1 مقدمه: اقیانوس ها مد ت زیادی با دکترین آزادی دریا ها ( ، )freedom of the seasاصلی که در قرن ۱۷میالدی بر قرار شده بود ،اداره میگردیدند .تحت دکترین فوق منا طق دریایئ تحت قوانین کشورهای ساحلی به نواری باریک محدود میگردید و بس تر دری ا ه ا ی آزاد ب رای هم ه و متعل ق ب ه هیجکس تلقی میگردید .با پیشرفت تکنولژی در قرن بیستم میالدی ،بهره برداری لجام گسیخته از منا بع و ذخا ئر دریایئ و رقا بت شدید در این زمینه آغاز گردید. درس ال ۱۹۵۸کنف را نس س ازمان مل ل در م ورد حق وق دری ا، تدوین قوا نین در زمینه حقوق دریا را مورد توجه قرار داد و ادامه این تالش ها در د هه های بعد وتشکیل کمیته های مرتبط و نیز کنفرانسیون های بعدی سازمان ملل در را بطه با حقوق دری ا منج ر ب ه ت دوین و توس عه ق وا نین دری ایئ در ده ه ه ای ۱۹۸۰و ۱۹۹۰میالدی گردی ده و تالش ه ا در این زمین ه کماک ان ادامه دارد. 2 خط مبداء (:) base line عب ارت اس ت از خطی ک ه ح د فاص ل بین خش کی و دری ا رامشخص می کند که از ا تصال تعدادی نقاط قراردادی (نقاط مب داء) بوج ود می آی د و ب رای تع یین مح دوده آبه ای داخلی وهمچنین ا ندازه گیری عرض دریای سرزمینی (آبهای ساحلی) بک ار م یرود .نق اط مب داء درس واحل ای ران در خلیج ف ارس ۲۵ نقطه است که درپست ترین جزر دریا و برا بر تصویب نامه ماده ۵کنوا نسیون ژنو تعیین شده است. 3 آبهای داخلی (:) internal water عبارتست از آبهای وا قع بین سواحل و خط مبداء ،شامل :خلیج های کوچک وخلیج های بزرگ تاریخی ،خورها ،مصب رودها ،بنادر ولنگرگاههای واقع در مجاورت سواحل آبهای داخلی ازهر لحا ظ جزء قلمرو حکومت است و دولت ساحلی بهر نحو که ما یل با شد میتواند درآن اعمال حاکمیت کند .آبهای واقع بین جزایر متعلق به ایران که فاصله آنها از یکدیگر از ۱۲مایل دریایئ تجاوز نکند جزء آبهای داخلی محسوب میشود .بنا براین براساس این قانون تمامی آبهای بین جزیره ه ای قشم ،الرک ،هرمز ،هنگ ام ،و الوان با بد نه اصلی کشور ،جزو آب های داخلی محسوب شده و در اسناد سازمان ملل متحد نیز ثبت گردیده است. 4 آبهای ساحلی یاآبهای سرزمین(: )territorial sea منطقه ای ا ز دریا که از خط مبداء شروع و تا عرض ۱۲مایل دریایئ ( ۳ ۲۲/کیلو متر) ادامه دارد.این حد شامل فضای فوقا نی ،کف وزیر کف دریا ن یز میگ ردد ۰در م واردی ک ه س واحل ای ران مج اور ی ا مق ا ب ل س واحل کشوردیگری باشد ،اگر به ترتیب دیگری بین طرفین توا فق نشده باشد ، حد فاصل بین آبهای ساحلی ایران وآن کشور خط منصفی است که کلیه نق اط آن از نزدیک ترین نق اط خط وط مب داء دو ط رف بی ک فاص له باش د. بموجب ماده ۳۸کنوانسین حقوق دریاها ،عبور ترا نزیتی کشتی و هواپیما های سایر کشورها ازآ بهای سرزمینی کشور ساحلی حاشیه تنگه ،بدون ایج اد ض رر ب رای کش ور س احلی ( مع ا ب ر اجب اری تع یین ش ده درآبه ای ساحلی ) بالمانع میباشد. 5 دریای آزاد (:)mare liberum عبارتست از کلیه قسمتهای دریا که جزء آبهای داخلی و دریای ساحلی یک کشور نباشد ۰ قابل ذکر است که آزادی کشیرانی در دریای آزاد به این معنی نیست که هر کشتی تابع قانون و مقررات دولتی است که پرچم آنرا افراشته و بطور کلی دول دیگ ر نمیتوان د در دری ای آزاد ،کش تی م ذکور را توقی ف ک رده ی ا آنرابازرسی کنند . در مورد ناو های جنگی ودولتی غیر تجاری این حق بصورت مطلق شناخته ش ده اس ت ،لیکن در کش تی ع ای تج اری اس تفاده از این مص و نیت در صورتی است که کشتی در حمل و نقل برده دخالتی نداشته و یا کشتی دزدان دریایئ نبا شد 6 منطقه فالت قاره (: )continental shelf منطقه ای از کف و زیر کف دریا ،بعد از محد وده آبها ی ساحلی تا عمق ۲۰۰متر و یا هر عمق که ا مکان بهره برداری از کف دریا را بد هد گسترش مییا بد و حق بهره برداری از منابع طبیعی کف وزیر کف دریا و حیوا نا ت کف نشین دریا ها را به کشور ساحلی واگذ ار مینماید . د ر خلیج فارس ،فالات قاره طبق توا فق های سیا سی با کشور های ساحلی جنوب خلیج تعیین گردیده است . 7 منطقه فالت قاره (: )continental shelf )۱منطقه انحصاری اقتصادی (: )economic exclusive zone از خط مبداء شروع شده و تا عرضی که کشور ادعا نموده است ،ادامه دارد . )۲ منطقه انحصاری ماهیگیری (: ) fishing exclusive zone منطقه انحصاری مامیگیری ایران در خلیج فارس حد آبهای روی فالت قاره ایران میباشد این حد برا بر موا فقطنامه های منطقه ای با دول عربستان ، قط ر ،بح رین تعین نگردی ده و ت ا حص ول تواف ق ،ح د خ ارجی منطق ه ا نحصاری ماهیگیری ایران بر ا سا س حقوق بین الملل یعنی خط منصفی که جمیع نقاط آن از خط مبداء طرفین به یک فاصله باشد ،تعین خواهد شد. در دریای عمان منطقه انحصاری ما هیگیری ایران ۵۰مایل دریایئ ازخط مبداء تعین گردیده است . 8 درنق اطی ک ه ح دود فالت ق اره ت وا ف ق نش ده باش د ،م ادام ک ه ترتیب دیگری بین طرفین توا فق نشده باشد ،منطقه انحصاری م ا هیگ یری ،ای ران خ ط منص فی اس ت ک ه کلی ه نق اط آن از نزدیک ترین نق اط خط وط مب داء دری ای س رزمینی ط رفین ب ه ی ک فاصله باشد . ماهیگیری و کلی ه فعالیته ا ی مربوط ه در منطق ه انحص اری ماهیگیری ایران توسط خارجیان ممنوع است ،مگر اینکه قبال" ا. دولت ای ران اج ازه تحص یل ش ده باش د .این مق ررات ب ه ح ق کشتیرانی .که طبق موازین ومق ررات بین المللی انجام شود ، لطمه ای وارد نخواهد ساخت . 9 )۳منطقه مجاور یا منطقه نظارت (: ) contiguous zone منطق ه ی ا کمربن دی از دری ا در پش ت مح دوده آبه ای ساحلی ،بعر ض ۱۲مایل دریایئ ((جمعا" ۲۴مایل )که در آن ب رای جلوگ یری از م ا هیگ یری ع یر مج از ،قاچ اق ، مه اجرت ع یر مج از ،حف ظ محی ط زیس ت ،مق ررات گمرکی و ما لی و عیره ،کشور ساحلی میتواند دخالت نماید 10 )۳منطقه مجاور یا منطقه نظارت (: ) contiguous zone منطق ه ی ا کمربن دی از دری ا در پش ت مح دوده آبه ای ساحلی ،بعر ض ۱۲مایل دریایئ ((جمعا" ۲۴مایل )که در آن ب رای جلوگ یری از م ا هیگ یری ع یر مج از ،قاچ اق ، مه اجرت ع یر مج از ،حف ظ محی ط زیس ت ،مق ررات گمرکی و ما لی و عیره ،کشور ساحلی میتواند دخالت نماید 11 کنوانس یون س ازمان مل ل متح د در رابط ه ب ا حقوق دریا کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق دریاها ( )UNCLOSکه 10دسامبر 1982تصویب و در 16نوامبر 1994الزم االجرا شد، رژیمی ج امع از ق وانین و مق ررات در دریاه ا و اقیانوسه ای جه ان درخص وص تم امی کاربرده ای ممکن از آب ه ا و من ابع آنه ا ارائ ه میکند .این کنوانسیون قوانین سنتی مرتبط با استفاده از دریاها را دربرمیگ یرد و در عین ح ال رژیمه ا و مف اهیم حق وقی جدی دی ن یز مع رفی مینمای د و ب ه مس ایل جدی د میپ ردازد .این کنوانس یون همچنین چارچوبی برای توسعه و تحول در حوزههایی خاص از حقوق دریاها را دربر دارد. 12 نقش و اهمیت UNCLOSدر موارد ذیل به رسمیت شناخته شده است: قطعنام ه ) A.572(14درب اره ملزوم ات کلی ب رای تع یین مس یر کشتیها مصوب مجمع IMOدر 20نوامبر 1985عنوان میکند که مفاد آن نباید مغایرتی با ملزومات UNCLOSداشته باشند. طی سالهای 1992و ،1993کمیته حقوقی و گروه کاری · غیررس می وی ژه مس ائل حق وقی مرب وط ب ه تص وب گ زارشدهی اجب اری کش تیها ب ه خ دمات ترافی ک ش ناورها VTSرا ب ا در نظ ر گرفتن چارچوب ارائه شده توسط UNCLOSبررسی کردند. قطعنام ه A.720درب اره دس تورالعمل تع یین من اطق وی ژه و · شناسایی مناطق بویژه حساس دریایی مصوب مجمع IMOدر 6 نوام بر UNCLOS ،1991ص رفنظر از بخش XIرا ب ه ص ورت واض ح ب ه عن وان « ق انون ع رف بینالمللی » ب ه رس میت میشناسد. 13 مفهوم دریا در حقوق بین الملل. از نظ ر جغ رافی دان ان ،دری ا ب ه مجموع ه فض اهای حاوی آب شور گفته میشود ،در حالی که در حقوق بین الملل این فضاها به شرط ارتباط آزاد و طبیعی در سرتاسر کرۀ زمین ،دریا تلقی میشوند ،لذا تودههای آب ش ور بس ته مانن د دری ای خ زر ،بح ر المیت و دریاچهه ای ب زرگ ش ور ،ب ه لح اظ حق وقی نمیتوانن د دریا باشند .اقیانوسها در حقوق بین الملل در مفهوم 14دریا به کار میروند. تفاوت حقوق دریاها با حقوق دریایی (Maritime )Law حق وق دریاه ا یکی از ش اخههای حق وق بین المل ل اس ت ک ه مرب وط ب ه رواب ط بین المللی دولته ا ی ا س ازمانهای بین المللی در من اطق مختل ف دری ایی اس ت ،ولی حق وق دری ایی از ش اخههای حق وق خصوص ی داخلی اس ت ک ه ب ر رواب ط اش خاص و کشورها در در دریا و موضوعات مربوط به دریا ناظر و حاکم است .از جمله موضوعاتی مانند حمل و نقل دری ایی ،بیم ۀ دری ایی ،وض عیت حق وقی کش تیها و ایمنی دریاها 15 اهمیت حقوق دریاها اهمیت حقوق دریاها ،بی شک بسته به اهمیت دریاها خواهد داشت .در گذشته ،دریاها و اقیانوسها بیشتر به لحاظ راه ارتب اطی دارای اهمیت بودن د ،ام ا ام روزه ب ا پیش رفت تکنولوژی و در نتیجه شناخت بیشتر از منابع دریاها و توان بهرهبرداری از این منابع ،دریاها از اهمیت خاصی برخوردار شدهاند و این در حالی است که %90از مناطق بستر و زیر بس تر اقیانوسه ا ب رای انس انها تقریب ًا ناش ناخته ماندهان د. اقیانوسها در حدود %71سطح کرۀزمین را در برگرفتهاند و سرش ار از من ابع عظیم نفت و گ از ،کلوخهه ای مع دنی و مواد غذایی میباشند. 16 اهمیت حقوق دریاها اهمیت حقوق دریاها ،بی شک بسته به اهمیت دریاها خواهد داشت .در گذشته ،دریاها و اقیانوسها بیشتر به لحاظ راه ارتب اطی دارای اهمیت بودن د ،ام ا ام روزه ب ا پیش رفت تکنولوژی و در نتیجه شناخت بیشتر از منابع دریاها و توان بهرهبرداری از این منابع ،دریاها از اهمیت خاصی برخوردار شدهاند و این در حالی است که %90از مناطق بستر و زیر بس تر اقیانوسه ا ب رای انس انها تقریب ًا ناش ناخته ماندهان د. اقیانوسها در حدود %71سطح کرۀزمین را در برگرفتهاند و سرش ار از من ابع عظیم نفت و گ از ،کلوخهه ای مع دنی و مواد غذایی میباشند. 17
دانلودپاورپوینت حقوق دریایی
حقوق دریایی اقیانوس ها مد ت زیادی با دکترین آزادی دریا ها (freedom of the seas) ، اصلی که در قرن ۱۷ میلادی بر قرار شده بود ،اداره میگردیدند . تحت دکترین فوق منا طق دریایئ تحت قوانین کشورهای ساحلی به نواری باریک محدود میگردید و بستر دریا ها ی آزاد برای همه و متعلق به هیجکس تلقی میگردید . با پیشرفت تکنولژی در قرن بیستم میلادی ، بهره برداری لجام گسیخته از منا بع و ذخا ئر دریایئ و رقا بت شدید در این زمینه آغاز گردید
طاهره واحدی
3 بازدید
10 تیر 1405
برچسبها