صفحه 1:
صفحه 2:
" اللهم صل على محمد وآله. وعافنى عافيه كافيه شافيه عاليه ناميه
* بارخدایا بر محمد وآل او درود فرست و مرا سلامتی ده, سلامتی که بی نیازکننده و بهبودی
دهنده و بالاتر و برتر و افزون شونده باشد.
* امام سجاد (ع) دعای ۲۳صحیفه سجادیه
صفحه 3:
د
كاركاه توجيهى
ارتقای سلامت و آموزش بهداشت
صفحه 4:
سر فصلها و عناوین بحث
عوامل موثر بر سلامتی (تعیین کننده های سلامتی)
تعریف. مفاهیم و اصول ارتقای سلامت
راهبرد های اساسی ارتقای سلامت
اجزای ارتقای سلامت
۵ اولویت اقدام ارتقای سلامت (طبق منشور اوتاوا)
اهمیت. تاریخجه و تعاریف اموزش سلامت
مراحل طراحی آموزش سلامت(شناسایی محیط. نیازسنجی, طراحی یک مداخله
آموزشی. اجرای مداخله آموزشی. ارزشیابی و تولید اطلاعات)
شرح وظایف آموزش دهندگان سلامت
شرح وظایف پزشک. مراکز بهداشتی- درمانی و خانه های بهداشت در برنامه های
آموزش سلامت
صفحه 5:
عوامل موثر بر سلامتی (تعیین کننده های سلامتی)
عوامل ژنتیکی و فردی
عوامل محیطی
شیوه های زند گی مردم(رفتار)
وسعت و کیفیت ارائه خدمات
صفحه 6:
تعریف ارتقای سلامت (210122011011 ط[۳6۵)
انمند سازی مردم در شناخت عوامل تاثیرگذار بر سلامت فردی و اجتماعی و تصمیم
صحیح در انتخاب رفتارهای بهداشتی و در نتیجه رعایت شیوه زندگی سالم می باشد.
"هر گونه ترکیب و ا
ر طراحی شده بهداشتی. آموزشی اقتصادی, سیاسی. معنوی یا سازمانی
که موجب تغییرات نگرش مثبت. رفتاری» محیطی يا اجتماعی جهت ارتقای سلامت مردم می
شود
ای سلامت یک تعهد است در اتباط با کاهش نابرابری هاء اهمیت دادن و تمرکز بر
پیشگیری. کمک به مردم برای تطابق و سازگاری با شرایط و موقعيتهاء خلق محیط های حمایتی
برای سلامت که مردم بهتر بتواننداز خودشان مراقبت WO) .e5
صفحه 7:
مفاهیم و اصول ارتقای سلامت
قادر, زی مردم برای کترل روی سلامتیاشان و احساس مسئولیت برای ی سلامتی شنان
عنوا جزء مهم أ زندگی روزمرهاشان هم به عنوان عمل ود به scam عم ساماندهنی
شده برای سلامت
* نیاز به همکاری بخشهای مختلف خارج از بخش بهداشت
* ترکیب روشها و رویکردهای گوناگون اما مکمل. شامل: ارتباطات آموزش, قانون؛
امور هاا ات سازمانی. توسعه اجتماعی و فعالیتهای خودجوش محلی در مقابل
مخاطرات سلامتى.
تشویق مشارکت عمومي واقعی و موثر شامل بسط و توسعه مهارتهاى حل مسئله و
تصمیم سازی به صور رت فردی و جمعی و در كير کردن متخصصان سلامتی درآموزش و دفاع
از سلامت. به حصوص آنهایی که در مراقبهای اولیه فعالیت دارند.
پرهیز Sai po SI فراددارای مشکل
پرهیز از هرگونه پیش داوری و قضاوت
صفحه 8:
راهبرد های اساسی ارتقای سلامت
* حمایت همه جانبه
Advocacy
توانمند سازی
Empowerment
* مداخله کردن
Intervention
صفحه 9:
۵ اولویت اقدام ارتقای سلامت (طبق منشور اوتاوا)
* ایجاد سیاست سلامت همگانی Building a healthy public policy
(مدیر باید تعهد داشته باشد. هر تصمیمی که می گیرد در ارتباط با بهداست و سلامت مردم باشد)
BES a Ate) باید در راستای سلامت باشد)
2 آموزش» عدا لت و يرابرى)
۴ خلق محيط هاى حمايتى Creating supportive environments
تقویت اقدام جانته(مدارگت) Strengthening community
action
We do not see things as they are; we see things as we are.
ما چیزها را آنطور که هستند نمی بینیم, آنطور كه مى خواهيم؛ مى بينيم
* توسعه مهارت های فردی Developing personal skills
(کار مردم برای مردم)
* بازنگری در خدمات بهداشتی Reorientating health services
(جهت دهی مجدد خدمات بهداشتی برای کاربران)
(هر کاری در بخش سلامت. سرمایه گذاری است نه هزینه)
صفحه 10:
ه وصنةلنس8
healthy
public
policy
Strengthe
ning
communit
y action
Developing
personal
skills
صفحه 11:
ارتقای سلامت شا
رای
پیشگیری
Ayal بهناقت
محافظت از سلامت
* هر کدام نقش مهم و حیاتی در دستیابی به سلامتی افراد و جوامع دارد و
11
مستقل از یکدیگر یستند.
صفحه 12:
12
ارتباط بین پیشگیری آموزش بهداشت و محافظت از سلامت
3
Health education
a
لل ةا
صفحه 13:
. خدمات پیشگیری
شگیری اولیه( واکسیناسیون, برنامه های ورزشی و ..)
بيشكيرى ثانويه( ياب اسمير, يافتن موارد با فنام حون 9 ترک سبکار و ..)
بيشكيرى ثالثيه(نوتوانى و ..)
13
صفحه 14:
۲ آموزش بهداشت پیشگیری(سبک زندگی)
تلاشهای آموزشی برای تاثیر بر سبک زندگی جهت پیشگیری از مشکلات سلامتی و تشویق
به درک خدمات پیشگیری
14
صفحه 15:
۳ سیاستهای پیشگیری
۰ —
حفظ سلامت پیشگیری کننده (پیشگیرانه) شامل فلوئور زدن به آب و بازدید از رستورانها
و ...(تعهد سیاسی)
ةا
15
صفحه 16:
. آموزش بهداشت برای محافظت از سلامت (آموزش تصمیم سازان و تصمیم گیران)
تصمیم تصمیم
حفظ سلامت خود به خود ایجاد نمی شود. آموزش تصمیم سازان مهم است.
متقاعد کردن نمایندگان مجلس برای اينکه قانون کمربند ایمنی اتومبیل را به تصویب
برسانند و بر اجرای آن نظارت کنند
تلاش جهت ایجاد یک محیط اجتماعی در راستای محافظت از سلامت
16
صفحه 17:
۵ آموزش بهداشت مثبت
* این قسمت همه جنبه های مثبت آموزش بهداشت را در بر می گیرد و شامل تاثیرگذاری بر
سلامت بوسیله کمک به افراد. گروهها یا همه جامعه برای توسعه جذاییتهای سلامت مثبت
مانند مهارتهای زندگی و اعتماد به نفس می باشد
7
۷
17
صفحه 18:
7 محافظت از سلامت مثبت
* اجرای سیاست ممنوعیت کشیدن سیگار در محل کار
* اجرای سیاست اجباری داشتن گواهی نامه رانندگی
* تعهد تدارک منطقه مخصوص قدم زدن برای افراد و يا مسیر دوچرخه سواری
ee
18
صفحه 19:
۷ آموزش بهداشت برای محافظت از سلامتی مثبت (حمایت سیاسی)
۴ افزایش آگاهی و تامین حمایت برای شاخصهای حفاظت از سلامت مثبت در میان عموم
مردم و تصمیم سازان.
* این یک تعهد سیاسی برای سلامت مثبت است
Health
050-000
۱
19
صفحه 20:
اهمیت آموزش بهداشت
از دیر باز دستیابی به عمر مفید و طولانی از رویاهای نسل بشر بوده است.
اين امر منجر به استفاده از روش های گوناگون مداخله ای جهت کنترل بیماری
ها و تامین و حفظ سلامت انسان شده است.
اما تا کنون با خود انديشیده اید که هم اینک چه روش های مداخله ای در
سیستم سلامت کشور ما مورد استفاده قرار می گیرد؟
قطعا معروف ترین راه مداخله استفاده از واکس ها برای پیشگیری از بیماری
هاست.
همچنین غربالگری و یافتن زود هنگام برخحی ناخوشی ها نیز روش مداخله ای
دیگری است.
صفحه 21:
اهمیت آموزش بهداشت
" حال اين سوال پیش می آید که آیا ما بر علیه کلیه بیماریها واکسن و
روش غربالگری موثر. سریع و مقرون به صرفه در اختیار داریم؟
جواب این سوالات قطعا منفی است. پس راه حل دیگر برای کنترل
بيمار يها جيست؟
* آیا تا زمانی که برای تمام ناخوشی های بشر واکسن ساخته نشود و
يا روش های غربالگری عملی تعریف نشود. رویای داشتن عمر
طولانی و موثر محقق نمی شود؟
9 با نگاهی به سایر کشورهای پیشرو می بینیم آنها با استفاده از
مهمترين و كم هزينه تيين راه مداخله اى كه اموزش سلامت
استء به اين مهم دست يافته اند.
صفحه 22:
اهمیت آموزش بهداشت
آموزش سلامت آن بخش از مراقبت های بهداشتي است که برتاثیر
عوامل رفتاری بر سلامت تکیه نموده و با مردمی آغاز می شود که
سالم بوده:ق علاقمتذ به توصعه معيارهاى سلامت فردى :و
اجتماعى هستند و به آنها در كسترش شيوه زندكى موثر در حفظ و
ارتقای سلامت کمک می کند.
* آموزش سلامت ترکیبی از تجارب یادگیری تسهیل کننده اتخاذ
داوطلبانه رفتار سالم است که منجر به تامین, حفظ و ارتقای سلامت
شده و ترکیبی از حمایت های آموزشی. ساختاری, اقتصادی و
محیطی برای تعالی رفتار سالم است.
صفحه 23:
اهمیت آموزش بهداشت
* آموزش سلامت هرچند وظیفه ای است برای تمام مراقبین سلامت
اما خود علمی است که ريشه در مجموعه ای از علوم تربیتی»
رفتاری, روان شناسی, مردم شناسی. جامعه شناسی, ارتباطات؛
اطلاعات پزشکی و بهداشتی داشته و متناسب با توسعه این علوم و
گذر دوران توسعه می whl
* و بدون اتکای به شواهد و رعایت استانداردهای آموزش سلامت:
نمی توان به تاثیر آن امیدی داشت.
صفحه 24:
Heal: Promotion and Education Department 37
َو َو اک سلامت وزارت بهداشت , درهان و آموزش پرشکی حوش آمدید
انار
باهمکاری وزارنجانههای بهداشت و آمورش و پرورش:
بسچ اطع رسادی ده کب ای سلامت ذانش أموزان اجر م
شود
اظلاع سان د كليد طلاي نسلامت ناش آموزك ابتدايى و راشتفايق
از ۲ آدرما ب همكاك وزارتخانة قاك بهداشت: درمان وأموزش يزشكى و
أمورش و يرورش اجرا مى شود
قدق از كرارق مس بسح اطلاع رساتى كه از؟1 أنرما أغازوتا بنع نف مله
ti) bb abl aa سلامت دانشآمورن با عنون ۱۰ کلید طلایی
سلامت دانش آموزان است که در شهر و شهرستان هاک استان تهران در ساله
ha sak Sy APIA ghee
دراین نیج به 1۰۰ درصد مدارس در مقامطع تحصیلی ابتدایی و راقنمایی
مختلف تهران و شهرستان شاك أن نسيت به ده کلید سلاهت دادش Giga
إطلاغ رسانى خواقد شد ويه كلية دانش أموران مقاطع راهنمايى بسته شاف
آوزشی تحول می شود
ey a
صفحه 25:
دش
در مراحل اوليه ارتقای بهداشت عمومی سالم سازى محيط و مبارزه
با بيماريهاى واكير از اهداف اصلى آموزش سلامت بوده كه آن هم
توسط سازمان هايى كه با بيمارى سل مبارزه مى كردند معمول
گردید.
* همگام با تحولات علمی, اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی جهان به
تدریج فلسفه, اهداف و روشهای سلامت نیز دستخوش دگرگونیهای
زیادتری گردید
صفحه 26:
تعاریف آموزش بهداشت
۱- آموزش بهداشت "تلاش می کند Oke Lol آگاهی و عمل را پر کند
(Griffiths, 1972"
ف آموزش بهداشت تغییر رنتارهای زیان بخش افراد. گروه ها وجمعیت ها به
رفتارهای سودبخشی است که بر سلامت کنونی و آتی آنان تاثیرمی گذارد "
.((Simonds, 1976
۳- آموزش بهداشت عبارت است از "استفاده از هرگونه ترکیبی از روش های آموزشی
گوناگون به منظور تسهیل پذیرش داوطلبانه رفتارهای موثر بر سلامت ",62۲6۵6۲
(et al., 1980 .
4- آموزش بهداشت فرایندی است که آگاهی. انگیزه و کمک لازم را برای در پیش
گرفتن و نگهداری کارهای سالم و سبک زندگی سالم برای مردم فراهم می آورد و هوا
خواه دگرگونی زیست محیطی لازم برای آسان تر رسیدن به این هدف است و آموزش
و پژوهش تخصصی را در اين راستا به اجرا در می آورد .
صفحه 27:
صفحه 28:
oe
۴ آموزش سلامت در واقع فرآیندی است كه بين اطلاعات بهداشتی و
رفتار بهداشتی پلی برقرار و در فرد ایجاد انگیزه می کند تا آن
اطلاعات را به عمل تبدیل کند و بدین وسیله از رفتارهای مضر
دوری و عادات و رفتار سودمند را جایگزین آنها کند.
پس چرا تاکنون آموزش سلامت نتوانسته است در گذر زمان نقش
موثر خود را همچون روش های مداخله ای دیگر برجسته سازد؟
* شاید علت آن عدم نگاه علمی به امر آموزش بوده است.
صفحه 29:
۴ _نگاه علمی در امر آموزش سلامت یعنی طی کردن حداقل شش
مرحله در آموزش یک مطلب بهداشتی.
این شش مرحله شامل موارد ذیل است:
الف) شناسایی محیط
ب) نیازسنجی
ج) طراحی یک مداخله آموزشی
د) اجرای مداخله آموزشی
ه) ارزشيابى
و) توليد اطلاعات
صفحه 30:
Gil فنناسبایی میحرظط
آغاز کار با شناسایی محیط است.
زمانی که قصد داریم سلامت یک جامعه انسانی را ارتقا دهیم باید بدانیم خصوصیات آن
جامعه چگونه است:
ویژگی های سنی و جنسیتی
وضع اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی
وضع اشتغال در جامعه
وضعیت جغرافیایی
عادات و آداب و رسوم
عقاید و خرافات در جامعه
اولویتهای جامعه
سطح سواد و اطلاعات پزشکی جامعه
افراد با نفوذ در جامعه
صفحه 31:
ب نیازسنجی
دش
" در مرحله دوم بايد نيازهاى آموزشى آن جامعه را استخراج كرد و در
اين راه از شواهد بهره برد.
" اين شواهد مى تواند آمارها و شاخص هاء نتايج مشاهده مستقيم»
نظريه كارشناسان و افراد خبره. خواسته هاى خود ميدم در قالب
اعلام نيازها و يا اعلام شكايتهاء فاصله بين وضع موجود با آنجه كه
در بخشنامه ها و دستورالعمل ها ذكر شله و ... باشد.
" در عمل مى بينيم كه با استفاده از شواهد نيازهاى آموزشى فراوانى از
نظر اطلاعات. باورها و نحوه عملكردهاى بهداشتى جامعه به دست
خواهد امد.
صفحه 32:
زسنجی(ادامه)
از ز طرف ديككر آيا زمان كافي, منابع مالى و انسائى لازم را در اختيار داريم ا
براى رفع كمبودهاى اطلاعات بهداشتى و يا تصحیح باورهای غلط و رفتارهاى
ا elig dee ت و سلامت اقدام کنیم.
اكر نداريم بايد به توصيه كارشناسان امر كه اولويت بندى كر ين نيازهاى
آموزشى است عمل كنيم يعنى انرزى: تمان و متايع مالي و انسانى سوه راي
موضوعاتى متم ركز كنيم که در حال حاضر اهميت بيشترى دارند.
برای اولویت بندى كردن نیازها می توان از معیارهایی همچون فراوا الى شكال
غللات مشكل».ميزان تاثير أمووشى در غيل مشكل استفاده كرد.
در توخ بح اين ممه معيار بايد گفت هرچه مشکلي بهداشتی افراد بیشتری از
جامعه رآ در یر کرده باشد و هرچه مشکل حادتر و شدیلدتر بوده و سلامت.
اسان را شتر با مخاطره مواجه کرده باشد و نیز هر چقدر آموزش در حل آن
تر باشد. آن موضوع پا موضوعات در اولویت آموزش سلامت قرار
صفحه 33:
fe طراحی یک مداخله آموزشی
حال که اولویت های آموزشی ما مشخص شد باید تعیین کنیم
آموزش Ret or Gals
UT قصد ما افزایش ش آكاهى آنها نسبت به يك موضوع است؟
آیا باید نگرش و باور آنها را تصحیح کنیم؟
آیا مهارت انجام یک رفتار بهداشتی را به آنها بیاموزیم؟
همچنین باید با توجه به اين نكات :
۴ روش آموزش خود را انتخاب
" و مطالبى را كه بايد به آنها منتقل كنيم مشخص»
" و وسايل كمك آموزشى لازم را بيش بينى و تهيه كنيم و اكر لازم است يمفلت»
كتابجه » تراكت و يا ... را نيز تامين كنيم.
= در واقع بايد مداخله آموزشى خود را طراحى كنيم.
صفحه 34:
ج۱) آموزش را به چه کسانی می خواهیم بدهیم
مادران
کودکان
نوجوانان
بزرگسالان
سالمندان
افراد ناتوان و معلول
افراد با درامد کم و دارای مشکل اقتصادی
اقلیت ها
صفحه 35:
ج۲) محل های آموزش
* مدارس
5 محل هاى کار
" مراكز بهداشتى درمانى
9 اجتماع
صفحه 36:
ج۳) اهداف آموز
دادن آگاهی به مردم: این هدف با آگاه سازی مردم و انتشار دانش علمی
در باره ب برى سای ها و ارتقاى ساومت تحقق مىيابد. لكام
يافتن موانع بيش داورى و يندار نادرست را از بين مى يرد.
ایجاد نگرشي شت : هدف دوم آموزش سلامت از هدف اول مهم تر است
چون تنها آگاه کردن مردم از أسلامت و يهداشت مردم بايد
Te es 00
رفتار سلامت: نهایت هدف آموزش سلامت تغییر رفتار و جایگزین کردن
رفتا های سلامت زا در جامعه است.
آموزش سلامت با بالا بردن دانش و مهارت افراد به آنها کمک می
کند تا در مورد سلامت خود و خانواده و جامعه ای که در آن زندگی می
کنند قادر به تصمیم گیری شوند(ایجاد انگیزه در مردم جهت استفاده از
خدمات بهداشتی, راهنمایی مردم برای درک احتیاجات بهداشتی).
صفحه 37:
ج۳) اهداف آموزش بهداشت(ادامه)
در آموزش سلامت تعالی رفتار های سالم در جامعه اعم از سلامت محوری در رفتار
و نگرش سیاستمداران. ارتقای سلامت در برنامه ریزی های محلی و رفتار های
سلامت گرایانه در آحاد مردم دنبال می شود.
هدف آموزش سلامت قرار دادن سلامت به عنوان یک ارزش اجتماعی. تشویق مردم
در استفاده صحیح از خدمات بهداشتی و آگاه کردن آنها از نیاز های خود و الویت
بندی آنها و جلب همکاری و مشارکت آنها برای رسیدن به جامعه سالم و سلامت
جامعه است.
اموزش سلامت تقاضای استفاده از مراکز بهداشتی را درطول زندگی افراد کاهش
داده و موجب افزایش زندگی برای سالها خواهد شد. بنابر این می تواند در کاهش
تقاضا و هزینه های خدمات درمانی بسیار موثر باشد.
دیدگاه آینده نگرانه آموزش سلامت بر رویکرد مکتب اصالت "نشاط " اهمیت
آموزش سلامت را به عنوان یک رویکرد برای توانمند سازی مردم و جوامع در
برخورداری از یک زندگی باکیفیت و پرنشاط نشان می دهد.
صفحه 38:
اهداف آموزش بهداشت از دید سازمان جهانی بهداشت
۴ اطمینان از اينکه مردم سلامتی را بعنوان چیزی ارزشمند
8
پذیر
مجهز کردن افراد به دانشها و مهارتها و نفوذ در گرایشهای آنها در جهت حل مسائل
* فراهم کردن شرایط لازم جهت رشد خدمات بهداشتی
صفحه 39:
ج4) محتوای آموزش بهداشت
-١ زيست شناسی انسان
۲- تغذیه
۳- بهداشت ( فردی اجتماعی» زيست محيطى و ... )
۶- مراقبت از سلامت خانواده
۵- مبارزه با پیماریهای واگیر و غیر واگیر
7- بهداشت روانی
۷- پیشگیری از سوانح
۸- آگاه کردن مردم جهت به کار گیری خدمات
و
صفحه 40:
د) اجرای مداخحله آموزشی
ارایه آموزش طبق یک اصول استاندارد هدف بعدی است. یعنی طبق برنامه
ریزی انجام شده آموزش ارایه شود.
محل آموزش از نظر متناسب بودن وسعت با تعداد شرکت کنندگان و نيز
سرمایش. گرمایش و نور کنترل شده باشد.
در بیان مطالب از روش های گوناگون و متنوع استفاده و تمامی شرکت
کنندگان در جلسه مشارکت داده شوند.
از روشهای مناسب جهت یادگیری بیشتر و جلب توجه حاضران استفاده و با
زبان خود آنها با ایشان ارتباط برقرار کنیم.
زمان جلسه را کوتاه در حد ۲۰ تا 4۰ دقیقه تنظیم و به طور مرتب به نکات
مهم مطلب اشاره و از وسایل کمک آموزشی در دسترس مانند لوح سفید و یا
پوستر های چند نظری به خوبی استفاده کنیم.
صفحه 41:
بهداشت به عنوان مداخله گر
در
-١ کاهش رفتارهای منفی (غلط ) بهداشتی
۲- جلوگیری از اذ
۳- افزایش رفتار مثبت ( صحیح ) بهداشتی
6- جلوگیری از کاهش رفتار مثبت ( صحیح ) بهداشتی
ایش رفتارهای منفی (غلط ) بهداشتی
صفحه 42:
د۲) روش های آموزش بهداشت
۱
آموزش مستقیم یا رو در رو
- آموزش انفرادی (پزشک با مددجو و ... )
- آموزش گروهی ( بحث گروهی. سخنرانی. پانل. سمپوزیوم. سمینار فوروم؛ سخنرانی.
کارگاه و ..)
۲- آموزش غیر مستقیم با استفاده از وسایل ارتباط جمعی
( راديوء تلوزیون؛ روزنامه و مجلات. يوسترء پمفلت, جزوات آ
صفحه 43:
د۳) روشهای آموزش بهداشت
الف- روشهای مورد استفاده جهت آموزش مفاهیم تازه
رسانه هاى جابى (جزوه. كتاب» نشريه؛ داسنان: نمایش نامه و ...) سخنرائی» نموداوها: فلو
چارت. پوستر, نوارهای شنیداری, نوارهای ویدئو. گزارش مورد(۲ !۳0 0251)
ب- روشهای مورد استفاده جهت آموزش به منظور افزایش مهارت فراگیر
روشهای توضیحی. نمایش عملی, ایفای نقش, نوارهای شنیداری. تصویری. حل مسئله
ج- روشهای مورد استفاده جهت آموزش به منظور تغییر نگرش و ارزشها در فراگیر
روشهای توضیحی, بازدید از فیلد. گردشهای علمی, ایفای نقش. مطالعات موردی, نوارهای
شنیداری و تصویری بحثهای گروهی و ...
صفحه 44:
د6) مخروط تجارب دیل
.یادگیرندگان کم سن از قاعده مخروط و با نزدیک شدن به راس آن سن آنها افزايش ابد
موادشنیدار ضبط شده
تصاویر ثابت
فیلمهای متحرک
تلویزیون آموزشی
گردش علمی
به نمایش گذاشتن
نقش بازی کردن
تجارب تجسم
صفحه 45:
redibility) oss Jx3 LE
ادراک
جامعیت
علاقه
خاک دانه و برزگر
مشارکت
انكيزش
تعويت
یادگیری از طریق عمل کردن (001۳9 (Learning by
از دانسته به نادانسته
(Setting on example) الكو
روابط انسانى خوب
بازخورد 160 ۴6۵00)
رهبران جامعه
صفحه 46:
۲ ارتباطات خوب انسانی ۲61/010 ۳۲۵۲ 6000)
تبادل اطلاعات و احساسات بین مردمی بهتر رخ میدهد که ارتباطات خوبی داشته باشند
دوستانه بودن و حسن روابط فردی مهم تر از تخصص فنی است
ارتباط با مردم با زبان خود آنها و نه با کلمات نامتناسب با سطح سواد و فرهنگ مردم
( دوستانه بودن و حسن روابط فردی مهم تر از تخصص فنی است)
صفحه 47:
ارتباطات ما
ءاشتباه فهمیده می شوند و یا اشتباه تفسیر می شوند
(در یکفرهنگو بایکذبان
صفحه 48:
۶ نقش رهبران (1630675)
ما از کسانی بیشتر می آموزیم که آنها را بیشتر قبول داشته باشیم
استفاده از نقش معتمدین محلی در آموزش
رهبران محلی» ریش سفیدان, آموزگاران یا سیاست مداران و ...
صفحه 49:
مبانی آموزش بهداشت
آموزش سلامت جزیی جدایی ناپذیر از سلامت عمومی و زیر بنای توسعه و ارتقای سلامت است.
آموزش سلامت یک نیاز فردی و اجتماعی در زندگی بوده و برای هر کسی لازم و ضروری است.
آموزش a جریانی مستمر و پویا بوده و در هر زمانی متناسب با نیازها و مقتضیات آن باید مورد
توجه قرار
pig سلامت فرآیندیتمالی بین رد با خود. فد با دیگرا. فد با جامعه و بالعکس می باشد
آموزش سلامت در تعامل با مجموعه فرهنگ ها باورهاء ايده هاء افکار و سنت های اجتماعی. مبانی
رفتار سالم و سلامت بخش و تعدیل و کنترل عوامل و رفتارهای مخاطره آمیز را طراحی و تدارک می
آموزش سلامت شیوه اقناع افراد و جوامع در جهت اتخاذ و انجام رفتارهای سالم است .
آموزش سلامت تركيبى از علوم پزشکی: تعليم و تربيت؛ جامعه شناسی و روانشناسی است.
آموزش سلامت مثل آموزش دانشجویان رشته های پزشکی و پیر پزشکی نیست. بلکه فرآیندی ارتباطی و
calles bees El es خردتنيم و موه هون روه تهاطب را تقل لاف م
بخشد.
زیربنای آموزش سلامت. اصول و تئوری های تعلیم و تربیت. یادگیری و روانشناسی اجتماعی است
آموزش سلامت زمانی موفق است که مبتنی بر عوامل گذار بر سلامت ( سیاسی. اجتماعی. فرهنگی
و افتصادی ) طراحی شود.
صفحه 50:
م( ارزشیابی
يس از اجراى برنامه آموزشى بايد مدت زمانى را به افراد شركت كننده فرصت
داد تا نسبت به اصلاح باورها و رفتارهاى بهداشتى تى مورد نظر اقدام كنند و يس
از اين مدت بايد آموخته هاى افراد را ارزشيابى كرد.
در واقع بايد بفهميم آيا برنامه آموزشى ما اثر مطلوب را در افزايش آكاهى و
اطلاعات آموزش كيرندكان و تصحيح باورها و رفتارهاى نادرست ايشان در
رابطه با آن موضوع آموزشی داشته است با افراد همچنان همان میزان آگاهی.
همان باورهای قدیمی و رفتارهای نادرست را حفظ کرده اند.
eee gl sae وده بعلا ليم د طاريق نود
ى آموزش هاى آتى تقويت و نقاط ضعف خود
ارز
صفحه 51:
ارزشیابی در آموزش بهداشت
تعریف: تعیین ارزش يا مقدار موفقیت در نیل به هدفهای تعیین شده
ارزشیابی یکی از اساسی ترین بخشهای هر یک از برنامه های آموزش بهداشت
باشد.
می ب
ارزشیابی ما را در تعیین آثار و نتایج برنامه هاء نقاط ضعف و مثبت آنها و نیز
بررسی فرایند مورد استفاده در جهت تغییرات مورد نظر کمک می کند.
منظور از ارزشیایی, مطالعه ای است درباره ی اينکه یک برنامه به هدنهای مورد
نظر رسیده است پا خیر.
معمولا نتایج برنامه های بهداشتی آنی نیست از اين رو ارزشیابی آن» کار نسبتا
مشکلی است
صفحه 52:
۲
tg
سوالات مورد نظر :
دك
هدف از ارزشيابى جيست ؟
جه جيز مورد ارزشيابى قرار كيرد ؟
جه كسى بايد ارزشيابى شود ؟
جه كسى بايد ارزشيابى را انجام دهد؟
ارزشيابى جكونه بايد انجام شود ؟
جه موقع بايد ارزشيابى انجام شود؟
صفحه 53:
اهذف از ارزشیابی چیست:؟
G
3
he
* ارزشیابی برای تعیین حیطه عمل و عملکرد برنامه ها بکار گرفته می شود(تعیین نیازهای
بهداشتی)
" ارزشيابى براى تعيين نقاط قوت و ضعف برنامه بکار گرفته می شود.
" ارزشيابى براى تعيين دسترسى به اهداف (نتايج و تغييرات مورد OB برنامه ها بكار كرفته مى
شود.
صفحه 54:
جه جيز د ارزشیا :3,5
I د؟
مورد ارزشیابی قرار
بز مورد ارز
نیازها
محتوای برنامه
“ نون مدیریت
دعي
با
فراية
صفحه 55:
* ارباب رجوع و مشتری(رضایت)
مربیان و کارکنان
* مدیران و سرپرستان
گروههای مختلف مردم
صفحه 56:
ارزشیابی چگونه باید انجام شود ؟
۴ نظرات ارباب رجوع و مشتری
* مشاهده ات
* مقایسه با استانداردها
صفحه 57:
چه موقع باید ارزشیابی انجام شود؟ 3
۱-فرایند (۴۶ ۳۳8۵0۵۵۶55)
۲اثر (۴ ۱۳۴۸6۲)
۳- نتیجه يا برایند(۴ 0۱۳۲000/۶ )
صفحه 58:
و) تولید اطلاعات
" در مرحله نهايى بايد اطلاعاتی را از این مداخله آموزشی تولید کنیم
که چگونه محیط را شناسایی و نیازها را استخراج و اولویت بندی
کرده و چگونه آموزش را طراحی و به اجرا در آوردیم و نتیجه
ارزشیابی کار چه شد؟
* در واقع پس از بررسی منظم و ارزیابی ویژگی های جلسه آموزشی و
آثار آن اطلاعاتی تولید می شود که قابل استفاده توسط افراد علاقه
مند به بهبود یا اثر بخشی بیشتر آن مداخله هستند.
صفحه 59:
نتیجه گیری
وقتی آموزش سلامت مژثر است که برای آن زمان صرف شود و با
اطلاعات دقیق از محیط. نیازهای آموزشی. استخراج و اولویتبندی
شود و هر اولویت آموزشی بسته به گروه هدف آن برای اجرا
ظرالجن بو سيس اجا تود.ى .ينين ال اجرا باافاصله [مائی متانیب از
نظر تاثير كذارى و مفيد بودنء ارزشيابى و نتايج أن به اطلاعات
لازم براى آينده و ديكران تبديل شود.
در صورت بيروى از اين روند از طريق آموزش مى توان بسيارى از
مشكلات بهداشتى را برطرف و در نهايت به ارتقاى سلامت جامعه
نايل آمد.
صفحه 60:
صفحه 61:
64
شرح وظایف آموزش دهندگان سلامت
له
مسئولیت های آموزشی Education
Responsibilities
مسئولیت های ارتباطی Communicational
Responsibilities
مسئولیت های اطلاعاتی Informational
Responsibilities
نیو مرداد ماه 90
صفحه 62:
۱. مسئولیت های آموزشی شامل
الف) ارزیابی نیازهای فردی و اجتماعی برای آموزش سلامت
ب) برنامه ریزی موثر برنامه های آموزش سلامت
ج) اجرای برنامه های آموزش سلامت
د) مدیریت برنامه های آموزش سلامت
۰) ارزشیابی تاثیر برنامه های آموزش سلامت
65 اسنپور مرداد ماه 60
صفحه 63:
الف) ارزیابی نیازهای فردی و اجتماعی برای آموزش سلامت شامل
جمع آوری داده های مرتبط با سلامت در مورد محیط های اجتماعی و فرهنگی
شناسایی عوامل رفتارهای تقویت کننده یا مانع شونده سلامت
تشریح نیازهای آموزش سلامت بر اساس داده ها
تحلیل عوامل موثر بر یادگیری افراد . گروهها و مخاطبین
نیو مرداد ماه 00
صفحه 64:
ب) برای برنامه ریزی موثر برنامه های آموزش سلامت باید مراحل زیر انجام شود
* جلب حمایت همه جانبه نهادهای مختلف جامعه و افراد کلیدی
* _رعایت چارچوب و توالی منطقی طراحی برنامه های آ
* تنظیم اهداف مناسب و قابل اندازه گیری برنامه
* طراحی برنامه های اموزشی منطبق با اهداف اختصاصی برنامه
ترویج برنامه های آموزش سلامت با استفاده از تثوری های بازاریابی اجتماعی
رش سلامت
67 اسنپور مرداد ماه 60
صفحه 65:
68
ج) اجرای برنامه های آموزش سلامت شامل
انتخاب مهارت های موردنظر در اجرای برنامه های آموزش سلامت
نتخاب بهترین روش ها ورسانه های مناسب با توجه به شرایط آموزش گیرندگان
ایش فرایندهای آموزشی
ابی کارآیی انواع روش ها و فنون قابل استفاده در برنامه های طراحی شده
نیو مرداد ماه 00
صفحه 66:
د) مدیریت برنامه های آموزش سلامت نیازمند توجه به موارد زیراست
* مدیریت بودجه و منابع مالی
* مدیریت منابع انسانی
* رهبری سازمانی
69 اسنپور مرداد ماه 60
صفحه 67:
70
۰) ارزشیابی برنامه های آموزش سلامت شامل
شناسایی روشهای ارزشیابی برنامه های آموزش سلامت
اجرای طرح های ارز:
تفسیر نتایج ارزشیابی
نتیجه گیری از آموخته های حاصل از ارزث
ابی برای بهبود برنامه ریزی های بعدی
نیو مرداد ماه 00
صفحه 68:
۲ مسئولیت های ارتباطی شامل
الف) هماهنگی در تامین خدمات آموزش سلامت
ب) مرتبط ساختن . دغدغه ها و منابع آموزش سلامت با چ
ج) ارتقای حرفه آموزش سلامت
71 اسنپور مرداد ماه 60
صفحه 69:
الف) تهیه طرح هماهنگی تامین خدمات آموزش سلامت. نبازمند انجام مراحل زیر است :
بین افراد و کارکنان در سطوح مختلف
or هماهنگی درون بخشر
+ تنظیم شیوه های کاربردی همکاری بین بخشی
72 اسنپور مرداد ماه OO
صفحه 70:
73
ب) مرتبط ساختن نیازها؛ دغدغه ها و منابع آموزش سلامت با چالش های
سلامت
مرتبط ساختن نیاز هاء دغدغه ها و منابع آموزش سلامت با چالش های سلامت موجب
توسعه فرصت های مشارکت درون و بین بخشی اموزش سلامت در مداخلات سلامت
خواهد شد . این کار نیازمند انجام مراحل زیر است
تفسیر مفاهیم . مقاصد و تلوری های آموزش سلامت . _
حمایت از برنامه ریزی متکی بر داده های نیازسنجی برای آموزش سلامت
انتخاب تکنیک ها و روش های برقراری ارتباط برای ارایه اطلاعات بهداشتی
تقویت ارتباط بین ارایه دهندگان مراقبت بهداشتی
نیو مرداد ماه 00
صفحه 71:
۳ مسئولیت های اطلاعاتی شامل
* انجام وظیفه کارشناس آموزش سلامت به عنوان فردی کلیدی و مرجع در زمینه اطلاعات
آموزش سلامت
* استفاده از اصول و روشهای مناسب تحقیق در آموزش سلامت
74 اسنپور مرداد ماه 60
صفحه 72:
شرح وظایف پزشک در برنامه آموزش سلامت
نیازسنجی آموزشی منطقه
تعیین اولویت های آموزشی با توجه به مشکلات و معضلات بهداشتی و نیازسنجی بعمل
آمده
یی با شیوه های آموزش به مردم بصورت مشارکتی
0 به پرسنل در خصوص شیوه های آموزشی به مردم
جلب مشاركت مردم و هماهنگی بين بخشى در اجراى برنامه هاى آموزشى
+ نظارت و ارزشيابى فعاليت هاى أموزشى به منظور ارتقاء كيفيت برنامه هاى
وزش جهره به جهره در هنكام معاينه بيماران و مشاوره براى حل مشكلات
نظارت مستمر بر فعالیت های آموزشی كاردانان و بهورزان جهت رفع نواقص و بهبود
ت آموزش ِ
نظارت و کنترل آمار فعالیت های آموزشی و ارسال بموقع به مرکز بهداشت
صفحه 73:
شرح وظایف مراکز بهداشتی درما
= ودن وضعیت موجود در زمینه مسائل و مشکلات بهداشتی مت x:
Ss, کردن سهم آموزش در هر مشکل
نیازسنجی آموزشی از نیروهای تحت پوشش مرکز و نیازسنجی از مردم منطقه
بررسی باورهاء ارزش ها و عادات مردم در خصوص مسائل بهداشتی و برنامه ریزی برای رفع عادات غلط
برنامه ریزی آموزشی بر اساس تعیین اولویت بندی مشکلات بهداشتی منطقه
تهیه جدول زمان بندی آموزشی ( جدول گانت )
اجرای برنامه های آموزشی با روش نوین و متناسب با مخاطب در منطقه تحت پوشش
ظارت و ارزشیابی در اجرای برنامه های آموزشی
نظارت بر شیوه های آموزشی که توسط خانه های بهداشت ارایه می شود با توجه به گروه مخاطب
تقویت مشارکت مردمی در برنامه ریزی , اجرا و ارزشیابی مسایل سلامت
توانمند كردن شوراهای بهداشتی و اسلامی در راستای جلب مشارکت مردم در امر سلامت
3 آگاهی و نگرش و توانمندسازی مردم به منظور تعتمیم گبری GB Bens prc
سلامتی خودشان و همکاری با بهورز در زمینه آموزش هایی که از حیطه بهورز خارج است
صفحه 74:
شرح وظايف خانه های بهداشت در آموزش سلامت
مشتعص انمودن مسایل و مشلکلاتبهداشتی روستای اصلی واقمر
تعبین اولویت های بهداشتی
برنامه ریزی آموزشی در راستای اولویت های بهداشتی
تهیه جدول زمان بندی شده آموزشی (گانت )
آشنایی با شیوه های مختلف آموزش و اجرای برنامه های آموزشی با توجه به گروه
مخاطب
تسیل گرومهای رسمی و غیر رسمی جهت آموزش ها
جلب مشارکتهای مردمی برای فعالیت های بهداشتی
تشکیل شوراهای بهداشتی با افراد کلیدی روستا