علوم پایه آمار ریاضی

دانلود پاورپوینت آموزش نرم افزارSpss جلسه اول

آموزش نرم افزارSpss جلسه اول مقدمه : آمار به عنوان يك علم ،امروزه شامل مفاهیم و روشهايي است كه در تمام پژوهشهايي كه مستلزم جمع آوری داده ،استنباط و نتیجه گيري به وسيله تجزيه و تحليل آن داده ها هستند ،اهميت بسيار دارد. امروزه بندرت مي توان بدون استفاده از روشهاي آماري اقدام ب ه تب يين ،تفس ير و تحلي ل نت ايج بدس ت آم ده از تحقيق ات و پژوهش هاي علمي ك رد .بخص وص علم آم ار ابزاره اي مناس بي را براي اتخ اذ تص ميم گيريهاي مديريتي در تمام زمينه ها در علوم مختلف در اختيار كاربر خود قرار مي دهد . ام روزه م وفقيت در بس ياري از زمين ه ه اي علمي مانن د عل وم انساني ،پزشكي ،و فني-مهندسي بدون داشتن اطالعات الزم از علم آمار مشكل و گاهي غير ممكن شده است .در چند دهه اخير ب راي س اده ك ردن اس تفاده از فن ون آم اري ،متخصص ان آم ار و كامپيوتر به فراهم نمودن نرم افزارهاي كامپيوتري همت گماشته ان د .از مهم ترين ن رم افزاره اي رايج مي ت وان ن رم افزاره اي , MiniTab , Splus , SAS , Stat.Graph Spssرا نام برد كه در ادامه ب ه مع رفي ن رم اف زار Spssمي پ ردازيم .قاب ل توج ه اس ت ك ه طرح مسئله تحقيق : فرض كنيد كه محققي بدنبال پاسخگويي به سواالت زير باشد: -1ميزان سود يك شركت توليدي در طول 5سال ،ماه به ماه جمع آوري ش ده اس ت .مي خواه د ميزانه اي س ود بدس ت آم ده را در غالب جداول و نمودارهايي رسم كند. -2مي خواه د بداند كم ترين ،بيش ترين و مي انگين س ود ش ركت در طول اين 5سال چقدر است؟ -3در يك دانشگاه مي خواهد تعداد دانشجويان را از لحاظ دانشكده و جنس يت و مرتب ه تحص يلي بوس يله ج دول و نموداره ايي گ زارش دهد. -4در يك سازمان اداري پرسشنامه ايي شامل سواالت مختلف به منظ ور ارزي ابي م يزان رض ايت كارمن دان از سيس تم اداري تنظيم شده است .پس از جمع آوري اطالعات محقق مي خواهد در غالب جداول و نمودارهايي نتايج حاصل را گزارش نمايد؟ -6آيا برخي ويژگيهاي افراد ( مانند جنسيت ،مليت ،مذهب ،گروه س ني ،س طح درآم د و تحص يالت ) مي توان د ب ر م واردي مث ل دي دگاههاي وي در م ورد بعض ي مس ائل سياس ي ،اجتم اعي و فرهنگي (مانند انتخابات ،عادات خريد خانوادهها ،ورزش ،سينما ، بهداشت و غيره ) تاثير گذار باشد ؟ -7آيا زنان و مردان ديدگاههاي متفاوتي نسبت به موضوعات برنامه هاي تلويزيوني دارند ؟ -8آيا احساس شادابي بوسيله ورزش بيشتر مي شود ؟ اما بايد در نظ ر داش ت ممكن اس ت ورزش علت واقعي اين ارتب اط نباش د و وضعيت اجتماعي – اقتصادي ،شخصيت ،ويژگيهاي بدني يا هزاران متغير اجتماعي ديگر مسبب اين امر باشد . -9آيا والدين بلند قد فرزندان بلند قد خواهند داشت ؟ -10آيا يك داروي جديد مي تواند در معالجه يك بيماري خاص موثر باشد؟ -12محق ق عالق ه من د اس ت براس اس نم راتي ك ه دانش جويان در آزمونهاي هوش و استعداد بدست آورده ميانگين نمرات آنها را پس از يك سال تحصيلي پيش بيني كند. -13محقق مي خواهد بداند كه آیا میزان نمره اعتماد به نفس آقایان و خانم ها با همدیگر متفاوت است؟ -14آي ا بين م يزان رض ايت از محي ط ك ار و م يزان مس ئوليت پ ذيري رابطه معنا داري و جود دارد؟ -15آيا سرعت انجام امور در شبكه بانكي غير دولتي بيشتر از شبكه بانكي دولتي است؟ -16آيا ميزان ماندگاري مديران بومي و غير بومي يكسان است ؟ برخوردبیک اری و خش ونت ، اينیزان بین م كنون دبابدان د ك ه آی مي خواه -17محق ق قبيل سواالتيا از آيا تا وجود دارد؟ وضعیت تاهل رابطه معنا داری ايد؟؟؟؟ كرده در ادامه مي خواهيم ابزارهايي از روشهاي آماري با استفاده از نرم افزار Spssمعرفي كنيم كه براي اين سواالت جوابهاي قانع كننده اي داشته باشيم. معرفي چند اصطالح تحقيقاتي : نمون ه و جامع ه آم اري :جامع ه آم اري ب ه ك ل اف راد ،اش ياء و پديده هایي اطالق مي گردد كه در يك ويژگي مشترك هستند .به عن وان مث ال ش هروندان ي ك ش هر .از آنجائيك ه نمي ت وان در تحقيقات همه افراد يك شهر را مورد بررسي قرار داد لذا تعدادي از س اكنين ش هر انتخ اب مي ش وند ك ه ب ه مجموع ه اين اف راد انتخاب شده نمونه آماري مي گويند. نمونه گيري خود تلويح ًا بيانگر تغيير پذيري در نمونه گيري است چ را ك ه نمون ه ه اي گرفت ه ش ده از يك جامعه ث ابت مي توانند از حيث ويژگيهايشان بسيار متفاوت باشند. متغير :كميتي است كه در دامنه ايي معين از يك فرد به فرد ديگر و يا از يك مشاهده به مشاهده ديگر تغيير نمايد .كه به دو -1متغيره اي كيفي :مانند جنسيت ،گروه خوني ،رضايت مشتريان (با ،رضايت مقادير كيفي كم ،متوسط و زي اد) شغلي و مسئوليت پذيري ( با مقادير كيفي كم ،متوسط و زياد ) -2متغيرهاي كمي :مانند ميزان حقوق ،سن ،معدل دروس ،وزن ،قد نمونه های مستقل : فرض کنید که یکصد نفر برای یک مطالعه تجربی انتخاب کرده ایم و نیمی از آنها را به شکل تصادفی در گروه آزمایش و مابقی را در گروه شاهد قرار داده ایم .مثًال نیمی از افراد مورد مطالعه ممکن است بعد از مصرف دوز کمی از یک دارو از نظر عملکرد مهارتی مورد آزمایش قرار بگیرند ، در ح الی ک ه نیمی دیگ ر ب رای مقایس ه (و ب ا اس تفاده از دارونم ا ) م ورد مطالعه قرار می گیرند .در چنین مطالعه تجربی ،قرار گرفتن یک نفر در گ روه خ اص اث ری ب ر گ روهی ک ه ف رد دیگ ر در آن ق رار می گ یرد ،ن دارد. بن ابراین دو گ روه نمون ه مس تقل از اف راد م ورد مطالع ه ،ایج اد دو س ری مستقل از اعداد و ارقام می کند .یک معیار مفید برای تشخیص نمونه های مستقل داده ها این است که نباید هیچ مبنایی برای جفت کردن ارقام در یک نمونه با نمونه دیگر وجود داشته باشد .مطالعه تجربی که در آن نمونه مس تقلی از اف راد م ورد مطالع ه تحت یکی از ش رایط آزم ایش ق رار می نمونه های وابسته : در این حالت ،اغلب مبنایی برای جفت کردن ارقام در دو نمونه (یا بیشتر) وجود دارد .فرض کنید که پنجاه نفر هر یک به هدف مثلث شکل و یک هدف مربع شکل که مساحت آنها برار است ،تیر اندازی می کنند .در این حالت دو نمونه از امتیازات بدست می آید .هر امتیاز در هر یک از دو نمونه ، قابل جفت شدن با امتیاز همان فرد در نمونه دیگر است .پس این مطالعه سبب ایجاد دو نمونه وابسته از اعداد (یا به عبارت دیگر یک مجموعه از دادههای جفت یا ) pairedمی شود .به احتمال زیاد دو نمونه مرتبط دارای همبستگی هستند ،زیرا افراد تواناتر نسبت به افراد ضعیف تر ،در هر دو قسمت آزمایش احتماًال امتیاز بیشتری کسب می کنند .مطالعه تجربی که در آن هر فرد تحت همه شرایط موجود در مطالعه ،آزمایش می شوند ،به عنوان مطالعه تجربی درون موردی ( ) within subjects exprimentشناخته می شود .گفته می شود که چنین مطالعه ایی اندازه گیریهای تکراری ( ) repeated measuresدر مورد متغیر مستقل دارد. آمار توصيفي و آمار تحليلي ( استنباطي ) :يكي از قديمي ترين تقسيم هاي علم آمار است .در آمار توصيفي ،توصيف يافته هاي تحقيق مد نظر است و در آمار استنباطي ،محقق به دنبال تعميم يافته هاي حاصل از نمونه به كل جامعه است. در ادامه آموزش نرم افزار Spssسه بخش را زير را مد نظر خواهيم داشت: -1مديريت اطالعات در Spss -2توصيف اطالعات با جداول و نمودارها ( آمار توصيفي ) -3انتخاب آزمونهاي آماري براي تحليل اطالعات ( آمار استنباطي ) بخش اول :مديريت اطالعات در ‏Spss -1اجراي نرم افزار : Spssنمايش پنجره اصلي نرم افزار Spss در حالت Data View -2معرفی منوهای اصلی نرم فزار 2-1منوی : Fileدر این منو امکان ایجاد ،باز کردن ،بستن و ذخیره سازی انواع فایلها(و پنجرهها) ،چاپ اطالعات ،تنظیم چاپگر ،مشاهده اطالع ات فایله ا ،نم ایش اطالع ات دادهه ا و نموداره ا و خ روج از ن رم افزار موجود است. -2معرفی منوهای اصلی نرم فزار 2-2من وی :Editدراین من و امک ان وی رایش اطالع ات از جمل ه ب رش، کپی ،حذف ،انتخاب بخشی از فایل ،جستجو ،جایگذاری ،و تنظیم کلیات ویرایشگر SPSSموجود است. -2معرفی منوهای اصلی نرم فزار 2-3منوی :Viewدراین منو امکان تنظیم پنجره اصلی نرم افزار از قبی ل ن وار ح الت ،ن وار اب زار ،ف ونت ،خط وط ش بکه ای ،برچس ب ه ای متغیرها ،و تعویض پنحره فعال را فراهم می کند. -2معرفی منوهای اصلی نرم فزار 2-4منوی :Dataدراین منو امکان تغییر متغیرها ،تعریف تاریخ ،تعیین اعتب ار دادهه ای ورودی ،اض افه ک ردن متغیره ا ی ا نمون ه ه ای جدی د ب ه دادهها ،مرتب کردن ،جدا کردن ،ادغام کردن ،انتقال ،هماهنگی یا انتخاب دادهها در فایل جاری و وزن دادن دادهها وجود دارد . 2-5منوی :Transformدراین منو امکان اجرای روشهای تبدیل دادهها بدون تغییر ساختار اصلی آنها وجود دارد. 2-6منوی :Analyzeدراین منو کلیه پردازشهای آماری متمرکز شده ان د .س ایر منوه ایی ک ه ت ا کن ون مع رفی ش ده ان د در واق ع ابزاره ای مق دماتی ب رای ورود ب ه من وی روش های آم اری هس تند .این بخش مهمترین و در واقع قلب نرم افزار است. 2-7من وی :Graphsدراین بخش بط ور مس تقل از بخش آم اری و ب ا استفاده از دادههای موجود می توان انواع نمودارها با وضوح نمایش باال را رسم کرد. 2-8منوی :Utilitesاین منو اجرای توابع اضافی ،اطالعاتی در مورد فایل جاری ،تغییر شکل ظاهری منوها ،ساخت مجموعه ایی از متغیره و نمایش آنها را در خود جای داده است. 2-9من وی :Windowsدراین من و می ت وان پنجرهه ای خاص ی ک ه در ن رم اف زار تعری ف ش ده ان د ،فع ال نم ود و نح وه آرایش آنه ا را در کن ار یکدیگر تغییر داد. 2-10من وی Helpو :Add-onsاین من و راهنمائیه ای کلی در م ورد ن رم اف زار و بخش های مختل ف آن را ف راهم می کن د .همچ نین امک ان جستجوی یک عنوان خاص ،نمایش ترکیب فرمانهای spssو خالصه ای از تعاریف و فرمانها را فراهم می کند .منوی Add-onsنیز با همین هدف ایجاد شده است ولی با کلیک بر روی یک لینک ارتباطی ،اطالعات را از طریق سایت اینترنتی نرم فزار spssدر اختیار کاربر قرار می دهد. -3ورود اطالعات در نرم افزار ‏Spss در آزمايشي در مورد كارايي نسبي دو روش تقويت حافظه براي به خاطر آوردن متون ،هر يك از 30شركت كننده در مطالعه به صورت تصادفي در يكي از سه گروه زير با حجم برابر قرار گرفته اند: -1يك گروه شاهد كه هيچ آموزشي دريافت نمي كنند. -2يك گروه بوسيله روش تقويت حافظه Aآموزش ديده اند. -3يك گروه بوسيله روش تقويت حافظه Bآموزش ديده اند. به هر يك از شركت كنندگان تعدادي كلمه داده مي شود و در مرحله بعدي از وي خواسته مي شود آنها را بخاطر آورده و بنويسد .متغير وابسته ،تعداد كلمات بخاطر آورده شده است و متغير مستقل روش تق ويت حافظ ه مي باش د .از انجائيك ه در هري ك از روش هاي تق ويت حافظه از شركت گنندگان متفاوتي استفاده شده است ،اين طرح گروه اين آزمايش از نوع بين موردي ( )between subjectsمي باشد .نتايج شاهد 3 5 3 2 4 6 9 3 8 10 آزمايش در جدول زير آمده است : 10روش A 8 15 9 11 16 17 17 7 10 20 15 14 15 17 10 8 11 18 19 مي خواهيم اين اطالعات در نرم افزار Spssوارد كنيم : روش B ابتدا بايستي متغيرها را تعريف كنيم .براي اين منظور بر روي اليه ( )variable viewكليك نماييد تا صفحه زير ظاهر شود :نام متغير توضيحات اضافي در مورد متغير نوع اندازه گيري تعداد كاراكترهايي كه در متغير ستون نمايش داده مي شود تعداد ارقام اعشار نمايش دهنده تعريف نوع متغير عريف مقادير گمشده تعريف ردههاي مختلف متغير گروهبندي با كليك بر روي اين دكمه ليبل هاي تعريف شده نمايش داده مي شوند كه نمايي از اين حالت در صفحه بعد نمايش داده شده است. پس از تعريف متغيرها در پنجره ‏Variable View اطالعات بصورت روبرو در داخل پنجره ‏Data View وارد مي گردند. ل متغير نمايش داده شده است. وانين نامگ ا ذاری متغيره : اصلی که spssبرای نامگذاری متغيرها يا ستونها ( نه برچسب ها ) به کار می برد به شرح زير اس (((((ام متغ(((((((((((ير باي(((((((((((د ب(((((((((((ا ي(((((((((((ک ح(((((((((((رف ش(((((((((((روع ش(((((((((((ود . ((((((((ام متغ((((((((((((((ير نمی توان((((((((((((((د ب((((((((((((((ه نقط((((((((((((((ه ختم ش((((((((((((((ود . (((((ول ن(((((((((ام متغ(((((((((ير نمی توان(((((((((د بيش از هش(((((((((ت ک(((((((((اراکتر باش(((((((((د . ام متغ(ير نمی تواني(د ج(ای خ(الی ي(ا ک(اراکتر ه(ای وي(ژه ( ب(رای مث(ال !@ ).....&^%#$ق(رار ده م ه(((((ر متغ(((((ير باي(((((د خ(((((اص خ(((((ودش باش(((((د .تک(((((رار ن(((((ام مج(((((از نمی باش(((((د متغير ها به بزرگی يا کوچکی حروف حساس نمی باشد . يره كردن فايل : كردن فايل داده File > Open > Data ‏File >Save or Save as ‏Spss: افه كردن سطر جديد : ک راست بر روی سطري که باالي آن می خواهیم یک سطر اضافه کنیم و انتخاب ف Insert Cاز منوي نشان داده شده ،يك سطر جديد در باال ايجاد مي گردد . -8اضافه كردن متغير (يا ستون) جديد : با کلیک راست بر روی ستوني که سمت چپ آن می خواهیم یک ستون اضافه کنیم و انتخاب فرمان Insert Variablesاز منوي نشان داده شده، يك ستون جديد در سمت چپ ايجاد مي گردد . -9مرتب كردن دادهها : با انتخاب فرمان Sort Casesاز منوي Dataامكان مرتب كردن دادهها برحسب يك يا چند متغير فراهم مي گردد .با انتخاب اين فرمان جعبه گفتگوي زير ظاهر مي گردد : -10جابجا كردن سطرها وستونها : با انتخاب فرمان Transposeاز منوي Dataمي توان جاي سطرها وستونها را در مجموعه دادهها جابجا كرد .با انتخاب اين فرمان جعبه گفتگوي زير ظاهر مي گردد : قبل از اجراي فرمان بعد از اجراي فرمان -11انتخاب رديفها : فرض كنيد كه در ويرايشگر دادهها ،دادههاي مربوط به مطالعه بخاطر آوردن متون را در اختيار داريم و سه متغير case ,group, scoreموجود است .براي مثال فرض كنيد كه مي خواهيم بدون در نظر گرفتن گروه شاهد ميانگين دو گروه تقويت حافظه را محاسبه كنيم : براي اينكار از منوي Dataفرمان Select Casesرا انتخاب مي كنيم كه جعبه گفتگوي زير ظاهر مي گردد: در جعبه گفتگوي ظاهر شده گزينه دوم را انتخاب كرده و بر روي دكمه …if كليك مي كنيم كه جعبه گفتگوي ديگري ظاهر مي گردد كه در صفحه بعد نمايش داده شده است: همانطور كه در شكل پيداست از سمت چپ متغير روش تقويت حافظه ( )groupرا انتخاب كرده و با كليك بر روي ( ) آن را به چه ار گ وش ب االيي س مت راس ت منتق ل ك رديم .از آنجائيك ه مي خواهيم گروه شاهد را حذف كنيم لذا عبارت (<>) را به معناي مخالف در جلوي متغير groupيادداشت مي كنيم .سپس بر رو ي دكم ه Continueو بع د ب ر روي دكم ه Okكلي ك مي ك نيم .نت ايج حاصل از اجراي فرمان در صفحه بعد نمايش داده شده است: بعد از اجراي فرمان قبل از اجراي فرمان -12ايجاد متغيرهاي جديد با محاسبات منطقي و عددي فرض كنيد 6متغير نشاندهنده ميزان حقوق كارمندان يك شركت در 6ماه اول سال باشد .مي خواهيم متغير ديگري تعريف كنيم كه نش اندهنده جم ع حق وق كارمن دان در ط ول اين 6م اه باش د .ب راي اين منظور از منوي Transformدستور Computeرا فعال مي كنيم كه جعبه گفتگوي زير حاصل مي شود : قبل از اجراي فرمان بعد از اجراي فرمان از طريق زير منوي Computeمحاسبه زير را نيز مي توان انجام داد: ))y (m 1  m 21.5  Arc sin(0.5 كه بصورت زير عمل مي كنيم :

60,000 تومان