بسمه تعالی فصل 6 مشاوره برای اصالح رفتار شیوه های یادگیری برای ایجاد تغییرات رفتاری و به طور ویژه در موقعیتهای بالینی مثل چاقی ,اختالالت خوردن ,دیابت ملیتوس و بیماریهای قلبی عروقی. تجزیه و تحلیل رفتارهای غذایی با توجه به چهارچوب ABC اصالح یا تعدیل رفتار ادراک :دریافتهای ذهنی فرد از واقعیت. اصالح یا تعدیل رفتار :بیان توصیه هایی مثل الغر شوید,سیگار را ترک کنید و قند خون خود را کنترل کنید ,اسان است ,در حالی که چنین توصیه هایی نیازمند اجرا و تداوم میباشد ,این پردازش را اصالح یا تعدیل رفتار نامیده میشود. خالف دستورالعملهای رژیمی رایج ,در مشاوره تغذیه ای برای اصالح رفتار ,مراجعه کننده به سمت پذیرش مسولیت برای ایجاد تغییر هدایت میشود. انتقال قدرت تصمیم گیری از مشاور به مراجعه کننده باعث کاهش احتمال شکست ویا بازگشت رفتار قبلی میشود. از سوی دیگر انتقال تصمیمات اتخاذ شده در مداخالت حاد ,مشکل تر است. عالوه بر اطالعات تغذیه ای ,یک رژیم شناس باید با علوم روانشناسی ,فیزیولوژی و پزشکی هم اشنایی داشته باشد. اصول اصالح رفتار در درمان مشکالت تغذیه ای متعددی به کار گرفته می شود که یکی از قدیمیترین کاربردهای ان ,در درمان چاقی ,اختالالت خوردن ,دیابت و بیماریهای قلبی عروقی میباشد. شیوه های مختلف یادگیری: شرطی شدن کالسیک شرطی شدن موثر الگوبرداری شرطی شدن کالسیک: نوعی از یادگیری بر مبنای علت و معلول میباشد. پاولوف متوجه شد که برخی رویدادهای ویژه در محیط اطراف و یا برخی از محرکها میتوانند به خوبی باعث تحریک و یا بروز یک واکنش رفتاری خاص شوند. شرطی شدگی هنگامی روی میدهد که یک محرک خنثی که اصوال در حالت عادی واکنش مورد نظر (ترشح بزاق) را تحریک نمیکند ,سرانجام سبب بروز این واکنش شود. پاولف نشان داد که زنگها ,صداها ,نورها و بسیاری از محرکهای دیگر میتوانند به عنوان محرک شرطی عمل کرده و باعث بروز واکنش ترشح بزاق شوند که انرا «واکنش شرطی »CRمینامند. محرکها غیر شرطی یا US شرطی یا CR رویداد تحریک کننده (وجود غذا در دهان) شنیدن صدای زنگ و ترشح عالوه بر واکنشهای انعکاسی ,مثل ترشح بزاق یا پلک زدن ,واکنشهای پیچیده احساسی نیز میتوانند به طور کالسیک شرطی شوند. شرطی شدگی موثر: قانون توروندیک قانون اثر طبق این قانون ,پیامد رفتارها ممکن است به تغییر انها منجر شود. ان دسته از واکنشها یا پاسخهایی که به پیامدهای رضایت بخش منجر شوند ,قوت گرفته و حالت غالب پیدا میکنند(.و بر عکس ) نظریه شوارتز: تشویق مثبت سر وقت سر کالس حاضر شدن تنبیه یا مجازات سیلی زدن تشویق منفی (فرار) واکنشها میتوانند به حذف محرک نامطلوب موجود منجر شوند. الگوبرداری یا یادگیری مشاهده ای: برخی رفتارها یا الگوهای رفتاری مورد مشاهده قرار گرفته و سپس دقیقا همان رفتار و یا رفتاری شبیه به ان اجرا میشود. هرچه شباهت میان ویژگیهای الگو و فرد مشاهده کننده بیشتر باشد ,احتمال یادگیری از طریق الگوبرداری بیشتر خواهد بود. در این مدل از یادگیری ,میزان اثربخشی با برخی ویژگیهای الگوی مورد نظر در ارتباط است. این امر در مورد دو ویژگی بیش از همه صادق است:میزان تشابه فرد مشاهده کننده با الگو و موقعیت و جایگاه الگو. تغییر رفتارهای خوردن: همکاری مشاوران تغذیه و دانشمندان علم رفتار در این امر ضروری است. معمول ترین کاربرد تغییر رفتاری ,کنترل رفتار چاقی میباشد. دانشمندان علم رفتار ,این چهارچوب را A B Cگزارش کرده اند. C ()Antecedent ()Consequence B A ()Behavior علتها : تکنیک های اصالح رفتار از طریق تنظیم محرک ها ,رفتار خوردن و پیامدها یا تایید رفتار ,عمل میکنند.هدف از تجزیه و تحلیل محرکهای رفتار ,مهار یا محدود کردن نشانه ها یا عوامل محرک عمل خوردن میباشد. عوامل داخلی و خارجی هر دو میتوانند بر رفتار انسان اثر بگذارند. عوامل داخلی :احساس فیزیولوژیک گرسنگی یا احساس روانی تنهایی یا بی حوصلگی . عوامل خارجی :توجه به گذشت زمان در طول روز ,عبور از مقابل بستنی فروشی . پیشنهادات یک رژیم شناس به منظور اصالح و تعدیل محرکها : حذف محرکهای منفی :عدم خرید مواد غذایی نا مناسب معرفی محرکهای مثبت جدید :ورزش کردن بجای خوردن بازسازی ادراکی (:در فصل بعد توضیح داده خواهد شد) واکنش جدید به محرکهای قبلی (:مثال در جواب پیشنهاد دوست خود بگویید بجای رفتن به پیتزافروشی ,رفتن به سینما را ترجیح میدهید). شکستن زنجیره واکنشها(پاسخ ها) برنامه ریزی قبلی برای رفتارها :کاهش دفعات قرار گرفتن فرد در موقعیتهای وسوسه انگیز تا به این ترتیب ,حتی المقدور از ایجاد چالش برای وی جلوگیری شود. نمی توان از فرد انتظار داشت هنگام احساس گرسنگی ,خود را کنترل کند بلکه باید برای وعده ها و میان وعده ها از قبل برنامه ریزی کرده و فقط مواد غذایی مناسب را در منزل و در دسترس وی قرار داد. در برخی موارد واکنش ها به صورت زنجیره ای بروز میکند .هر واکنشی ,محرکی برای واکنش بعدی ایجاد مینماید. تماشای تلویزیون رفتن به اشپزخانه در فاصله پیام بازرگانی برداشتن خوراکی مصرف ان و احساس رضایت یا کاهش بی حوصلگی در این موارد باید اجزای زنجیره را شناسایی کرد,سپس طوری برنامه ریزی کرد تا این زنجیره در یک نقطه شکسته شود ,مثل انجام حرکات ورزشی کششی یا روشن کردن ماشین لباسشویی در فاصله پیام های بازرگانی. تکنیک های اصالح رفتار: -1برای کمک به بیماران در پایبندی به برنامه غذایی ,انگیزه هایی ایجاد کنید. - 2عادات غذایی و عادات ورزشی را از طریق ثبت کردن بیاموزید. -3محرکها را کنترل و محیط اطراف را بازسازی کنید. - 4از فرد بخواهید ان دسته از افکار و احساساتی را که ممکن است باعث عدم موفقیت تغییر عادات غذایی شود ,شناسایی کند. - 5پس از شناسایی افکار منفی ,برای خنثی کردن انها ,افکار مثبت را در ذهن خود بپرورانید. -6از تعیین اهداف غیر منطقی خودداری کنید. -7رفتارهای غذایی موجود را تغییر دهید. -8رفتارهای مرتبط با فعالیت بدنی را تغییر دهید. -9یک سیستم تشویق و تایید ایجاد کنید. رفتار: پس از شناسایی محرک ها ,نوبت تجزیه و تحلیل رفتار است.برای این منظور ,سرعت غذا خوردن علت مصرف غذا ,حضور سایرین ,فعالیتهای ضمن صرف وعده ها یا میان وعده ها از قبیل تماشای تلویزیون مورد بررسی قرار می گیرد. پیامدها: پیامد های رفتار میتوانند باعث حفظ و تداوم ان رفتار شوند و به همین علت کوشش میشود که این پیامدها به گونه ای باشند که باعث تداوم رفتارهای مطلوب شوند. به طوری که در ایجاد تغییر پیامدهای مثبت ,نسبت به پیامدهای منفی یا تنبیه موثرتر هستند. همچنین میتوان عمل غذاخوردن را با برخی از سایر فعالیتها جایگزین کرد مثل پیاده روی یا ورزش ,تمییزکردن منزل و ... رژیم شناس باید عوامل تشدید کننده جدیدی را برای مراجعان خود شناسایی و انتخابهای غذای سالم تری ارایه کند.مثال روش پخت جدید برای غذاهایی که مراجعه کننده زیاد عالقه ای ندارد. مشاور و مراجعه کننده میتوانند برای ایجاد و تعیین عوامل تشویق کننده با یکدیگر همکاری کنند.پیاده روی ,رفتن به سینما ,ورزش ,حمام کردن ,باغبانی ,مطالعه کتاب یا انجام هر کار دیگری که فرد ترجیح میدهد ,همگی میتوانند به عنوان عوامل تشویق کننده عمل نمایند. شناسایی عوامل تشویق کننده: -1فهرستی از فعالیتهای لذت بخش در اوقات فراغت و کارهای مورد عالقه تهیه کنید. -2فهرست افرادی را که از مصاحبت با انها لذت می برید ,تهیه کنید. -3فهرستی از چیزهایی که دوست دارید با مبالغ اضافی پول خود خریداری کنید ,تهیه کنید. -4چه کاری باعث ارامش شما میشود؟ -5چه کاری را برای تفریح انجام میدهید؟ -6وسایل مورد عالقه شما کدامند؟ نکته بسیار مهم اینکه مشاور ,خود نیز بخشی از تشویق و تایید میباشد. باید به مراجعان یاداور شد که خود را مورد تشویق ذهنی قرار دهند .مثال برای افراد چاق, کاهش وزن و دستیابی به اندازه لباسهایی که برای انها تنگ شده بود ,عامل تشویق کننده میباشد. از طرف دیگر چنانچه عوامل تشویق کننده ,بیش از اندازه مورد استفاده قرار گیرند ,ممکن است اثر بخشی خود را از دست بدهند. در برخی موارد ,نوشتن قرارداد یا موافقت نامه ,روش مناسبی است.منظور از قرارداد, توافق مشخص و اشکار درباره رفتارهای مورد نظر فرد میباشد. نمونه ای از یک قرارداد رفتاری برای ایجاد تغییر: نام بیمار/نام مراجعه کننده: تاریخ: اهداف: مثال ,افزایش فعالیت جسمی به 3بار در هفته -1 -2 راهکار تعدیل و اصالح اجرای هدف چهارچوب زمانی: مثال:در روزهای شنبه ,سه شنبه و پنج شنبه نیم ساعت زودتر از معمول بیدار شوید و به پیاده روی تند بپردازید. به جای اسانسور از پله استفاده کنید ,خصوصا در مواردی که یک طبقه فاصله وجود دارد. -1 -2 امضای مراجعه کننده امضای مشاور رژیم شناس تعیین اهداف یکی از مراحل حساس در فرایند اصالح و تعدیل رفتار میباشد و اهداف باید واقع بینانه تعیین شوند ضمن اینکه به قدر کافی از سطح کنونی فردباالتر باشند تا بتوانندتغییر قابل توجهی ایجاد کند. کالن و همکارانش ,استفاده از یک فرایند چند مرحله ای تعیین هدف را پیشنهاد کردند: -1شناسایی و تشخیص نیاز به ایجاد تغییر -2تعیین هدف -3پایش فعالیتهای مرتبط با هدف مورد نظر -4تشویق شخص در صورت دستیابی به هدف این اجزا می توانند به راحتی با مداخالت تغذیه ای مطابقت داده شوند. نمیتوان از فرد انتظار داشت بالفاصله و به طور کامل ,کنترل ایجاد تغییر را به عهده بگیرد چرا که انتظاری غیر واقع بینانه بوده و میتواند به کاهش اعتماد به نفس و رضایت از خود منجر شود ,بویژه در ان دسته از مراجعانی که در اجرای رژیم های غذایی دچار مشکل هستند. خود پایشی(پایش فردی): در ابتدا پایش فردی و ثبت رفتارهای خوردن تحت کنترل ,به عنوان روشی تلقی میشد که طی ان داده ها ,برای تجزیه و تحلیل مشاور و مراجعه کننده ارایه میگردید. حال انکه ثبت کردن فواید دیگری نیز دارد از جمله اینکه باعث افزایش اگاهی و درک مراجعه کننده از رفتارهای خوردن و عوامل موثر بر ان شده و باعث پی بردن افراد به نکات مختلفی میشود مثل «من هنگام مطالعه در ساعات عصر و شب ,بیش از حد غذا میخورم» این اطالعات و داده ها ,مبنای تعیین اهداف برای تغییر در اختیار میگذارند. عمل ثبت کردن ,به منزله مقیاس سنجش تعهد فرد برای ایجاد تغییر عمل میکند. ترسیم نمودارهای کاهش وزن برای افراد چاق ,ثبت فعالیت جسمی,قند خون و فشارخون از جمله سایر تکنیکهای پایش فردی هستند. خود مدیریتی: تحقیقات نشان داده اند که یادگیری تکنیکهای خود-مدیریتی رفتار ,از اهمیت بسزایی برخوردار است. حمایت اجتماعی: ضمن ایجاد تغییرات در شیوه زندگی و رژیم غذایی ,در نظر گرفتن خانواده فرد ,سایر افراد مهم و درگیر کردن ایشان از اهمیت بسزایی برخوردار است. کاربردهای روشهای ذکر شده: چاقی اختالالت غذاخوردن :میزان بروز اختالالتی از قبیل انوروکسیا ,بولیمی و پرخوری در میان زنان %5و در میان مردان %1تخمین زده شده است که حدود %85موارد در سالهای نوجوانی اتفاق می افتد.در این موارد اگاهی درمانگر از انتخابهای موجود برای درمان ,مهمترین مسئله می باشد .یکی از انتخابهای موجود ,رویکرد اصالح و تعدیل رفتار است. دیابت ملیتوس :از تکنیکهای مدریت و کنترل رفتاری میتوان برای کاهش عوارض دیابت استفاده کرد. بیماریهای قلبی عروقی با تشکر از توجه شما
پزشکی و سلامت • علوم انسانی و علوم اجتماعی • اخلاق • روانشناسی و روانپزشکی
دانلود پاورپوینت فصل 6مشاوره برای اصلاح رفتار
80,000 تومان