:موضوع توانمندی ها و استعدادهای کشو رهای حاشیه دریای خزر ،الزام آ ور توسعه یکپارچه منطقه مقدمه: تح))والت اتح))اد جم))اهیر ش))وروی در س))ال ،1991 فرص)ت بس)یار اس)تثنایی و مناس)بی ب)رای منطق)ه آس)یای مرک)زی و قفق)از ،ای)ران و ب)االخص اس)تان ه)ا و ش)هرهای حاش)یه دری)ای خ)زرپیش آورد ،ت)ا از مجموع)ه توانمن)دی ه)ای بالفع)ل و ب)القوه خ)ود در راس)تای توس)عه رواب)ط متقاب)ل ،کس)ب درآم)د و توس))عه س))رمایه گ))ذاری ه))ای مول))د ،درس))ایه م)راودات اقتص)ادی ،اجتم)اعی و ف)رهنگی اس)تفاده نماین)د .منطق)ه موص)وف طی 17س)ال اخیرش)اهد تغی)یرو تح)والت و ف)راز و نش)یب ه)ای چش)مگیری ب)))وده اس)))ت .طی س)))ال ه)))ای اخ)))یر ،هرچن)))د کش)))ورهای اروپ)))ایی ،و علی الخص)))وص آمریک)))ا توانس))تند ت))ا ح))دی ب))ه امکان))ات تولی))دی و من))ابع اهمیت و مؤلفه های خاص منطقه: آس)یای مرک)زی 3درص)د از ذخ)ایر ث)ابت ش)ده نفت خ)ام جه)ان ،و 5درص)د از ذخ)ایر ث)ابت ش)ده گ)از جه))ان را دار اس))ت . .اهمیت ذخ))ائر نفت و گ))از آس))یای میان))ه (ترکمنس))تان و قزاقس))تان و ت))ا ح))دودی ازبکس))تان) ب))ه ح))دی اس))ت ک))ه عل))یرغم گذش)ت م)دت کوت)اهی از اس)تقالل آنه)ا ،کش)ورهای غ)ربی بیش از دو میلی)ارد دالر در این منطق)ه ک)ه ت)ا چه)ل میلی)ارد دالر اف)زایش خواه)د ی)افت س)رمایه گذاری خواهند نمود. در بین کش))ورهای آس))یای میان))ه ،قزاقس))تان، ازبکس)تان و ترکمنس)تان ب)ه ت)رتیب بیش)ترین س)هم تج)ارت آس)یای میان)ه را ب)ه خ)ود اختص)اص داده ان)د و در آین)ده ن)یز این کش)ورها ب)ه وی)ژه قزاقس)تان و اهمیت و مؤلفه های خاص منطقه: ای)ران ض)من تولی)د کنن)ده ب)ودن ،ی)ک کش)ور مص)رف کنن))ده در زمین))ه نفت خ))ام و گ))از اس))ت .یع))نی هرم)یزان ک)ه کش)ورهای منطق)ه ،مث)ل قزاقس)تان و ترکمنس))تان ،مب))ادرت ب))ه تولی))د گ))از کنن))د ،ای))ران توان)ایی خری)د آنه)ا را داش)ته و درش)مال کش)ور ی)ا در پاالیش)گاه ه)ای ته)ران ،اراک ،اص)فهان و ت)بریز مصرف می کند ای))ران ب))ا 980کیلوم))تر م))رز اس))تراتژیک و ق))رار داش)تن در مس)یر انتق)ال 75درص)د مخ)ازن نفت و گ)از جه)ان کوت)اهترین مس)یر را در انتق)ال نفت و گ))از دارا میباش))د .از این رو در راس))تای حم))ل و ص))ادرات نفت و گ))از این من))اطق ن))یز می توان))د س))وخت آنه))ا را از ش))مال ،وارد سیس))تم خط))وط بررسی امکانات و زیرساخت های تجارت و حمل و نقل منطقه: ظرفیت حمل و نقل در کشورهای ساحلی دریای خزر فرودگ)اه :روس)یه ب)ا 1260فرودگ)اه ک)ه 601م)ورد آن ب)ا بان)د آس)فالت و وم)، ی بس)یا)ر زی)ا)دی) ح)تی ب)ا کش)و)ر د ) 659م)و)رد)ن)یز خ)اک)ی)ا)س)ت)))،فا)ص)له ) و 202م)ورد) خ)ا)کی))دارد. سف)ا)لت) ) رو)دگ) )اه) )( 129م)و)رد) آ) ) )یع)نی))ای)ر)ا)ن )331ف ) قز)اقس))ت)ا)ن ،آذربایج))ا)ن)و)ت)رکم)نس))ت)ان ب))ه))ت))رتیب دارا)ی )27 ،) 65و 22 ) فرودگاه با باند آسفالت هستند. راه آهن :روس)یه ب)ا 102ه)زار کیلوم)تر راه آهن فاص)لهی بس)یار زی)ادی ب)ا ی ب)ه و ا)ی)ر)ان)ب)ه عن)و)ان) ک)ش)وره)ای ب)ع)د ) س) )ای)ر)کش)وره)ا د)ارد)).قزا)ق)س)ت)ان) ) ه آهن) هستند). ب دارا)ی )73700و 8367کیل)ومتر را ) تر)تی ) جاده زمی))نی :روس))یه ب))ا 783000کیلوم))تر ج))اده آس))فالته ک))ه 29000 کی)لو)م)تر) آ)ن ا)توب)ان))اس)ت)د)ر ص)د)ر ک)ش)و)رها)ی)م)ورد) بررس)ی ق)ر)ا)ر)دا)رد). ا)ی)ران)ب)ا )120782کیلوم)ت)ر)ج)اده)آس)فالته) ک)ه) 878کیلوم)ت)ر آن)اتوب)ان است در رده دوم قرار دارد. کش)تی تج)اری :روس)یه ب)ا 1130کش)تی تج)اری فاص)له بس)یار زی)ادی ب)ا د کش))تی) تج )ا)ر)ی دا)رد).مقای)س))ه ی)ای))ران) ب ) )ا) 131ف)رو)ن ) ) وم) یع )ن) ) کش )و)ر) د) ) ن می)ده)د)ک)ه وس)یه) )نش)ا ) و)ر ) ی و)ای)ر)ان) ) د کش)تی تج)ا)ر ) فر)ون) ) آذ)رب)ا)یج)ا)ن ب)ا))) 86 رت) اقت)ص))اد)ی)آن)ن))دا)رد. ت ا)ی))ران) د)ر ای)ن))م))ورد)تنا)س)) )بی) ب))ا ق))د) ) ظ))رفی) ) قزاقستان و ترکمنستان در این حوزه قدرت رقابتی ندارند. تأسیسات و امکانات حمل و نقل دریایی ایران مهم)ترین بن)ادر فع)ال دری)اى خ)زر در س)واحل ای)ران بن)ادر " ی ر)و آس)تا)ر)ا م ) و "ا)میرآب)اد)" ف)ر)ی)دو)ن)ک)ن)ا ) ان)زل)ى")" ،ن)وش)هر)" ) ر)"ماخ)ا)چ)قلع)ه)" ن)بن)در)"ب)اکو)" د)ر))روس)ی)ه)بن)ا)د ) با)ش)د)د)ر) )آذ)ر)بایج)ا ) )ان من)س)ت ) ")و در ت)رک ) و ")آ)س)ت)ارا)خ)ا)ن)" در))ق)زا)قس)تا)ن)بن)در"ا)ک)ت)ا)ئو ) ) د ).د)ر)س)ال)هاى " م )یب)ا)ش)ن ) ود)س)ک) ) را)سنا ) " ی)ا " ک) ) ب)ن)در") تر)ک)من)ب)اش)ی ) ل جم)ه)ور)ی)ه))ا)ى حاش))ی)ه د)ر)ی))اى خ))زر)، )س))تقال ) ) ا)خ))یر ب))د)نب)ال ا ر گر)گ)و)ن گش)ت و د) ) ى)و)اقتص)اد)ى)دری)ا)ى خ)ز)ر د ) م)و)قع)یت س)یاس) ) ور)ها ه)ارتب)ا)طى) این) کش) ) ن را ) ن بعن)و)ا)ن ن)زد)یک)تری) ) ای)ن)می)ان)ای)ر)ا ) ب)ه))دری)ا)ى آ)زاد)و ق)ر)ار دا)ش)تن در) مس)یر ک)ری)دور ش)مار)ه) 9از اهمیت خاصى برخوردار گردید. بندر نوشهر شهرس)تان نوش)هر از ش)مال ب)ه دری)اى خ)زر ،از جن)وب ب)ه رش)ته) ک)وهه)ا)ى ال)برز)) )،از))ش)رق ب)ه) شه)رس)تا)ن ن)ور)و) از) ن چـ )ال)وس))متص)ل)ا)س)ت)).س)اخت)ب)ن)در غ)ر)ب)ب)ه شه)ر)س)تا) ) ط)ش)))رکت)هاى ل ) )1309ه ).ش)ت)وس))) ) در) س)))ا ) ن)و)ش)))هر) ) س))ال ) ب))و)رو)رکس)از) هل)ن))د و))آگ))ر)من))بلژی))ک)آغ))از و) د)ر آالت )1318ه ).ش) راه ا)ن))داز)ى ش))د) .ق)ط)ع))ات و م)اش))ین) ) ز ب آ)هن))ک))رج)او)لین) محم))و)لهاى)ب))و)د)ک))ه ا ) ذو) ) کا)ر)خان))ه) ) ط)ـریق رو)س)یه ب) )ا)ی)ک کش)ت)ى تج)ارى))ب)ه) ظ)رف)یت 1000 تن)ب))ارگیرى) و در)س))ال 1318ه) .ش) در بن))در نوش))ه)ر تخلی)ه گردی)د .در ه)ر س)ال ح)داقل 500فرون)د کش)تی در این بندر تردد میکنند. بندر امیر آباد مجتمع بن))دری خ))زر در س))ال 1376در زمی))نی ب))ه مس))احت 60 من)طق)ه))و)ی)ژ)ه))اق)تص)اد)ى) ب)ن)در ا)م)یر آب)اد هک)ت)ا)ر)ت)أس)ی)س)ش)ده))اس)ت)) )). ن م)ازن))د)ر)ان)و)ف)اص))له) 51کیلو)م))ترى) در))ش))رق) ا)س))ت)ا ) )به)ش))هر) ) ش)ه)رس)تان)س)ا)ر)ى ق)را)ر) دا)ر)د .ع)مل)ی) )ات))س)اخت)ا)ین)بن)د)ر ا)ز س)ا)ل وه) س )ب)ب ه و))اس )ت)ع)داده)اى)ب))ال)ق ) 1375آغ )ا)ز) ش))د )).م))وق)عیت و)ی))ژ ) ور)ا)ى ع)ا )لى) م)ن)ا)طق آزا)د) بع)ن)و)ان د ت)ا)در) س)ا)ل) 1376از))س)وى ش) ) گ)ر)دی) ) من)ط)ق)ه) وی))ژه)ا)قتص)ا)د)ى)ب))ه)ت)ص))وی)ب) ر)س)ی)د)ه و) س))ازما)ن ب)ن)ا)در و) ) ن س)از)م)ان مس)ئ)ول)آن) )تع)یی)ن گر)د)ی)د .این))منط)ق)ه ک)ش)تی)ر)انى))ب)عن)و)ا) ) ن اراض)ى))و)س)یع)پش)ت)ی)ب)ا )نى) ب)ه)مس)احت قت)ص)ادى) ب)ا))د)ار)ا)ب)ود) ) ها) وی)ژ) ) 1000هک)ت) )ار)()قاب)ل)اف)ز)ایش) ت)ا) 2000ه)کت)ار)))) ,ق)رار گ)رفتن) در مس)ی)ر))ک)ری)دور))بی)ن))ا)لمل)لی ت)ر))ان)زیت))ش)م)ال ) )-ج)ن)وب و) به)ره)من)دى ا)ز م))وق)عی)ت)خ))اص) و)ا)س))ت)ثن)ا)یى)نق)ش)مهمى)ر)ا د)ر ا)بع))اد ملى و م)نطق)ه)اى ب)عه)ده)گر)ف)ت)ه )اس)ت)س)اخت) ا)ین مج)تم)ع) عظی)م ب)ا عن)ای)ت د بازاره)اى عظیم) ب)ه) اهم)یت اس)تر)اتژ)یک در)ی)ای)ما)زن)د)ران و و)ج)و ) )اط)ر)اف آن ه)م)راه))ب) )ا پ)تانس)ی)لهاى))ا)قتص)ادى))و) تج)ارى) ف)ر)اوا)ن)مانن)د اس))تخر)ا)ج)و س))واپ)من))اب)ع) ان))رژ)ى) ) ,ح)م))ل)و)نق))ل) ,ار)تب)ا)ط))ات و ت ک)اال)ب) )ا)توج)ه)ب)ه رس)ا)ل)ت و) مس)ئ)و)لی)ت بن)ادر) کش)ور))ب)راى) ت)ران)زی ) اح)ر)از)ج)ایگ)اه شایس)ت)ه د)ر عرص)ه تج)ار)ت بی)ن المل)لى م)ورد)توج)ه قر)ار) گرف)ته اس)ت. بندر انزلی بن)در ان)زلی ب)ا دارا ب)ودن ق)دمتی دیرین)ه و منحص)ر ب)ه ف)رد یکی از بن)ادر ه ر حا)ش)ی ) و ب)زر)گ)تر)ین)بن)د) ) حا)ش) )یه) در)ی)ای خ)ز)ر ) ور)ها)ی ) ر ب)ین کش) ) د) ف)ع) )ال) ) ی گر)دش)گ)ری ب)ه ه ب)ر)داش)تن)جا)ذ)بهه)ا ) عالو ) ر)میب)اش)د)ک)ه ) و) ش)ما)ل)کش) ) دلی)ل واق)ع ش)دن در مس)یر اروپ)ا از اهمیت فوقالع)ادهای برخ)وردار است. شهرس)تان بن)در ان)زلی از اوان دوره قاجاری)ه ک)ه ارتب)اط ب)ا کش)ور )ا ن)درو)از)ه م)رتب))ط ب) )ا ا)روپ) ) ر)وس)ی)ه ت)ز)ار)ی)رو ب))ه)ت)زا)ی))د گ))ذا)رد)ب)عن))وا ) )م ری) از)ق)رن)ن)و)زده ) رت)ی و)مس)ا)ف ) و د)ر)ق)ال)ب)ب)ن)در)گاه) تج)ا ) ش) )نا)خته)ش)د) ) در)ی ن)ه))تنه)ا جا)یگ)ا)ه ت)ج)ا)ر ن ش)ه)ر ب)ن) ) ت ).ا)ی ) ف ) می)الدی)رون)ق)ف)را)و)ان)ی)ی)ا) ) ) و دی))و آ)ذر)بای)ج)ا)نی)گ)ر)دی)د ب)ل)ک)ه) ا)را)من)ه ب)اکو) ) ته)ران)ی ))،اص)فها)نی))،ی)ز ) )رغم ) رد)ن)د .ع)ل)ی هر))ب)رای ت)ج)ارت و) س)کنی))رو)ی آ)و ) ز ب)ه )ا)ین) ش) ) ق)فق)از ن)ی ) ر و)اتح))اد)جم))اه)ی ) ری))بین)ای))ر)ان) ) ت)ت)ج))ا ) )ان)قالب))1917رو)س))ی)ه مب)) )اد)ال ) )ک)ه ت می) پ)ذ) )یر)د ) ر ) ر ص)و) ) ز)این ب)ن)د ) ی)ق)رن) )بی)س)تم )ا ) ش)وروی))د)ر)س)ال)ها ) د ز)رف)ت و آم) ) وس)یه) )ا)ین) بن)د)ر)مرک) ) ی ر) ) وپ)اش)ی) ر)ژی)م ک)م)و)نیس) )ت ) س)از)ف)ر ) )پ ) ل)یافت)ه آ)س)ی)ای م)ی)ان)ه)و ه)ا)س) )تق)ال ) ی ت)از ) جم)هوری)ه)ا ) ک)ش)ت)ی ه)ای ت)ج)ار)ی) ) )ن)د هم ) ر) ت)تج)ار)ی ب)ه) ) )دال ) ن)از)رو)ن)ق) مب)ا ) رو)س)یه)گ)ر)د)ی)ده اس)ت و)ه)م چن)ا ) را)ین)م)الح)ظ)ه)می) ش)ود)ک)ه) ا)ین ب)ن)در)ا)ز اهم) )یت) خاص)ی) ی)باش)د)).بن)اب ) م ) ) ن و)ح)تی در س)ط)ح)م)لی)ب)رخ)ور)دار اس)ت ).پ)رو)ژه) )ال ) د)ر س)طح))اس)تان)گی ) ه)ا و ب)رنام)ه) ری)ز)یه)ای)د)ولت) ه)ا)ی مختل)فی)ک)ه ب)ه) ت)بع)یت)سیاس)ت گ)ذاری ) م اث))ر ر عملک)رد)این بن)د)ر مه ) ر منطق)ه م)ط)رح می)ش)ود در س)ا)ختا ) د) مس)تقیم داش)ته و فع)الیت آن ن)یز ب)ه نوب)ه خ)ود در س)طح اس)تان و منطقه دارای تأثیرات متقابل خواهد بود . باکو در آذربایجان باکو ی)ا بادکوب)ه س)ابق بزرگ)ترین بن)در دری)ای خ)زر در س)احل جمه)وری ر آ)ن ر ک)ش))تی)ها)ی فع))ا)ل این د)ر)ی))ا در اختی))ا ) آذ)رب)ا)یج))ان)ا)س))ت ک))ه بیش )ت) ) ع ر)و-ر)و))،ت)ان)کر)،مس) )اف)ری)، می)باش)د ).ا)ی)ن) ناوگ)ا)ن ش)امل) 75ک)ش)تی از ا)ن)و ) ) ک و)حم)ل)کن)ن)ده) رو)دخ)ا)نهای) پ)هن) ب)ا)آبخ)ور))کم) و)فله)ب)ر)ب)را)ی)ف)ل)ه)خش) ) ی کا)ره)ا ) ن ) ج) )نر)ال ک) )ار)گ)و) ی) )ا ک)ا)الی) ع)م)وم)ی))اس)ت))).م)هم)ت)ر)ین))فع)الی)ت)در )آ ) )الت))ا)س)ت ).ایج)ا)د ارتب)ا)ط)ب)ا) و))آه)نآ) ن)ف)تی)و ت)ب)ا)دل م)و)اد)چ)وب)و)ک)اغ)ذی) ) کش) )تیه)ای)رو- ی در) ) فر)ی ی)ا) ب)ار) ) قط)ار م)س)ا) ) حم)ل) ) س) )اح)ل))ش)رقی)ا)ز)ط)ری)ق)) ) ر 6م)تر، در) ب)ا))آب)خ)و) ) میب )اش)د).ا) )ین) بن) ) عک)س) ) و)ب)ر ) منب) )اش)ی) ) ز ب)اک)و)ب)ه)تر)ک ) ر)و)ا) ) را)ی)په)ل)و))ده)ی) تا)نک)ره)ا)ی)حم)ل) ف)ل)ه))م)ا)یع)و)ا)ن)واع س)و)خ)ت د)ار)د) )3اس)کل)ه ب) ) کث)ر 8ک)ش ) )تی) ه)مز)م )ا)ن د)ر آ)ن م)ی )تو)ان))د) )په)ل )و))بگی)ر)ن))د .این) ب)ن )د)ر ک )ه))ح )د)ا ) فل)ه خ)ش)ک) و عم)ومی) )، )االی) ) کو)ی اخ)تص)اص)ی) ب)رای) ک ) کل)ه)و)س) ) مچ)نین))) 6اس) ) ه) ) ر)ک)))ل))11اس)))ک)له) )دار)د) . 4 فر)ی)و د) ) و)م)س))) )ا ) کل)ه ر)ور)و) ) و) 2اس))) ) ک)))ا)نت)ین)ر) ) ر))16ت)ن)ی)زراف)ه جر)ثقی)ل) 5ت) )ا)) 40تن))ک)ه ب )یش) )ت ) جرث)قی)ل) ش)ن)ا)و)ر ب)ز)رگ)) 14 )، ا)ی نظ)ی)ر))بن)د)ر)ا)ن)ز )لی) هس) )تن)د))از) ا)مک)ان)ا)ت خ)و)ب)آ)ن می )با)ش)د).ب)ا این ه)م)ه ی خ)ا)ل)ی وج)ود)دارد) .تنه)ا) م)رک)ز)گ)زارشه)ا)ی ک )لهه)ا) ) مع)م)وًال)در بن)د)ر ا)س) ) ر هو)اشنا)س)ی در) د)ری)ا)ی خ)زر)ن)یز د)ر ب)ا)کو)مس)تقر))اس)ت ).بار)ان)د)از بن)در))د ) ه ر د)ارد و ب)ه) راه) آ)هن و)ب)ه ف)رو)دگ)ا ) ر ب)ا)کو)ق)را ) فاص)له)))40ک)یلوم)تر)ی ش)ه ) کااله)ای)کش)و)رهای ش)رق) دری)ای خ)زر و یبا)ش)د ).تران)زیت) ) ب)اکو) متص)ل م ) آس)یای میان)ه ب)ه غ)رب و دری)ای س)یاه ی)ا ش)مال اروپ)ا از طری)ق این بن)در، اهمیت مضاعف به باکو داده است. آستاراخان در روسیه آس)تاراخان مرک)ز اداری منطق)ه آس)تاراخان اس)ت ک)ه ش)امل 12 ش جن))وب ش))رقی)در ی ا)س))ت)ک))ه در)ب)خ ) م)نطق))ه)و ش))ه)ره)ای ) در) ار)ا)ض)ی ه)م)وار) ن ش)هر ) ر)دا)رد)).ا)ی ) و)ق)را ) )1534ک)یل)وم)تر م)س)ک ) ت .در) ه)ا)س) ) ع ش)د ) رو)د ول)گ)ا)و) در) ب)لن)د)تر)ین)ن)قط)ه))و)اق) ) خ)زر))در) ) غ)ر)ب))،منطق)ه) آ)س)تا)راخ)ان)ب)ا جم)ه)ور)ی)کا)ل)میکی)ا )،در)ش)م)ال)ب)ا) م)م)رز) ا)س)ت)و) در) نه ) م)نط)ق)ه) ول)گ)ا)گر)اد) )،در ش)ر)ق)ب)ا))قز)اقس)ت)ا ) یش)ود ).ش)ه)ر)آ)س)تارا)خ)ان در) 11 جن)وب))ب)ه د)ر)ی)ا)ی)خ)زر مح)دود م) ) ج)زی)ره)مس)تقر اس)ت; 500کی)لوم)تر مرب)ع وس)عت د)ارد و ب)ه 4 ناحیه تقسیم میشود. اقلیم آس))تاراخان ق))ارهای و خش))ک اس))ت .می))انگین درج))ه )والی)25 ح)را)رت))در) ژ)انو)ی)ه منه)ای)))10درج)ه س)ان)تی)گ)ر)اد) ،د)ر ج ) در ی م)تر اس)ت)) . س)االن)ه)))230م)یل) ) ) در)ج)ه اس)ت) ) .م)ی) )ان)گ)ین ب)ا)ر)ش ) یت)وان ب)ن)ا)در)ر)ود)خ)انه)ا)ی و))د)ری)ا)یی))ح)وز)ه و)لگ) )ا)ـ خ)زر، ا)ین)ج) )ا م ) )زالر)، )نق)ط))ه)تالق)ی) خط))وط را)ه)آ)ه)ن)(ب )ه))س )و)ی س )ا)رات)ف ،ک )ی ) گ)وری)یف))و آز)ا)د راه)ه) )ا)(ب)س)وی و)لگ)ا گ)راد )،اس)تاو)رو)پ)ل ،و دیگ)ر ش)هرها))،و فرودگاه بین ا)لمل)لی را مشاهده ک)رد. بندر اولیا با مالحظ)ه م)وقعیت ژئوپل)تیکی منطق)ه آس)تاراخان ،این بن)در )و در))کوت)))اه)تر)ین و ا)قت)ص)))ادیت)ر)ین ) ت)کلی)))دی ) )از) م)))وقعی ) را)ه ار)تب)اط)ی ت)ر)انزی)ت)ی اورا)س)یا)ق)ر)ا)ر دا)رد .ب)ه ن ) هت)ری ) ب)اص)ر)ف ن)یکی از ت رو)د) ول)گ)ا و))در)ی)ا)ی))خ)زر) ) ،آس)تا)ر)اخا ) ع )لت))م)وق)ع)ی ) ) ی بخ)ش ار)وپ)ایی) رت)ب)ا)ط ) ی)ا ) هه)ا ) ست)ر)ین) ر)ا ) کو)ت)ا)هتری)ن و د)س)ت)ر ) ) )تان ن و) )پا)کس ) ه)ب)ا ک)ش)ور)ها)ی)آ)س) )یا)ی م)رک)ز)ی ،ه)ند)و)س)ت)ا ) رو)س) )ی ) )ی مز)یته))ای) آش))کار ) را)نزی))تی دا)رای) ) ن کر)ی))دو)ر ت ) اس))ت)).ای) ) ل ب)ار)د)ر م)قای)س)ه ب)ا) د)یگ)ر ر)اه زی)ن)ه )تح)وی) ) ن وه ) )اس)ت ))،یع)ن)ی)زم)ا) ) رو)پ)ا)(عم)د)ت)أ کش)و)ره)ا)ی)ب)التی)ک) و دری)ای ه)ا)ی)حم)ل ب)ا)ر ب)ه)ا ) ب و ) ز کش))ورها)ی آس))یا)ی مر)ک))زی و من))ا)طق جن)) ) ش))م)ال) ا ) شر)قی و م)سیره)ای بالعک)س سریع)تر و کم) هزین)هتر است. توس)عه بن)در دری)ایی اولی)ا ،ب)ا ب)ه ک)ارگیری آخ)رین فن)اوری ه)ا ه)ب)))ه)ع)ن)))وان))بن)))در)م)رک)))زی) ت من)ط)ق))) ) ه)و)ض)))عی ) و)م)الحظ))) ) ) ن، ه خ))ز)ر آس))تا)ر)اخا ) ه)د)ر من)طق)) ) ک تج))ا)ری)روس))ی ) اس))ت)راتژی) ) جه)تی آین)ده نگ)ر از وض)عیت خ)دمات حم)ل و نق)ل در ح)وزه دریای خزر است. ترکمن باشی در ترکمنستان ن باش)ی ی)ا کراسنوودس)ک در کش)ور ترکمنس)تان میباش)د .این ترکم و و) ) ور)) 5م)))تر ) 3 ،اس)))ک)له))تج)))اری) ) 2)،اس)))کله) رو)-ر ) را)ی آبخ))) ) بن)))د)ر د)ا ) یباش)د ) .ل)ذ)ا)ب) )ا ی ) ،م ) ی ب) )ا گنج)ایش))2ک)ش)ت) ) ک)اس)ک)له))نف)ت) ) و)ی) ) م)س)ا)فری ) ن ه)م)زم)ان) ی ب)ا)ظ)ر)فیت)))5000ت)ا 30000ت ) وج)و)د )6اس)کل)ه ))7 ،ک)ش)ت ) کل)ه ن)یز)ب)را)ی)م)ا)هی)گیری)ا)س)تفا)ده د)په)ل)و)ب)گی)ر)ن)د) .ال)بت)ه) 5ا)س) ) یت)و)انن) ) م ) ) ) 59400 و مح)))و)طهای میش)))ود ) .بن)))در)ان)ب)))ا)ری 6000م)))ت)رمرب)ع)ی ) ) بن)در ) دی)می ب)و)دن تجه)ی)زات ن ه)م)ه ) ،کهن)ه) و)ق) ) م)ترم)ربع)ی)د)ارد )).ب)ا) ا)ی ) د و)زی)ا) ) ور) و زر)ا)فهای) ب)زرگ ،عل)یر)غم ک)ا)فی) ) نظ) )یر) جر)ث)ق )یله)ای))ش)نا ) ارتب)اطی ) و ب)ازده)ی ب)ن)در ب)س)یا)ر)کاس)ت)ه)اس)ت). ود)ن)آنه)ا))،از)ک)ا)رآیی) ) ب) ) کو) ،آ)س)تاراخ)ان)و)م)اخ)ا)چ و)ب)ا ) ن)بن)در) ) ن)ای ) وی) و م)س)یری))مخ)ص)وص بی ) ق) ) )ا ر ش))ور)وی س)اب)ق ب) ) ر ب)ن)اد ) ل س)ا)ی ) قل)ع))ه ب)ر)ق))رار)اس)ت .ا)ین بن)د)ر مث) ) ) )اس))ت. ) ر)ان)ی در س))ا)حل خ))ز)ر)متص))ل ن)ب))ه بق)ی))ه)بن))اد)ر غ))یرای) ) هآ)ه ) را) ) ت آن) عبا)رتن)د)از :س)و)خت ) ،%38پن)ب)ه) و ر)وغن)، %22 ن ص)اد)را ) مه)م)تری ) ک ط)بی)عی و)گ)ر)اول ،) %6 د پتروش)یمی ) ،ف)س)فاته)ا ) ،نم) ) گ)از %30و)م)وا ) یب)اش))د)و ب)یش))تر)از در)ی))ای خ))ز)ر م) ی د)ر ) دا)رای) 4کش))ت ) تر)کمنس))ت)ان ) ل اس)تفاد)ه میکن)ن)د. یه)ای روس)یه) و آذر)بایج)ان) ب)رای)حم)ل و نق) ) کش)ت ز بنام)ه)ای آالج)و) ،پری)چ)ال و) تر)کمنس)تان 3بن)در کو)چ)ک د)ر ح)ال) تجه)ی ) )بک)داش د)ارد ،ول)ی تنه)ا بن)دری) ک)ه ا)همی)تی)بس)زا در)تران)زیت ک)اال ب)رای س))ایر کش))ورهای ب))دون دسترس))ی ب))ه دری))ا و آس))یای میان))ه دارد ترکمنباشی است. اوکتائو در قزاقستان اوکت))ائو ب))ا ن))ام قبلی ش))فچنگو بن))در اص))لی قزاقس))تان ر)از ترک)من)با)ش))ی م)ی)باش))د)ولی))ه)م))ه) اس))ت)و) ک)وچک))ت) ) ر)و خ)دمت ده)ی)ب)ه)کش) )تیه)ا) را) ت)ج)ه)یز)ات) ب)رای)ا)ن)و)اع ب)ا ) ر)ارتب)اط)ی ق)وی))ب)ا بن)د)ر)ب)اکو)دار)د و د)ارا)س)ت .ا)ی)ن ب)ن)د ) کش)تی)ها)ی)ت)ا) 10000ت)ن)ب)ین آ) )نه)ا رف)ت)و آ)م)د)می)ن)مای)ن)د). ل )250000تن))م)واد غ)ی)رنف)ت)ی)و)) 5م)یل)ی)و)ن)ت)ن)م)و)اد) تب)اد) ) ه ن))2اس))ک )ل ) ن)ف))تی ث)م))ر)ه ا)ی)ن)ارت)ب))ا)ط) اس))ت).د)ار)ا))ب))ود ) ه خت)ی و)) 5ا)س)))ک)ل ) ع)م)))و)می 3)،اس)))ک)له ت)ج)))ا)ری))و) 4س)))و ) ر5))، م)ا)هیگ) )یر)ی و)ج)م)ع)ًا) 12اس)کل)ه)ب)ا))آبخ)ور) 4/4ت)ا) )6م)ت ) ه ج)رثقی))ل) زر)اف))ه ا)ی) ب))ز)رگ)25000)،م))ت)رم)رب)ع))محوط)) ) ه اس)ت). ک حوض)چ)ه ع)ظی)م ب)ر ا)همیت) آ)ن)اف)زود ) ب)ن)د)ر)ی و ی) ) ه)م)چ)نین))ع)م)ق ده)ا)ن)ه)و)رود)ی ک)ان)ال))6/6م)ت)ر می)ب)اش)د). ور)د قز))اق)س)تان)دار)ای)کش)تی ن)یس)ت)و ا)ز روس)یه)در)ای)ن م) ) را)ئو کم)ک میگ)یرد .هم)چ)نین)د)ارای)بن)در)دیگ)ری)ب)ه ن)ام) آی)ت ) ) اس)ت ک)ه)امکان)ات چن)د)انی ن)د)ارد .خروجیه)ای عم)د)ه بن)در) اوکت))ائو م))واد مع))دنی ,نف)تی ،گ))از ،دام زن)ده و ک)االی ترانزیتی از سایر کشورهای آسیای میانه میباشد. ماخاج قلعه در داغستان این بن))در در س))ال 1983ب))ه بیش))ترین ظ))رفیت تخلی))ه و ب))ارگیری خ))ود ون) ت)ن ن)فت))و فر)آورد)هه)ای)نف)ت)ی)ج)ا ری)ب)ًا 12م)یلی) ) رس)ی)د)؛ در)آن) هنگ)ام) تق ) از و)بیش از )2/1می)لی)))ون))تن)ک)االه)))ای)ع)م)))و)می) و نفت) ) ب)))ه ج)))ا ش)))د) ) ج)مه)وری آذربایج)ان ب)ه)پایگ)اه نف)تی) حم)ل)و از آنج)ا از طری)ق راهآهن ب)ه نقاط دیگر منتقلشد. اح)داث خ)ط لول)ه از جمه)وری آذربایج)ان ب)ه بن)در نوروسیس)ک از طری)ق رو)ز )نی )،س)ب)ب)ا)فت )نا)گه)ا)نی)ج)ا) ب)ه) ج)ا)یی) ب)ار)کش)تی)ها) ب)ه) 5 گ)ذر)از)گ) ) در م)یلی)ون) تن) ش)د)).ج)ا ب)ه)ج)ا)یی)ب)ار کش) )تی)ها)در)بن)در بی)ن) 6ـ 7می)لی)و)ن ت)ن ) فت) .ب)ع)))د) ا)ز ای)ن فرو)پاش)))ی)،ر)واب)))ط ا)ق)تص)))ا)دی) ب)ین س)))ال)))،ا)دا)م)))ه)ی))) )ا ) ی سوسیالیس)تی درهم)شکس)ت)، و ) یه)ای س)اب)ق اتح)اد)جم)ا)هیر ش)ور ) جمهو)ر و ا)ز آغاز سالهای)دهه 90جر)یان بار)کشتی) در ب)ندر به ت)نزل)گرایید. بن)در دری)ایی ماخ)اچ ک)اال ب)ه دو بخش تقس)یم میش)ود :بن)در نف)تی و بن)در و) 8جرث)قی))ل ر)یل)ی )،در بن))در کا)اله)) )ای) خش))ک .ح))د)ود) 350م))تر اس))ک)له) ) ) ب)ا)س))کله)8ـ 7م))تر اس )ت؛ ت)و)ان))ایی کا)اله))ای)خش))ک و)ج )و)د د)ا)رد).ع)م))ق آ) ) )االنه ور)ها)یی))ب)ا)ظ)رف) )یت)) 5000تن ر)ا دار)اس)ت؛ می)ت)و)ان)د س ) ی ش)نا ) پ)هلو)گ)یر ) ی)عم)و)می))را ج) )ا ب)ه)ج)ا)کن)د ).بن)د)ر ا)می)د)های)خ)ود)را) ح)دود) 600ه)زار)تن))ک)اال ) و نق)ل عب)وری گ)ره زد)ه اس)ت)ک)ه ب)رای ح)م)ل و نق)ل) ب)ه) توس)عه) حم)ل ) م کامیو)نهای)عبوری بین ماخاچ) کاال و ایران آم)اده)است. م)نظ ) نتیجه گیری: با توج)ه ب)ه اص)ل س)ودآوری فع)الیت اقتص)ادی ،ب)دیهی اس)ت ک)ه )تر)ان))ز)یت)چن))د))میلی))و)ن ت)ن ک))اال از))قلم))رو))ی))ک) ک)ش))ور) ،م)ن))افع قا)ب)ل))ت)وجه)ی))را)ب)ر)ای))آ)ن)ک)ش)ور خ)اص ب)ه )اق)ت)ص)ادی) و) س)ی)اس)ی ) د ).ل)ذ)ا ه)ر) ی)ک از))کش)و)ره)ای) ج)د)ی)د و)اق)ع)د)ر مس)یر) می))آور) ) ا)رم)غ) )ان) ) زا)یش)س)ه)م) خ)و)د د)ر)))ان)ت)ق)ال) کا)اله)ا)ی م)و)رد )تر)ان)زیت س)ع)ی) در)اف) ) مب)اد)ل)ه آ)س)ی)ا)ی م)یا)ن)ه خو))اه)ن)د د)اش)ت)).مت)ق)ا)بأل)کش)وره) )ای) آس)ی)ا)ی ) می)ان)ه) ن)یز)ح)ق))ان)ت)خ)اب)فز)ا)ین)ده)ا)ی)ب)ر)ای) ت)ر)ان)زی)ت))ک)ا)اله)ای م)و)ر)د ن ط))ر)ح کر)ی))دو)ر) «ش))م)ال))– د)می ی )اب)ن))د).د)ر)ا)ین می))ا) ) مبا)د)ل))ه))خ))و) ) » در))مق)ا)ی)س))ه ب ) )ا ط))رح))«ش )ر)ق)– غ))رب)»))تر)ا)س )ی)ک)ا)یکی)ا)ز ج)ن )و)ب) طر)ح)ه)ا)ی م)ط)ر)ح))در م)نط)ق)ه م)ی) ب )اش)د)).ای)ن)کری)د)ور) د)ر)س)ا)ل 1993 )تو)س))ط) وزر)ای) ح)م))ل و نق))ل )ار)و)پ))ا) د)ر) کنف )ر)انس) هل)یس))نکی ب))ه وی)ب ر)س)ی)ده ا)س)ت) و ه)زین)ه ح)م)ل ک)اال)ر)ا)ب)ی)ن)دب)ی)– هلس)ی)نکی تص) ) )%10ک)اهش) م )ید)ه)د .ح)ال))د)ر کن)ار) م)وا)رد ف)وق) ب)ا)ی)د)توج)ه ک)رد ک)ه ه ش)وروی) س)اب)ق) ،ب) )ا توج)ه ب)ه در)ج)مه)ور)ی) ه)ای ت)ازه اس)تق)الل ی)افت) ) ب)روز))بح)ر)ان ا)قت)ص)ا)د ج)ه)ان)ی)و))وابس)ت)گ)ی ا)قت)ص)ا)د) جمه)و)ری ه)ای) در) کن)ن)ده ن)فت)ب)ه)خص)وص)روس)ی)ه))،ب)ه ص)ادر)ا)ت م)و)اد) ن)ف)تی) ص)ا ) فرص)ت ت)ق)و)ی)ت)تران)زیت) نفت)و) گ)از) ب)رای)منطق)ه س)ی)ر فز)این)ده طی می نماید حض)ور ای)ران در بل)وک اقتص)ادی اک)و وم)وقعیت ترانزی)تی ی ده)ه)ج)ار)ی بس)یار ط ) ن ر)ا ) می)ت ت)ران)زی)ت از)ای)را ) ا)ی)ران ))،اه ) مز)م)ان)ب)ا مه)م ه ) کن)ا)ر)ای)ن) ) مت)م)ا)ی)ز ا)ز)گ)ذش)ت)ه)نم)و)ده)اس)ت .د)ر) ) )می ) ر)ش)د)ا)قتص)ادی))د)ر کش)و)ره)ای)د)ر ح)ا)ل))توس)ع)ه))،انتظ)ا)ر )یش))تر ) رآ) در ب سی)س))تم)ح)م))ل و))نق))ل ن)س))بتا) ناک))ا ) رو)د) ک))ه ) کشورهای در حال توسعه بعنوان یک مانع تلقی گردد، و نهایت)ا در این می)ان کش)ورهای منطق)ه خ)زر ،ک)ه توان)ایی ن خواه)ن)د تس)هی)ل و تو)س)عه تران)ز)یت را ب)یابن)د برن)ده)می)دا ) بود. ب)دیهی اس)ت سیس)تم حم)ل و نق)ل بین المللی و فراق)اره ی م ) ور)های) )نو)س)تراک) و))ت)راس)یک)ا ،ای)ج)ا)ب ) ای))،د)ر م)س)یر) ک)ری)د ) ری) م)اف)زا ) و ن)ر) ) ری) ) ت س)خ)ت اف)ز)ا ) ت)و تا)سی)س)ا ) د)ت)ا)ام)کا)ن)ا) ) ک)ن) ) )ه زن)ج))یر ) ی) ) رد) یک)پ))ا)رچگ ) ر ب))ا رو)ی)ک)) ) ه)خ))ز) ) ک)ش))ور)ها)ی) م )نط)ق)) ) )غ))یر ) ه باش)) )ند)).در ه متع))ا)دل)د)اش))ت) ) ع) خ))دم)ات) ،ر)ش))د)و توس)) ) سی)س)ات)ح)م)ل و) )ای)ن)ص)ورت)ض)عف ت)و)ان)و)ت)وس)عه)ن)ای)افت)گ)ی ت)ا ) زن)ج)ی)ره یک)پار)چ)ه ر)ا ل ) نق)ل و ت)ج)ار)ت ی)ک))ناحی)ه ،می)توان)د ک) ) ه کل منطقه)نما)ید. مختل س)ازد و در)نها)یت ضرر را)متوج ) پیشنهادات: با تشکیل یک تشکل و سازمان بین المللی و منطقه ای با عضویت و حضور همه کشورهای منطقه ،پیرامون زمینه های توسعه یکپارچه منطقه و نحوه تامین اعتبار و مدیریت اجرای آن مطالعه و کار کارشناسی دقیقی انجام شود .خروجی مورد انتظار این تشکل تهیه سند مدیریت توسعه یکپارچه منطقه(با تاکید بر نواحی بندری مشرف به خزر) خواهد بود که قطعا ضمانت اجرای آن در گرو توافق مسئوالن کشورهای منطقه می باشد. بحث ترانزیت و انتقال انرژی در حال حاضر بیشتر معطوف نفت و گاز می باشد .بدیهی است که انتقال انرژی برق نیز هم از بعد کشورهای دارای مزیت برای تولید و هم از بعد کشورهای متقاضی منطقه ،می تواند مورد بحث و بررسی قرار گیرد در حال حاضر کشورهای منطقه بواسطه برخورداری از شرایط مرز آبی با دریای خزر، در راستای تشکیل مناطق ویژه و آزاد اقتصادی با یکدیگر در رقابت می باشند .بنابراین درراستای تعامل سازنده و توسعه یکپارچه ،بجای حرکت های انفرادی ،می توان نواحی حاشیه دریای خزر را با تقسیم کار بین المللی از قبل توافق شده ،بصورت یک مجموعه واحد ،و کاربری های متنوع به یک منطقه آزاد خزری تبدیل نمود .این منطقه آزاد ،تحت عنوان «منطقه آزاد دریای دوستی» ،نوید بخش صلح و ثبات ،سیاسی ،اقتصادی و اجتماعی در منطقه خواهد بود. منابع و مآخذ: احمدیان ،امیر"،صادرات گاز و منافع ملی ایران" ،اینترنت سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیالن"،اسناد توسعه استان گیالن" ،شماره نشریه 403رشت1384 ، سایت اینترنتی سازمان بنادر و کشتیرانی گیالن سایت اینترنتی منطقه آزاد تجاری -صنعتی انزلی سایت اینترنتی سازمان توسعه تجارت ایران http://fa.tpo.ir/documents سنایی ،مهدی " ،روابط ایران و روسیه ،ضرورت برداشتن گامهای تازه" ،اینترنت کتاب جامع آماری حمل و نقل ،وزارت راه و ترابری ،سال .1385 www.cia factbook gov www.astaragorod.ru/index www.container.ru/english www.traceca.am/indexENG.htm www.instc.org/Main.asp مطالعات جامع حمل و نقل کشور ،وزارت راه و ترابری ،سال .1385 میر محمدی ،سید رضا "،همکاری و همگرایی منطقه ای آذربایجان، گرجستان و ترکیه"،
آموزش • تحقیق و پژوهش • سیاست و قانونگذاری • اقتصاد و مالی
دانلود پاور پوینت توانمندی ها و استعدادهای کشورهای حاشیه دریای خزر، الزام آور توسعه یکپارچه منطقه
توانمندی ها و استعدادهای کشورهای حاشیه دریای خزر، الزام آور توسعه یکپارچه منطقه اهمیت و مؤلفه های خاص منطقه بررسی امکانات و زیرساخت های تجارت و حمل و نقل منطقه
طاهره واحدی
51,000 تومان