کنترل کیفی در آزمایشهای PT و APTT

صفحه 1:
۱ 48 Lis APTT ‏سس‎ اداره آزمايشكاه مرجع سلامت دكترآتوسا شريعت تربقانى 

صفحه 2:
©#ارسطو 0 ا 0 اولين رفرانس انعقاد خون قبل از میلاد مسیح بيماريهائى با تمايل به خونریزی 

صفحه 3:
ان —_— #مانيتوريينك آنتى كوآكولانت ترايى ‎BPMN (ces) 0 5)‏ ne اطمینان به نتایج تست متغيرهاى يرآناليتيكال 

صفحه 4:
هسن ©كروه خونى #زمان خونكيرى ( صبح - سرما) 9 6آسپرین SS ROC SET een Tee Seer ‏#ورزش‎ وس تت الات 

صفحه 5:
-)۵0-6(/)۵99- S8S)=0.00 برای یک میلی خون باید 0.00 ات و ©©.0 ميل خون 

صفحه 6:
0 بر آناليتيكال(مربوط به خونكيرى) سس #خون وریدی در ظرف رن 9 ‎ce ROE ewer ee‏ ل ل ‎cab)‏ ا ا ا ‎CeO Ree te‏ ‎eee eee eteL Ce TCO)‏ ۱۱2۳ 22 Gi® ‏#سرنگ کوچکتر از 000 میلی انتخاب شود‎ 

صفحه 7:
05 eee 3" SF ee eNotes Reon mE ES nC ons هميشه در یک وضعیت ثابت © تورنيكه كمتر از يك دقيقه خونگیری طولانی یا سخت نشود © لوله به اندازه ير شود © از محل ست تزريق وريدى نباشد © مخلوط شدن مناسب خون و ضد انعقاد © جند لوله كشت خون-مهام - انعقادى - زل-0)00- #ضد انعقاد متاسب 6۵.0 با نسبت ©/) 

صفحه 8:
0 3.8906 ولا ‎am‏ ماس ولوسما نزدیکتر است ‎Yous Ver Yeu)‏ ‎Ea ۰‏ 0 7 ‎eon he‏ #سازندگان کیت" ‎aa ٩۳‏ ارائه ميدهند ‏*سیترات 9۵۵.0 باعث بالارفتن ‎۰100٩‏ ۳ 

صفحه 9:
۰ تری سدیم سیترات 9 افده ۳ ean! ‏بن‎ 66 9966.1 0-2061 900 2 ‏رک‎ 0 56 85660 25066160 ‏6ك‎ ‎oO ‎99 967.9 |OWCOWGO?,S.S 0 

صفحه 10:
ان —_— #در یک لیتر آب حل کرده و به حجمهای (10) میلی لیتری تقسيم كنيد سيس به مدت ©0 دقيقه در 009601 درجه اتوكلاو شود ©#در دماى 66 درجه يخجال تا جند ماه يايداراست ©در صورت مشاهده كيك يا كدورت دور ريخته شود — 

صفحه 11:
موارد عدم پذیرش سس ©لوله اى كه به اندازه كافى ير نشده باشد(كمتر از 909600) ©وجود لخته ميكروسكويى #بعد از سانتریفوژ باید 9/۱ 0 < 0 >۲) ا ‎OSD SBR Ao‏ ‎RWC Eee eee Berke ra‏ #اكر بعد از سانتریفوژ همولیز داشت #نمونه ایکتریک» لییمیک با اپتیکال آزمایش نشود 

صفحه 12:
ee er Tey ea Ly ۱ گذشت زمان به علت حساسیت فاکتورهای 9 , 6 ‎aS Gully jae Les Gl al ©‏ © سرما فاكتور 68 را فعال مى كند و5/“1) 0105255550 2 02 27 2 1 EES ‏سانتریفوژ شده یا نشده با درب بسته و پلاسما روی سلولها بماند‎ CAO awa Banja re mer eR Py Leela ۳ ea ‏إنه 301316 شود مثلاً جاى ديكرى آزمايش شود‎ 2 ee ‏و‎ hl ‏رةه‎ Syl pertet Seem Cee) Ca J يايدار است 

صفحه 13:
بن ماری ‎ato (nd‏ ورت * با آب مقطر پر شود ‎Sos eres‏ * +6 و + 00- * در طول روز ری چک شود ‎em‏ ‏* تميز باشد ل يك ترك جى شود ا 00 سس سس لوله ۱ انجام آزمايش شيشه اى ‎ia‏ 0 نميه محلول بلاستيكي ‎ee‏ ‎Fy pee Ane Se‏ ‎ye‏ ‏* دقت واصحت آن كنترل شده باشد ‎Tene CrP‏ 02100 کشیده و تخلیه شود کورنومتر ‎Bene ies‏ 

صفحه 14:
ان —_— #زمان نمونه گیری ‎Centee sep reer ran ag‏ الت ‎RO Caste‏ كك * در ارتباط با زمان تجويز دارو 6 انتقال به آزمایشگاه # هرچه زودتر انجام شود ‎S550 Ce RES th aan Teh‏ 6ك ‎So ert te Ree‏ — 

صفحه 15:
00 آناليتيكال RO * كنترل كيفى داخلى هر روز انجام شود ۹ # نگهداری دستگاه و کیت مطابق بروشور سازنده 9 # هر ماه یکبار نتایج 90 ديده شود و تغييرات ۳۷ ‎ae‏ تاريخى كه معرف باز شده را ثبت نمود طوريكه براى هر تست قابل رديابى باشد ‎ ‎ 

صفحه 16:
015 آناليتيكال سس سس در هر ران کاری کنترل نرمال و غير نرمال گذاشته شود غیر نرمال به تغییرات حساستر است) ‎ed Oe Rae ere rene Se TE Se eee‏ * در صورتیکه کنترل آب شده نمیتوان آن را فریز و دوباره استفاده کرد مگر به توصیه سازنده * براى رسم منحنى Pence Teo eStore Testo my apt ota LE GO + APR eM Orc ee So SESE Ee LES eee nel See a 

صفحه 17:
[0 ‏ا ال‎ rE ‏کلرید کلسیم گرم شده در پایان روز دور ریخته شود و دوباره استفاده نشود‎ 000 ‏در مورد 000410410 زمان تماس معرف و يلاسما مهم است‎ © ‏ا ا ل‎ ae ‏ترومبوپلاستین نباید بسیشتر از یک ساعت در گرما بماند‎ ‏حرکت لوله برای قرائت به شکل سه تکان 6060 درجه ای در هر 0 ثانیه باشد‎ ‏۰ب‎ ‎۹ 06 66 0656© 

صفحه 18:
و0 آناليتيكال مايش هر بيمار دويليكيت كذاشته شود * تفاوت آنها نباید از 96000 میانگینشان بیشتر باشد در غیر اینصورت ‎errr ees‏ ne re ry | ‏(عمد) مس‎ 6-0 ‏كت‎ ‎ee ered 00-6 0000-0 600 35050 

صفحه 19:
0 ااا ا ل اللا نم و رس ات بت ‎to DLO.‏ و مه داص ۰ Prt 161T—_— PTL sampl@T, js INR= ۱ controP’ 

صفحه 20:
a rs Bd a CME ee ek © 161 1.6 & C.F = Low sewity © 1618 OF 1.0 = Over secetiviy © 1614.0 © .€ = Wk Ges 

صفحه 21:
اه 1611 ‏كت‎ ‎TOO(MR) =CO(PT ratio) 7 1۹1 Creare a oe ‏با وم ۳ نسبتلگریتمی‌دارد‎ O(a ‏هر قدر 1690 کمتر باشد اگر ۳)بیمار تغییر زیادی بکند‎ 0 s (NC) ONESIES d(C Se ere ‏ل‎ eer SNES Sad NE Sd GB BO aa hee ‏نسبت ©- 24 در صورتيكه اختلاف‎ ‏لكيه‎ 2 Rane) ‏لكي‎ 1 (Ronen 

صفحه 22:
a BAA POS ETO FORE KNORR Peer eth ‏از 0.6 باشد‎ ‏ل ان ا لك‎ 

صفحه 23:
PT ratios providing equivalent INRs relative to ISI values Vertical lines are ratios equivalent to INR range 2.0 - 3.0 8 27 28 25 24 211 12 21 10 ۱9 18 17 16 ۱5 14 10 12 1.1 10 سس مات نا سای 

صفحه 24:
Differences in INR at varying prothrombin ratios by varying the IS] +5% 

صفحه 25:
ا ‎hs‏ تهیین دامن؛ مر جع ‎CORES TOE SON OFS RIED Es Lol‏ 0 فرد باشد ‎Ree OOK (ra Ole‏ ‎ 

صفحه 26:
ah oStanalytical ا ‎SOR Tee‏ 0[ © ساعت بعد از تزريق هر دوز است يعنى بين دو تزريق آزمايش شود جون دو بار در روز تزريق انجام ميشود 

صفحه 27:
۱۳ © الكترومكانيكال 0 1 # برای هر دستگاه باید دامنه مرجع خودش را تعیین کرد #الکتروکمیکال 

صفحه 28:
0 6 * افيف ۱ ۳ * انتقال خون و * سس + مم مه وا وه 

صفحه 29:
05 7 ‎re‏ ‏ت۳۳ © سانتريفوز * ساعت اطاق © 446 ‎ISOO-COO‏ ‏ل كك © © دقيقه 6000© يخجال * 48826 ‎(SOO‏ ‏ا * 6 دقیقه 66000 ۶ صساعت اطاق * 6 دققه 000 فقن 8000 ۴ 0 دقیقه 66000 

صفحه 30:
0 ساعت اطاق 4 ساعت ‎Jey‏ + 0 ساعث ساعت © 9 ساعت اطاق و یخچال یخچال 9 520005-55 تا <) ساعت آزمایش شود 

صفحه 31:
Ratios equivalent to INR range 2.0 - 3.0 Vertical ines are ratios equivalent to INR range 2.0 - 3.0 122 28 24 26 26 27 28 1415 1817 18 19 20 2 ist 

کنترل کیفی در آزمایشهای PTو ‏APTT اداره آزمايشگاه مرجع سالمت دکترآتوسا شریعت تربقانی تاریخچه بقراط ارسطو ‏Celsus  ‏Gallen  اولین رفرانس انعقاد خون قبل از میالد مسیح بیماریهائی با تمایل به خونریزی مانیتور5ینگ آنتی کوآگوالنت تراپی (وارفارین)( PT -هپارین)APTT اطمینان به نتایج تست متغیرهای پر5آنالیتیکال مطالعه 40000گزارش آزمایش انعقادی % 68پرآنالیتیکال 13%آنالیتیکال 18%پست آنالیتیکال پرآنالیتیکال(مربوط به بیمار) ‏سن ‏گروه خونی ‏زمان خونگیری ( صبح – سرما) ‏الکل-سیگار ‏آسپرین ‏حاملگی-قرص ضدحاملگی-منوپوز-زمان mens ‏ورزش ‏آنمی شدید – پلی سیتمی-همولیز تصحیح سیترات سدیم ‏HCT>55 ‏HCT<20 )X=(100-PCV)/(595-PCV ‏X=(100-55)/(59555)=0.08 برای یک میلی خون باید 0.08 میلی سیترات و 0.92میل خون ریخت پر آنالیتیکال(مربوط به خونگیری) ‏خون وریدی در 5ظر5ف nonactivated • پالستیکی • شیشه ای سیلیکونیزه – محلول %2سیلیکون ( )Dimethyldichlorosilamineدر حالل لوله ها را بخیسانید(استفاده از دستکش و هود ) سپس با آب شسته و 10درجه 10دقیقه یا یک شب تا صبح بماند ‏سوزن G 23-21و بچه ها 19-22 ‏سرنگ کوچکتر از 20میلی انتخاب شود پر آنالیتیکال(مربوط به خونگیری) 30-15 دقیقه استراحت قبل از خونگیری همیشه در یک وضعیت ثابت تورنیکه کمتر از یک دقیقه خونگیری طوالنی یا سخت نشود لوله به اندازه پر شود از محل ست تزریق وریدی نباشد مخلوط شدن مناسب خون و ضد انعقاد کشت خون - plain-انعقادی -ژل-CBC- چند لوله ‏ضد انعقاد مناسب %3.2با نسبت 1/9 Vs 3.8% 3.2% غل ظ ت ‏ 2/3ب %به اسموالریته پالسما نزدیکتر است اسموالریته مناس م یب ا ش س د ی ت ر ا ‏ ت است و در هماتوکریت باال کمتری غلظت دارای 3.2 س د یم 2 . 3 کمتر تست را تغییر می دهد 1 3 . 3 % ‏سازندگان کیت PTمیزان ISI 5را اب سیترات 2/3 ارائه میدهند *سیترات %3.8باعث باالرفتن INRمیشود طرز تهیه سیترات سدیم ‏Na3C6H5O7 وزن مولکولی 258.1 مقدار مصرف ‏gr 28 تری سدیم سیترات ‏Na3C6H5O7,H2O 276.1 ‏gr 30 294.1 ‏gr 32 ‏Na3C6H5O7,2H2 ‏O 357.16 Na3C6H5O7,5.5 ‏H2O ‏gr 39 در یک لیتر آب حل کر5ده و به حجمهای 10میلی لیتری تقسیم کنید سپس به مدت 15دقیقه در 121 5درجه اتوکالو شود ‏در دمای 4در5جه یخچال تا چند ماه پایدار5است ‏در صورت مشاهده کپک یا کدورت دور ریخته شود موارد عدم پذیرش نمونه ‏لوله ای که به اندازه کافی پر نشده باشد(کمتر از )%90 ‏وجود لخته میکروسکوپی ‏بعد از سانتریفوژ باید Plt< 10  10 9 / l معموالً g 1500به مدت 15دقیقه در حرارت اطاق بهتر است سانتریفوژ swing outباشد ‏اگر بعد از سانتریفوژ همولیز داشت ‏نمونه ایکتریک ،لیپمیک با اپتیکال آزمایش نشود پره آنالیتیکال( حمل و نقل نمونه ) گذشت زمان به علت حساسیت فاکتورهای 8 , 5 افزایش دما منجر به افزایش تخریب سرما فاکتور 7را فعال می کند وPT :PTت555ا 24س55اعتدمای 18-24ی55ا 2-4درجه 5س55انتیگراد بماند سانتریفوژ شده یا نشده با درب بسته و پالسما روی سلولها : APTTت555ا 4س55اعتب555ا همانش55را5یط ب555ا55الا5یده 5آ55لت555ا 2س55اعتا5ست ❋ در صورتیکه نمونه agitateشود مثالً جای دیگری آزمایش شود پالسما ظرف یک ساعت جدا شده و تا 4ساعت آزمایش شود ❋ پالسما تا دو هفته در - 20درجه و تا 6ماه در دمای – 70 پایدار است تجهیزات بن ماری ‏ ‏ ‏C  5 + 37 با آب مقطر پر شود یخچال و فریزر ‏ ‏ 4 + 2و -20 + 2 در طول روز ری چک شود سانتریفوژ ‏ ‏ ‏ تمیز باشد به صورت چشمی از نظر وجود ترک چک شود کنترل کیفی انجام شود لوله ‏ ‏ ‏ اندازه mm 10  75برای انجام آزمایش شیشه ای برای رقیق سازی و نگهداری و تهیه محلول پالستیکی بهتر است یکبار مصرف باشد یا اسید کرومیک شسته شود پی پت ‏ ‏ دقت و صحت آن کنترل شده باشد موقع کار دقت کرد مایع به خوبی کشیده و تخلیه شود کورنومتر ‏ كنترل شده ز5مان نمونه گیر5ی فعالیت فیبرینولیتیک دارای الگوی سیکادین است و در 6 صبح به حداقل میرسد در ارتباط با زمان تجویز دارو ‏انتقال به آز5مایشگاه هرچه زودتر انجام شود ‏برای تهیه pppبهتر 5است دو بار سانتریفوژ 5کرد یا با فیلتر 0.2میکرومتری صاف 5کر5د آنالیتیکال ‏کنترل کیفی کنترل کیفی داخلی هر روز انجام شود • Shift,trend,out of contolت555وسط ف555رد ب555ا ت555جربه 5ت555فسیر ش55ود نگهداری دستگاه و کیت مطابق بروشور سازنده SOP مطابقب555روشور هر ماه یکبار نتایج QCدیده شود و تغییرات longterm شماره ساخت و تاریخ انقضا و تاریخی که معرف باز شده را ثبت نمود طوریکه برای هر تست قابل ردیابی باشد آنالیتیکال در هر ران کاری کنترل نرمال و غیر نرمال گذاشته شود( غیر نرمال به تغییرات حساستر است) در شروع هر شیفت کاری و در آزمایشگاههای شلوغ هر 40تست در صورتیکه کنترل آب شده نمیتوان آن را فریز و دوباره استفاده کرد مگر به توصیه سازنده برای رسم منحنی • 9ران طی 3روز و میانگین گرفته شود • SDق55بلیا5ستفاده 5ش55ود – هر ماه SDمحاسبه شود • هر چند وقت یکبار میانگین را 5با داده های جدید محاسبه کرد آنالیتیکال پالسما نباید بیشتر از 10دقیقه در 37درجه Prewarmشود کلرید کلسیم گرم شده در پایان روز دور ریخته شود و دوباره استفاده نشود آب مقطر گرید 1برای معرف استفاده شود در مورد APTTزمان تماس معرف و پالسما مهم است لوله شیشه ای باشد و در 37درجه Prewarmشود ترومبوپالستین نباید بسیشتر از یک ساعت در گرما بماند حرکت لوله برای قرائت به شکل سه تکان 90درجه ای در هر 5ثانیه باشد نحوه انجام آزمایش بهتر است ‏A1 B1 C1 ……C2 B2 A2 آنالیتیکال آزمایش هر بیمار دوپلیکیت گذاشته شود تفاوت آنها نباید از %10میانگینشان بیشتر باشد در غیر اینصورت خطای تصادفی است )Test Time(sec ‏Max.acceptable Difference )between Duplicates(sec 20-0 2-1 60-21 6-2 100-61 10-6 <100 20-10 Postanalytical  ISI = International Sensitivity Index.  ISI is assigned by the manufacturer for each lot of reagent using reference material traceable to WHO.  ISI ISI  INR( sampleISI ) control PT  PT  samplePT ISI INR( ) controlPT  The lower the ISI the more sensitive the Reagent ISI of 1.8 to 2.4 = Low sensitivity  ISI of 1.4 to 1.8 = Average sensitivity  ISI 1.0 to 1.4 = High Sensitivity  Postanalytical ‏ISI  ‏CV INR  ‏CV(INR) =CV(PT ratio) ISI  ‏ISI ‏Therapetic window   منحنی 1 INR ب555ا PT ratioن55سبتل55گاریتمیدارد ‏samplePT ISI هر قدر ISIکمتر باشد اگر PTبیمار تغییر زیادی بکند (INR ) ‏controlPT INRت555غییر زیادین55میک555ند اگرتولید کننده در محاسبه ISIاشتباهی بکند در INRفرق زیادی نمیکند نسبت PT =2در صورتیکه اختالف +%5در زمان PTباشد • ISI=2 ‏INR=3.7-4.3 • ISI=1 ‏INR=1.9-2.1 منحنی 2 بنابر توصیه ) WHO ( 1.7-0.9و ترجیحا ً کمتر از 1.5باشد ‏توصیه CAPهم ISI >1.7 Postanalytical تعیین دامنه مرجع ‏GM n 20 فرد سالم زن و مرد 20-80سال و ترجیحا ً -100 50فرد باشد Geometric Mean محاسبه 5ش55ود ‏GM n x1x x3........ ‏xn 2 Postanalytical ‏زمان خونگیری برای هپارین تراپی 6ساعت بعد از تزریق هر دوز است یعنی بین دو تزر5یق آز5مایش شود چون دو بار در روز تزریق انجام میشود دستگاهها ‏الکترومکانیکال ‏فتواپتیکال زمان کوتاهتر از الکتریکال است برای هر دستگاه باید دامنه مرجع خودش را تعیین کرد ‏الکتروکمیکال برخی کیتها معرف گرم شود Dade Hemolience Amax Diamed Ortho Sigma Bahar afshan    پالسما گرم شود Amax Fisher Human        فقط کلرید کلسیم انتقال خون بیونیک Biolabo Stago     PT نگهداری 4 ساعت اطاق 2 ساعت اطاق یا 4ساعت یخچال 8 ساعت اطاق 2 ساعت اطاق مشابه NCCLS سانتریفوژ 5 دقیقه 1500-200 5 دقیقه 3500 15 دقیقه 1500 15 دقیقه 2500 15 دقیقه -2000 3000 10 دقیقه 2500 نگهداری نمونه در کیتهای مختلف ‏PT  ‏APTT  درتهیه 4 ساعت اطاق ‏Oساعت 3P عرض ‏S ب س ی ت ا ‏ و 5 ر ج 2ساعت یخچال یخچال یا اطاق 24 تا ا ه ه ب م ی ه ب ت ر د و ا ش ر د 4 ساعت اطاق و ‏ ر و اطاق ساعت 2 س ح ا ً ت ز 5 م ن د ه ا با ب ا ش د 4 ساعت یخچال 2 ساعت اطاق 4ساعت یخچال 2 ساعت اطاق و 4ساعت یخچال 8 ساعت اطاق و یخچال نگذارید تا 3ساعت آزمایش شود تا 4ساعت آزمایش شود The effect of reducing ISI on the width of the therapeutic range