صفحه 1:
بسم اثله الر حمن الرحیم
صفحه 2:
مرکز آموزشیشرمانی ۵ آذر گرگان
واحد بهداشت محیط
صفحه 3:
اقدامات بهداشت محيطى كه بايد در بیمارستان انجام گیرد
۶ کنترل کیفی آب آشامیدنی بیمارستان
> گندزدائی بیمارستان وضد عفونی وسایل
نظارت بر دفع زباله های بیمارستانی
نظارت بر نحوه نظافت بخشها
گندزداتی توالت و مواد دفعی بیماران
۶ کنترل بهداشت محیط آشپزخانه وسایربخشهای بیمارستان
> ضدعفونی اتومبیل ها و آمبولانس
< ایجاد بخش ایزوله در مواقع اپیدمی (مانند آنفولانزا)
مبارزه با حشرات و جوندگان
صفحه 4:
کنترل کیفی آب آشامیدنی بیمارستان
ot آشامیدنی بیمارستان ترجیجا باید از شبکه شهر
تامین گردد وبه طور مداوم کلرسنجی و نمونه برداری
آب از آن صورت كيرد .
نظارت مامورین بهداشت محیط ضدعفونی و کلر
باقیمانده آن در حد استاندارد کشوری تثبیت گرد.
صفحه 5:
کندزدانی بیمارستان وضد عفونی وسایل
۶ اتاق ها و راهروهای بیمارستان بلید بطور مرتب با توجه به نوع
فعالیت . با مواد گندزدای مناسببا در صد موثر گندزدائی شود
که هر بخش طبق دستورالعمل خاص گندزدایی می شود.
<تمام ابزارهلیی حساس و نیمه حساس بلید استریل شوند و ضد
عفونی شیمیایی به تنهایی توصیه نمی شود.
2 روش ارجح استفاده از اتوکلاو است و در مورد وسایلی که
نمیتوان آنها را در اتوکلاو قرار داد. بلید از گرمای خشک فور
استفاده نمود
صفحه 6:
دفع زباله بیمارستان
مهمتیین موضوعي که در جمع آوري » انتفال و دفع مواد زلند جلمد بیمارستانها بايستي مورد
توجه قرار گیرد مسئله تفکيك زبلله هاي معمولي از زبلله هاي خطرناك در قسمتها و بخش
هاي مختلف بیمارستان مي باشد .
مواد زلئد جامد معمولى یا شبه خانگی بیمارستان بایستی در کیسه زبلله مقاوم مشکی رنگ جمع
آوری و در مخزن آبی رنگ قابل شستشو نگهداری گردد .
لین قسمت از زبلله در صورتی کمبا مواد خطرناک و عفونی مخلوط نشود سبی خطر بوده وحی توان
آنها را همراه مواد زائد جامد خانگی جمع آوری و دفع نمود .
زبلله های عفونی در کیسه زبلله مقاوم زرد ینگ جمع آوری و در مخزن زرد ینگ قلبل شستشو و ضد
عفونی نگهداری و دفع نهلیی ن رابه یکی از روشهای سوزاندن( در زبلله سوز ( . استريل ويا
دفن انجام داد .
لازمبه توضیح می باشد که حمل زبلله های بیمارستانی بوییه زبلله های عفونی نیازبه وسیله
حمل مخصوص با علاست خاص زباله های عفونی دارد و دفن لن نیز در ترانشه های وبژّه با
استفاده از پودر آهک انجام گیرد .
صفحه 7:
۰ +
زباله پیمارستان
زباله های نوک تیز و برنده در جعبه) محفظه ) مخصوص جمح آوری و
ol por زباله های عفونی دفع گردد .
ضمنا زبلله های نوک تیز و برنده را میتوان ابتدا توسط دستگاه نیدل کلتر
خرد کرده و سپس همراه زباله های عفونی دفع نمود .
پس مانده های مواد رادیواکتیو تحت شرایط خاص خود زیر نظر
مسئول بهداشت پرتوها آفیزیک بهداشت ( بخش مربوطه جمع G29) ©
نگهداری و طبق ضوابط دفع گردد .
اعضاء و اندامهای قطع شدهیا قسمتهای جدا شده بدن و نیز جنین سقط
شده بايستي بطور مجزا جمع آوری و به گورستان محل حمل شده و به
روش خاص خود دفن گردد .
صفحه 8:
طبقه بندی مواد زائد بیمارستانی
گروه مواد زائد
مواد زائد عفوني
مواد زاند اتولوژي
اشياء نوك تيز
زائدات دارويي
مواذ زائدسيتوتوكشيك
Seals
مواد زائد حاوي فلزات سنگین
ظرف در بسته تحت فشار
مواد زائد رادیواکتیو
توصیف و مثال
مواد زائد مشكوك به آلود كي با عوامل بیماریز از قبیل کشت هاي آزمايشگاهي. زائدات بخش هاي
ایزوله. پارچه هاء مواد و تجییزات در تماس با بیمار آلوده. ترشحات
ep و با اه ای ae
سوژن. ست سرم. اسکالپل. چاقو, شيشه شکسته
مواد زائد حاوي داروها از قبیل داروهاي تاریخ گذشته یا بلااستفاده . ظروف داروبي یا تجهیزات
آلوده به داروها (بطري ها جعبه ها 7
مواد زائد حاوي ترکيباتي که براي سلول مضر هستند از قبیل داروهاي ضد سرطان
مواد زائدي که حاوي ترکیبات شيميايي از قبیل معرف هاي شيميابي. موادیکه در ظیور فیلم بكار مي
روند. مواد ضد عفونی کننده تاريخ كذشته يا بلااستفاده : حلال ها
باتري؛ ترمومترهاي شكسته. دستكاهياي اندازه كيري فشار خون و غيره
سيلندرها و محفظه هاي كاز تجبيزات ايجاد كننده 1ثروسل
مايعات مورذ استفاده در راديو ترابي يا تحقيقات آزمايشكافي. وسايل شيشه اي آلوده. كاغذ جاذب
اند نز ارت Inaba’ Uf lca ميلد ولد كاي كران 11 !مامش هت اند
صفحه 9:
دستکاری » ذخیره سازی و انتقال مواد زائد بیمارستانی
مواد زائد عمومی را می توان مشابه زباله های شهری دفع کرد.
تاه دك حر در قحل م کبک de ies ca ls قاو Bile Slept
Cape ark tk TE EDS) شووری اسنت این طروف غررفلدام
العطافا؛ deer Sas ala oe" Gat شیاه نوک نیو پاش یهجوت میرن
EUS Gah eee dl sa Sree tat nome از تیال عفافه:
ساذکی قایل بازدکردن با شکستن نباشد.
مها وروی محكوق مؤاد اانه مق بات ارت ش ای ود
عفونی مشخص شوند.
وان راد عقوت oes jolly سوام که تس تقایل ادن ره
و
مواد زا اند آزمایشگاههای میکروپیولوژی باید توسط اتوکلاو استریل شوند.
ع كنف بليد 80 مشت اافرا نك ادر راد بز لاقن كر قا لمر 12
قابل اتوکلاو باشند توصيه مى شوند.
>
>
صفحه 10:
دستکاری» ذخیره سازی و انتقال مواد زائد بیمارستانی
تسه هو که عم تما هی رت
شوره اشتتفادم قرار سب یواست هر ظر وف جك عر ESR REN AD
ass نكال ذهنده مواد ولد سكو و کسک زری آن هاش شوه
مقادیر جزئی مواد شیمیایی یا دارویی را می توان با زباله های عفونی جمع آوری
8
"مقامیر زیاد داروهای تاریخ گذشته با بلامصرف که در بخش هانگهداری می شهند
بلید به داروخانه عودت داده شهند تا از آن طریق دقع شوند. سایر مواد زلند دارویی
تک ی تولخ ی مرا رهب وهای شاه رف ری
ید به داژوخانه برگشت داده شود زیرا اختمال آلوده سازی داروخانه وجود دارد.
ين قبيل مواد بايد در ظروف مطمئن و در محل مصرف نگهداری شوند.
“شقان مر رياد مواقا راقن شسميا نه بایدر طروك عقاوم به مواد*
در صورت امکان به بخش های ویقه دقع این گونه مود ارسال شو
زلئد شب بلج بل به وضوح روی ظرف قید شود و هرگز مواد ش
متفاوتی دارند با هم مخلوط نشوند.
صفحه 11:
دستکاری» ذخیره سازی و انتقال مواد زائد بیمارستانی
طهوادزاتدی که حاوی فلزاتاسنگین (از قبیل جیوه و کلدمیوم) هستند
بايد بطور جداگانه جمعآوری و دفع شوند.
ig b> تحت فشار تنها زمانی که کاملاً خالی شده باشند قابل اختلاط با
زبالههای عادی بیمارستانی خواهند بود مشروط به اینکه سوزانده نشوند.
موادواند حاوی رادیوا کشت و کم شیت رز aS بعوآت ها شنک های
مورد استفاده جهت مقاصد تشخیصی و درملنی) بلید در ظروف زرد رنگ
مخصوص مواد زائد عفونی نگهداری شوند.
پرسنل مراکز بهداشتی درمانی را بايد نسبت به خطرات مواد زائد
بیمارستانی آگاهی داد و روش های صحیح مدیریت این گونه مواد رابه
آن ها آموزش داد.
صفحه 12:
۰ ۰ 2 = هه
گندزدانی توالت ها
برای ضدعفونی توالت ها و همچنین مدفوع و سایر مواد و ترشحات دفعی بیمار
(استفراغ » ...)میتوان از ضدعفونی کننده های زیسر استفاده نمود :
1
سح با کرئولین 15 سا *
/6: غلظت مورد نیاز 7 درصد غلظت کرئولین خریداری شده
)از مقدار کرئولین موجود : مقدار محلول با غلظت مورد نظر
مثال : اگر 10 لیتر کرئولین 300/0 داشته باشیم . مقدار محلولی که با
غلظت ۵ 0/میتوان با آن نهیه کرد چقدر است ؟
مقدار محلول بر حسب لیتر 1 30 * 10 < 60
صفحه 13:
گندزدائی توالت ها
+ شیرامک/۲۰: یک حجم آهک (مثلا یک پیمانه ) را در
] حجم آب حل می نمائیم .
محلول لا الی [لاپي!][0ام[] پرکلرین : [] الی 0 گرم
پودر پرکلرین در یک متر مکعب آب
صفحه 14:
بهداشت محیط آشپزخانه
<شرایط بهداشتی آشپزخانه بیمارستان باید با ضولبط بهداشتی پیش
بینی شده در آئین نامه اجرائی ماده ۱۳ مطابقت داشته باشد .
حکلیة کارکنان آشیز خلنه بلید دازای کارت بهداشتی معتبرنوده و هتر ۶
ماه یکبار مورد معاینات و آزمایشات پزشکی مربوطه قرار گیرند . و در
صورت آلوده بودن و همچنین وجود زخم و بثورات 228 دست ۰ صورت و
پوست از ادامه کار آنان در آشپزخانه جلوگیری گردد
باید با نصب توری بر روی قسمتهای بازشونده درب و پنجره ها ازورود
مکس . حشرات و ساير جانوران موذى به اشيزخانه ودسترسى لمن به
مواد غذایی جلوگیری نمود .
از ورود بیماران به آشپزخانه ممانعت گردد :
<از نگهداری غسذای باقیمانده روزلنه و مصرف آّن در روز بعد جلوگیری
دد .
صفحه 15:
پس مانده غذای بیماران بلید در بشکه هایبا ظرفیت مناسب و قابل حمل
. جمع آوری و بلافاصله بوسیله کامیون با ولنتبه کسوره های زبلله سوز و
یابه خارج از شهر منتقل و با ربختن نفت سوزانده و یا با محلول
کرئولین ۵ و با شیر آهک ۲۰ گندزدلتی و دفن شده و بشکه ها را پس از
تخلیه با اب شسته و ضدعفونی نمود .
< ظروف غذای بیماران بهتر است از نوع یکبار مصرف سلولزی انتخاب شده و
در غير اينصورت كليه ظروف غذای بیماران بلید جداگلنه شسته شده و در
محلول DDD JID پی پی ام پرکلرین بمدت ۱۵ دقیقه ضدعفونی گردد .
حتی الامکان از مصرف میوه و سبزیجات خام صرفنظر کرده و در غیر
اینصورت باید مطابق دستورالعمل سالمسازی و سپس مصرف شود .
>
صفحه 16:
ضدعفونی اتومبیل ها و آمبولانس
۳ 5 Ss
"برای ضدعفهنی اتومبیل هلیی که برای حمل بیماران مشکوک
ویا انتقال زبلله بکار می روند ازمواد گندزدای مناسب مانند
دکونکس و پرسیدین و....استفاده میگردد .
عمل ضدعفونی بلیدبه نحوی انجام گیرد که تمام قسمتهای
داخلی و درب و دستگیره های اتومبیل با محلول گندزدا کاملا
آغشته گردد .
صفحه 17:
ایجاد بخش ایزوله دربیمارستان
شرايط محل :
<یک یا چند اتاق مجزا با تهویه فشار منفی) مکش (
<اتاق یا سالن انتظار با دستشویی و توالت
<بسته بودن درب اتاق ها مگر برای ورود و خروج
<برداشتن هر گونه وسیله غیر ضروری موجود در اتاق ۰ قبل از بستری
نمودن بیماران
<وجود مواد دترجنت و آنتی بیوتیک برای شستشوی دستها .با طراحی
اهرمی برای استفاده از آن توسط آرنج
<سطل زباله با اهرم پایی برای باز شدن
<نصب چارت های بیمار در بیرون اتاق
صفحه 18:
بهداشت دست ها
< مسبدن دقيق دست ها قبل از ترك اناق بسيارامهم استد
دست ها ليا مواد د در نت و آندى سيتيك (شسته تند ولنا حولة يكبار:
مصرف به دقت خشك كردند .
بعد از تماسببا بيمارء وسايل عفونى . در آوردن لباسهای محلفظ مثل: گان
» دستكش . ماسك و ... بايد دست هارا شست .
وقتی می خواهید از اتاق خارج شوید یک نفر دیگر باید از بیرون اتاق
درب را باز کندتا از تماس دستبا دستگیره درب که امکان آلودگی دارد
جلوگیری شود .
پس از خروج از اتاق دستها را مجددا با مواد مناسب ضدعفونی نمائید.
صفحه 19:
وسابل محافظت ؛
دستکش :
برای تماس مستقیم با بیمار و انجام کارهایی که احتمال آلودگی دست در
آنها وجود دارد باید از دستکش استفاده نمود .
دستکش مورد استفاده بایستی دارای سایز مناسب. یکبارمصرف . استریل .
بلند و تفوذ ناپذیر باشد .
دستکش را بایستی حتما قبل از ورود به اتاق پوشیده و بلافاصله پس از
اتمام کار بدقت از دست خارج نموده و در ظرف مخصوص زبلله های عفونی
انداخت .
صفحه 20:
ایجاد بعش ایزوله در بیمارستان
:(Gowns ) لباس
گان بایستی غیر قابل نفوذ بوده و پیش بند و آستین داشته باشد .
كان بعد از استفاده و قبل از ترک اتاق در سطل زبلله های عفهنی
انداخته شود .
ماسک بایستی دارای فیلتراسیون قوی بوده و بینی و دهان را کاملا
بپوشاند -
ماسک باید قبل از ورود به اتاق بر روی صورت گذاشته و هنگام ترک
اتاق در سطل زباله های عفونی انداخته شود .
صفحه 21:
عینک محافظ چشم ها :
برای اقداماتی که باعث پاشیدن خون و مایعات بدن ميشود بايد از عينى
محافظ چشم استفاده کرد .
لباس ها و وسایل حفاظتی دیگر :
مانند انواع پوشش های محافظ . کلاه . چکمه و ....
صفحه 22:
3 AN کار
تهیه ليست کلیه کار کنانی که با بیمار کاملا ایزوله در ار تباط می باشند .
محدود کردن کارکنانی که اجازه ورود به اتاق بیمار و بخش ایزوله را دارند
ملاقات کنندگان :
تعداد ملاقات کنندگان باید به حداقل رسانده شود .
ملاقات كنندكان قبل از ورود به اتاق بايد پرستار را مطلع نمایند .
صفحه 23:
وسایل و لوازم بیمار:
سعی شود حتی الامکان برای افراد بیمار از وسایل یکبار مصرف
استفاده شود .
وسایل مورد استفاده ای که بکبار مصرف نیستند بلید در اتاق بیمار
گذاشته شوند .
هیچکدام از وسایل بیمار بدون مشورت با یکی از اعضای کمیته
کنترل عفونت نباید برای استفاده عمومی برداشته شود .
صفحه 24:
السه بيماران :
در موقع ورود بیمار به بیمارستان کلیه البسه بیمار را پس از تخلیه و
تحويل محتوبات لنبه بیماریا همراهان. درییک کیسه پارچه ای ) متقال
یا کرباس ( جای داده و با ماده گندزدای مناسب ضدعفونی نمائید .
در صورتبکه مواد ضدعفونی کننده موجود نباشد گندزدائی لباس بمدت
نیم ساعت از طریق جوشاندن توصیه میگردد .
در بیمارستانها بهتر است بجای عمل جوشاندن از اتوکلاو استفاده کرد .
نصب پلاک بر روی کیسه البسه بیماران برای تسهیل در پیدا کردن آن
وظیفه نگهداری و گندزدلئی رایک نفر کارگر بعهده داشته ویک نفر از
پرسنل بهداشت محیط باید حسن اجرای عمل را نظارت نماید .
صفحه 25:
رخت بیماران :
توصیه میگردد بللش و تشک بیماران از جنس نفوذ ناپنییر نسبتبه رطوبت
۰ ترشحات و Glebe تهیه گردد .
در صورت امکان از ملحفه ای که قابل از بین بردن باشد استفاده کنید .
در عبر بنصورت ملفه باب عمونی نی شده و تس از ارسال به
انه استریل شود .
در صورتی که چنین امکانلتی موجود نباشدبه مسئول رختشویخانه اطلاع
داده شود ملحفه های مورد نظر را بسوزاند .
صفحه 26:
کارشناس بهداشت محیط بیمارستان
وظيفه كارشناس بهداشت محیط بیمارستان
کنترل عولمل محیطی در جهت سلامتی پرسنل
و بیماران می باشد.
صفحه 27:
wee غوامل
< ساختمان
> تهویه
خ آب
غذا
2 مواد زائد
لوازم و تجهیزات مورد استفاده در مراقبت بیماران
صفحه 28:
عوامل محيطي _ ساختمان
برنامه ریزی برای نوسازی فضاهای بیمارستان
> جداسازی بیمارانی که نیاز به جداسازی دارند
alas Silat Fe در بساحت من ها
> جنس مواد مورد استفاده در ساخت بناها
صفحه 29:
عوامل محيطي _هوا
۶توجه به عفونت هایی که از طريق هوا منتقل می گردند
™ تهویه کافی و مناسب برای اطاق های بیماران
سیستم تهویه خاص اطاق های عمل
تهویه مورد نیاز برای بیماران حساس (هوای فوق پاک)
صفحه 30:
عوامل محیطی - آب
انواع استفاده هایی که از آب می شود عبارتند از :
آب آشامیدنی
استحمام اعم از استحمام بهداشتی یا درملنی (مثلاً در بیماران سوختگی .
باز توانی در آب و ۰۰۰
آب مورد استفاده در داروها
آب مورد استفاده در تهیه داروهای غیر تزریقی (معمولاً استریل است ولی
فقط کافی است حساسیت زا نباشد)
آب مورد استفاده در فر آورده های تزریقی (باید استریل باشد)
آب مورد استفاده در همودیالیز (نیازی نیست استریل باشد ولی ضوابط
باکتریولوژیک خاصی دارد).
صفحه 31:
عوامل محیطی - غذا
<آماده سازی غذا ژودفر از موعد ( بیش از نيم روز فاصله بین آماده
سازی و مصرف).
نگهداری در دمای اطاق
سردسازی اکافی
گرم نکردن مجدد غذا پیش از مصرف (گرم نکردن به اندازه کافی)
استفاده از غذاهاییکه بطور غیر بهداشتی تهیه شده اند.
asl ca, >
<انتقال عفونت از غذاهای خام به پخته
و تن توسط ررسيل الوذه ى كه امه هذا تق كاري
صفحه 32:
عوامل محيطى - مواد زائد
iets (eats ee سای کلم موادم افی ات کف در
ola eal pe al (el laces ذاختا مایشگاه ها
مراکز تحقیقاتی مرتبط ایجاد می شوند.
Bis cage sey cereal Als Waele
1] کلاشته و مشهانه زیاله ها تير من ناهد امن نواد راد
فعالیت های مدیربتی و خانه داری بیمارستانی حاصل می
Pate SU Le aly len Sete شون ۲3۱۰۰ ۲۵ داقیمانده ننه
شده و می توانند خطرات بهداشتی در پی داشته باشند
صفحه 33:
عوامل محیطی - مواد زائد خطرناک
کشت های میکربی و مواد آلوده آزمایشگاهی
<مواد زلئد حاصل از جراحی ها و اتوپسی افرادی که بیماری عننی
داشته اند.
مواد زلئد بیماران بخش های ایزوله (ترشحات. البسه. پارچه های
خونی و آغشته به سایر ترشحات).
مواد زلشد بیماران بخش دیالیز (لمله هاء فنلترهاء دستمال, گان»
دستکش و (ene
<حیوانات آلوده آزمایشگاهی .
هر نوع تجهیزات یا مواد دیگری که توسط حیوان یا انسان آلوده
شده باشد:
صفحه 34:
مسئول بهداشت محیط بیمارستان در زمان بازرسی روزانه باید به
نکات زیر توجه نماید :
کلیه سطل ها باید دارای کیسه زباله متناسب حجم سطل زباله باشند
و در خرید کیسه ها و انتخاب نوع آنها اظهارنظر شود که کیسه ها
کوچک يا نازک نباشد.
as” های زباله بیش از اندازه پر نشود و باید از حجم آن یک مقداری
برای گره زدن سر آنها باقی بماند.
گاری ها و سطل های حمل زباله باید مرتباًازرسی گردند که امکان
نشت شیرابه زباله در مسیر حمل و نقل وجود نداشته باشد.
صفحه 35:
زباله مطلقاً نبايد روى زمين ریخته شود.
کلیه زباله های عفونی قبل از ربختن به داخل کیسه زباله ضدعفوني و یا
استریل شود استفاده از اتوکلاو وبخار آب فشرده و اسپری مواد ضدعفونی
کننده و امثالهم می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
<هرگونه بازیافت وجداسازی مواد بیمارستانها مطلقا معنوع است و با کسانی
كه اين عمل را انجام می دهند باید به شدت برخورد نمود.
<تعویض کفش مامورین حمل و نقل درون بخشی هنگام خروج از ساختمان
وبازگشت به آنجا الزامی است
<شستشوی چرخهای گاریهای تحمل و نقل و ضدعفونی آنهاقبل از بازگشت بذ
درون ساختمان ها و بخش ها
<شستشوی و ضدعفونی مسیر حرکت آغشته به مواد ضدعفونی کننده