ملی و امنیت پایدار بیشت ر ای ن پژوهش­ه ا دربرگیرنده ی بازه زمان ی 1355-75بوده و نتای ج حاصل از آنها نیز بیانگر حاکمیت الگوی عدم توازن فضایی در پهنه سرزمینی ایران می­باشد. اما در این بخش از مقاله ،تالش بر این خواهد شد که تا با استناد به جدیدترین داده تحوالت و یا عدم تغییر در روندهای سابق را مورد کنکاش های آماری ( ،)1385سیر ّ نسبت( قرار دهیم .بر این اساس ،با تمرکز بر روی 19شاخص اقتصادی -اجتماعی شاخص HDI)،شهرنشین ی ،نرخ اشتغال جمعی ت فعال و شاخ ص توس عه انس انی اقتص ادی (جمعی ت باالی خ ط فق ر و تعداد کارگاههای بزرگ ص نعتی) ،شاخص اجتماع ی (نس بت باس وادی در مردان و زنان ،تعداد دانشجو ،تعداد اعضای هیات علم ی ،پوش ش تحص یلی ،تعداد پزش ک ،تعداد تخ ت بیمارس تانی ،امی د ب ه زندگی، تعداد خانه بهداشت ،میزان بهره مندی از تلفن ،ضریب نفوذ اینترنت ،بهره مندی از آ ب ،برق و گاز) و در نهای ت ،شاخ ص س یاسی (تعداد کارکنان رسمی و تعداد .نمایند پارلمانی) به ابعاد مختلف توسعه یافتگی و یا توسعه نیافتگی بپردازیم همایش علمی قومیت،همگرایی ملی و امنیت پایدار همایش علمی قومیت،همگرایی ملی و امنیت پایدار 1ی همواره از لحاظ اقتصادي ،فرهنگي، -1استان آذربايجان غرب سياسي و نظامي به عنوان يكي از مهم‌تـرين استان‌هاي مــرزي كشور در طول تاريخ به علت اهميت نظامي‌اش از سوي روسيه و عثماني مورد تاخت و تاز قرار گرفته و در طــول دفاع مقدس هم شهرها و راه‌هاي ارتباطي ،تونل‌ها و پل‌هاي موجود در مسير جــاده‌هاي آن به علت موقعيت حساس مواصالتـي‌اشان مورد گرفت. قرار بمباران و هجوم -2وضعي ت خاص توپوگرافيك ي اي ن اس تان يعن ي قرار گرفتن رشته‌ ارتفاعات بلند با جهت شرقي -غربـي در كنار دشت‌هـاي وسيع به اهميت ارتباطي و مــواصالتي شبكه‌هاي ارتباطي آن افـزوده اس ت .اي ن وضعي ت باع ث ب ه وجود آمدن گـردنه‌ها، پـل‌ها و تـونل‌هاي متعدد در مس ير جـاده‌ها شده كه در بررسي‌هاي نظامي منطقه از اهميت زيادي‌برخوردارند. • • بسیاری از متخصصان ،گروه های قومی ایران را به سه دسته تقسیم کرده اند :گروه آریایی ها (شامل افغان ها ،هزاره ها ،بلوچ ها ،بختیاری ها ،فارس ها ،اصفهانی ها ،کرمانی ها ،یزدی ها ،گیالنی ها ، مازندرانی ها ،تالشی ها ،کردها و لرها)،گروه ایرانیان غیر آریایی(ترک ،قشقایی ،ترکمن ،موقول، ارمنی ،سامیها یعنی عرب ها ،یهودیها و آشوری ها) و سایر گروههای مختلط (.الطایی ) 203 :1378 ، • قومیت احساس و ادرPاک مشترک در بین اعضای یک قوم است که به برخورداری • از ریشه های تارPیخی ،جغرافیایی وPاحد ،زبان ،مذهب ،آداب و رسوم و خاطرات مشترPک اعتقاد دارند و به دلیل همین پیشینه و وPیژگی ها خود را متمایز از دیگPران دانسته و آرمان زیست در سرزPمین معPین در سر می پرورانند(.عصاریان نژPاد.)1382،86،قومیت عبارت Pاست از بر خورداری اعضای گروه از Pریشه جغرPافیایی ،زبان ،مذهب و آداب و رPسوم ،موسیقی و الگPوهای سکPونت مشترPک و برخوردار از مالحظات سیاسی مشابه بویژه در رابطه با سرزمین و نهادهای سیاسی و برخPورداری از نوعی احساس تمایز و متفاوت بودن از دیگPران(بورگاتا، .)7 :1380از دیدگاه مک لین قومیت چگPونگی تعلق به یک گرPوه قومی است که شامل آگاهی نسبت به ریشه های تاریخی و سنت های مشترک است .از دیدگاه دیوید رادستون قومیت عبارت است از ترکیب پیچیده ویژگی های فرهنگی ،نژPادی و Pتاریخی که به وسیله آن جوامع به خانواده های سیاسی مجزا و Pاحتماال ً خصمانه تقسیم می شچندو بر همین مبنا پرسش سیاسی اجتماعی ،هویت ملی را بر می .انگPیزند(.نویدنیا)13 : 1382 ، در کشورهایی مثل ایران که با پدیده تکثر • قومی و فرهنگی روبه رو هستند ،نوع و چگونگی این مناسبات و پیچندها میان حکومت و اقوام از طریق طراحی و تعریف رویه های قانونی و اجرایی مشخص که مجموعه آنها سیاست و مدیریت قومی نامیده می شود، تعیین شPده است .نقد و بررسی تاریخ سیاسی و اجتماعی و تحوالتی که در کشور به وقوع پیوسته گویای آن است که مناسبات میان اقوام و حکومت ها به ویژه در تاریخ معاصر ایران به جهت قرار گرفتن در گذرگاه مهاجرت • های تاریخی ،با ترکیب قومیت های مختلف در بافت جمعیتی خود مواجه است که به تناسب پیشینه تاریخی و تحوالت سیاسی و اجتماعی در گستره سرزمین توزیع و مستقر شده اند. مهاجرت های تاریخی بین سه قاره آفریقا، اروپا و آسیا به سکونت اقوام مختلف و در هم آمیختگی نژادی و پیدایش اقوام انجامیده .است • • «ریچارد تابر» محقق و ایرانشناس معاصر عقیده دارد که به کار بردن اصطالحات گروه قومی ،و قومیت ،هنگام بحث درباره گفتمان های خاص هویت درایران به جای روشن کردن و نشان دادن پیچیدگی فرهنگی جامعه ،واقعیت ها را مخدوش و تیره می سازد .چرا که اقوام در ایران برخالف گروه ها و ملیت های مهاجر به آمریکای شمالی که تعریف های اولیه گروه های قومی و قوم گرایی در نتیجه بررسی وضعیت آنها ارائه شده است ،ریشه های تاریخی طوالنی دارند .این مجموعه ها تحت تأثیر میراث فرهنگی و سیاسی ،کشور مبنای تجربه مشترک جامعه ایرانی قرار گرفته اند .بنابراین گروه قومی ،به عنوان واژه ای که از گفتمان جامعه شناختی غرب به عاریه گرفته شده ،برای توضیح مقوله اقوام در ایران مفهومی نارسا است و مانع تحلیل ظرافت ها وابهام می شود(.فصل نامه آفاق امنیت)2 :1386، • هویت ایرانی وهویت قومی اقوام این سرزمین به صورت مجزا و منفک از همدیگر تعریف نمی شوند بلکه شناسه ها و عوامل مختلف این دو را به هم پیچند داده ،به صورتی که تفکیک آنها مشکل و غیرممکن شده است. • توزیع مکانی و جمعیتی گروه های زبانی- مذهبی • اگر چه ایران کشوری با اکثریت فارسی زبان می باشد ولیکن با وجود شش گروه زبانی (قومیت) عمده در درون این واحد ملی و تاثیرات شگرف آنها بر سیر تحوالت تاریخی و بروز بعضی از حوادث خشونت بار، واقعیتی است که نباید نادیده انگاشته شود .بر این اساس ،جهت پیش PبPینی وضعیت امنیتی کشور در سال های آتی و طراحی یک الگوی امنیتی مناسب، توجه به این تجربه تاریخی کامال ً ضروری می باشد. به نPظر می رسد در چنین شرایطی ،سیاست راهبردی • صحیح برای جمهوری اسالمی ایران ،رویکرد رویارویی با تنوع قومی نیست .مسووالن کشور بر اساس آموزه اساسی اسالم "رحمابینهم" باید ضمن پذیرش واقعیت تنوع قومی ،با آن مدارا کرده و با سیاستی صحیح آن را مدیریت کنند .بدیPن ترتیب الگوی چند فرهنگ گرایی به عنوان رویکرد سیاست گذاری عمومی برای مدیPریت تنوع قومی بسیار مناسب است .این الگو می تواند مبنایی برای تفاهم ،تعامل و گفتگو میان سیاست .گذاران ملی و نخبگان قومی باشد موس سه مطالعات ی و پژوهش ی آمريکن اينترپراي ز ،معروف ب ه اتاق تولي د فکر نومحافظه کاران آمريکايی)(Think Thank و طراح مطالعات وسيع درباره شيوه های براندازی نرم و انقالبهای رنگ ی ،با برگزاری نشستی با عنوان ايران ن اشناخت ه، ط رحی« »ب رایف درا ليسم ‏Iran another caseunknow for fedralism ب ه ص ورتويژ ه ب ه ب ررس یچگونگی س اماندهیت حريکاتق وم یو ن اآرامیدر رداخت در اينن شست . ايران پ ، م ناطق م رزی اينتراپ ز در بخش ی ار دعوت نام ه ارسالی خود برای اقليتهای قومی ايران در تشريح باف ت جمعيت ی ايران مدعی شده است«:مساله مهم ديگر اين واقعيت است که اگرچه ايران دارای گوناگونی قومی و نژادی و شاخه های مختلف مذهبی است و اکث ر جمعي ت کشور متشک ل از آذرها، کرده ا ،بلوچ ه ا ،ترکم ن ها و عربهای .خوزستان هستند اين گروه ها ،بدون شک نقش بسيار مهمی !در آينده کشور بازی خواهند کرد نکت ه قاب ل ذک ر اينک ه ،آمريکاي ی ها در کارآمدی راهبردهای خود در حوزه های ديپلماس ی و نظام ی علي ه ايران ترديد دارن د و برآوردهای مراک ز مطالعاتی اس تراتژيک اي ن کشور ني ز موي د اين ،مطلب است لذا تنها گزينه موثر در مواجهه با ايران را تمرکز روی اختالفات قومی و مذهبی و طرح مطالبات .قومی تشخيص داده اند سرمايه گذاريها استراتژيک آمريکا بر روی چه بايد کرد؟ ن .1 1تدر ب1حرا :م1ديري الف -نظم و امنيت ،جلوگيری از مسائل مانند سيستان و بلوچستان ،خوزستان، .آذربايجان ب -قوميت گرايی را بر اساس .اسالميت -ايرانيت حل کنيم ج -اميد به آينده رابرای مردم شفاف .کنيم تهديدات داخلي گروهاي سياسي معاند و محارب گروهاي قومي اقليتهاي ديني قدرتمندان اقتصادي نيروهاي مسلح اشرار تهديدات خارجي نظامي • اقتصادي • سياسی و حقوقي • اجتماعي و فرهنگي • تهديد از جانب دو يا چند كشور • سازمانهاي بين المللي • قاچاقچيان بين المللي • گروههاي تروريستي • ومن الله التوفيق