دانلود پاورپوینت

بنام خدا آرایه ادبی سال سوم انسانی سجع و انواع سجع *سجع :یک سانی دو واژه در واج یا واج های پایانی ،وزن یا هر دوی آن ها را سجع است. آرایه های سجع باید حداقل دو جمله باشد زیرا سجع که باید در پایان دو جملهبیایند تا . . .آرایه های سجع آفریده شود. مثال :برای یک سانی واج آخر – هر چه در دل فرو آید ،در دیده نکو نماید. توضیح :واژگان «فرو آید» و «نماید» در واج های آخر مشترک اند (اید). چند نکته: )1سجع باعث آهنگین شدن نثر می­شود و به نثری که در آن آرایه های سجع به کار نثر سجع» (نثر آهنگین) می­گویند. )2« )2آرایة سجع زمانی به وجود می آید که کلمات سجع در آخر دو جمله به کار روند و آهنگ دو جمله را به هم نزدیک سازند.  )3سجع در نثر حکم قافیه در شعر را دارد. )4اگ ر در پای ان جمالت کلم ات تک راری وج ود داشته اس ت (مانن د ردی ف در شعر) سجع پیش از آن می آید .مانند :الهی اگر بهشت چون چشم و چراغ است بی دیدار تو درد و داغ است. سجع تکراری سجع تکرار  -5اگ ر س جع ه ا در ی ک جمل ه در کن ار ب ه هم می رون د «تض مین الم زدوج» نامیده می شود. مثال: به گوش هوش نیوش از من و به عشرت کوش هاتفم به گوش آمد که این سخن ،سحر از  -6گاهی در جمالت مسجع ممکن است افعال به قرینة لفظی یا معنوی حذف شو مثال :مّنت خدای را ع ّز و ج ّل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت. توضیح :فعل «است» به قرینة لفظی حذف شده است. انواع سجع: -1اگر کلمات سجع فقط در واج یا واج های آخر یکسان باشند – سجع مطرف مثال :محبت را غایت نیست از بهر آن که محبوب را نهایت نیست. توضیح :کلمة «غایت» دارای دو هجا و کلمة «نهایت» دارای سه هجا (بخش) می­باشد پس دو کلمه هم وزن نیستند بلکه فقط در حرف آخر مشترک اند.  -2اگ ر کلم ات س جع هم در واج آخ ر و هم در وزن یکس ان باش ند – س جع متوازی جمال وزنخود به فرزند نماید کمال کس را مثال :همه یکسان اند. همو در آخر و خوددربهواج عقل هم «جمال» «کمال» و واژگان چند نکته: -1ارزش موسیقایی سجع متوازی از همه بیش تر و سجع متوازن از همه کم تر است. -2سجع بیش تر در نثر به کار می رود اما در شعر نیز نمونه هایی یافت می شود که باعث آهنگین تر شدن آن می­شود. مثال: باز آو بر چشمم نشین ،ای دلستان نازنین کاشوب و فریاد از زمین بر آسمانم می رود -3امروزه سجع را در شعر قافیة میانی یا درونی می­نامند و سجعی که به تکّلف خلق می­شود ارزش هنری ندارد. پایان