بنام خدا عنوان ارائه : آبیاری تحت فشار آبیاری تحت فشار را توسعه دهیم آبیاری تحت فشار را توسعه دهیم • بهازاء ه ر هکت ار آبی اری تحتفش ار ،امک ان اش تغال دائم ۷۸/۰نف ر فراهم میگردد ،لذا با توجه به افزایش جمعیت جویای کار که با تغالزائی ب ه مقول ه توس عه آبی اری نگرش ی جدی د از زاوی ه اش عزمملی در بهعنوان میتواند ضرورت اجراء این روش تحتفشار دستور کار قرار گیرد که تا حدودی بتواند بحران بیکاری را جبران سرمایهگذاری دولتی در این بخش کرده و توجیه مناسبی برای الزام باشد. بهعم ل آم ده ت ا س ال ،۱۴۰۰جمعیت ریزیه ای برنامه • با عن ایت ب ه کش ور به ۱۲۰میلی ون نفر خواهد رسید ک ه نیاز غذائی این جمعیت میشود و اگر بخواهیم با حداقل ۱۲۰میلیون تن در سال را شامل توج ه ب ه وض عیت فعلی اس تفاده ار آب ،این حجم را ت أمین ک نیم، ح داقل ب ه ۱۶۵میلی ارد م ترمکعب آب نی از داریم ک ه ب ا توج ه ب ه پتانسیل آب قابل استحصال کشور که حداکثر ۱۳۰میلیارد مکعب را شامل میشود ،عمًال غیرقابل دسترس است. • • با توجه به آمار ارائه شده ،امکان بروز بحران و خطر شیوع فقر غذائی و وابستگی غذائی به کشورهای دیگ ر اجتناب ناپذیر خواهد ب ود ،ل ذا تنه ا روش قاب ل حص ول ،بهرهب رداری بهین ه از آب موج ود اینکه بیش از ۹۰درصد آب استحصال شده در است و با عنایت به بخش کشاورزی مصرف میشود ،کاراترین روش ،باال بردن راندمان میباش د؛ بن ابراین بایس تی ک ارائی و ک اربردی آب در این بخش سرمایهگذاری را به سمتی سوق دهیم که از هر واحد آب، زمینههای حداکثر محصول را تولید کنیم که این ممکن نیست ،مگر اینکه در بهح د فعالیته ای زراعی ،ران دمان آبی اری را از ح د فعلی کن ار تحتفشار ارتقاء روشهای آبیاری قابلقبول با استفاده از توسعه سرمایهگذاری است؛ لذا بایستی بخشی از بخشیم و این نیز نیازمند سرمایهگذاری را دولت متقل شود تا بتواند از این بحران فراگیر این بهج زء این ،ب رای و زودهنگ ام ،کش ور را ره ائی ده د ،چ ون راهی حص ول ام نیت غ ذائی و ف رار از فق ر غ ذائی و اس تقالل کش ور امکانپذیر نیست. اشتغالزائی بهازاء هر هکتار آبیاری • برآوردههای انجام شده نشان میدهد میگردد ،لذا تحتفشار ،امکان اشتغال دائم ۷۸/۰نفر فراهم با توجه به افزایش جمعیت جویای کار که با نگرشی جدید از میتواند اشتغالزائی به مقوله توسعه آبیاری تحتفشار زاویه بهعنوان عزمملی در دستور کار قرار ضرورت اجراء این روش گیرد که تا حدودی بتواند بحران بیکاری را جبران کرده و توجیه مناسبی برای الزام سرمایهگذاری دولتی در این بخش باشد. بهصورت خالصه پارامترهای مؤثری که توسعه آبیاری • در ذیل اشتغالزائی اثر مستقیم دارند ،اشاره میشود: تحتفشار در تحتفشار نیاز به لوازم و روشهای آبیاری • الف .برای اجراء بهعمل آمده برنامهریزیهای میباشد که با توجه به تجهیزاتی تقریب ًا امکان تولید کیفی ۹۵درصد از لوازم تجهیزات موردنیاز در این بخش در کشور فراهم شده است که در صورت توسعه اینبخش در قالب کارخانههای روشها صنعتگرانی که در این بزرگ و کوچک مشغول فعالیت هستند ،میتوانند بهکار خود اشتغالزاس ت و هم م وجب ایج اد ارزش ادام ه دهن د ک ه هم افزوده میشود. تحتفشار تشکلهای خدماتی روشهای آبیاری • ب .برای اجراء بهک ارگیری کارشناس ان مهندس ی در بخش خصوص ی ب ا تههای مرتب ط تش کیل ش ده اس ت ک ه ب ا تحص یلکرده در رش بهنح و احس ن توس عه آن میت وان از این پتانس یل ایج اد ش ده اشتغالزائی، طوریکه عالوه بر اثرگذاری در بهرهگیری کرد به بهدنب ال تزری ق نیروه ای متخص ص در بخش کش اورزی را ن یز دارد. تحتفش ار عالوه ب ر اف زایش روشه ای آبی اری • ج .توس عه راندمان سبب افزایش سطح زیرکشت آبی نیز خواهد شد ،در اشتغالزائی و امنیت غذائی بسیار مؤثر میباشد. ارزش افزوده • با توج ه ب ه پتانس یلهای موج ود در روشه ای آبی اری تحتفش ار منجمله آبیاری بهموقع و به اندازه ،این ثمره را بهدنبال دارد که بدون اینکه در دیگر پارامترهای مؤثر در عملیات کاشت ،داشت خودبهخ ود و برداش ت محص ول زراعی تغی یری حاص ل ش ود، انکارناپ ذیری ب ر کمیت و کیفیت محص ول در واح د س طح داش ته باشد. • با توج ه ب ه گزارشه ای دری افت ش ده از سراس ر کش ور ،ب ا بهکارگیری روشهای آبیاری تحت فشار ،میتوان انتظار حداقل ۶۰تا ۷۰درصد افزایش کمیت و ۳۰تا ۴۰درصد افزایش کیفیت محصول را داشت که این ارزش افزوده میتواند تا حدود بسیاری در امر امنیت غذائی که از دغدغههای مسئولین اساسی کشور حمایتهای است ،مؤثر واقع گردد .این ممکن نیست مگر اینکه مؤثر دولت در امر برنامهریزی و سرمایهگذاری را بهدنبال داشته باشد. افزایش سطح زیرکشت آبی رودخانهه ای م رزی ب ه خ ارج از • الف .س االنه مق دار متن ابهی آب از دریاچهه ای به ا، رودخانهه ای س یال بی ب ه تاال کش ور و همچ نین آب مرکزی ،دریاچه ارومیه و دریاچه خزر میریزد و از دسترس خارج رودخانهها دارای پستی اینکه اراضی حاشیه این میشود .با توجه به بهرهگیری از بلندی بسیار و عمق خاک زراعی کم میباشد ،امکان اینرو در آنه ا ب ا روشه ای معم ول آبی اری امکانپ ذیر نمیباش د ،از کمآبی صورتیکه بخواهیم از این منابع خدادادی که هرساله از کشور بهصورت اصولی و بهینه استفاده کنیم، میرود ، بههدر چون ایران زینه و اج راء تگاههای پمپ اژ کوچ ک و کمه میت وانیم ب ا اح داث ایس تحتفش ار ب ه توس عه اراض ی آبی کش ور روشه ای آبی اری ان واع پرداخت ه و از این رهگ ذر عال وه ب ر تولی د میلیونه ا تن محص والت کشاورزی ،به اشتغالزائی نیز کمک مؤثری شود. روشهای آبیاری طوریکه اشاره شد ،با استفاده از • ب .همان تحتفشار و افزایش راندمان آبیاری با استفاده از آب ذخیره میتوان به توسعه اراضی آبی کشور پرداخت و با توجه شده روشهای بهازاء هر هکتار اراضی که به به آمار موجود ،حداقل آبی اری تحتفش ار تجه یز میش ود ،ح داقل ب رای ی ک هکت ار از اراض ی دیم آب ذخ یره میگ ردد ک ه در ص ورت مهی ا ب ودن میتوان به توسعه اراضی آبی کشور پرداخت که با شرایط ، اشتغالزائی ،در این استفاده از این پتانسیل میتوان عالوه بر جهت امنیت غذائی و افزایش تولیدات کشاورزی گامی مؤثر برداشت و این مهم تحقق نایافتنی است ،مگر اینکه همچون روشه ا ،دولت س همی از دیگ ر بخشه ا ،ب رای توس عه این بهعهده بگیرد. گذاریها را هزینهها و سرمایه ایجاد جاذبه در بخش کشاورزی گزارشهای موجود ۹۰ ،درصد از کل جمعیت شاغل • باتوجه به مهارتهای الزم در استفاده از در بخش کشاورزی به فنون و من ابع آب و خ اک کش ور مهی ا نیس تند .آماره ا نمای انگر رقم تأسفباری است که ۳/۸۱درصد مهاجرین از روستا به شهر را اف راد باسواد تشکیل میدهن د .این دو آم ار خود نمای انگر این طاقتفرس ا و هم روشه ای موج ود ک ه هم اس ت ک ه ب ا این خالی از هرگونه جاذبه است ،نمیتوان امید رستگاری داشت، لذا با تغییر روش آبیاری موجود که متأسفانه هم کمبازده است تحتفش ار ،میت وان روشه ای آبی اری طاقتفرس ا ،ب ه و هم تحصیلکرده را به بخش کشاورزی تزریق کرد نیروهای جوان و که امکان بهرهگیری از دستاوردهای علمی را که سبب بروز انقالب سبز در دنیا شده است ،فراهم کرد. کاهش هزینههای تأمین آب سالهای ۷۵الی ۷۷توسط • با توجه به سرمایهگذاری انجام شده در وزارت نیرو ۳میلیارد مترمکعب آب با اعتبارات دولتی تأمین شده است که برای فقط تأمین آب جهت هر مترمکعب ۷۵۰ریال هزینه هزینههای نگهداری سد و احداث صورتیکه صرف شده است؛ در شبکههای ۳و ۴و نگهداری آنها را نیز به حساب شبکه انتقال آب و آوریم ،این رقم ب ه دوبراب ر یع نی ۱۵۰۰ری ال خواه د رس ید در صورتیکه با اجراء آبیاری تحتفشار بهازاء هر صدهزار هکتار۸۵۰ ، هزینههای اجراء صرفهجوئی خواهد شد که کل میلیون مترمکعب آب هزینهه ای پای ه س ال ۷۷ح دود ۳۰۰ این روش آبی اری ب ا احتس اب صرفهجوئی میلیارد ریال خواهد شد .بدین ترتیب نسبت هزینه آب شده به آب تأمین شده ( ۱۵۰۰ـ )۳۵۰برابر ۲۳درصد میباشد ،لذا تحتفش ار اس تفاده از اعتب ارات دول تی ب ر اج راء روشه ای آبی اری برنامهریزان میباشد. دارای توجیه اقتصادی بسیار باال برای سيستمهای آبياری تحت فشار • كش ور اي ران از نظرم وقعيت اس تراتژيكي و اقليمي يكي از كشورهاي بي نظير در كره زمين است با وسعتي برابر 1648000 كيلومتر مربع از شمال تا جنوب واز شرق تا غرب داراي آب و هواي متغير با اقليم هاي متفاوت است .در كشوري با اين همه نعمات خداداي ،نبايد فقر يافت شود .در حاليكه معضال ت اجتماعي امروز ناشي از عدم بكار گيري نيروها در استفاده از اين نعمات مي باشد . • از جمعيت 60ميلي وني كش ور 170مي ايون دانش آم وز و ميليونها دانشجو و متخصص كه هر ساله رقمشان در حال فزوني اس ت ،ب ه ص ف جوين دگان ك ار مي پيوندن د 24 .ميلي ون نف ر از جمعيت كشور در روستاها سكونت دارند كه شرايط بسيار دشوار گذران زندگي كرده و بسياري از آنها در حال مهاجرت به شهر ها مي باشند . • آمار رشد جمعيت نشان مي دهد كه ساليا نه 5/1ميليون فقر به جمعيت كش ور اض افه ش ده ،بطوريك ه در س ال 2050ميال دي ب ه 140ميليون نفر مي رسد ،با توجه به مراتب باال بسيار روشن است كه فوري ترين اقدام جهت بهبود اوضاع شناخت امكانات و ثروته اي ب القوه جامع ه مي باش د ،بن ابراين تنه ا راه ممكن تق دم ، سرما يه گذاري در بخش كش اورزي مي باش د .ميزان آبي ك ه در حال حاضر هر ساله ا ستحصال شده و در دسترس ما قرار مي گيرد برابر حدود 90ميليلرد متر مكعب است كه بيش از 3درصد كل آبي است كه در سطح جهان استحصال مي گردد .مفهوم اين ا رقام آن است كه ايران از نظر آب و خاك كشوري ثروتمند است . ام ا اراض ي زي ر كش ت آبي كش ور اي ران ح دود 5/7ميلي ون هكت ار يعني كمتر از 5درصد كل مساحت كشور است در حاليكه ار اضي مستعد كشور براي كشاورزي بين 30تا 50ميليون هكتار بر آورد شده بعبارتي مي توان بين 20تا 30درصد كل مساحت كشور را زير كشت قرار داد . • دستيابي به راندمان آبياري باراني تا راند مان 70درصد و راندمان آبياري قطره اي تا 95درصد است ،يعني در سيستم آبياري باراني تا 20درصد و در سيستم آبياري قطره اي تا 5درصد آب تلف مي شود ،در حاليكه آبياري مزارع به روش سطحي حتي با انجام هزينه هاي گزاف و تسطيح اراضي راند مان آ بياري از 50درصد تجاوز نمي كند و در وضعيت سنتي كه اكثر اراضي كشور ما بهمين ترتيب آبياري مي شود حتي كمتر از 35درصد مي باشد .اين بدين معني است كه اگر از روشهاي آبياري باراني و قطره اي استفاده نكنيم 65درصد آب مزارع از بين مي رود و با احتساب آب تلف شده در كانالهاي انتقال ميزان تلفات از 75درصد تجاوز نمي كند .لذا با استفاده از سيستمهاي آ بياري تحت فشار مي توان از تلفات آب جلوگيري كرد و به يك رشد اقتصادي كه بر اساس آن مي توان به يك توسعه پايدار اقتصادي ،اجتماعي دست يافت . • آبياري قطره اي عبارتست از پخش آهسته آب بر سطح يا زير خ اك ب ه ص ورت قط رات مج زا ،پيوس ته ،جري ان باري ك ي ا اس پري ري ز از طري ق قط ره چك ا نه ا يي ك ه در ط ول خ ط انتقال آب قرار دارند .آبياري قطره اي داراي روشها و مفا هيم متعددي مانند آبياري دريپ ،آبياري زير بستري ،آبياري فواره اي و آبياري اسپري است . انواع سيستم هاي قطره اي آبياري دريپ • پخش آهس ته آب برس طح خ اك ب ه ص ورت قط رات مج زا ي ا پيوس ته ،ي ا جريانهاي باريك از حفره هاي ريز آبياري دريپ نام دارد .در بيشتر موارد آبي اري دريپ و آبي اري تريك ل ( قط ره اي ) م ترادف يك ديگر ب ه ك ار مي روند . آبياري زير بستري : • پخش آهسته آب در زير سطح خاك از قطره چكانهايي با دبي در حدود آبياري دريپ ،آبياري زير بستر نام دارد .اين روش با آبياري زي ر زمي ني مت داول ك ه در آن ناحي ه ريش ه گي اه ب ا كن ترل س طح ايستابي آ بياري مي شود متفاوت است و نبايد اشتباه گرفته شود . آبياري فواره اي ( بابلر ) • پخش آب بر سطح خاك به صورت جريان با ريك يا فواره از سوراخي با دبي بيشتر از آبدهي آبياري دريپ يا زير بستري آما معموًال كمتر از 1گالن بر دقيقه ،آبياري فواره اي نا مي ده مي ش ود .دبي قط ره چك ان در اين آبي اري از س رعت نفوذ نهايي خاك بيشتر است و ايجاد يك حوضچه براي نگهداري يا كنترل پخش آب ضروري مي باشد . آبياري اسپري • پخش آب بوسيله يك اسپري يا مه پاش كوچك بر سطح خاك به آبي اري اس پري مع روف اس ت .در اين روش ه وا در پخش آب نقش اساسي را بعهده دارد در حاليكه در روشهاي دريپ ،فواره اي و زير بستري ،خاك عامل اصلي محسوب مي گردد . طرز كار كلي سيستم قطره اي : • در آبياري قطره اي آب از يك شبكه لوله كم فشار به صورت يك الگوي از قبل تعيين شده ،پخش مي گردد .وسيله خروج آب به خاك « قطره چكان « نام دارد .قطره چكا نها از طريق يك نازل باريك يا مسير جريان طويل ،فشار موجود در شبكه لوله را كاهش مي دهند و موجب كاهش دبي تخليه تا حدود ليتر بر ساعت مي شوند . • آب بعد از خروج از قطره چكان توسط نيروها ي كاپيالرتي و ثقل در نيمرخ خاك جريان مي يابد ،بنابراين سطحي كه به وسيله هر قطره چكان خيس مي شود با عوامل محدود كننده جريان افقي آب محدود مي گردد .در سيستم هاي قطره اي دور آبياري يك روز و حتي در صورت نياز كمتر امكان پذير است . • در آبياري قطره اي آب از يك شبكه لوله كم فشار به صورت يك الگوي از قبل تعيين شده ،پخش مي گردد .وسيله خروج آب به خاك « قطره چكان « نام دارد .قطره چكا نها از طريق يك نازل باريك يا مسير جريان طويل ،فشار موجود در شبكه لوله را كاهش مي دهند و موجب كاهش دبي تخليه تا حدود ليتر بر ساعت مي شوند . • آب بعد از خروج از قطره چكان توسط نيروها ي كاپيالرتي و ثقل در نيمرخ خاك جريان مي يابد ،بنابراين سطحي كه به وسيله هر قطره چكان خيس مي شود با عوامل محدود كننده جريان افقي آب محدود مي گردد .در سيستم هاي قطره اي دور آبياري يك روز و حتي در صورت نياز كمتر امكان پذير است . محاسن آبيار ي قطره اي • آبياري قطره اي آسان ترين راه آب دادن به هر گياه مانند درختان و تاكها ست و كمبود رطوبت خاك را قبل از پيداش مكش باالتر اثر مصرف آب به وسيله گياه از طريق تبخير و قطره اي تعرق ،بر طرف مي سازد .يك سيستم آبياري ب ه علت ك ا رب رد م وثر آب و ن يروي ك ارگرداراي مزاي اي آگرونوميكي ،آگروتكنيكي و اقتصادي منحصر به فرد است . • صرفه ج وئي در م يزان آب و هزين ه ه ا :آ بي اري قط ره اي هزين ه ه اي به ره ب رداري را ك اهش مي ده د و اين مس ئله اساسي در اين روش جديد است .سيستم هاي قطره اي به آب كمتري نسبت به ساير سيستم هاي متداول آبياري نياز دارد . ًال در باغات درختان جوان ،آبياري با سيستم قطره اي تنها • مث نصف آب مورد نياز آبياري باراني يا سطحي مصرف مي كند . ب ا مس ن ت ر ش دن درخت ان ،ص رفه ج وئي در آب ب ا سيس تم قط ره اي ك اهش مي ياب د م ا هن وز ب راي بس ياري باغ داران آبياري موثر با سيستم قطره اي بعلت كمبود و قيمت باالي آب ،اهميت دارد .هزينه كارگر براي آبياري را مي توان كاهش داد ،زيرا در سيستم قطره اي كافي است كه پخش آب تنظيم گرديده و سيستم به كار انداخته شود .اين تنظيم ها توسط وس ايل اتوم اتيكي انج ام مي گ يرد ك ه ني از ب ه ك ارگر چن داني ندارد . عمليات زراعي آسانتر : • از آنجا كه بيشتر سطح خاك هرگز با آبياري قطره اي خيس نمي شود ،رشد علف هرز كاهش مي يابد .در نتيجه هزينه كارگر و مواد ش يميايي ب راي كن ترل عل ف ه رز پ ائين مي آي د .همچ نين چ ون ب ا آبياري قطره اي خاك كمتري خيس مي شود ،عمليات زراعي ديگر در باغ ات را مي ت وان الينقط ع ادام ه داد .مثًال در گياه ان رديفي ، فاروهائي كه كارگران روي آنها راه مي روند نسبتًا خشك و محكم باقي مي ماند . • كودها را مي توان در آب آبياري تزريق نمود كه با اين كار نيازي يه نيروي كارگر براي پخش آنها روي زمين نيست .براي اين منظور كوده اي بس يار محل ولي در ب ازار موج ود ب وده و ان واع خدي د آنه ا كودپاش ي از طري ق سيس تم قط ره اي را گس ترده س اخته اس ت . بعلت كنترل بيشتر روي محل و زمان پخش كود با سيستم قطره اي ،كارايي كود پاشي افزايش يافته است . به كارگيري آب شور : • آبياريهاي مكرر رطوبت خاك را در ح دي نگهميدارد ك ه بين دو ح الت خيلي خش ك و خيلي ترنوس ان نمي كن د و بيش تر قس مت هاي خاك از هواي كافي برخوردار است .خيس ماندن خاك بين آبياريها ،نمكهاي موجود در محلول را رقيق تر نگهميدارد .بهمين جهت در سيس تم قط ره اي مي ت وان از آب ب ا ش وري بيش تري نسبت به ساير روشها ي آبياري استفاده كرد . • مورد استفاده در خاكهاي صخره اي و شيب هاي تند :سيستم هاي آبياري قطره اي را مي توان طوري طراحي كرد كه در هر ن وع توپ وگرافي ب ه نح و م وثر ق ا ب ل اس تفاده باش د .در اراض ي ص خره اي ،ح تي اگ ر فاص له بين درخت ان ن امنظم و ان دازه آنه ا متفاوت باشد ،مي توان آبياري قطره اي را به نحوي موثر به كار گرفت زيرا آب بسيار نزديك به هر درخت پخش مي شود . معايب آبياري قطره اي : • هزينه نسبتًا باال ،گرفتگي قطره چكانها ،ايجاد شوري موضعي و پخش نا منظم و لكه لكه اي رطويت خاك از معايب اصلي سيستم هاي آبياري قطره اي بشمار مي آيند . گرفتگي : • چون خروجي فطره چكانها بسيار ريز هستند ،ذرات معدني يا آلي موجب گرفتگي آنها مي شوند .گرفتگي باعث كاهش دبي تخليه ،غير يكنواختي پخش آب و در نتيجه صدمه به گياه مي گردد .در برخي موارد ،ذراتي در آب آبياري موجود است و قبل از ورود به شبكه لوله ها تصفيه نمي شود .در موارد ديگر ،ذرات در داخل خط لوله يا با تبخير آب از روزنه قطره چكانها بين آبياريها وارد آب مي شوند .اكسيد آهن ،كربنات كلسيم و بقاياي جلبك و ميكروبها در بعضي سيستم هاي آبياري تشكيل شده اند .تصفيه شيميائي آب منجر به حذف يا كاهش مشكل گرفتگي قطره چكانها مي گردد . يكنواختي : • بيشتر قطره چكانها ي قطره اي داراي فشار سرويس پائيني هستند ( 3تا 20پي اس آي ) .اگر مزرعه داراي شيب تندي باش د ،دبي قط ره چك ان در خالل آبي اري ت ا ح دود 50درص د پيش بيني شده تغيير كرده و بعد از بستن آب ،قطره چكانهاي پائين تر همچنان به تخليه آب ادامه مي دهند .برخي گياهان بيشتر و گياهان ديگر كمتر آب دريافت مي كنند . شرايط خاك : • بعض ي خاكه ا داراي س رعت نف وذ نه ايي ك افي ب راي دري افت دبي تخلي ه قط ره چكانه ا نب وده و تولي د روان آب ي ا ش رايط مان دابي مي نماين د .ب ا دبي تخلي ه 1گ الن برس اعت ،خ اك بايستي داراي سرعت نفوذ نهايي 5/0اينچ بر ساعت باشد تا قط ر داي ره ت ر ش ده در اط راف قط ره چكاناز 2ف وت تج اوز نكند .معموًال خاكهاي شني ،بويژه با اليه بندي افقي اندك ، براي آ بياري قطره اي بسيار مناسب مي باشند .اينگونه اليه بندي براي آبياري قطره اي مفيد است زيرا حركت جانبي آب را اف زايش داده و حجم بيش تري از خ اك را مرط وب مي سازد .تجربه نشان داده است كه خاكهاي داراي بافت متوسط مناسب آبياري قطره اي بوده ،اما برخي خاكهاي بافت ريز روان آب توليد كرده اند . تجمع نمك : • نمكها در سطح خاك تجمع يافته و خطر بالقوه اي براي گياه فراهم مي سازد زيرا بارانهاي سبك امالح را به ناحيه ريشه گياه منتقل مي سازد .بنابراين ،وقتي بعد از دوره تجمع نمك ب اران مي آي د ،آبي اري بايس تي طب ق برنام ه ادام ه ياب د ت ا ب ه اندازه 5سانتي متر باران وارد خاك شود و نمكها را از ناحيه ريشه گياه خارج سازد . • در خالل آبياري قطره اي ،نمكها در زير سطح خاك و پيرامون حجم خيس ش ده خ اك ب ا قط ره جك ان ن يز تجم ع مي ياب د . خشك شدن خاك بين آبياريها موجب حركت معكوس آب خاك و اتنق ال نم ك از پ يرامون ناحي ه خيس ش ده ب ه ط رف قط ره چكان مي گردد حركت آب بايستي هميشه دور از قطره چكان باشد تا از صدمات ناشي از نمك جلوگيري شود . خطرات : • اگر حوادث كنترل نشده اي موجب قطع آبياري گردد ،به گياه سريعًا صدمه وارد مي شود .زيرا توان ريشه ها براي گرفتن آب و مواد غذائي به حجم نسبتًا كوچك خاك خيس شده محدود مي گردد .جوندگان لوله هاي ف رعي پلي اتيلن را مي جوند براي رفع اين مشكل و كنترل جوندگان ،بايستي از لوله هاي فرعي از جنس پي وي سي استفاده كرد . • با شكستن خ ط لول ه انتق ال آب اص لي ي ا درس ت ك ار نكردن سيستم تصفيه ،مقداري مواد زايد وارد آب مي شود .با بروز اين گونه حوادث ،تعداد زيادي از قطره چگانها دچار گرفتگي مي شوند كه بايستي تعمير يا تعويض گردند . معرفي سيستم آبياري قطره اي • در اين روش آبياري ،آب با فشار كم (حدود يك اتمسفر ) پس از گذشتن از دستگاه كنترل مركزي ( در صورت نياز توام با ك ود محل ول ) بوس يله لول ه ه ائي ك ه در س طح زمين پخش ش ده ،پس از عب ور از قط ره چكانه ا يي ك ه در مح ل ه اي مناسب در مجاورت گياه قرار داده شده اند ،بصورت قطره قطره و بطور ممتد به اندازه نياز گياه به خاك داده ميشود . واحد كنترل مركزي • از دستگاههائي تشكيل شده كه آب پمپاژ شده را پس از تصفيه و افزايش كود ( در صورت لزوم ) و با كنترل دقيق ميزان دبي جريان و تنظيم فشار وارد لوله اصلي شبكه آبياري قطره اي مي نمايد . • • • • • • • • 1ـ پمپ 2ـ پايه شير تنظيم فشار 3ـ شيرتخليه هوا قطعات 4ـ شير كنترل اصلي 5ـ تانك كود يا دستگاه تزريق كود 6ـ شير لوله اصلي 7ـ فشار سنج شستشو دهنده 8ـ صافي 9ـ دبي سنج 10ـ لوله اصلي 11ـ شيرهاي 12ـ لوله نيمه 13ـ لوله هاي لترال 14ـ بست ابتدائي 15ـ شيرهاي 16ـ واحد كنترل وسائل بكار رفته در دستگاه كنترل مركزي عبارتند از : • • • • • الف ـ انواع صافي هاي آب :صافي توري ،صافي سيكلوني ، صلفي شن ب ـ ان واع وس ا ي ل ا ن دازه گ يري م يزان جري ان ،ش يرهاي خودكار كنترل حجمي ،كنتور آب ،شيرهاي خودكار كنترل زما ني ،شيرهاي يكطرفه و در سيستم هاي مدرن آبياري وسا ئل بصورت كا مپيوتري جهت كنترل و قطع و وصل شيرهاي آب قطعات آبياري بصورت اتوما تيك و با برنامه ريزي كامپيوتر ي ج ـ دستگاه تنظيم كننده فشار د ـ شير تخليه هوا ه ـ دستگاه تزريق كننده :تانك كود ،جهت مصرف كود لولههاياصليولولههاينيمها صلي • اين لوله ها معموًال از جنس پلي اتيلن يا P . V . Cيا آزبست مي باشند ،لوله اصلي آبرا از دستگاه كنترل مركزي به لوله هاي نيمه اصلي مي رساند . ( اين لوله ها در عمق مناسب در خاك قرار داده مي شوند ) . لولههايرابط ًال از پلي اتيلن و بندرت از P . V . C • جنس اين لوله ها معمو ميباشد كه در عمق مناسبي از خاك قرار گرفته و آب را از لوله هاي نيمه اصلي ( يا اصلي ) گرفته و در لوله هاي فرعي كه در سطح خاك و در امتداد رديفهاي كشت قرار دارند پخش ميكند . لوله هاي فرعي يا لترالها • اين لوله ها از جنس پلي اتيلن نرم بوده كه قطره چكا نها در محلهاي مناسبي روي آن نصب مي گردد . قطره چكانها • روي لوله هاي فرعي نصب شده اند .نقش اصلي قطره چكا نها شكستن فشار آب داخل لوله فرعي و ريزش آن بصورت قطره قطره روي خاك مي باشد . لوله هاي فرعي قطره چكا ني • در بعضي مواقع نقش لوله هاي فرعي و قطره چكانها در هم ادغام شده و در حقيقت لوله هاي فرعي با سوراخها ئيكه در آن تعبيه مي شود و يا از ماده متخلخلي كه ساخته مي شود نقش قطره چكانها را نيز ايفاء ميكند . بست ابتدا ئي و انتها ئي • بست ابتدا ئي نوعي اتصال پلي اتيلني مي باشد كه لوله فرعي را به لوله رابط وصل مي كند و بست انتهائي انتهاي لوله را مي بندد . اتصا الت • لوله هاي پلي ا تيلن بوسيله جوش و يا اتصا الت مخصوص بهم متصل ميگردد . فشار شكن • وسيله اي است كه در صورت نياز براي كاهش فشار آب در ميسر جريان قرار داده ميشود .فشار شكن داراي مكانيسم مخصوصي است ك ه اف زايش فش ار آب بيش از ح د مج از در ورودي خ ود را ك اهش ميدهد ،بطوريكه بعد از فشار شكن فشار آب هميشه ثابت مي ماند . انواع آرايش قطره چكانها و سطح خيس شده • در روش آبياري قطره اي تمام سطح زمين مرطوب نميگردد بلكه درصدي از آن خيس مي شود كه آنرا سطح خيس شده ( ) P Wمي نامند .مقدار PWبه سطح خيس شده توسط هر نقطه ريزش آب ( ، ) A Wتعداد نقاط ريزش و آرايش نقاط بستگي دارد . • تع دادنقاط ري زش و ان واع آرايش قط ره چكانه ا در روي لول ه هاي فرعي • بط ور كلي ه ر چ ه نق اط ري زش آب ( تع داد قط ره چكانه ا ) بيشتر باشد و قطره چكانها با آرايش مطلوبتري استقرار داده شوند سطح خيس شده ( ) ) P Wبيشتر بوده ولي سيستم گرانتر خواهد بود .براي اقتصادي بودن طرح مي توان بجاي اس تفاده از قط ره چكانه اي س اده ( داراي ي ك نقط ه ري زش آب ) از قطره چكانهاي چند شاخه ( داراي چندين نقطه خروج آب ) استفاده كرد . • در اينجا پنج نوع استقرار قطره چكان كه تاكنون معمول بوده و بيشتر مورد استفاده قرار ميگردد توصيه ميگردد : آرايش مستقيم يك رديفه • در اين ن وع اس تقرار ب راي ه ر ردي ف كاش ت ي ك ردي ف لول ه ف رعي اختص اص يافت ه و قط ره چكانه ا ب ا فواص ل ( معم وًال مس اوي ) روي آن ق رار ميگيرن د .حاص ل ك ار ايج اد ي ك ن وار مرطوب ( نسبتًا همگن ) در طول رديف كشت خواهد بود . • اين روش آرايش يك آرايش ساده اي است كه كار گذاري آن براحتي انجام ميگيرد .مخصوص ًا اگر از قطره چكانهاي داخل خط Aو يا از لوله هاي فرعي قطره چكاني استفاده سود ، مي توان آنرا براحتي نصب و بسهولت جمع آوري نمود .بطور كلي اين آرايش در كشت هاي رديفي گياهان يكساله كه در آن نياز به ايجاد نوار مرطوب در طول رديف كشت است مناسب و قابل توصيه مي باشد . • .بطور كلي اين آرايش در كشت هاي رديفي گياهان يكساله ك ه در آن ني از ب ه ايج اد ن وار مرط وب در ط ول ردي ف كش ت اس ت مناس ب و قاب ل توص يه مي باش د .در باغ ات ب ا فاص له كشت زياد درختان در روي رديف ،امكان عدم استفاده ريشه از نوار مرطوب شده در فاصله بين درختان روي رديف وجود دارد ،بنابراين در فاصله كاشت درختان ( در روي رديف ) بيش از 6متراين آرايش توصيه نمي شود . • در اين حالت استفاده از روشهاي آرايشي لوپ ( حلقه اي ) با اس تفاده از قط ره چكانه اي چن د ش اخه اي در اط راف درخت مورد توصيه است . آرايش مستقيم دو رديفي • اين آرايش در باغ ات مي وه مس ن ،مخصوص ًا موقعيك ه ن وع درختان كشت شده داراي زيشه هاي توسعه يافته و پراكنده اي اس ت توص يه ميگ ردد .در اين روش آرايش قط ره چك ان چنانكه مشاهده ميگردد از دو رديف لوله فرعي و در دو طرف رديف كاشت استفاده مي شود . • براي كس ب ح داكثر س طح خيس ش ده فاص له لول ه ط رفين رديف كشت بايستي تا حدي زياد باشد كه ميزان P Wبراي فاصله قطره چكانهاي مورد نظر كمتر از % 100نشود . آرايش قطره چكانهاي چند شاخه اي • در اين آرايش ب راي ه ر ردي ف از كاش ت درخت ان فقط ي ك لول ه فرعي بكار مي رود ولي بجاي استفاده از قطره چكان ساده ( با يك خروجي آب ) از قطره چكان با چندين خروجي آب استفاده ميشود . • ممكن است براي هر درخت يك عدد قطره چكان كه داراي 6 شاخه خروجي است بكار رود و يا دو عدد قطره چكان با 4شاخه خروجي و يا سه عدد قطره چكان هر كدام با دو شاخه خروجي مورد استفاده قرار گيرد بهر حال تعداد قطره چكانها و همچنين تعداد شاخه ها قابل تغييراند در اين آرايش بايستي سعي شود نق اط ري زش در بيش ترين فاص له ممكن ك ه س طح خش كي در بينشان ايجاد نگردد قرار داده شود تا يدينوسيله حداكثر سطح خيس ش ده بدس ت آي د .در مقايس ه با اس تقرار لوله ف رعي دو رديف ه اين آرايش ارزان تر مي باش د ولي اشكال عم ده آن ث ابت كردن نقاط ريزش و مش كلبودن نص ب ،جم ع آوري و نگه داري اين نوع آرايش است . آرايش قطره چكانها بصورت زيگزاك • در اين نوع آرايش براي هر رديف يك عدد لوله فرعي قرار داده مي شود ولي در كنار درخت ،لوله دور زده و به ميسر خ ود ادام ه ميده د .قط ره چكانه ا معم وًال فق ط در اط راف درخت استقرار مي يابد . • اين نوع استقرار بدليل مشكالتي كه در نصب و همچنين جمع آوري و نگه داري لول ه ه اي ف رعي ايج اد مي نماي د كم تر از ساير روشها كاربرد دارد . آبياری بارانی • در آبي اری به روش ب ارانی ،آب با فش ار در داخل يک شبکه لوله کشی شده جريان پيدا کرده و سپس از خروجی هايی که روی اين شبکه تعبيه شده و آبپاش ناميده می شوند خارج می ش ود .س اختمان آب پاش ها ط وری اس ت ک ه هنگ امی ک ه ب ا فش اراز آن خ ارج می ش ود بص ورت قط رات ري ز و درش ت درآم ده و مش ابه ب اران در س طح مزرع ه ريخت ه می ش ود.به همين دلي ل ِان سيس تم آبي اری ب ه روش ب ارانی نامي ده می ش ود.گرچه روش ب ارانی اساس ا ب رای آبي اری م زارع و باغ ات ابداع گرديد اما از اين روش برای اهداف ديگر هم استفاده می شود که مهمترين آنها عبارتند از: • • • • • • • • مهمترين آنها عبارتند از: پخش کودهای مايع در سطح مزرعه برای دفع پساب حاصله از تصفيه خانه های فاضالب در سطح اراضی برای آبپاشی روی گياه به منظور حفاظت آنها در مقابل سرما و يخبندان برای تعِوق انداختن زمان تشکيل غنچه و گل برای مرطوب کردن سطح خاک و جلوگيری از فرسايش بادی برای کمک به جوانه زدن بذرها برای کنترل محيط وخنک کردن خاک وگياه و هوای اطراف آن • سيس تم ه ای آبي اری ب ارانی می ت وان ب ه ان واع :جابج ا شونده( - )Portableنيمه جابجا شونده ( )Semi-Portableنيمه ث ابت ُ( - )Semi-permanentث ابت( -)Permanentمجموع ه متح رک ( -)Set Moveمجموع ه ث ابت ( )Solid Setمجموع ه متحرک دائم ( )Continues Moveطبقه بندی می کنند. پايان
زمینشناسی و مهندسی معدن • علوم تجربی • جغرافیا و نجوم
دانلود پاورپوینت آبیاری تحت فشار
50,000 تومان