دانلود پاورپوینت آشنایی با بورس اوراق بهادار جلسه دوم

بسم الله الرحمن الرحیم  آشنایی با بورس اوراق بهادار جلسه دوم موارد استفادة عمدة شاخص‌ها .1شاخص بهاي كاالها و خدمات مصرفي .2شاخص بهاي عمده‌فروشي كاالها .3شاخص ضمني قيمت كاالها و خدمات ‏implicit price index .4ش$اخص قيمت س$هام ي$ا ش$اخص ب$ورس اوراق بهادار I1  pqn  0 pq0  0 Ip  100 pqn  n pq0  n 100 qn 0 q  pn ( ) 2 Ix  100 qn 0 q  p0 ( ) 2 If  f I p I 1 شاخص السپيرز.1 شاخص پاشه.2 شاخص اجورث.3 شاخص ايده‌آل فيشر.4 شاخص بورس اوراق بهادار تهران TEPIX شاخص قيمت سهام ،نشان دهنده وضعيت كلي اقتصادي كشور است .افزايش اين شاخص به معني رونق و بهبودي در اوضاع و احوال اقتصادي و كاهش آن گوياي بحران ركود است محاسبه شاخص قيمت سهام مستلزم در اختيار داشتن اطالعات كامل پايه‌اي و آخرين اطالعات از تغييرات قيمتهاي سهام و حجم معامالت آنهاست .به اين جهت اين شاخص ،معموًال توسط سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار يا مؤسسات تخصصي مستقل از بورس ،محاسبه مي‌شود.  تغييرات شاخص كل قيمت سهام ،به دنبال تغييرات در مقدار سهام مورد معامله و تغييرات قيمت آنها پديد مي‌آيد اين تغييرات ناشي از عوامل داخلي و خارجي يا عوامل درون سازماني و عوامل برون سازماني است. منظور از عوامل داخلي يا عوامل درون سازماني؛ وضعيت داخلي شركتها با توجه به سرمايه‌گذاري‌هاي جديد، سودآوري ،زيان دهي ،تصميمات مجمع عمومي و مديريت شركتهاست. مواد از عوامل خارجي يا عوامل برون سازماني اثر گذار بر قيمت سهام شركتها؛ قوانين مالي و مالياتي بحرانهاي سياسي و اقتصادي داخلي ،ثبات يابي ثباتي حكومتها، جنگها ،و تهديدهاي سياسي منطقه‌اي يا بين‌المللي است.  شاخص قيمت سهام كاربرد وسيعي دارد .هم از ديد سرمايه‌گذاران براي سرمايه‌گذاري در سهام خاص و هم بعنوان يك شاخص اقتصادي از ديد اقتصاد كالن جامعه شاخص قيمت سهام در بورس تهران از اول سال 1369شروع و بنام ريسك (تيپكس) TEPIXدر سطح بين‌المللي شناخته شده كه عالمت اختصاري ()TEHRAN PRICE INDEX مي‌باشد. ويژگيهاي TEPIXعبارتند از: -1 جامعيت :مهم‌ترين ويژگي شاخص قيمت سهام بورس تهران (TEPIX ) در جامعيت آن مي‌باشد نظر به اينكه شاخص فوق بر اساس تمامي سهام پذيرفته شده در بورس تهران محاسبه مي‌شود لذا از جامعيت بااليي برخوردار است. -2 موزون بودن :دومين ويژگي شاخص قيمت سهام بورس تهران ( )TEPIXموزون بودن آن مي‌باشد به اين شكل قيمت هر يك از سهام در تعداد سهام منتشره آن شركت ضرب و در محاسبات شاخص منظور مي‌شود .بنابراين تغييرات قيمت سهام بر اساس تعداد سهام منتشره آنها در شاخص قيمت تأثير مثبت يا منفي خواهد گذاشت .هر قدر تعداد سهام بيشتر باشد تغيير قيمت روي شاخص بيشتر خواهد بود و بالعكس. -3 در دسترس بودن :سومين ويژگي شاخص قيمت سهام در بورس تهران در دسترس بودن آن مي‌باشد .با استقرار سخت فزار و به تبع آن نرم افزارهاي مناسب امكان شاخص بصورت لحظه‌اي فراهم و از طريق شبكه كامپيوتري در اختيار عالقه‌مندان به صورت مستقيم ( )ONLINEقرار دارد.  چگونگي محاسبه شاخص بورس شاخصهاي فرعي ()SUBINDEXES - شاخص صنايع (صنعت) :شاخص صنايع همانند شاخص اصلي محاسبه مي‌شود ولي از نظر شركتهاي زير مجموعه محدود به شركتهاي هر صنعت بخصوص مي‌باشد .بر اساس آخرين طبقه‌بندي صنايع مبتني بر طبقه‌بندي بين‌المللي ( )ISICمي‌باشد كلية شركتهاي پذيرفته شده در 18گروه مختلف طبقه‌بندي و شاخص آنها محاسبه و منتشر مي‌گردد. - شاخص شركت :شاخص شركت به تفكيك براي هر شركت پذيرفته شده محاسبه و مبناي محاسباتي همانند روشي است كه در محاسبه شاخص صنايع و كل بكار مي‌رود شاخص شركتهاي جديد در بدو پذيرش 100تعيين شده تا امكان بررسي تغييرات آنها فراهم باشد. - شاخص پنجاه شركت با بيشترين ارزش بازار: بر اساس ارزش بازار سهام شركتها هر سه ماه يكبار 50شركت با بيشترين رقم ارزش جاري انتخاب مي‌گردد .بنابراين بر اساس اين انتخاب شاخص مطمئن‌تر و قابل استفاده‌تري در اختيار قرار خواهد گرفت و ضمنًا از تأثير آثار منفي شركتهاي غير فعال و كوچك در شاخص جلوگيري بعمل خواهد آمد .اين شركتها هر سه ماه يكبار مجددًا بازبيني و چنانچه الزم باشد شركت يا شركتهايي از مجموعه حذف و در عوض شركت يا شركتهايي ديگري به ليست اضافه خواهند شد. شاخص‌هاي بورس در آمريكا شاخص داوجونز شاخص بارون Barron ميانگين تركيبي ارزش خطي Value Line Composite شاخص دايجست Digest شاخص تلفيقي يا جامع بورس نيويورك ‏NYSE Composite Index شاخص ارزش بازار ASE شاخص NASDAQ شاخص استاندارد و پور 250خارج از بورس شاخص سهام عادي ويلشاير Wilshire 5000 ‏S&P 500 شاخص استاندارد و پور 500 شاخص‌هاي ديگر ‏FT-SE100 شاخص FT-SE100 شاخص ‏TOPIX توكيو TOPIX بورس توكيو در بورس سهام در قيمت سهام شاخص قيمت شاخص توكيو بورس توكيو فرعي بورس شاخص فرعي شاخص سنگاپور Hangسنگاپور ‏Hang Seng شاخص Seng شاخص كواالالمپور: بورس كواالالمپور: ‌هاي بورس ص‌هاي شاخص شاخ ‏OCBC ‏OCBC ‏New ‏New Straits ‏Straits كره بورس كره شاخص بورس شاخص ‏CAC,DAX اروپايي CAC,DAX شاخص اروپايي شاخص ‏TEPIX تهران TEPIX بهادار تهران اوراق بهادار بورس اوراق شاخص بورس شاخص نحوه انجام معامالت در بورس  سهام عادي :متداولترين نوع سهام عادي يا سهام معمولي است كه دارندگان سهام به مبلغ مساوي از حقوق و امتيازات واحدي برخوردارند .اكثريت سهام شركتها به صورت سهام عادي منتشر مي‌‌شود و به همين خاطر معموًال كنترل مديريت شركت در دست صاحبان سهام عادي است .مع هذا از نظر دريافت سود و باز پرداخت وجه سهام در صورت ورشكستگي شركت ،كمترين اولويت با سهام عادي است و ابتدا بايد حقوق دارندگان اوراق قرضه و صاحبان ساير انواع سهم تأديه شود .سهم عادي خود مي‌تواند انواع گوناگوني داشته باشد كه سهام داراي حق رأي و سهام عادي فاقد حق رأي از آن جمله است.آنچه در بورس مورد معامله قرار می گیرد سهام عادی می باشد.  معامالت اوراق بهادار در بورس تهران از شنبه تا چهارشنبه هر هفته به جز روزهاي تعطيل عمومي ،از ساعت 9تا 12.30و در يك نشست معامالتي و از طريق تاالرهاي معامالت انجام مي شود .معامالت اوراق بهادار فقط از طريق سامانه معامالت بورس كه يك سيستم كامال مكانيزه است ،قابل انجام است و داراندگان اوراق بهادار نمي توانند خارج از سامانه معامالتي اقدام به خريد و فروش اوراق بهادار كنند و معامالت بايد به لزوم از طريق كارگزاران و طي نشست معامالتي انجام شود. نحوه انجام معامله انجام معامالت در بورس اوراق بهادار تهران از طريق كارگزاران انجام مي‌شود .این کارگزاران که در انجام معامالت نقش نماینده خریدار و یا فروشنده را ایفا می‌کنند ،دارای مجوز کارگزاری از سازمان و عضو بورس هستند .همه کارگزاران موظف به انجام وظایف خود در چارچوب قوانین و مقررات موجود هستند و سرمایه‌گذار می‌تواند برای معامالت اوراق بهادار کارگزار خود را با توجه به معیارهایی از قبیل انجام به موقع سفارش ،دادوستد سهام با مناسب‌ترین قیمت و نحوه ارائه خدمات جانبي انتخاب نماید.  افتتاح حساب يا دريافت كد معامالتي:از آن‌جا که دادوستد اوراق بهادار با استفاده از سیستم رایانه‌ای و براساس کد خریدار و فروشنده انجام مي‌شود ،الزم است همه خریداران و فروشندگان دارای کد منحصر به خود باشند تا کارگزار بتواند براساس آن به خرید و فروش اوراق بهادار بپردازد .کد معامالتی ،شناسه‌ای 8کاراکتری است که براساس مشخصات و اطالعات فردی سرمایه‌گذار و به صورت ترکیبی از حرف و عدد تعیین می‌شود .این کد در واقع از سه حرف اول نام خانوادگی و یک عدد تصادفي، تشکیل شده است .کد معامالتی سرمایه‌گذار منحصر به فرد است و هر سرمایه‌گذار یک کد معامالتی دارد .دريافت كد معامالتي از طريق كارگزار و با ارائه مدارك شناسايي( كپي شناسنامه و شماره ملي) و فقط براي يك‌بار انجام مي‌شود. انتخاب كارگزار -1 حجم سرمايه سرمايه‌گذار :به عبارتي در انتخاب كارگزار بايد دقت نمود كه كارگزار براي چه مقدار سرمايه‌هايي كار ميكند و آيا سرمايه ما در حدي است كه كارگزار براي ما معامله كند .اصوًال كارگزاران به نسبت حجم سرمايه افراد آنها را در اولويت قرار ميدهند .فرضًا كارگزاري كه اكثر مشتريان آن داراي سرمايه‌هاي باالي 100ميليون تومان باشند براي سرمايه‌گذار با سرمايه 10ميليون مناسب نيست. -2 تعداد مراجعه كنندگان به كارگزار :به اين معني كه آيا كارگزار فرصت رسيدگي به درخواستهاي همه مشتريان را دارد .چرا كه در غير اينصورت شايد به علت عدم فرصت كارگزار براي انجام درخواستهاي خريد و فروش مشتريان درخواست ما به روزهاي بعد موكول شود و اين مسئله با توجه به ارزش زمان در معامالت بورس ممكن است موجب از دست رفتن برخي فرصتها شود.  -3 نوع شخصيت خريدار در ارتباط با كارگزار (حقيقي يا حقوقي) :برخي از كارگزاريها اكثرًا داراي مشترياني با شخصيت حقوقي مي‌باشند كه براي اشخاص حقيقي مناسب نمي‌باشند. -4 رتبه كارگزار از نظر حجم خريد و فروش :هر چه رتبه كارگزار از نظر حجم معامالت باالتر باشد نشان دهنده فعاليت بيشتر آن كارگزار مي‌باشد و نكته مثبتي به حساب مي‌آيد به شرط اينكه مورد اول يعني حجم سرمايه سرمايه‌گذار رعايت شود پس بهتراست از ميان كارگزاراني كه سرمايه ما با سرمايه مشتريان آنها همخواني دارد كارگزاري را انتخاب كنيم كه داراي حجم معامالت بيشتري باشد يا به عبارتي فعال‌تر باشد.  تکمیل فرم سفارش خرید يا فروش:در این فرم اطالعات مورد نیاز اعم از مشخصات شرکت کارگزاری ،مشخصات سرمایه‌گذار ،نام ،تعداد و قيمت اوراق بهادار ،چگونگي پرداخت يا دريافت وجه قید می‌شود .تعيين قيمت اوراق بهادار با مشتري است و مشتري مي‌تواند تقاضاي خريد يا فروش اوراق بهادار را در قيمت مشخصي تقاضا كند يا اينكه تعين قيمت را به كارگزار و شرايط بازار واگذار كند. ‏  ورود سفارش به سامانه معامالتي:پس از دريافت سفارش خريد يا فروش ،كارگزار سفارش‌هاي دريافتي را با حفظ نوبت وارد سامانه معامالت مي‌كند .اولویت‌بندی درخواست‌ها در صف تقاضای خرید(فروش) سهام ابتدا براساس قیمت‌های پیشنهادی خرید(فروش) صورت می‌گیرد و از باالترین(پايين‌ترين) تا پایین‌ترین(باالترين) قیمت اولویت‌بندی می‌شوند .به عبارت دیگر در صف تقاضای خرید(فروش) سهام ،اولویت با سفارش‌هایی است که قیمت پیشنهادی باالتری(پايين‌تري) دارند .در صورتی که قیمت‌های پیشنهادی خرید(فروش) در دو یا چند سفارش یکسان باشند صف تقاضا(عرضه) براساس زمان ورود سفارش خرید(فروش) به سامانه معامالت اولویت‌بندی می‌شود و سفارشی که زودتر از دیگر سفارش‌ها وارد سامانه معامالت شده باشد از اولویت برخوردار است.  انجام معامله:در سامانه معامالت صف تقاضا و سفارش‌های خرید در مقابل صف عرضه یا سفارش‌های فروش قرار می‌گیرد و در صورتی که قیمت پیشنهادی خرید و قیمت پیشنهادی فروش برابر شوند ،معامله به‌طور خودکار توسط سیستم رایانه‌ای انجام می‌شود و سفارش‌ها از صف عرضه و تقاضا حذف می‌شوند.  تسويه معامالت:پاياپاي و تسويه معامالت توسط شركت سپرده‌گذاري مركزي و سه روز بعد از انجام معامله صورت مي‌گيرد.  سازوكار معامالت:سامانه معامالتي بورس تهران يك سيستم كامال مكانيزه مبتني بر سفارش است .به عبارت ديگر سفارش‌هاي خريد و فروش اوراق بهادار كه از طرف مشتريان به كارگزار داده شده است ،توسط كارگزار وارد سامانه معامالتي مي شود و بر پايه اولويت قيمت و زمان در صف خريد يا فروش قرار مي‌گيرد .بر اساس اولويت قيمت ،يك سفارش خريد(فروش) اوراق بهادار با بيشترين(كمترين) قيمت در ابتداي صف خريد(فروش) قرار مي‌گيرد .بر اساس اولويت زمان ،سفارشي‌ كه زودتر وارد سامانه معامالت شود جلوتر از سفارش هم قيمت خود قرار مي‌گيرد.  معامله هنگامي انجام مي‌شود كه سفارشهاي خريد و فروش قيمت يكسان داشته باشند ،اين سازوكار بسيار شبيه به معامله از طريق حراج است .چون كارگزاران مي‌توانند با اصالح قيمت سفارش‌هاي وارد شده ،جاي خود را در صف تغيير دهند يا با ارائه قيمتي معادل قيمت پيشنهادي از طرف كارگزار مقابل ،اقدام به انجام معامله كنند.  پس از انجام معامله ،اطالعات انجام معامله براي تسويه و پاياپاي به شركت سپرده‌گذاري مركزي اوراق بهادار و كارگزار خريدار يا فروشنده ارسال مي‌شود .اطالعات مربوط به معامالت از جمله، قيمت ،ارزش و تعداد اوراق بهادار معامله شده ،از طريق سايت بورس تهران و همچنين نمايشگرهاي موجود در تاالرها به اطالع سهامداران مي‌رسد.  تابلوها و انواع اوراق بهادار:پذيرش و معامالت اوراق بهادار در بورس تهران در قالب سه تابلو و بازار اوراق مشاركت انجام مي‌شود  .1 تابلوي اصلي -سهام و حق تقدم شركت‌هاي پذيرفته شده در تابلوي اصلي .2 تابلوي فرعي -سهام و حق تقدم شركت‌هاي پذيرفته شده در تابلوي فرعي .3 تابلوي غير رسمي(تابلوی چهارم) -سهام و حق تقدم شركت‌هاي پذيرفته شده در تابلوي غير رسمي .4 بازار اوراق مشاركت شركتي و دولتي  تابلوي فرعي مكاني براي پذيرش و فعاليت شركت‌هاي كوچك و درحال رشد است .شركت‌هاي كوچكي كه توانايي برآورده كردن شرايط پذيرش تابلوي اصلي را ندارند در اين تابلو پذيرفته مي‌شوند و به آن‌ها فرصت داده مي‌شود با تامين مالي و رشد فعاليت‌ها به تابلوي اصلي ارتقاء يابند. تابلوي غير رسمي از سال 1385ايجاد شده است. هدف اين تابلو اعطاي فرصت به شركت‌هايي است كه از شرايط پذيرش در تابلوي فرعي برخوردار نيستند و به همين دليل در آستانه لغو پذيرش و اخراج از بورس قرار دارند .دوره فعاليت اين تابلو كه با مجوز شوراي عالي بورس ايجاد شده است، موقتي است. كارمزد معامالت كارمزد كارگزاران : 4 در هزار (0/4درصد) ارزش معامالت تا سقف 100ميليون ريال كه توسط هم فروشنده و هم خريدار پرداخت مي‌شود. كارمزدشرکت بورس : 4/1 در هزار (0/14درصد) ارزش معامله تا سقف 200ميليون ريال كه 60درصد توسط فروشنده و 40درصد توسط خريدار پرداخت مي‌شود. كارمزد سازمان : يك در هزار (0/1درصد) ارزش معامله تا سقف 200ميليون ريال كه 60درصد توسط فروشنده و 40درصد توسط خريدار پرداخت مي‌شود.  كارمزد شركت سپرده‌گذاري( كارمزد تسويه) : يك در ده هزار (0/01درصد) ارزش معامله تا سقف 200ميليون ريال كه 60درصد توسط فروشنده و 40 درصد توسط خريدار پرداخت مي‌شود. ماليات نقل و انتقال : 5 در هزار (0/5درصد) ارزش معامله كه توسط فروشنده پرداخت خواهد شد .غير از ماليات ياد شده سهامداران ماليات ديگري نخواهند پرداخت.  آشنایی با سهام عادی وشرکتهای سهامی عام  مهم‌ترين حقوق جمعي متعلقه به دارندگان سهام عادي عبارتند از: -1 اصالح اساسنامه شركت. -2 تصويب آيين‌نامه‌هاي داخلي شركت. -3 انتخاب مديران شركت. -4 اختيار فروش داراييهاي شركت. -5 ادغام با شركتهاي ديگر. -6 تغيير ميزان سهام عادي. -7 انتشار سهام ممتاز ،اوراق قرضه و ديگر انواع اوراق بهادار. حقوقي كه به طور خاص به صاحبان سهام عادي تعلق مي‌گيرد نيز عبارتند از: -1 داراي حق رأي هستند. -2 حق فروش سهام خود را دارند و مي‌توانند حقوق مالكيت خود را به ديگري واگذار كنند. -3 مي‌توانند تحت شرايطي دفاتر و صورتهاي مالي شركت را تحت بررسي قرار دهند. -4 هنگام انحالل شركت بر باقي مانده دارايي شركت داراي حق هستند اگر چه سهامداران عادي در اعمال اين حق در درجة آخر اولويت قرار دارند.  مزايا و معايب تأمين مالي از طريق انتشار سهام عادي :انتشار سهام عادي عالوه بر آثار اجتماعي آن كه توزيع مالكيت بين گروه‌هاي بيشتري از افراد است به عنوان متداولترين نوع اوراق بهادار در تأمين مالي سرمايه‌گذاريها داراي مزايا و معايبي است كه براي رعايت اختصار در جدول 3-1نوشته شده‌اند.  رأي‌گيري تجمعي  حق تقدم خريد سهام جديد سود هر سهم EPS اصطالح EPSمخفف ( )Earning Per stockبه معناي عايدي هر سهم يا سود هر سهم مي‌باشد و نيز اصطالح DPSمخفف ()Dividends Per Stock به معناي سود تقسيمي هر سهم مي‌باشد .در اينجا به بررسي اين معيار ارزيابي شركت مي‌پردازيم. P/E