صفحه 1:
صفحه 2:
صفحه 3:
محوطه تاریخی و فرهنگی پیستون (که با ام محوطه بیستون در فهرست آثارملیایرن بهثبت رسیده
است) یک سایت تاریخی و بستانشناسی مربوط به دورههای كوناكون تاريخى پیش از اسلام» پس از اسلام و
همچنین دوره پیشاتاریخی است. محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون در دامته کوه بیستون در شهر بیستون
و در كنار راه باستانى و كهن كرمانشاه به همدان جاى گرفتهاست. اين مجموعه ناريخى و فرهنكى در تاريخ
۷مهر ۱۳۸۱ با شماره تبت ۶۴۶۳ يدعنوان يكى از آثار ملى ايران به ثبت رسيده است.
تا کنون ۲۸ اثر از آثار تاریخی کوه بیستون در فهرست آثار ملی ایران و ۱۳ اثر همراه سنگنبشته بیستون در
۸ ژوئیه ۲۰۰۵ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسیدهاند.
محدوده بیستون با یک هزار و ۶۵۰ هکتار وسعت و حریم ۳۶ هزار هکتاری دارای ارزشهای تاریخیء طبیعی
و زیست محیطی متنوع و فروانی است که هر یک به تنهایی در فهرست میراث جهانی میتوانند ثبت شوند.
ما آنچه بیستون را در جهان معرفی می کند کتیبه بزرگ داریوش است که به ۵۲۰ سال پیش از ميلاد
برمى كردد.
آثاری که در پرونده بیستون برای ثبت در فهرست میراث جهلنی بازشناسانده
شدند دربرگیرنده سنگنبشته بیستون» پیکره هرکول, دیواره فرهادتراش,
بنای ساسانی, کاروانسرای ایلخانی. کاروانسرای بیستون (صفوی)» نقش
برجسته بلاش, محوطه تاریخی پارت و سراب بیستون است که یه عنوان
عرصه تاریخی یا مرکزیت سنگنبشته بیستون پیشنهاد شده بود. بر اساس
مدارک:ومنتتندات: موجود. هاکنون کمینه:۰ ۲۸ آثر ثبت: شده: دز فحدوده
بیستون جای گرفتهاند و کاوشهای باستانشناسی این محدوده. پيشینه
باشندگی در دشت بیستون را هفتاد هزار سال گمانه زدهلند که در اين دوره.
زندگی به گونهای پیوسته دنباله داشتهاست.
صفحه 4:
نک تیشة پیستون
* سنگنوشته بیستون که به کتیبه بیستون نیز شهرت دارد به سه زبان
آکدی, عیلامی و پارسی باستان نوشته شده است. این نوشته به نخستین
سال فرمانروایی داریوش از زبان خود او میپردازده سالی که دارپوش
سراسر آن را در جنگ با پادشاهان دیگر کشورها سپری کرد. پس از کشته
شدن بردیا و افتادن حکومت به دست داریوش, در سراسر امپراطوری
هخامنشی نزدیک به ۱٩ شورش بزرگ و کوچک اتفاق افتاد.
داریوش پس از سرکوب این شورشها تصمیم میگیرد که مردمان عصر
خود و آیندگان را در جریان چگونگی بهدست گرفتن قدرت و نخستین
سل فرمانرواییاش قرار دهد. داریوش این بنای یادبود را بر بلندای
صخرهای در کوه بیستون به یادگار گذاشته است. که راهی پررفت و آمد
است و محل عبور نظامیان از بابل و بغداد به سوی رشته کوههای زاگرس
و همدان بوده است.
صفحه 5:
نگ نبشته بيستون
صفحه 6:
پیکره هرکول
این تندیس که بر سکویی به طول ۲/۲۰ متر به پهلوی چپ بهطور نیم خیز به
آرنج تکیه نموده و در دست چپ پیالهای دارد که تا نزدیک صورت نگه
داشتهاست و نیز دست راستش بر روی پای راست قرار گرفته و پای چپ را
تکیه گاه پای دیگر نمودهاست. طول مجسمه ۱/۴۷ متر که بهطور برجسته از
كوه تراشيده شده و از طرف يشت به كوه متصل است. در عقب
مه نقوش و كتيبهاى به زبان يونلنى قديم بر روى
نقوش LE ol درخت زيتونى است كه از شاخه لن كماندان و تيردانى
آويزان شدهاست. در كنار لين درخت كرز مخروطى شكل كره دارى حجارى
شده كه برجستكى أن نسبت به ساير نقوش بيشتراست. كتيبه به خط يونانى
قسيم در هفت سطر بر روى لوحى به ابعاد 77 « ۴۳ سانتیمتر که نمای آن به
شکل معابد یونانی ساخته شده نوشتهاند. در زیر تنه هرکول نقش شیری دیده
میشود که درازای آن از سر تا دم ۲۰۰ سانتیمتر و بلندی دم آن ۱۱۴
سانتیمتر است.
صفحه 7:
صفحه 8:
ديواره فرهاد تراش
* برخى از ايرانشناسان همجون «هرتسفلد» فرهادتراش را از آثار داريوش اول
هخامنشی میدانند و معتقدند که داریوش قصد داشته متن وصیتنامهاش را در
نقر کند. اما باستانشناس برچسته «جکسون» آن را برای ثبت پیروزیهای
بعدى داريوش مناسبتر دانسته است. برخى ديكر از باستان شناسان معتقدند كه
منظوز از نقر ان صفحه نوشتن و نمااندن یک واقعه تاریخی مهم بوده که توسط
خنسرو برويز يادشاه ساسانى ايجاد شدة است.
© اما اخیرا دیدگاه برخی از کارشناسان باستان شناسی بر اساس سنگ هاى يافتة
شده در پای کوه و مناطق اطراف. منتج به ایجاد این نظریه شده است که فرهاد
تراش در اصل یک معدن سنك و کارگاه حجاری جهت استخراج سنگ و تراش
بلوکهای سنگی بکار رفته در دیواره بناهای ساسانی بیستون بوده است. کاخ نیمه
تمام خسروپرویز تنها در چند صد متری پایین کوه بیستون یکی از دلایل مهم اين
ادعا می باشد که امکان واقعی بودن این نظریه را بالاتر میبرد
اج
صفحه 9:
صفحه 10:
کاروانسرای شاه عیاسی
*کاروانسرای شاه عباسی معروف به کاروانسرای بیستون در ۳۰
کیلومتری شمال شرق کرمانشاه در مقابل فرهاد تراش واقع
گردیده است. این کاروانسرا در محوطه تاریخی بیستون با
مساحت ۶۰۰۰ مترمربع» طول ۸۳۶۰ متر و عرض ۷۴۵۰ متر به
دستور شاه عباس اول صفوی احداث گردیده است. این بنای
قدیمی به سبک ۴ ایولنی ساخته شده است. بدین صورت که در
هریک از اضلاع کاروانسرا ۴ برج با اشکال متفاوت قرار گرفته و
ورودی آن در قسمت جنوبی بنا می باشد. کاروانسرای شاه عباس
در سال ۱۳۵۳ به ثبت آثار تاریخی ملی رسیده است
صفحه 11:
صفحه 12:
غار شکارچیان
* داستان کشف غار شکارچیان (غار بیستون) به سال ۱۹۴۹ (۱۳۲۸) و در سفر اکتشافی
باستانشناس و انسانشناس آمریکلیی.به نام کارلتن کون به غرب زاگرس بازمیگردد. وی در
زمستان ap Sly ool امید یافتن غارهلییبا آثار آن عصربه ایران آمد. اولين هدف وى در اين
سفر بازدید از غار کوچکی بود که در نزدیکی کتیبه مشهور داریوش در بیستون فرار داشت و
زبانشناسی بنام کامرون همزمانبا مطالعه کتیبه آنرا دیده بود و بعدها به نام غار شکارچیان
مشهور شد. کوونچس از بازدید اولیه از غار. چند ماه بعد به مدت دو هفته به كاوش در اين غار
پرداخت که منجربه کشف هزاران ابزار سنكى مربوط به فرهنكى موستري و بقاياى استخوان
حیوانات شکار شدهای چون گوزن و اسب وحشی شد. لین یافتهها احتمالاً بين ۷۰ا ۴۰ هزار
سال قدمت دارند.
* کوون در بررسی مجموعه استخوان و دندان حیوانات یافت شده در کاوش به بخشی از استخوان
ساعد ویک دندان پیشین برخورد که از نظر وی مربوطبه انسان بودند. لین دو نمونه استخوان
و دندان همراه با سایر یافتههای غار بیستون پس از کاوش جه موزه دانشگاهی دانشگاه
پنسیلوانیا در آمریکا منتقل شدند. وی در گزارش خودبه اختصاربه بقایای انسانی مذکور نیز
پرداخت و لین دو یافته رابه همراه یک تکه از استخوان ران که در کاوش غاری بنام تمته در
نزدیکی ارومیه کشف شده بود به انسان نثاندر تال نسبت داد.
صفحه 13:
صفحه 14:
با سپاس از توجه تان