دانلود پاورپوینت آشنایی با فرق تسنن و تبار شناسی وهابیت

آشنایی با ِفرق تسنن و تبار شناسی وهابیت تعاریف ُ ج نبش و جریان جنبش و جری ان؛ هرگون ه کوش ش جمعی ب رای پیش ُب رد من افع مش ترک ،ی ا ت أمین ه دف اص لی از طری ق عم ل جمعی اس ت. بهعبارتیدیگر؛ جنبش و جری ان ،ش امل ه ر ن وع ح رکت اجتم اعی است که با رویکرد و اهداف ویژه و متمایزی در عرصه عمومی ظهور و بروز پیدا میکند .نکته قابل توجه اینکه؛ منشأ جنبش ها، لزوم ًا دینی نبوده و ممکن است در مسائل سیاسی ،اجتماعی و حتی اقتصادی انجام فعالیت کنند. جنبش های نوین دینی ،برایان ویلسون -جیمی کرسول ،محمد قلی پور ،ص 18 -13 ِ ف ْر َق ه تعاریف واژه ِفْر َق ه در لغت ب ه «مطل ِق دس ته ،گ روه ،جم اعت و طایف ه اى گفت ه مى ش ود ک ه از بقی ه ج دا ش ده باش ند» .و دراص طالح ،کلم ه فرق ه ،معن ایی نزدی ک ب ه مع نی لغ وی دارد و ب ه گ روهی از م ردم ک ه اعتق اد واح دی غ یراز اعتق اد دیگ ران را انتخ اب و دنب ال کنن د ،فرق ه گفته میشود. فرقهه ا هم ان ش اخه ه ای فرعی منش ق ش ده از ادی ان مختل ف ،ب ا استقالل در حداقل یکی از پایههای اصلی و علمی آن دین هستند. تعاریف ِ م لل ملل ،جمع ملت بوده و پانزده بار در قرآن کریم به کار رفته اس ت .معن ای لغ وی آن؛ ط ریقت ،س نت ،آیین و کیش اس ت. برخی ملت را به معنای طریقت انبیاء و با بار مثبت به کار برده اند. ِ نحل نحل ،جمع نحله و به معنای ادعای دروغین و بدون دلیل است. ملل و نحل نویسان ،این لفظ را مترادف با مکاتب غیر آسمانی قرار داده اند. اقسام حدیث حدیث مسند :ما اتصل سنده بذکر جمیع رجاله فی کل مرتبه الی أن ینتهی إلی المعص وم و العام ه ال تس تعمله إال فیم ا اتص ل بالنبی(ص). حدیث معنعن :هو ما یقال فی سنده؛ عن فالن ،عن فالن إلی آخر الس ند( .محم د بن یح یی عن احم د بن عیس ی عن ابن فض ال عن الحسن بن الجهم قال سمت الرضا ع)... حدیث مرفوع :ما سقط من وسط سنده أو آخره واحد أو أکثر مع التصریح بلفظ الرفع .و العامه یقول‌ :المرفوع ما ُاضیف الی النبی ص خاص ه( .علی بن محم د عن س هل بن زی اد ،رفع ه ق ال‌ :ق ال امیرالمومنین ع)... حدیث مرس ل ‌:ه و ک ل ح دیث ح ذفت روات ه جمیع ا( روی عن اقسام حدیث ر ‌ :ه و م ا عم ل ب ه الجمی ع أو االک ثر أو اقیم ال دلیل علی حدیث معت ب ‌ اعتباره. حدیث صحیح ‌ :أن لرواته ثالثه امور ‌:الضابط و العادل و االمامیه تواتر :هو خبر جماعه یفید بنفسه القطع و ال یشترط فی التواتر عدد خاص فی المخبرین و المعیار هو حصول العلم بسبب کثره المخبرین. تواتر لفظی ‌ :هو اتحاد الفاظ المخبرین فی خبرهم( من کنت مواله فعلی مواله) تواتر معنوی :هو اشتمال اخبارهم علی معنی مشترک. خبر واحد ‌ :هو ما ال ینتهی الی حد التواتر سواء کان الراوی له واحد أو اکثر .فال یفید بنفسه اال الظن. دین هفتاد و سه فرقه قال رس ول الل ه(ص) ... ‌:إَّن أم تی س تفترق بع دی علی ثالث و سبعین فرقه ،فرقه منها ناجیه و اثنان و سبعون فی النار. (بحار االنوار ،ج ،28ص-2خصال صدوق -کنزل العمال -مسند حنبل -سنن ِترمذی -سنن ابی داود و)... قال رسول الله(ص) ... ‌:أَّن الَّلَه َقْد َقَضى اْلُفْر َقَه َو ااِل ْخ ِتاَل َف َعَلى ُأَّمِتی ِمْن َبْعِدی کتاب سلیم بن قیس الهاللی ،ج ،2ص.۸۷۷ ، موافق یا مخالف؟ مخالفین از اهل سنت‌: یحیی بن َمعین(م 233ه ق) ابن حزم اندلسی(م 456ه ق) ابن وزیر(م 840ه ق) موافقین از شیعه: ادعای تواتر در طرائف ابن طاووس ادعای تواتر در المیزان عالمه ادعای تواتر در بحوث آیت الله سبحانی فرقه ناجیه کدام است؟ همه فرقه های اسالمی در تکاپوی ناجیه بودن!!! اهل سنت :بغدادی در کتاب الفرق بین الفرق :خوارج و شیعه و معتزله؛‌ هر کدام بیست فرقه و در مجموع شصت فرقه و با مرجئه هم پنج فرقه ‌،نجاریه سه فرقه و بکریه و جهمیه و ضراریه و کرامیه در مجموع 72فرقه و اهل سنت هم یک فرقه که به 73فرقه می رسند!!! شیعه :با تکیه بر حدیث غدیر و ثقلین و یوم االنذار و ...خود را فرقه ناجیه می داند. بیشترین فرقه در اهل سنت یا تشیع؟ علوم پایه دینی در تشیع: الف) .فروع دین = کتاب و سنت (اثنی عشری-زیدیه-اسماعیلیه) ب) .اخالق = کتاب و سنت(عرفان اسالمی ،ذهبیه ،نعمت اللهیه، گنابادیه ،نوربخشیه) ج) .اصول دین(توحید ،نبوت ،معاد) = کتاب و سنت(اثنی عشری- زیدیه-اسماعیلیه)  علوم پایه دینی در تسنن: الف) .فروع دین = حنبلی ،شافعی ،مالکی ،حنفی ب) .اخالق = نقشبندیه ،بکتاشیه ،قادریه ،سهروردیه ،مولویه ،چشتیه ،رفاعیه ج) .اصول دین(توحید ،نبوت ،معاد) = معتزله ،اشاعره ،ماُتریدیه ،اهل حدیث، طحاویه اگر تعداد این فرقه ها در جدول ماتریس حساب شوند شاید اهل تسنن بیش از هفتاد فرقه داشته باشند به عنوان نمونه: حنبلی× نقشبندی× معتزلی حنبلی× نقشبندی× اشاعره ای حنبلی× نقشبندی× ماتریدیه حنبلی× نقشبندی× طحاویه ای حنبلی× نقشبندی× اهل حدیث و.... سیر ترتیبی پیدایش واژه «اهل سنت» ‏ .1مواجهه با مسائل مستحدثه در عصر خلفاء ‏ .2باالگرفتن تشتت آراء بین صحابه ‏ .3برکناری امیرالمؤمنین(ع) از مرجعیت اسالم ‏ .4تقلید فقهی تابعین از آثار صحابه(فتوا= أثر) ‏ .5نام گذاری شدن محدثان به اصحاب اثر ‏ .6توافق اصحاب اثر به عدم اعتبار آثار صحابه با وجود احادیث مرفوع ‏ .7ظهور شافعی(م 204ه ق) و بازگرداندن محوریت فقه به از آثار صحابه به روایات نبوی ‏ .8ظهور احمدابن حنبل(م 241ه ق) و ادامه مسیر شافعی و تبدیل نام اصحاب اثر به اهل سنت. ِفرق چهارگانه فقهی فرقه حنفی نام مؤسس فرقه ‌:ابوحنیفه نعمان بن ثابت کوفی ( 80ه ق – 150ه ق) نوع فرقه :فقهی اصول فرقه :قرآن کریم -سنت نبوی -قول صحابی -قیاس -استحسان -اجماع -عرف. کتب معتبر فرقه‌: ‏ کتاب های منسوب به محمد بن حسن شیبانی( 189ه ق) ‏ المبسوط نوشته ابوبکر سرخی( 483ه ق) ‏ تحفه الفقهاء نوشته عالء الدین سمرقندی( 575ه ق) ‏ مجمع البحرین نوشته ابن ساعاتی( 694ه ق) ‏ کنز الدقائق نوشته نسفی( 710ه ق) ِفرق چهارگانه فقهی فرقه مالکی نام موسس فرقه ‌:ابوعبدالله مالک بن انس بن مالک( 93ه ق – 179ه ق) نوع فرقه ‌ :فقهی اصول فرقه ‌:قرآن کریم -سنت نبوی( مراسیل) -عمل اهل مدینه -قول صحابی -مصالح مرسله- قیاس -سد ذرایع -اجماع -عرف و عادت -استحسان -استصحاب. کتب معتبر فرقه: ‏ الموطأ نوشته مالک ابن انس ‏ مدونه سحنون االسدیه /نوشته اسد بن فرات ‏ الواضحه فی السنن و الفقه /نوشته عبد الملک ابن حبیب( 238ه ق) ‏ التمهید لما فی الموطأ من المعانی و االسانید /نوشته ابن عبدالبر اندلسی( 463ه ق) و... ِفرق چهارگانه فقهی فرقه شافعی نام موسس فرقه ‌:محمد بن ادریس شافعی( 150ه ق – 204ه ق) اصول فرقه ‌:قرآن کریم(حجیت ظواهر) -سنت نبوی(حتی خبر واحد) -اجماع -قیاس. کتب معتبر فرقه: ‏ األم /نوشته شافعی ‏ االمالء الصغیر و االمالی الکبیر /نوشته شافعی ‏ مختصر مزنی /نوشته ابی ابراهیم اسماعیل بن یحیی مزنی( 264ه ق) ‏ المهذب /نوشته ابی اسحاق شیرازی( 476ه ق) ‏ البسیط فی فروع المذهب /نوشته ابی حامد غزلی( 505ه ق)و... ِفرق چهارگانه فقهی فرقه حنبلی نام موسس فرقه ‌:احمد بن محمد بن حنبل( 241 -164ه ق) اصول فرقه ‌:نصوص -فتوای صحابه -استحسان در بین اقوال صحابه -اخذ به حدیث مرسل و ضعیف(در صورت نداشتن حدیث معتبر) -قیاس. کتب معتبر فرقه: ‏ المسند /نوشته احمد بن حنبل ‏ مختصر خرقی /نوشته ابی القاسم عمر بن حسین خرقی ‏ التذکره /نوشته ابی الوفاء علی بن عقیل( 513ه ق) ‏ الفروع /نوشته ابن مفلح( 885ه ق) ‏ الفتاوی /نوشته ابن تیمیه( 37جزء) و... وجه اشتراک ِفرق اهل سنت چیست؟ .1 انکار امامت: موض وع ام امت و مفه وم آن ،عام ل مهم اختالف مي ان ش يعه و اه ل سنت است؛ بدين معنا که اهل سنت امامت را به عنوان رهبري اجتماع قبول دارند ،اما امامت را به معناي مرجعيت ديني و منصب الهي قبول ندارند؛ در حالي که شيعيان امامت را مرجعيت ديني و منصب الهي مي دانند .از اين رو ،شیعیان باور دارند که امامان معصوم از سوي خداوند ب ه ره بري م ردم منص وب ش ده ان د و علي (ع) خليف ه بالفص ل پي امبر (ص) مي باش د .ب ر اين اس اس ،يکي از مس ائل مهم اختالف ش يعه و سني ،به مسئله امامت بر مي گردد.  پی امبر(ص) در اجتم اع 10ه زار نف ری غ دیر اعالم فرمودن د« ‌:إنی ت ارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی اهل بیتی». همچ نین فرم ود ...« :ایهاالَّن اُس َ ،مْن َاْولی ِبُکْم ِمْن َاْنُفِس ُکْم ؟ ق الوا :الل ه و َر ُس وُلُهَ .فقاَل َ :اال من ُکْنُت َم ْوالُه َفهذا َعلی َم ْوالُه ،اللهَّم واِل َمْن واالُه و عاِد َمْن عاداُه َواْنُص ْر َمْن َنَص َر ُه واْخ ُذْل َمْن َخ َذَلُه .ثم قال‌َ :معاِش َر الّناِس َ ،أالَوِإِّنی َر س وٌل َو َعِلی اِإْلم اُم َواْلَوِص ی ِمْن َبْع دیَ ،واَأْلِئَّم ُة ِمْن َبْع ِدِه ُوْل ُدُهَ .أالَوِإّنی ْل ِه الی أن ق الَ :أال َّن خ اَت اَأْل ْل ا ق ا ا ِئ ِئ ِمَّن ِة َم َم َم واِلُدُهْم َوَأُهْم َیْخ ُر ج وَن ِمْن ُص ِب ِإ َأ اْلَمْهِدی .ال ِإَّنُه الّظاِهُر َعَلی الِّدیِن .ال ِإَّنُه اْلباقی ُحَّج ًة َوالُحَّج َة َبْعَدُه َوال َح َّق ِإّال َمَعُه َوالُنوَر ِإّالِع ْنَدُه... منابع شیعه{ :عالمه امینی ،الغدیر ،ج1ص151-12و 322-294و.}... منابع اهل سنت( 110منبع) ‌:سنن الترمذي :ج 5ص .591سنن ابن ماجه :ج1 ص .43س نن النس ائي :ج 5ص .45ص حيح مس لم :ج4ص .187مس تدرک الح اکم :ج3ص109و110و118و371و .631م روج ال ذهب :ج2ص .11مس ند ابن حنبل :ج1ص84و119و 180و.... ِفرق هفتگانه کالمی .1 قدرّیه قدریه یکی از کهن ترین فرق کالمی است که در جهان اسالم پدید آمد. تاریخ دقیق ظهور آنان روشن نیست ،ولی قدر مسلم این است که در نیم ه دوم ق رن نخس ت هج ری این فرق ه مط رح ب وده و فع الیت داش ته است. -1شیخ صدوق در کتاب ثواب االعمال از امام علی علیه السالم روایت کرده که فرمود: «لکل امة مجوس ،و مجوس هذه االمة الذین یقولون ال قدر» .  مح ور بحث ن زد این فرق ه افع ال اختی اری انس ان ب ود .آن ان فک ر میکردند که اعتقاد به قدر پیشین الهی در افعال اختیاری انسان ،با مختار و مرید بودن او در انجام این کارها سازگار نیست ،و در این صورت تکلیف و مجازات افراد خطا کار عادالنه نخواهد بود .و از طرف دیگر هر گاه افعال انسان متعلق قدر و قضای الهی باشد، کارهای ناروای او به خدا نسبت داده خواهد شد ،و این امر با تنزه و پیراستگی خداوند از قبایح و ناروایی ها منافات دارد. از آنچه گفته شد ،سه نکته به دست می آید: الف :مسئله مورد بحث نزد قدریه ،افعال اختیاری انسان ،و قدر پیشین خداوند بود. ب :عقیده آنان این بود که افعال اختیاری انسان از دایره قدر پیشین الهی بیرون است ،لذا «قدریه» به معنی نافیان قدر الهی در کارهای اختیاری بشر است. ج :انگیزه آنان از ابراز این عقیده دفاع از اختیار انسان و عدل الهی ِفرق هفتگانه کالمی .2 ماُتریدیه ماتریدی ه یکی از م ذاهب کالمی مع روف و م ورد قب ول در می ان اه ل س نت اس ت ک ه در اوای ل ق رن چه ارم هج ری پدی د آم د ،مؤس س این مذهب کالمی ،ابو منصور ماتریدی(م ۳۳۳ق) است. عقل‌گ رائی در ماتریدی ه ب ر ظ اهرگرائی غ الب اس ت .از این لح اظ ماتریدیه در خط میان معتزله و اشاعره قرار دارند .به عقیده برخی ام روزه ماتریدی ه بزرگ ترین م ذهب کالمی اه ل س نت اس ت و بیش از نیمی از اهل سنت جهان بر این مذهب هستند. در هند ،بنگالدش ،پاکستان ،افغانستان ،چین ،ترکیه ،کشورهای جنوب ش رق آس یا و ب رخی بالد ع ربی خ اور میان ه و ش مال آفریق ا(و من اطق شرقی ایران) تقریبا عموم اهل سنت ماتریدی هستند. باورهای ماتریدیه: اسباب کسب معرفت :از دیدگاه ماتریدی راه های رسیدن به دانش و معرفت به طور کلی سه چیزاند :حس ،اخبار و حکایات و عقل. رؤیت خدا :خدا در قیامت برای اهل ایمان ظاهر می شود و همه او را می بینند ،اما امامیه رؤیت خدا را محال می داند. اعتقاد به اختیار محض بری انسان. ایمان:ایمان را صرفا تصدیق قلبی می داند و مدعی است که اقرار زبانی یا عمل جوارحی در آن دخیل نیست. ِفرق هفتگانه کالمی .3 معتزله گروهی که به عقل ،بیش از حد بها داده‌اند و در موارد زیادی به دلیل تصادم نصوص با عقل ،به تأویل آنها می‌پرداختند. پایه‌گذار این مکتب کالمی «واصل بن عطاء» شاگرد «حسن بصری» بود است که در یک جریان از حوزه درس او جدا شد و حوزه مستقلی تشکیل داد و بدین مناسبت حسن گفت «اعتزل عّنا» یعنی از ما جدا شد .به همین مناسبت بود که پیروان واصل «معتزله» نامیده شدند. معتزلیان تا قرن هشتم هجری وجود داشتند اما عمال در قرن هشتم هج ری ن ابود ش دند ب ا این ح ال در اواخ ر ق رن ن وزدهم و اوای ل ق رن بیستم میالدی جهان اسالم شاهد یک رویکرد عقلگرایانه نوینی بود که برخی از آن با عنوان معتزله جدید یاد کرده اند که خواستگاه آن هند و پاکستان می باشد. عقايد معتزله: نفى توحيد افعالى( ،افعال بندگان مخلوق خدا نيست و مشّيت الهى به افعال بندگان تعلق نمىگيرد) انسان آزاد و مختار است ،نه مجبور قرآن را مىتوان با عقل تفسير كرد على(ع) از خلفاى پيش از خود افضل بوده است نقد به صحابه پيغمبر و بررسى كارهاى آنان جايز است ِفرق هفتگانه کالمی .4 اشاعره این گروه عقاید اهل حدیث را با تعدیل خاصی پذیرفته‌اند. پایه‌گذار این مکتب ابو الحسن اشعری می‌باشد .وی در سال ۲۶۰هج ری در بص ره متول د ش ده و در س ال ۳۲۴هج ری در بغداد درگذشت .وی قبل از پایه‌گذاری این مکتب بر مکتب معتزله بود ،او در قرن چهارم هجری به دفاع از عقاید اهل حدیث و مخالفت با آرای معتزله قیام کرد و مکتب جدیدی بوجود آورد که در جهان تسنن شهرت بسزائی یافت. اکثر شافعی ها و مالکی ها پیرو مکتب اشاعره هستند و بعد از ماتریدیه بزرگترین مکتب کالمی اهل سنت به حساب می عقايد اشاعره: شرور ،مانند خيرات از جانب خدا است ؛ مختار نبودن بشر و مخلوق خدا بودن اعمال او؛ حسن و قبح افعال ،ذاتى نيست؛ بلكه شرعى است و عدل نيز امرى شرعى است نه عقلى و ذاتى؛ انسان آفريننده عمل خود نيست بلكه اكتساب كننده آن است؛ خداوند در قيامت با چشم ديده مىشود؛ تكليف مااليطاق بال مانع است؛ ِفرق هفتگانه کالمی .5 خوارج گروهی که نسبت به دو خلیفه نخست ،مهر ورزیده و از خلیفه سوم و چه ارم ت بری می‌جوین د .این گ روه در اص ول و فروع ب رای خ ود آرایی ه دارن د .این فرق ه در س ال ۳۷هج ری در جری ان جن گ ص فین و مس أل ‌ حکمیت پدید آمد. خوارج را «مارقه» یا «مارقین» نیز می‌نامند ،در سخنان امام علی درباره فردی به نام «ذی الخویصره» از پیامبر اکرم روایت شده که فرمود: (علی ه الّس الم ) ( ص ّلی الل ه علی ه و آل ه ) «از ن ژاد این م رد ،ق ومی پدی د خواه د آم د ک ه چن ان از دین خ ارج می‌شوند که تیر از کمان خارج می‌گردد». از میان گروههای خوارج تنها فرقه اباضیه که فرقه ای معتدل از خوارج است باقی مانده اند که هم اکنون پایگاه اصلی آنان کشور عمان است ِفرق هفتگانه کالمی .6 اهل حدیث این شاخه کسانی هستند که در اصول و فروع ،به کتاب و س نت مراجع ه می‌کنن د و عق ل را در این قلمروه ا دخ الت نمی‌دهن د ،ام روزه از این گ روه ب ه عن وان «س لفیه» ی اد می‌کنن د و در گذش ته «حش ویه» و ی ا «حنابل ه» نامی ده می‌ش دند .اک ثریت حنبلی ه ا پ یرو مکتب اه ل ح دیث می باشند.  اعتقادات اهل حديث: خداوند بر عرش سوار است ؛ خداوند صورت و چشم دارد و همينطور گوش و دست دارد ؛ اعمال بندگان ،مخلوق خداوند بوده و انسان مجبورآفريده شده است ؛ خداوند ،در آخرت با چشم ديده مىشود؛ حقانيت عذاب قبر؛ عدم جواز خروج و شورش بر عليه سلطان جائر و ستمگر؛ ِفرق هفتگانه کالمی .7 سلفی گری انگلستان و عملکرد آن در جهان اسالم: .1ایجاد فرقه ضاله بهائیت در میان مسلمانان فارس زبان . 2ایجاد فرقه ضاله قادیانی در میان مسلمانان شبه قاره .3ایجاد فرقه ضاله وهابیت در کشورهای عربی سلفی گری تعری ف لغ وی :س لفی از ریش ه س لف ب ه معن ای پیشین است .سلف کسانی هستند ک ه در گذشته ب وده ان د .نس ل حاض ر نس بت ب ه گذش ته س لف و نسبت به آینده خلف هستند. تعریف اصطالحی سلفی گری .1کسانی که در سه قرن اول اسالم می زیسته اند(.بوطی) .2صحابه و تابعین و تابعین تابعین(.عبدالحلیم محمود) .3مذهب سلف آنچه صحابه و تابعین به آن معتقد بوده اند(.ابوطامی) .4سلفیه در قرن چهارم و پیروان احمد بن حنبل(محمد ابوزهره) سلف و خيره از نظر اهل سنت مراد از سلف در تعاریف؛ صرفا اشاره به مقطع زمانی نیست ،بلکه مرتبط با مفهوم خیره در حدیث است: « خیر الناس قرنی ،ثم الذین یلونهم ،ثم الذین یلونهم ،ثم یجئ اقوام تسبق شهادة احدهم یمینه و یمینه شهادته» دیدگاه سلفیون در مورد خیره خیره تمامی صحابه و تابعین که تا اواخر قرن سوم می باشد ،هستند. نقد حدیث خیره این حدیث از جعلیات بنی امیه است سه قرن اول اسالم هرگز بهترین قرنها نبوده است: .1جنگهای میان صحابه .2شهادت امام علی و امام حسن ع .3شهادت امام حسین ع .4حادثه حره (مدینه) .5سنگ باران و آتش زدن کعبه .6خلفای فاسق(یزید ،عبدالملک ،حجاج ،و).... .7مکاتب انحرافی( خوارج ،مرجئه )...و.... دیدگاه شیعه در مورد خیره خیره گروه خاصی از صحابی پیامبر (ص) و تابعین هستند. دالیل: .1وجود منافقین ،فساق و منحرفین در زمان رسول خدا و بعد از او .2وجود جاعلین حدیث و مرتدین در زمان رسول خدا دیدگاه شیعه در مورد خیره .3اختالفات اساسی میان صحابه و تابعین و ریشه دار شدن آنها در قرون بعد. .4مت ابعت از ص حابه و ت ابعین(ت ا اواخ ر ق رن س وم) موجب اتباع از 73فرقه میشود. در نتیج ه بای د خ یره گ روه خاص ی باش ند ک ه وی ژگی های الزم را جهت پیروی داشته باشند. ویژگی های سلف از نظر سلفی گری مرجعیت علمی :منابع علمی صرفا سلف هستند. مرجعیت سیاسی :در سیاست فقط روش آنان مورد نظر است .خالفت و... مرجعیت اجتماعی :در امور اجتماعی از آنان باید متابعت کرد. مواضع تابعین نسبت به اسالفشان اوًال اختالفات صحابه (اعتقادی ،فقهی ،سیاسی و).... ثانیًا عدم پیروی تابعین از صحابه در ابعاد: اقتصادی :نوع پوشش ،غذاها ،مسکن ،زندگی تشریفاتی اجتماعی :طبقات اجتماعی ،رفاه اجتماعی و... سیاسی :نظام سیاسی ،رهبری و ... در نتیجه عدم وجود مفهوم سلف در این دوره عقاید عام سلفی گری عقاید سلفی گری در چهار حوزه معرفتی قابل بررسی است: .1روش شناسی .2معرفت شناسی .3معنا شناسی .4هستی شناسی  .1روش شناسی سلفی گری چهار روش برای رسیدن به حقیقت وجود دارد: الف) عقل :مشتقات عقل 49بار در قرآن استفاده شده است. لوکان فیهما الهة اال الله لفسدتا(نساء)22/ ب) نقل ج) کشف و شهود د) تجربه نقل گرایی سلفی  .2معرفت شناسی سلفی گری حدیث گرایی مفرط سلفی گری .1مقدم دانستن حدیث بر قرآن( :عدم توان نسخ حدیث توسط قرآن و بالعکس) ،تضعیف روایات عرض روایات بر آیات. .2عمل به خبر واحد غیرمفید علم در مسایل اعتقادی سلف گرایی افراطی  .3معنا شناسی سلفی گری ‏ معناشناسی :دانش بررسی و مطالعه معانی در زبانهای انسانی است. ‏ ظاهر گرایی سلفی گری: نتایج ظاهرگرایی: .1 عدم اعتقاد به مجاز در قرآن .2عدم اعتقاد به تأویل .3اعتقاد به تشبیه و تجسیم  .4هستی شناسی سلفی گری ‏ تلقی و درک انسان از جهان و هستی و درمجموع وجود. ‏ تقسیم هستی شناسی: .1عقل گرایی .2حس گرایی حس گرایی سلفی گری مراحل سلفی گری .1دوره اول :بنیانگذاری سلفی گری نقلی توسط احمد بن حنبل و احیای اولیه آن در قرن چهارم توسط پیروان احمد بن حنبل .2دوره دوم :احیای مکتب سلفی گری در قرن هفتم توسط ابن تیمیه .3دوره سوم :احیای آن در قرن دوازدهم توسط محمد بن عبدالوهاب (وهابیت اعتقادی – سیاسی) .4دوره چهارم :سلفی گری معاصر آغاز نهضت سلفی گری قرن چهارم آغاز تفکر سلفی گری پیش از آن نامی از سلفی گری و سلفیت به معنای مصطلح قرن چهارم نبود. دوره اول :سلفی گری نقلی احمد بن حنبل شیبانی سلفی گری نقلی .1نقل گرایی مفرط :تصنیف کتاب مسند با بیش از سی هزار روایت .2حمل صفات خبری بر ظاهر آنها :ایمان به آنچه در قرآن آمده است. .3محبت به اهل بیت و اثبات مسأله تربیع در فضایل الصحابه دوره دوم :سلفی گری اعتقادی عصر ابن تیمیه(قرن هفتم) شخصیت ابن تیمیه متولد667: مرگ728: مذهب :حنبلی محل تولد :حران بد زبان و خشونت طلب مطرود مذاهب اسالمی روحیه ضد شیعی مفرط عصر ابن تیمیه ‏ شام بعد از جنگ صفین(سب اهل بیت ،معاویه مظهر اسالم و)... ‏ تأثیر حکومت امویین در سوریه ‏ تأکید معاویه بر عدم نقل حدیث ‏ رشد خرافه به علت شرایط بد اجتماعی مغضوبین ابن تیمیه شیعه (:منهاج السنة) فیلسوفان و متصوفه (:التعلیق علی فتوح الغیب و الفرق بین اولیاء الرحمن و اولیاء الشیطان و نقض المنطق و حمله به غزالی سایر فرق اسالمی( :العقیدة الوسطی و الفتاوی الکبری) مغوالن (:شرکت در جنگ بامغوالن و تحریک سالطین به جنگ با کفار) ویژگیهای سلفی گری اعتقادی نقل گرایی مفرط تکفیر مسلمانان دشمنی مفرط با شیعه ایجاد اختالف میان مسلمانان احیای خالفت اسالمی مبانی فکری ابن تیمیه کاستن از مقامات پیامبر: .1سفر برای زیارت پیامبر حرام است. .2کیفیت زیارت پیامبر مثل سایر اموات است .3بناء بر قبور حرام است .4پس از وفات پیامبرص هرگونه توسل به وی حرام است. .5سوگند به پیامبر ص و قرآن شرک است .6برگزاری مراسم جشن و شادی در تولد پیامبر بدعت است. مبانی فکری ابن تیمیه انکار فضایل اهل بیت .1آیه انما ولیکم الله و رسوله در مورد حضرت علی ع نیست .2قل ال اسئلکم علیه اجرا اال المودة فی القربی در مورد اهل بیت نیست. مخالفت با مذاهب چهارگانه دوره سوم :سلفی گری اعتقادی- سیاسی محمد بن عبدالوهاب قرن دوازدهم شخصیت محمد بن عبدالوهاب تولد1115 : محل تولد :عیینه از شهرهای نجد آغاز دعوت 1153 :بعد از مرگ پدر پیوند با آل سعود1160 : ارتباط رسمی با انگلستان1143: عصر محمد بن عبدالوهاب نفوذ استعمار در کشورهای اسالمی ضعف و افول امپراطوری بزرگ عثمانی رشد استعمار انگلستان و نفوذ در کشورهای اسالمی ضعف و انحطاط ممالک و کشورهای اسالمی علل رشد وهابیت اتصال دین و دولت و استفاده ابزاری از دین شبهه افکنی و القاء شبهات و امتزاج حق و باطل منابع مالی غنی همچون نفت و توریزم زیارتی علل رشد وهابیت تبلیغات بسیار زیاد در قالب منشورات ،دانشگاهها، جماعت تبلیغ سایتهای اینترنتی ،الرابطة االسالمیه و .. استفاده از حرمین شریفین حمایت استعمار از این حرکت بدعتی مبانی فکری وهابیت اعتقاد به تجسیم عدم تالزم میان ایمان و عمل ( شبیه خوارج) تکفیر مسلمانان مباح بودن خون و مال مسلمانان مبانی فکری وهابیت تغییر در معنا و محتوای مفاهیم کلیدی اسالمی: .1توحید و شرک .2ایمان و کفر .3سنت و بدعت .4حیات برزخی .5غلو دوره چهارم :سلفی گری معاصر جریان شناسی معاصر گونه شناسی سلفی گری ‏ ‏ سلفی گری اعتقادی :مهمترین عامل در تحرک اندیشه های اعتقادی است. سلفی گری سیاسی :مهمترین عامل در تحرک دست یابی به اهداف سیاسی است. سلفی گری اعتقادی .1سلفی گری تکفیری .2سلفی گری تبلیغی .3سلفی گری تعلیمی جریانهای موجود در میان وهابیت جریان سکوالر (دولت – اسالم دولتی) نوسلفیان جریان معتدل (طالب جوان و عقلگرا) جریان رادیکال( گروههای اخوانی و هیأت امر به معروف و)... جریانهای داخلی مخالف (جریان محمد قطب و مهاجرین) نوسلفیان اعتقاد به تلفیق دین و شرایط روز حفظ ارزشهای دینی و اعتقاد به آزادی های مدنی مخالفت با دولت مخ الفت مس تقیم ب ا ش یعه ب ه ج ای تم امی مس لمانان ب ه ویژه بعد از انقالب اسالمی ایران(غیریت سازی) تش کیل کمیت ه دفاع از حق وق مش روع در م ه 1993م (عبدالله بن سلیمان المسعری و عبدالله حمود التویجری، حم د بن اب راهیم الرش ودی ،عبدالل ه بن ج برین ،عبدالل ه لجاللی ،سلمان العوده و سفر الحوالی)