صفحه 1:
! !مادسیج یعنی دهکده علم و دانش ایران
مادسیج: شبکه آموزشی پژوهشی دانشجویان ایران
Madsg.com
صفحه 2:
1 ju ۳ ۱
صفحه 3:
مباحث مقدماتی تاريخ
-١ وازه شناسى تاريخ : تاريخ از ماده ارخ يا ورخ به معنى تعيين وشناساندن وقت.
تعاريف مختلف از تاريخ : -١ هرودوت : تاريخ بررسى روزكاران كذشته است.
لابن خلدون :ذائقن يركرفته:ازاحكمت /بياكرسرقدشت :انسان هاء سيره :انبياء وسياسست بان
۳- تعریف تلریخ عبارت است از : کنش و واکنش خارجی دارای اثر خارجی
عناصر اصلی تاریخ چیست ؟ اسان . زمان ومکان
۵- تعریف نهائی: با توجه به عناصر اصلی تاریخ می توان كفت : مجموعه ای از تأثير و تأثر
انسان است وبه طور طبیعی اموری چون گمراهی . هدایت » ستمگری و... را شامل می شود .
ص ۱۸
- تاريخ نقلى : بررسی اوضاع واحوال گذشتگان مانند سه ها ,زندگی نامه ها ( علم به بودن ها ؛
چون به گذشته مربوط آینت)
تاريخ علمى : بررسی حوادث وکشف علت رویداد ه...
1 علميت در تار ویژگی های گزینه های علمی :۱- ازمون پذیری ۲- تکرا پذیری ۳-
تبعيت از قانون عليت .
با توجه به ويزه كى هاى علمى بودن مى توان كفت : كل تاريخ بدليل نداشتن ويزكى آزمون
يذيرى و تكرار يذيرى علمى نمى باشد ولى جزء تاريخ علمى است .
صفحه 4:
اعتباروعلمیت در تاریخ
بدلیل آسان نبودن اثبات دانش بودن تاریخ « دانشنمدان اهل فن به دو دسته تقسیم شده اند:
۱- گروهی گزاره های تاریخی را به عنوان دانش علمی قبول ندارند : دلایل اين گروه :
الف ) دشواری ارزیابی دقیق علل رفتار هاو روابط علّی و معلولی آنها
ب) تجربه ناپذیری آن- در تاریخ علمی-
ج) تأثیر تعضبات و غرض ورزی ها و اهتمام ستمكران در تدوين تاريخ
۲- ولی دسته ای به دلیل اينکه تاریخ به عنوان مجموعه ای از معارف بر خوردار از روش .موضوع
« نظم و انسجام » تردید ناپذیر است . زیرا :
اولاًماهیّت برخی ازوقایع به گونه ای است که امکان تحریف ودروغ درآنها نمی رود. ثانیا همه ی
مورخان را در اثبات حقایق, نمی توان دروغگو دانست.ثالثا با تکیه بر وجود برخی شاخص ها
مانند باستان شناسی, می توان به درستی و نادرستی حوادث پی برد .
رویکرد قرآن و نهج البلاغه : برمفید بودن تاریخ است .ص ۲۱
صفحه 5:
علمیت در حوادث تاریخی
اگر علمیت در حوادث تاریخی را بپذيريم بالتبع حوادث اجتماعی
وتاریخی را معلول هم دیگر خواهیم دانست به این معنا که زندگی
اجتماعی ملتها را به هم دیگر وابسته وبه هم گره خورده خواهند بود»
استواری يا نا استوری هر حلقه از سلسله حلقه ها به حلقه های پسین
تاثیر خواهد کرد لذا گذشته در آینده بشری موّثر خواهد افتاد.
صفحه 6:
فوائد تاريخ
نوعوار تباط مياننسلهاى.1)
متوااوی شر برالودستیابیتجربه
ها و لندوخته ها ی گذش گذشتگن
یافتن رابطه ی عیمیانحوادثده .
Sona sl رت
برای پی ریزی یک زندگی سالم
,برای بشر
برلءاطلاتبيشتر به لسلايد )
بعدى
رجوع شود .)
صفحه 7:
امام علی(ع) و قانون مندی تاریخ
خطبه ای از آن حضرت (ع ) هنگامی که در مدینه با او بیعت کردند:
آنچه می گویم بر عهده من است و من خود ضامن آن هستم .
آن کس که حوادث عبرت آموز روزگار را به چشم ببیند و از آن پند پذیرد.
پرهیزگاریش او را از آلوده شدن به کارهای شبهه ناک باز می دارد. بدانید که بار
دیگر همانند روزگاری که خداوند. پیامبرتان را مبعوث داشت در معرض آزمایش
واقع شده اید.
سوگند به کسی که محمد را به حق فرستاده است ۰ در غربال آزمایش . به هم
درآميخته و غربال می شوید تا صالح از فاسد جدا گردد. یا همانند دانه هایی که در
دیگ می ریزند. تا چون به جوش آید. زیر و زبر شوند. پس ۰ پست ترين شما
بالاترین شما شود و بالاترینتان . پست ترینتان . واپس ماندگانتان پیش افتند و
گرفتگانتان واپس رانده شوند. به خدا سوگند. که هیچ سخنی را پنهان
نداشته ام و دروغ نگفته ام که من از چنین مقامی و چنین روزی آگاه شده بودم.
صفحه 8:
امام علی(ع) و قانون مندی تاریخ
بدانید که خطاکاریها همانند توسنان چموش و سرکش اند که خطاکاران
را بر آنها سوار کرده اند. آن اسبان لجام گسیخته به ناگاه می تازند و
سواران خود را به آتش دوزخ سرنگون می کنند. و بدانیده که
پرهیزگاریها همانند اسبان رام و نجیب اند که پرهیزگاران را بر آنها سوار
کرده و افسارها به دست سواران داده اند و آن اسبان . سواران خود را به
بهشت داخل می کنند. حقی است و باطلی . گروهی هواداران حقٍ اند و
گروهی پیروان باطل . اگر پیروان باطل سروری یابند چه شكفت كه از
روزگاران دیرین شیوه چنین بوده است و اگر شمار هواداران حقم اندک
است بساء روزگاری رسد که افزون گردد. ولی ۰ کم اتفاق اوفتد که
آنچه پشت کرده . بار دیگر روی بنماید. منبع : خطبه ۱۶ ص ۱۷ و راک
ترجمه و تفسیر نهج البلاغه محمد تقی جعفری ج ۳ ص- ۲۲۶ - ۲۳۳
صفحه 9:
تسه تاريخ» تاريخ نقلى 3 تاريخ تحلیلی
تاریخ نقلی : گزارش یک رویداد تاریخی ( گزارش یک جنگ)
تاريخ تحليلى : بررسی علل وقوع حوادث و شناساندن زمیه ها و علل
بروز حوادث يا بررسی جزء تاریخ. ( چرا جنگ ایران و عراق بوجود آمد.)
تعریف فلسفه تاریخ :عهده دار بررسی حقیقت وعلت وجودی تکامل
تاريخ»كشف سنن حاكم برآنهاءتعيين منازل برجسته تاريخ»تبيين روش
هاى يزوهش در تاريخ و نهايتا با روش هاى فوق تاريخ كنونى تحت
کنترول درآورد. وگذشته را جراغ آینده قرار داد. ص ١8 و9١
صفحه 10:
نظریه قانون مندی تاریخ از نظر قرآن
الف- آیاتی از قرآن که«قانون مندی تاریخ»را بیان می کنند؟۱- صحنه ی تاریخ همانند سایر
میادیر ن هستى به وسيله سنن و قوانين مربوطه مى جرخد
ge py دار وتلک ری نام ا ا
این شهرها و آبادیهایی است که ما آنها را هنگامی که ستم کردند هلک نمودیم.و برای
هلاكتشان موعدى قرار ون ای os
مج هد پوس ویو و را فراخواهد گرفت,چرا
که دیگران سکوت اختیار کردند.( و بدانید خداوند سخت کیفر است!
صفحه 11:
نظریه قانون مندی تاریخ از نظر قرآن
۲- بای که بريكسانى واستشناءنابذيرى سنت هلى ملل بيشين دلالت هارد :
بيك ك9 فيز بباميرلى تكثيب تدك ودر يرائر تكتييهاء سیر alta رب
و « در این راه ) آزار ديدندءتا هنكامى كه يارى ما به آنها رسيد. ( تو نيز جنين
باش. و اين: يكى از سنتهای الهی است. ) و هیچ چیزی نمیتواند سنن خدا را تغيد
آنان با نهایت تاکید به خدا سوگند خوردند که اگر پیامبری انذار کننده به
سراغشان آید. هدایت یافته ترین امتهاخواهند بود. اما چون پیامبری برای آنان
آمد. جز فرار و فاصله گرفتن ( از حق ) چیزی بر آنها نیفزود.
صفحه 12:
اینها همه بخاطر استکبار در زمین و نیرنگهای بدشان بود. اما این نیرنگها تنها
دامان صاحبانش را میگیرد.آیا آنها چیزی جز سنت پیشینیان ) و عذابهای دردناک
آنان ( را انتظار دارند؟اهرگز برای سنت خدا تبدیلی نخواهی یافت» و هرگز برای
سنت الهی تغییری نمی پابی.
َم یک منیا نم آنعمها علی قوم عتی یرو نشیم ون
OY JD Gale Geet
اين: بخاطر آن است که خداوند. هیچ نعمتی را که به گروهی داده, تغییر
نمیدهد.جز آنکه آنها خودشان را دهند. و خداوند. شنوا و داناست.
صفحه 13:
قریب(بقره ۲۱۴)
آیا گمان کردید داخل بهشت میشوید. بی آنکه حوادئی همچون حوادث گذشتگان
به شما برسد؟اهمانان که گرفتاریها و ناراحتیها به آنها رسید. و آنچنان ناراحت
شدندکه پیامبر و افرادی که با او ایمان آورده بودند گفتند: <<پس یاری خدا کی
خواهد آمد؟! > ( در این هنگام. تقاضای یاری از او کردند. و به آنها گفته شد:)
آگاه باشید یاری خدا نزدیک است!
۵ مبارزه ى بياميران با رقاه طليان ناز 3
وقالوا تخن Sigal 5ST ادا ما نخن بمعّبینسبا ۳۴ آیه ۳۵
وگفتند: اموال و اولد ما از همه( بیشتر است)و این نشانه علاقه خدا به ما
هرگزمجازات نخواهیم شد.
۶- رابطه ی چیرگی و ستم به نابودی جامعه
صفحه 14:
نظریه قانون مندی تاریخ از نظر قرآن
655 نا من رون من بغد وج وکی برنک بدئوب عباده غبیراً بصیراً سرا
۷ ایه ۱۷) چه بسیار مردمی که در قرون بعد از نوح. زندگی می کردند. ) و طبق
همین سنت. ( آنها را هلک کردیم.و کافی است که پروردگارت از گناهان بندگانش
آگافه و تسبت یه آن بینانست:
{bus او فراوانی برکات و تولید
وقالوا نخن آکتر آمولاً ولد وما تخن بمَعدبین(سبا ۲۴ آیه ۳۵)
وگفتند: اموال و اولد مل(از همه) بیشتر است(و این نشانه علاقه خدا به ماست.). و
ما هرگزمجازات نخواهیم شد.
وَكَمْ أهْلَكُنَا منَ رون ash, Sip 55 caf 8 oe عباده
آيه عع)
چه بسیار مردمی که در قرون بعد از نوح. زندگی میکردند. ( و طبق همین سنتء )
آنها را هلک کردیم.و کافی است که پروردگارت از گناهان بندگانش آگاه, و نسبت
به آن بیناست.
صفحه 15:
قرآن وتصادفی نبودن تاريخ
۸- دسته ای از آبات قرآن علیه نظربه تصادفی دانستن وقابع تا ز قضا وقدری بودن آن
موضع می گمرد وانسان راتشویق می کند تا با گردش درجهان ومطالعه ی سرگذشت
لتها,رازسعادت وانحطاط را کشف و سازوکارحرکت به سوی آینده راخردمندانه تدبیر وتنظیم
وما تفرستاديم پیش اتود جزمردنیآز اهل آبادیها که به آنها وحی میکردیم.آیا ( مخالفان
دعوت توو ) در زمین سیر نکردند تا ببینند عاقبت کسانی که پیش از آنها بودند چه شد؟او سرای
آخرت برای پرهیزگاران بهتر است. آیا فکر نمی کنید؟!
نمونه بديكر برای بند ۸ (سوره فجر ۸٩ آیه ۶ تا 0۴
BS
آیا در آنچه گفته شد. سوگند مهمی برای صاحب خرد نیست؟!
صفحه 16:
ذکر نمونه برای بعد ۱۰
shy Sh ib Gs 5 ll : آیا ندیدی پروردگارت با قوم <عاد >> جه كرد؟!
Sig! > sell je oles 3 با عظمت:
1 لبلاد :همان شهريكه مانندش در شهرها آفريده نشده بود!
و الذین جاا سر اناد :و قوم > مود > که صخره های عظیم را از
(کنار)دره می بریدند (و از آن خانه و کاخ میساختند).
د : و فرعونی که قدرتمند و شکنجه گر بود.
طقوا ی الب مان ای كه در شهر ها طغيان كردئد.
یک سَوط عَدّاب : به همین سبب خداوند تازیانه عذاب را بر آنان فرو ربخت!
ریک لبالمزضاد : بيقین پروردگار تو در کمینگاه )ستمگران( است.
صفحه 17:
قران و تاریخ(نتیجه)
آیات ذکر شده وآیات دیگر.نشان می دهند که از نظر قرآن وقتی در هر جا فساد
به اوج رسد باید انتظار فاجعه داشت يا وقتی رفاه و فراوانی روزی و امنیت
سیاسیءراه به کفران و تضییع نعمت باز كرد بايد منتظر تنكى معيشت ونا
امنى و ترس بود OY Le)
:امام على(ع) نيز در نهج البلاغه مى فرما يند
از سختی ها و تنگی هایی که تبهکاری گذشتگان برای آنان پ, بيش آورد بر
حذر باشیدو روز های فراخی وروزهای تنگی زندگی آنان را در نظر
آوریدو از سرگذشتی مشابه سرگذشت آنان بهراسید ووقتی به حالات
گوناگون آنان می اند پشید.بنگرید که چه بود بر آنان عزت آورد
ودشمنانشان را دور کرد وعافیت را برآنان سایه افکن ساخت...این
عامل چیزی جز وحدت نبود . ص۲۱ منبع نهج البلاغه خ ۱۶ ص ۲۴
صفحه 18:
تقسیم بندی فلسفه تاريخ
فلسفه نظركقاريخ كد ازاز سم 1۳
:كزينه زير
الف - تاريخ به كجا ميرود (هدف)
ب :جكونه مى رود. (ساختار حركت
. ومحرک) ج- :از چه راهی می رود
2- فلسفه ی علم تاریخ :از موضوعاتی
نظير "روش شناسی پژوهش,تفاوت
علم تاريخ با علوم ديكر: عنصر كزينش,
درتاریخ »پیش بینی »دخالت ارزش ها در
قضاوت ت ها ف امكان تجربه در تاريخ
صفحه 19:
عوامل محرک تاریخ
۱- ابن خلدون در تحلیل عامل وعوامل پیدایش تمدن به عصبیت تأکید دارد .
۲- کنت گوبینو بر نژا د
۳- منتسکیو براقلی
۴- کار لایل بر قهرمانان
۵- مارکس بر اقتصاد
۶ - فروید بر غریزه ی جنسی
۷- نیچه بر غریزه ی بر تری جویی
۸- بیکن بر دانش
-٩ شهید مطهری فطرت
۰- محمد تقی جعفری خدا انسان و آنجه برای انسان مفید است و..
۱- مصباح یزدی : ضمن رد جبر اجتماعی؛ اختیار واراده انسان را از اجزای علت تامه
حوادث وتغییرات اچتماعی می داند.ص۲۵
۳۲- نظرات دیگری نیز وجود دارد .. .
صفحه 20:
اهمیت وارزش تاریخ اسلام
۱- حفظ میرات فرهنگی(آگاهی از تاريخ اسلام در پیروزی انقلاب جهانی اثر
بنیادی دارد . تلاش قدرت ها برای تغییر خط زبان..)
۲- گذشته را جراغ آینده قراردادن
۳- اثبات وحی
۴- آگاهی از راز توفیق پیامبر اسلام
۵- اخذ الگو های لازم ازبزرگان اسلام
۶- شناخت احکام
۷- سرنوشت مرد م مسلمان ایران با فرهنگ اين آب و خا گره خورده و اینها سبب
ماندگاریی ماست پس وظیفه ملی ایجاب می کند از پیشینه خود آگاه باشیم.ص
Yr
سوال : علت تلاش دولت های استعماری در تغییر زبان ,خطو آداب و رسوم ملل
مسلمان چیست؟ ص ۲۶
صفحه 21:
گونه های مختلف تاریخ نگاری
سوال : «علم رجال »وف جرح و تعدیل»" در تاریخ چگونه بوجود آمد؟ (ص ۲۷) جرح و تعدیل . شاخهای از علوم
حدیث و اصطلاحی در آن. ناظر به ارزیابی وثاقت و عدم وثاقت راویان (و به تبع آن پذیرفتن يا نپذیرفتن احادیث (UT
و معیارهای آن.
مبحث جرح و تعدیل از جمله مهمترین انوع علوم حدیث است که فهم معانی کتاب و ستت. که به کمک آثار و
احادیث صحیح حاصل میشود. بدان وابسته دانسته شده است, زیرا شناخت آثار و اخبار صحیح و سقیم منوط به
شناخت میزان وثاقت راویان احادیث است (رجوع کنید به اين ابیحاتم. ج ۱ ص ۲.
سؤال: نقش قصه هاى ايام و انساب در بود آمدن تاريخ را بيان كنيد
جرا تاريخ از معدود دانشهاى هماره زننده ى تمدن اسلامى است ؟ ص78
سؤال: موضوعات كوناكون تاريخ نكارى را نام ببريد؟
١ سيره نكارى
تک نگاری
تاريخ عمومى تقويمى
تاريخ نكارى بر اساس نسب شناسى
تاريخ نكارى بر اساس سبك خبرى
تاريخ نكارى محلى
تاريخ نكارى فرهنكى
سؤال: نظر مؤلف LS تاريخ الظنون_در باره كتابهاى تاريخى مسلمانان جيست ؟
مد مد با ماد
صفحه 22:
مورخان قدیم اسلامی
محمد بولسحاق(سال| ۵ -۱۲۴) از آثر: سيرة -1
اللوسول
لبو مخنفد ۹۰ - ۱۵۷) از آثار : مقتلا-احسين-2
۳- بلاذری (۱۷۰ تا ۱۸۰ - ۲۷۹) از آثار : مقتل
الحسین, فتوح البلدان . انساب الاشراف
۴- یعقوبی (وفات ۲۸۴)از آثار:تاريخ يعقوبى
۵- طبری (۲۲۴۰۲۲۵- ۳۱۰ ) از آثار : الرسل والملوک
۶ مسعودی (۲۸۷- ۳۴۶) از آثار : مروج الذهب
۷- ابن خلدون (۷۳۲ - ۸۰۸)صاحب نظریه دولایه
بودن تاریخ(حوادث ظاهری - عوامل پشت پرده) از آثا:العبر
۸- سخاوی (۸۳۱- )٩۰۳ العلان بالتوبیخ لمن ذم التاریخ
۰- دیگر ابوعبدالله مسلم بن قتیبه صاحب جامع
المعارف است.
۱- اعظم مورخان عرب ابن خلکانست.
we AY
از مورخان معاصر
سيد جعفر مرتضیعاملیثار ۷ اسحیح من1
سیرة اسانبی< اللحية | لسیاسیهلاهام
۰ جوادو
سید مرتضیعسکریاز آثار:عالم -2
| لمدیسین عبد الله برس بامأئة وخمسون
...صحابى
سيد جعفر شهيدئ آثار: تابيخ -3
تحلیلی!سلام. زندگانیفاطمه . يندكانىعلى
6
محمد لبرلهيم ليت آثر؛ تاريخ ييامبر -4
للسلم لندلس شهداءا_لاملامفى
...عضرا سا
صفحه 23:
آسیب شناسی تاریخ اسلام
مهمترین اسباب تحریف تاریخ اسلام عبارت است
۱ فاصلة زمانی میان مورخ و پدیدهها
۲ اختلاف امت و پیدایش فرقهها و در نتیجه انگیزههای غیرحق طلبانةُ برخی مورخان.
۳ تعصب حاصل از عقاید مذهبی و گرایشهای نژادپرستانه مورخ که در نوشتن تاریخ تأثیر دارد.
(فطرف این سفیره از پدرقل ال مین گنس کعاب م نیرسن ۳۷
۴ فشار حاکمان اموی و عباسی در برخى زمانهاء جنان بود كه هر کس حدیثی دربارة فضیلت
علی (ع) و فرزندانش نقل میکرد. باشدیدترین شکنجهها روبهرومیشد.(کشته شدن ابن سکیت)
۵. استفاده ی ناروای برخی از دانشمندان اهل کتاب از کم اطلاعی خلفا و اطرافیان آنها: این
گروه از عالمان میکوشیدند با نقل افسانهها و مطالب بیاسا (اسرائیلیات) آیین اسلام را بیاعتبار
سازند.
۶ منع تدوین حدیث توسط خلفا
۷- حکومتهای خودکامهای بوده كه به حكم.:خودكامكى .و داششتن قوه واقدرت» هر چیژی که به
نفعش تمام مىشد. اشاعه مىداده است”.
۷- متهم بودن بينندكان و شنوندكان حوادث و مطالب تاريخى. و نيز آن كسانى است كه از
ايشان نقل مىكنند»
صفحه 24:
5 5 5 .2
le توجه مسلمين به مسئله دانش تاريخ نكّارى
۱- قداست دانش تاريخ و ارزش والاى آن در اسلام
Sis ui by لا رجالا لوحی ایهم فسالا هل اکن کنئم لا تون
۲- موضع تصدیقی قرآن به انبیای پیشین و اصول و مبانی تعلیماتی آنان
ویک لَْصیربقره ۲۸۵)
۳- تشوق قرآن: یا در زمین گردش نکردند تا ببينند عاقبت كسانى كه قبل از آنان بودند جكونه بود؟اآنها نيرومتدتر
از اينان بودنده و زمين را ) براى زراعت و آبادى ( بيش از اينان دكركون ساختند آباد كردند.و بيامبرانشان با دليل
روشن به سراغشان آمدند (لما آنها انكار كردند و كيفر خود را ديذند )»خداوند هركز به أنان ستم نكردء آنها به
خودشان ستم می کردند(روم )٩
۴- لزوم بهره گیری از سیره ی اولیای :. (مسلما برای شما در زندگی رسول خدا سرمشق نیکوبی بودبرای آنها که
امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد میکنند.احزاب ۲۱)
۵- ورود ملت های گوناگون جهان به آئین اسلام داد و ستد فرهنگی با ملل دیگر
۶- اهتمام فرمانروایان به ماندگاری حکومت خویش و ارائه تصویری مناسب از خود (ص ۳۱)
صفحه 25:
اصول و قواعد عام تاریخنگاری با تکیه بر ارزشهای اسلامی
برخى از معيارها و ضوابط تاريخ نكارى كه سبب توجه و اعتماد بيشتر به اسناد و ذاددهاى تاريخ مىشوف. عبارتست از
١ _ توجه به همة علل و عوامل پیشرفت يا انحطاط یک سلسله یا ملت. و اعتماد بر اسناد و
مدارک معتبر از زمان شکلگیری و پیدایش آن سلسله.
۲. پرهیز از اظهار نظر دربارة موضوعی قبل از بررسی و تحقیق کامل.
۳ رعایت عینیت و واقعیت در تحقیق, حفظ امانت و درستی, ترک تعصب در حقایق علمی و
ثبت و نقل وقایع. آن گونه که هست.
۴. در نظر گرفتن امکانات زمان وقوع حادثه و توجه به آداب. رسوم و سنن جامعة مورد نظر,
۵ پرهیز از اعتماد همه جانبه و بدون بررسی و تحقیق به نظر نویسندگان گذشته, به ویژه در
موضوعاتی که به طور مستقیم با منافع افراد مرتبط است.
۶ اهتمام و توجه فوقالعاده به نقش مردم. زیرا تاریخ شناسنامة ملتهاست نه پادشاهان و درباریان
7 ارثه راه حل
پژوهش در تاریخ اسلام آنگاه علمی و گویای حقیقت است که شاخصهایی چون . امکان عقلی.
استناد معتبر, هماهنگی محتوا و سازگاری با وقایع قطعی تاریخ و قراین خارجی را دارا باشد و
مخالف قرآن و روایات معتبر و صحیح نباشد.
صفحه 26:
معنا وييشينه شرق شناسى
يزوهش دانشمندان غربى در فرهنكٌ و تمدن مشرق زمين
را «شرق شناسی »گویند.
جه عاملى سبب رشد رویکرد. شرق شناس غرییان درشرق
رشدنهضت هاى اسلامى در شرق اسلامى عليه استعمارنو
وقديم
رويكردهاى شرق شناسى:
1- روى كرد مثبت : كه همان تلاش عالمان جهت توسعه
روشنگری وشناخت معارف تاریخی بشرواقوام گونا گون
است. مانند: آثار جرج جرداق
2- رويكرد منفى :اين رويكرد شرق شناسی به دنبال هدف
های غیر انسانی است .نظیر استعمار , نژاد
برستى .و ...مثل كتاب تاريخ اسلام کمبریج. (اين کتاب
صفحه 27:
تفسیر متون اسلامی الدیتهماری
تحریف نصوص اسلامی(عمدی)
برداشت نادرست درموارد تحریف نشدنی
ایجاد احساس حقارت در مردم مٌشرق و جلب آنها به فرهنگ غربی
معرفی اسلام
به عنوان فرآورده پیشینیان
نفی مبانی کلامی و فقهی تشیع و اثبات تأثیرپذیری آن از دین زردشت
منشاً ایرانی دادن به تشیع
جنگ طلب معرفی کردن پیامبر
بت عواطفملی ALLS
۱. زشت نمایاندن حجاب ۱۲ .تحریف نظر اسلام در باره انسان.آزادی
>> <x و هد st Ht
صفحه 28:
صفحه 29:
es
صفحه 30:
صفحه 31:
صفحه 32:
صفحه 33:
به سئوالات زیر پاسخ دهید :
- چهار مورد از تمدن های قبل از اسلام یمن ؟ - استرابون ( جهانگرد ) از کدام
شهنودیدار کرده است ؟ - چرا ابرهه به شهر مکه حمله کرد ؟
صفحه 34:
وضع سیاسی شبه جزیره :
ay سئوالات زیر پاسخ دهید :
ear مرب ee St مى بولق ؟ و پیامبرا عظم اسلام
ا زکدام یک می باشد
oni pl ١| أنه | روسنا نشين 12 1
wil ar |i i)
gland yl vy ad lad ull la yp
ia jai lal flat) apa 3
صفحه 35:
نظام اجتماعی :
بيزو نظام قبيله:: كه داراى سه ركن نَسَبٍ +“ حسب “عضب .
بر اساس اولی و دومی افراد قبیله دارای شناسنامه ی قبیله ای و از فضایل قبیله
آگاه باشند و بر اساس سومی همه در ساختار قبیله محو بوده اند . صفحه ی ۵۰
سئوال : جنگ های اعراب بر چه اساسی بوجود می آمدند ؟ و این جنگ ها چه
نامیده می - شدند ؟ چرا در شبه جزیره تمدن دیده نمی شود ؟ص ۵۰
بر اساس عصبیت قبیلگی . ایام عرب . به دليل جنگ های طولانی
فرهنگ و آداب و رسوم *سئوال : آیا فرهنگ مردم شبه جزیره دارای
خصلت های پسندیده بود ؟ اگر آری چرا این خصایص جهت دار
نبودند ؟
سئوال : ویژگی های فرهنگ مردم شبه جزیره را بیان کنید . ( هشت
مورد ) رجوع کنید به صفحه های ۵۰ و ۵۱توضیح بیشتر در اسلاید بعد
صفحه 36:
نظر خاورشناس فرانسوی(رژیس بلاشر)
خاورشناس فرانسوی » رزيس بلاشرء در تاريخ ادبيات عرب بر اساس پافته های
پیشین به صورت بندی روان شناسی شخصیت عرب بدوی پرداخته و ویژگیهای
فردی و اجتماعی عرب جاهلی را چنین برشمرده است : خوگرفتن با خشونت از
کودکی که در کنار تنگدستی و محرومیت او را تندخو مغرورء زودخشم و ستیزگر
می کرد؛ حس شرف و ناموس که در واقع مظهر توجه وی به نیکنامی بود؛
بلندپروازی ؛ انتقام جویی (ثار) که هم با جنبه های فردی و هم با جنبه های
اجتماعی و دینی مرتبط بود؛ رجزخوانی که جلوٌ بیرونی و هنری صفات یاد شده
بود و معمولاً در جنگ مجال بروز می یافت ؛ و قمار و باده نوشی که نشان دهندهٌ
نياز عرب بدوی به خودنمایی و نمایش ثروت و بی اعتنایی در صرف آن بود
( رجوع کنید به بلاشره ج ۱. ص ۲۳- ۲۸). بلاشر (ج ۱. ص ۳۰ پس از بیان اين
خصوصيات و ضمن تأييد نظرية كولدتسيهر. مى كويد كه تمام اين جلوه های
روانى مجموعه اى را تشكيل مى داد كه اسلام آن را جاهليت ناميد.
http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?
صفحه 37:
زنان و نظام خانواده :
١ : کالا انگاری زن ( فروش . کشتن . آزار . نا اختیاری )
۲ چند همسری برای مرد
۳ رواج انواع ازدواج ها ( مثل صداق . متعه . اماء : (پیوند یا کنیزان بدون رسومات)»
مقت : ازدواج پسر بزرگ با ...۰ شغار : تعوبش خواهر» رهط : نکاح دسته جمعی » اختين :دو
خواهری » رجوع کنید به پاورقی صفحه ی ۵۲)
۴ : زنده به گور کردن دختران
سئوال : با چه شواهدی را می توان به پایین بودن ارزش اجتماعی زنان
در عربستان استدلال کرد ؟
صفحه 38:
وضعیت اقتصادی :
۱ مبادله ی سنگ های قیمتی
۳ دامداری
۳: گردشگری
۴ اقتصاد كاذب
وضنعیت دینی :
۱: بت پرستی ( صنم و وثن ) انواع بتهای قبیله ای مانند و . بغوث ۰ یعوق و نسر
- مهمترین بت هایی که مردم مرکز عربستان آنها را زیارت می کردند : لات ( شمس
و مادر خدایان ) ۰ منات ( خدای سرنوشت ) . عزا ( زهره ) . هبل ( شکل انسان )
۲ : انواع مذاهب در عربستان : مسیحی . بهودی . حنیفی . مانوی . مزدکی و ...
صفحه 39:
صفحه 40:
صفحه 41:
سئوال : واژه ی جاهلیت را با توجه به معنی لغوی از دیدگاه قرآن و
نهج البلاغه توضیح کامل بدهید؟ .
صفحه 42:
نظر قرآن
در قرآن كريم چهار مصداق روشن برای جاهلیت بیان شده است :
روی گردانی از دستورات الهیٍ
آیا آنها حکم جاهلیت را ) از تو
aloes) پوت AS gad gl EN جلیی همسنده سک وی کند؟[ م۵ ۰
۲ - بی توجهی به وعده و وعیدهای خداوند و بد اندیشی در بارهافعال الهی ...که در بره
نادرستی ی ای دوران جاهلیت درباره تفت وم : آیا چیزی از
پیروزی نصیب ما می شود؟! كوه همه کارهاد و پیروزیها ) به دست خداست.
وت ی ن). س احزاب ۳۳ آیه ۳۳
و در خانه های خود بمانید. و همچون دوران جاهلیت نخستین ) در میان مردم ( ظاهر
نشوید.و نماز را برپا دارید. و زکات را بپردازبد. و خدا و رسولش را اطاعت کنید.خداوند
فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاما شما را پاک سازد.
صفحه 43:
ادامه ی نظر قرآن
اکید برخواسته های نابجا , تعصب دراگاهی های ناچیز وجانبداری بی دلیل
رَسُوله وَعلَى الموْمنین مهم sil ae Seis op نَ له کل
شیء علیماً | فتح ۴۸ آیه ۲۶)
(به خاطر بیاوربد) هنگامی را که کافران در دلهای خود خشم و نخوت جاهلیت
داشتند. و (در مقابل) خداوند آرامش و سکینه خود را بر فرستاده خویش و مومنان
نازل فرمود و آنها را به تقوا ملزم ساخت.و آنان از هر کس شایسته تر و اهل
آن بودند. و خداوند به همه چیز داناستموارد دبگر : - عقاید و اخلاق ناپسند مانند
خوردن مردار . گوشت خوک . خون . حیوان درنده.,پرستش بت برای نزدیکی به
خداوند ۰ پرستش فرشتگان بعنوان دختران خداوند برای بدست آوردن
شفاعت ....اعتقاد به حیات مادی محض ؛ ونیز قربان برای غیر خدا؛ همه احکامی
است که در جاهلیت روا بوده است.اص ۶۱
صفحه 44:
نظر نهج البلا غه در باره ی جاهلیت
1 : لجاجت در برابر حق و پیروی از ستمگران »
«میوه دنیای آنروز فتنه و آشوب وغذایش مردار
بود. در درون وحشت ودر بیرون شمشیر
حکومت می کرد .» نهج خط 89
ترکخرد ,ندیشه و دینف همین 2
نبود هدايت: 3
4 : تعصبات بيجا وشيطانى
5 :حاکمیت نیرنگ و جنگ
6 :سطحی نگری دردین وخدا
7 فرهنگ منحط و ترویج کار های خلاف
8 : و ... را می توان از نماد های جاهلیّت نام برد.
تهج خطبه 166و 192
صفحه 45:
:ایران و روم در استانه ظهور اسلام
وضع دولنروم :حکومتلستبدادی 591مپلادیخسرو : 1
پرویز خود را قرینلفتاب
نارضایتیمردم . 3: جنگقدرت 4 : تجملگرلیی: 2
5 تبعیضدر بهرم مندعاز مزلیایاجتماعی( داستان
مرد کفشگر از زبانحکيم فردوسیل 6: وجود ادیانی
مانند( زردشتی(آمیخته بم خرافابكٍ کم دینرسمی
کشور بود , لیندیناز یک نویتونج میبرد ) »
یهودی مسیحی مانوی» صائبی(پ پروانب یامبر
یحیی) , مزدکیو . .۰ .) : نظام خانوادگی: مرد سالزی,
تعدّد همسران»» ازدولج با محارم در طبقه ی حاکمء
...كا لالنكارى
و وضع دولت روم : نيز همانند دولت ايران ازبيمارى هاى
اجتماعی در رنج و عذاب بود. چنانکه در عصر چهل ساله
یوستییانوس می توان از استبداد, عادلانه تقسیم نشدن
مزیت های اجتماعی , بلوا های تصثعی ..نزاعات فکری
(آریوس وآتاناسیوس )...را نام برد .
صفحه 46:
وضع اجتماعی جهان در آستانه بعثت از دیدگاه علی (ع)
س: امام على (ع) در خطبه ی ۱٩۱ نهج البلاغه وضع آستانه ی بعئت را چگونه توصیف می
نماید ؟ ص ۶٩ ( گواهی میدهم که محمد صلّی اه علیه و آله و سلم بنده و فرستاده اوست.
هنگامی او را مبعوث فرمود که مردم در گرداب جهالت فرو رفته بودنده و در حیرت و سرگردانی
به سر میبردند. هلاکت آنان را مهار کرده و به سوی خود میکشید. و گمراهی بر جان و دلشان
قفل زده بود.) وهمچنین در خطبه ۱۹۶ آورده اند : خداوند هنگامی پیامبر صلّی ال عليه و آله و
سلم را مبعوث فرمود که نشانهای از دین الهی بر په و نه چراغ هدایتی روشن, و نه راه حقی
آشكار بود. اى بندكان خدا شما را به ترس از خدا سفارش مىكنم. و از دنيايرستى شما را
میترسانم» زيرا دنيا خانهاى نايايدار و جايكاه سختى و مشكلات است.
ساكنان دنيا در حال کوچ کردن. و اقامت گزیدگانش به جدایی محکومند. مردم را جونان كشتى
طوفان زده در دل دریاها میلرزانده برخی از آنان در دل آب مرده. و برخی دیگر بر روی امواج
جان سالم به در برده. و بادها با وزیدن آنها را به این سو و آن سو میکشاند. و هر جا که خواهد
میبرد. پس آن را که در آب میمیرد نمیتوان گرفت؛ و آن که رها شده نیز به سوی مرگ
میرود. ای بندگان خداء هم اکنون عمل کنید. که زبانها آزاد. و بدنها سالم. و اعضاء و جوارح
أمادهاند: و رأه:بازكشت قراهم::و فرصت زياد tu asl از آن که وقت آرهمت بروه وعرگ فا
رسد» پس فرارسیدن مرگ را حتمی بشمارید. و در انتظار آمدنش به سر نبرید. منبع : نهج
البلاغم دشتى ص ۱۳و ۴۱۴
صفحه 47:
ريشه ی سکولاریسم
س نريشه ی سکولاریسم و کنار زدن دین از جامعه را ريشه یابی بکنید
س: ویل دورانت مورخ و نویسنده ی تاریخ تمدن درباره ی انحطاط روم شرقی در طی قرون
وسطى جه مى كويد كص
بزركترين مورخان عقيده دارند كه علت اصلى سقوط روم مسيحيت بود. او و بيروانش جنين
دلیل میآوردند که در واقع اين مذهب کیش قدیم را؛ که به روح رومی خصلت اخلاقی و به
دولت روم ثبات بخشیده بود. از میان برد. مسیحیت به فرهنگ کلاسیک. به علم. به فلسفه. به
ادبیات و هنر اعلان جنگ داده بود. مسیحیت نوعی رازوری شرقی سست کننده را جلد ۲ WA Ge
وارد رواقیگری واقعپردازانة زندگی رومی کرده بود. فکر افراد را از وظایف این جهانی معطوف
آمادگی تسلیم طلبانه برای یک فاجعة کیهانی ساخته بود. و آنان را واداشته بود تا به جای آنکه
در جستجوی سعادت جمعی از طریق فداکاری در راه کشور باشند. به دنبال سعادت فردی از
طریق زهد و عبادت بروند. مسیحیت وحدت امپراطوری را در هم شکسته بوده در حالی که
امپراطوران نظامی برای حفظ اين وحدت مبارزه میکردند؛ آیین مسیح پیروان خود را از به عهده
گرفتن شغلهای رسمی یا رفتن به خدمت نظام منع کرده بود؛ اصول اخلاقی مبنی بر عدم
مقاومت و صلحدوستی را موعظه کرده بود و حال آنکه نجات امپراطوری در گرو شور و شوق و
اراد به جنگ بود. پیروزی مسیح مرگ روم به شمار میرفت.جلد ۳ تاریخ تمدن ویل دوران ۲ ص ۷۸۹
صفحه 48:
وضعیت حقوق زنان و نظام خانواده در سه جامعه ایران دوره ساسانی»امپراطوری روم و جزيرة
-۱۲ وضعیت حقوق زنان و نظام خانواده در سه جامعه ایران دوره ساسانی.امپراطوری
روم و جزيرة
العرب را مقايسه و ارزيابى كنيد.
در خانواده ایرانی دوره ساسانی . مرد ریاست مطلق داشت. از نظر تعداد همسر
محدودیتی نداشت. ازدواج با محارم رواج داشت. زن از شخصیت حقوقی بی بهره بود و
به عنوان شی ء از آن دیگران به حساب می آمد. پدر می توانست کودکانش را از خود
براند یا به دیگران بفروشد. شوهر می توانست همسرش را که در انجام وظایفش
کوتاهی کرده به مرد دیگری بسپارد تا از خدماتش بهره گیرد. در روم نیز مانند ابران
زنان از حقوق بهره اینداشتند و ازدواج با محارم اشکالی نداشته است. مردم به چهار
طبقه اشراف . شوالیه .بردگان وطبقه متوسطتقسیم می شوند و هر کس در هر درجه از
شایستگی يا بی لیاقتی از مزایای مخصوص طبقه خود بهره مند می شد. در جزيرةٌ
العرب وضع بدتر بود.مرد از حق فروش. قتل. ضرب و شتم زن برخوردار بود و سرنو
او مقهور اراده مرد بود. . زن در پذیرش و عدم پذیرش شریک زندگی اختیاری نداشت.
امنیت حقوقی و خانوادگی نداشت و مرد می توانست ده زن اختیار کند. زن را ننگ می
شمردند و دختران را زنده به گور می کردند وازدواج زناشویی ها مانند اماء. مبادله و
استبضاع نظام خانواده را متزلزل و شان زن را در حد جانوران پایین می آورد.
صفحه 49:
.موقعیت دین و مذهب را در سه جامعه یاد شده بیان نمایید
موقعيت دين و مذهب رأ در سه جامعه ياد شده بیان نمایید.
هنگام ظهور اسلام . ادیانی مانند زرتشتی ۰ بهودی .مسیحی, مانوی .صاثبی و مزدکی در اي
رواج داشت. دين رسمی . که از سوی شاهان ساسانی مورد حمایت قرار می گرفت. آیین زرتشت
بود.ویژگی اصلی و بدون تردیداین دین در زمان ساسانیان اعتقاد به یک ثنویت جهانی ( اهورا
مزدا و اهریمن ) بود. خورشید . ماه . ستارگا آتش .باد . کوهها و ارواح مقدس را در گذشته می
پرستیدند و اینکه آفتاب در تعلیمات زرتشت موجودی مقدس بود.فرزند اهورا مزدا شناخته می
شد و مقام يافته بود و مورد پرستش قرار گرفت. در امپراتوری زمرق ۰ مسیحیت دین رسمی
بود. قسطنطین به سبب رویایی فرمان مسیحیت اعلام Hass ز آن پس مشکلات داخلی
تیف وچوة: اسف روح القدسن:وارة مسيحم . تثلیث به رسمیت شناخته شد و افکار
واقعی مسیح نابود شد. دين كريزى از آن به بعد استوار شد. شكل دين در بسيارى از ابعاد تغيير
كرد. مردم حق مراجعه مستقيمبه انجيل را از دست دادند و در بسیاری از کارها به کشیش
نیازمند شدند. در جزيرة العرب عنصر واقعی دین قبایل عرب جاهلی شرک و بت پرستی و به
تعبیری آمیزه ای از تعدد خدایان و طبیعت پرستی بود. اعتقاد به جن ارواح پرستش ماه و
ستاركان وجود داشت. مسيحيت و دين يهود در نقاطيمانند نجران و يثرب كسترش داشت ودر
مناطقى مانند حيره كيش زرتشتى مورد توجه بود.
ان
صفحه 50:
نقطه با نقاط مشترک انحراف و انحطاط در قدیم و جدید
نقطه یا نقاط مشترک انحراف و انحطاط در دو امپراطوری روم و ایران رابرشمارید؟
انحراف در همه بخش ها وجود داسته است.شاهان خود را خدا می دانستند.تراکم رو به انفجار
تضاد های طبقاتی؛تمرکز قدرت و ثروت انحراف های اخلاقی . فحشای سراسری باعث انحراف و
انحطاط دو امپراطوری روم و ایران شد.
عصبیت موجود در ارتباط با احزاب در سطح جهان را با عصبیت قبیله ای مقایسه
كنيد.
در قبیله های.عرب سه رکن وجود داشته : سب» حسب وعصب که بر اساس نسب و حب تمام
افراد باید ازشناسنامه و فضایل ومفاخر قبیله آگاه باشند و بر اساس عصب و عرق قبیله ای همه
قبیله محو بودند. به گونه ای که همه پیوند ها و روابط برای حفظ وحدت دم و
هز
Gury لحم قبیله قربانی می شد.این عصبیت برای اعضای قبیله محدودیت و برای رهبر آنها
نوعی:استنان مطلق یدید می آورد این عصبیت Lely چنگ خولین قبیله ای می شد.و با جنك
بين عرب و غير عرب راه مى افتاد. در حال حاضر نيز تعصب و نزاد يرستى در بين
صفحه 51:
صفحه 52:
صفحه 53:
فصل سوم
تاريخ ييامبر
(مولادت ۰ بعثت و دعوت )
صفحه 54:
صفحه 55:
۰ 0
جند Slaw
نس : جرا محمد را پس از تولد به بادیه فرستادند اص ۷۱
س : نقش عبدالمطلب . ابوطالب و فاطمه ( زن ابی طالب ) رادر زندگی پیامبر. بنویسید.
س : نقش عبدالمطلب . ابوطالب و فاطمه ( زن ابیطالب ) رادر زندگی پیامبر. بنویسید .ص ۷۲ و۷۳
چرا محمدجذب فرهنگ ناسالم جامعه ی خود در دوره ی نوجوانی و جوانی نشد ؟ تجزیه و تحلیل
بکنید . ص ۷۲
ج : بزرگواری شخصیت ابوطالب بستر کامل آسمانی محمد شد .
صفحه 56:
امین.,حلف الفضول,حجر الاسود وتحتّث
: به فردی امانتدار. راستگو .با وقاره خوش خلق . کریم و شرافتمند گفته می شود؛
حوادث سالهای نوجوانی و جوانی سبب شد او را لقب امین دهند . مانند عدم حضور در آداب و
رسوم جاهلی مثل قمار . شراب . مجالس خوشگذرانی و ۷۳(۰۰)
۲- حلف الفضول : (ص ۷۴)در گذشته میان جرحمی ها پیمانی وجود داشت و اساس آن دفاع از
حقوق افتادگان بود بنیان گذاران پیمان کسانی بودند که نام های همه از ماده ی فضل مشتق
بوده است . فضل ابن فضاله ۰ فضل ابن حارث . فضل ابن وداعه . به اين جهت اين بيمان را
پیمان فضول گویند . محمد ۲۶ سال بیش از بعثت وارد این پیمان شد . ادامه ی داستان را به
کتاب فزوغ لدیت» سبسانی» جفر «صسن:۱۵۱ ۱۵۲۳۰
٠ - حجر الاسود :در ۲۵ سالگی در رویداد تعمیر کعبه در میان مردمی متعصب با خردمندگی
داوری کرد و ضمن احترام به همه ی قبایلحجر الاسود را به جای خود بازگرداند. تاریخ یعقوبی؛
ج ص ۳۷۳پاورقی ص ۷۴
؟- تحتّث : یعنی گرایش به خلوت و انزوا در پیامبر فزونی یافت هر روز که می گذشت
ناسازگاری محیط و فاصله ی روحی اش با مردم بیشتر می شد و خلوت و انديشه به شکلی
اسرار آميز زندكى اش را فرا كرفت ٠ لذا در طول سال بارها به كوهاى اطراف مكه وغار حرا مى
شتافت اين امر در ماه رمضان به اوج می رسید . کسی چه داند که پیامبر در این دوران به چه
engage js cuntuall ys تجابجامعه از اجارت شرک» آزمان آن جنابتدز ایام dy deed
صفحه 57:
oF
صفحه 58:
؟ تن :در خصوص ازدواج خدريجه با محمد يه سئوالات زير.ياسخ دهید
۱- علت تأخیر در ازدواج؟ ۲: حل این مشکل؟ ۳- :عکس العمل خديجه؟
ج۱: احتمالاً مشکل کمبود دستمایه ی زندگی.
ج۲ : هوشمندی خدیجه در تقبل هزینه ی ازدواج.
Ye : پیامبر اسلام بیش از ۲۵ سال از عمر خود را با خدیجه که ملکه ی
قريش بود سپری کرد . خدیجه خود را کنیز محمد می خواند .... رفتار
آن حضرت در جلب رضایت خدیجه و بخشیدن اموالش به تهی دستان
» بی توجهی به ثروت اندوزی . آزاد کردن زید ابن حارثه از قيد ب
و ارج نهادن به او مشعلی بود که به زودی خدیجه را از دهلیز وجود
محمد عبور داد . و به روشنایی خیره کننده قلبش رساند . از این پس
خدیجه دیگر تنها بانوی خانه ی محمد نبود بلکه همراز . همدم . همدل
بیق راهش به شمار می آمد . با او خدایش را می یافت و با رنج .
صداقت و پاکدلی اش را و در قالب این رنج ها بود که مقامی بالاتر از
مریم و زنان برجسته ی تاریخ یافت .
صفحه 59:
آغاز , سالت
ج : ۲۷ رجب در حالی که محمد عالی ترین مراحل کمال انسانی
و عقلانی را در ۴۰ سالگی پشت سر می گذاشت . در نیمه
شبی که آرامشی روحانی وجودش را فرا گرفته بود و جهان
طبیعت نیز همراه او دست نیاز به سوی خالق یکتا گشوده
بود . صحیفه ای نورانی در مقابل روح پاک و چشمان او
گشوده شد . محتوای آن فرمان رسالت بود و با امر به
خواندن . بدو ابلاغ مى شد . امين وحى او را ندا مى داد : يشم
الله الرّحْمنٍ الرّحيم . اقْرَأ باسمٍ ریک الّذی خلَق (0 خَلَقَ
الانسان من ge ۳ افراً ورنک الأكرّمْ (”) الذى عَلَمَ
بالقّم(۴) .پس از آنکه صدای جبرئیل در جانش طنین انداخت و به
آو گفت: که چگونه انسان به امر خداوند از کوچکترین فرات »پا به
عالم وجود گذاشته و با دانشی که خداوند به واسطه ی قلم به او
کرامت فرموده به منزلتی والا رسیده است .... ص ۷۶ ر.ش
صفحه 60:
در چگونگی نزول وحی برای پیامر اسلام ( افسانه اولین وحی)
چرا این افسانه در ست نمی باشد
۱- تولد روایت کننده در سال چهارم بعثت می باشد . به نظر نمی آید که خود از پیامبر شنیده
باشد .(ص 0/8
۲-... خدا و فرشته وحی می دانستند که پیامبر قدرت خواندن نداشته است ..
تکان پیامبر از سوی فرشته وحی برای یاد گیری امری غیر قبول است چون تعلیم امر ذهنی
است ... و از طرف دیگر اراده خدا کافی بود...
۴- باتوجه به آمادگی پیامر در در یافت وحی غافلگیر شدن او معنی ندارد .
۵- چگونه ممکن است اطلاعات بانو خدیجه بیشتر از پيامبر باشد وبا مشاهده ترس و لرز
حضرت اورا دلداری دهد .
۶- چگونه ممکن است پيامبر برای هدایت مردم مبعوث شده باشد و خود نداند .. و پیک الهی
را نشناسد...ونیازمند تأیید پیر مردی نایینای مسیحی باشد:
۷- این تردید ها با آیات قرآن نمی سازد : مّا کذّبٍ قوذ ما رأی(نجم ۵۳ آیه ۱۱)
۸- در کیفیت نزول آیات قرآن فرشته وحی با کسی در گیر نمی شود .
1- اين كزارش با كزارشات نظير جابر بن عبدلله . عبدالله بن عباس .عمروبن شرحبيلو ... ساز
گاری ندارد
صفحه 61:
6
2۳5
: زید ابن حارثه
: زینب » رقیه و ام کلثوم ( دختران پیامبر )
0 eee ES ee Se ee Sr
ee ee Ben ie keene ee ec
1 ee
Pa Pera a err ner
صفحه 62:
wi : با توجه به شروع دعوت اسلامی توسط پیامبربه سئوالات زیر پاسخ دهید
١ : مراحل دعوت را شرح دهید ؟ج : الف : مرحله ی پنهانی و علت آن
نبودن زمینه برای دعوت در میان مردم ۰ تربیت هسته ی اصلی تبلیغ » ایجاد
زمینه برای اعلام آشکار ؛ در این مدد"
یش از ادعای پیامبر خبر داشت و
وققق او زا ذز معابزدمی:ذیتنق:ه می گفقتة چوان عبذالمطلب از آسبان سخن
می گوید . ولی از محتوای دعوت پیامبر خبر چندانی نداشتندوبه همین دلیل
واکنشی نسبت به آن حضرت نشان نمی دادند . ص ۸۰۲
: چرا دعوت مرحله ی اول پنهانی بود ؟ . چرا مشرکان مزاحم او نمی شدند ؟ و
مدت دعوت فوق چند سال بود ؟
ب : دعوت آشکار مرحله ی دوم دعوت . دو مرحله ای بود : ابتدا دعوت از
خویشاوندان و در دو نوبت صورت پذیرفت » نوبت اول را ابولهب نا سپاسی کرد
و در نوبت دوم رسول خدا (ص) فرمودند : فرزندان عبد المطلب به خدا سوگند
در ميان عرب كسى را
صفحه 63:
در خواست کمک از قربش
نمی شناسم ارمغانی بهتر و برتر از ارمغان من. برای شما آورده باشد . . .کدامیک
از شما من را در اين امر یاری می کنیدتا برادر. وصی و جانشین من باشد.
(ص ۸۲) جز علی (ع) کسی به پیامبر پاسخ مثبت نداد و پیامبر سه بار
سخن خود را تکرار کرد و در هر سه. همه ی سرهای میهمانان پایین بود جز
على (ع) « و رسول خدا به علی اشاره کرد و فرمود : این برادر ؛ وصی و
جانشین من در میان شماست . ( منابع : ۱ : تاریخ طبری . ج ۰۲ص ۰۶۲ ۲:
الکامل فی التاریخ » ج ۰۲ص ۰۴۰ ۲ : مسند احمد , ج ۰۱ص ۰۱۱۱ ۴:
شرح نهج ... الحدید » ج ۰۱ص ۵۰۱۱۱ : الغدیر » ج ۲۷۸۰۲)
س باز نظر عققلی دعوت از خویشاوندان را چگونه می توان تحلیل کرد ؟ ص ۸۳
مرحله ی دوم دعوت آشکار یا دعوت عمومی : پس از آنکه فرشته ی وحی فرمان
هدایت عمومی «فَاضدَغ ye Co 815 jab Le الم کین »(حجر آ )٩۴
صفحه 64:
عكس العمل قريش در برابر دعوت
س : بيان اصول بنيادين و منطقى اسلام . انديشه ى مردم رابه جه عكس العملى
واداشت ؟
ج : الف : عده اى را به تفكر واداشت . ب : عده ای نیز برآشفتند .
س : كروه هاى أشفته شامل جه كسانى يودند ؟
و عت حا lg 05200
فكر مى كردند .
الَذِينَ (iss دتم م لهو ولَعبا وعَنْهُمُ لْحَياةُ اليا ايوم تَنْسَاهُمْ ABI gcd LAS
يَجْحَدُونَ » (OY jal lel)
صفحه 65:
عكس العمل قريش در برابر دعوت
ن اجتماع را بى مقدار.< وَقَالَ
"أ افراةى که خوقررا توت الست .مظيقات :با
ها إِفْكٌ قَدِيمٌ » ( احقاف آيه ى )1١
؟ -آنان ن که اعتقا چبر را دستمایه ی کار خود قرار داده بودند <٠ وَقَالَ الّذِينَ
نحل آيّه ى ١0 )مشركان كفتند: اكر خدا میخواست. نه ما و نه پدران ماء غير
اورا يرستش نميكرديمءو جيزى را بدون اجازه او حرام نميساختيم. (آرى»
کسانی که پیش از ایشان بودند نیز همین کارها را انجام دادندولی آیا پیامبران
وظیفه ای جز ابلغ آشکار دارند؟!
۵ - گروهی که بر اثر رذایل اخلاقی نمی توانستند موقعیت ارزشی پیامبر و
خاندان وی را بپذیرند .
۶ آنان که لجاجت و تعصب بیجا . شخصیت انسانی شان را مسخ کرده . نه تنها
نود نمی انديشیدند بلکه بیداری سایر انسان ها را نیز نمی خواستند .
صفحه 66:
تحلیل جامعه ی چهار نفری صدر اسلام
ج : خدیجه » علی و زید سه یار پیامبر بودند » شکل گیری این جامعه مخالف
ارزش های حاکم در آن رمان بود :
۱ :یمان آوردن یک زن ارزش تک بعدی مرد سالاری راه نفی می کند .
۲ : ایمان آوردن علی (ع) ده ساله ارزش سالخوردگی راء نفی می کند .
۳: یمان زید و عضویت او در این جامعه بیانگر نفی برده داری است
( سئوال کلیدی ) در جامعه ی جاهلی عربستان اصالت و برتری به چند اصل
استوار بود ؟
ج : مرد بودن . داشتن سن بالا ۰ آزاد بودن ( برده نبودن )
صفحه 67:
س : علل مخالفت با اسلام :
1( مهمترین علت هم جهت نبودن اسلام با فرهنگ حاکم (شرک)
۲ ایمان به پیامر سبب فروپاشی نظام قبیلگی بود .
جهت گیری قرآن برتوزیع برابر مزایای اجتماعی.
CS یذ آبی لب وب - م2 له وَمَا كَسَبَ هركز مال و ثروتش و آنجه را به دست
آورد به حالش سودی نبخشید.
1 ۲ رقابت سیاسی بنی هاشم با بنی امیه. (F
۵ بشر بودن پیامبر وَقلوا ما هذًا الرَسُولٍ یال الْعَام وَْمُشی فی الاسواق لوا آنزل إِلَيْهِ
des 385 SL تذیرآو گفتند: چرا اين پیامبر غذا می خورد و در بازارها راه می رود؟! ) نه
سنت فرشتگان را دارد ونه روش شاهان راا (چرا فرشته ای بر او نازل نشده که همراه وی
مردم را انذار کند ) گواه صدق دعوی او باشد
۶ گرایش طبقات پائین به پیامبر
صفحه 68:
: اقدامات مشرکان
الف : شگردهای مسالمت آمیز (گفتگو) :
١ ) سیاست های مسالمت آمیز : سران مشرکان برای ممانعت از فعالیت های
رسول خدا. پیش ابوطالب شتافتند و اقناع شده برگشتند .
۲ در بار دوم : عتبه ابن ربیعه را پیش ابوطالب . برای جلو گیری از فعالیت های
محمد (ص) فرستادند .
عتبه خطاب به ابوطالب گفت :پیش از اين از تو خواستیم کردار برادرزاده ات زیر
نظر بگیری و تو به درخواستهای ما توجه نکردی . اکنون اعلام می کنیم
|[ انتقادات او قابل تحمل نیست ] ... وگر نه با او و تو پیکار خواهیم کرد » تا یکی
از دو گروه از میان برود .( السیره النبویه ۱ ص ۳۲۲ )
پاسخ رو درو : سخنی به بلندای تاریخ
آیا این سخن را به یاد دارید؟
صفحه 69:
پاسخ رو درو : سخنی به بلندای تاریخ
به خدا سوگند . اگر خورشید را در دست راست
و ماه را در دست چیم قرار دهند و بخواهند
من از پیگیری هدفم . که همان تبلیغ آيين
اسلام است . دست بردارم » هرگز چنین
نخواهم کرد . تا انکه خداوند آن را پیروز
گرداند يا در این راه کشته شوم . منبع :
السیره النبویه » ج ۱ص ۳۳۲
صفحه 70:
به خدا سوگند . اگر خورشید را در
دست راست و ماه را در دست جيم قرار
دهند و بخواهند من از پیگیری هدفم .
که همان تبلیغ ابین اسلام است .
دست بردارم . هرگز چنین نخواهم
کرد . نا انكه خداوند ان را ييروز
كرداند يا در اين راه كشته شوم . منبع :
صفحه 71:
ea
صفحه 72:
س : پس ازپاسخ رودر رو . عکسل العمل هاشمیان و مطلبیان چه بود؟
ج : پس از این رویداد ابوطالب ضمن
اعلام آمادگی خود برای دفاع نظامی
از پیامبر همه ی هاشمیان و
مطلبیان را به حمایت از پیامبر
دعوت كرد جز ابولهب همه
يذيرفتند . منبع : الكامل . ج ۰۲
ص ۶۲
صفحه 73:
نیرنگهایمردم فرییا دیپلماسی(3
- دیپلماسی مجموعه ی فعالیت هلیی است که با هدف ایجاد
رابطه ی مسالمت آمیزمیان جوامع از طریق «اقناع », «
پیشنهاد پاداش » و تهدید به مجازات. صورت مى كيرد .
س : مشركان بس ازآنكه ازتأثيردر ابوطالب مليوس شدند. جه
سیاستی را اتخاذ کردند ؟ ج : دیپلماسی با وسایل نظیر
فرمانروایی . ثروت و ...و پیامبر اسلام در جواب آنها قسمتی
از سوره ی فصلت را برای آنها قرائت کرد : اسلاید بعدی :
صفحه 74:
قرائت قسمتی از سوره ی فصلت در جواب به قربش
بنمل [خم حيم. تویلمرخمن»
us ditble ats 0 eo Ll عربلتوم
eis pos] Sel Lois Ie Ny
لا (gran وی Kgs فیاکه مت
yes عون st Lays بر وم"
يوحي 3 | هکم | 4 ولحذ فَاسْتَقيموا al!
«وَلسْتَغْفْروُ وَمَيْلَل لْمَشْرِكيّذه)
صفحه 75:
ترجمه obi آول سوره ی فصلت
به نام خداوند بخشنده بخشایشگر - حم.
اين کتابی است که از سوی خداوندرحمان
ورحيم نازل شده است.
کتابی که آیاتش هر مطلبی را در جای خود باز گو
0055 درحالی که فصیح و گویاست برای
جمعیتی که آگاهند.
قرآنی که بشارت دهنده و بیم دهنده است. ولی
بیشتر آنان رویگردان شدند. از این رو چیزی
صفحه 76:
ادامه ترجمه آیات سوره ی فصلت
آنها گفتند: قلبهای ما نسبت به آنچه ما را به آن دعوت
می کنی در پوششهایی قرار گرفته و در گوشهای
ماسنگینی است. و میان ما و تو حجابی وجود دارد.
يس تو به دنبال عمل خود باش ما هم برای خود عمل
می کنیم.
بگو: من فقط انسانی مثل شما هستم. این حقیقت بر من
وحی میشود که معبود شما معبودی یگانه است.پس
تمام توجه خویش را به او کنید و از وی آمرزش
طلبید. وای برمشرکان!
صفحه 77:
نیرنگ های مردم فریب
««گفتگوی مستقیم
س : دبیلمات قریش. در اين سباست كه بود ؟
ج : عتبه بن ربیعه
س:دربسته ی پیشنهادی قریش کدام وسیله ی
دیپلماسی کار گشا بود توضیح دهید .
ج : مزایای اجتماعی در تمامی ابعاد » احترام »
ثروت . قدرت و ...
صفحه 78:
4 : پبیامبر pin?
در واقع به ترور شخصیت پیامی ر اسلام (ص) روی
آوردند که بسیار نا جوان مردانه بود .۰ اگرچه پیامبر
اسلام بسبار بردیار بود » گاه دلکیر
می شد و د رگوشه ای به اند يشه فرو مى رفت ولی فرود
آمد نآبات امیدیخش, قلیش را نیرومند می ساخت :
هی ۱۵ آبه ی ۹۵
« انا کفیناک المشتهزئین »
صفحه 79:
سئوال : برخی از زمینه های استهزا را با توجه به آیات قر آن بیان کنید
ج :۱- شکنجه های جسمی و روانی : ابوجهل روزی پیامبر را در
صفا دید و به پیامبر ناسزا گفت .
" - بهانه كيرى هاى بى يايه : « إِنَّ هذًا لَسَاحرٌ مُبینْ »
۳ - درخواست انجام کارهای فرا بشری « وَقانُوا آن تُؤْمِنَ
لَك حَنَى تَفْجُرَ AS SI 955 910+) leg SiN Go I
من تخیل QI 5 HA AB oes تفجیراً (8۱)أو تشقط
عمت عَلَيْنَا كسَفاً و تأتى بالله وَالْمَلآئكَة
slaves کون تک بَبْتَ من رُحْرّف أو تَرْقَى فى السّماء وَل
تنز
1g ¥] Cas ولا )٩۳( «
صفحه 80:
بسرخواز زمینه هاولستهزا را بسا تسوجه بسه آباتقرآنسیانگ نید :
۴-پرسش های نا معقول : «ویشألونک عن الرُوح
To! YS من آَمر ری وما آوتیتم مُن العلم إلا
قلیلاً »
۵ تهمت سحر و جنون : :۰« گذلک ما أَنَى الّذِينَ
من قبلهم من رَسول الا قالوا ساحر gf مَجْنُونَ »
| پاورقی ص ۱۸۹ | منبع : ۱: الکامل فی التاریخ «
ص ۰۵۹۲ ۲ : الانصاب و الاشراف . ج ۰۱ ص
ort
صفحه 81:
ه : اقدامات عليه بنيان فکری نهضت ۱
كارساز ترين سلاح رسول خدا (ص) در دعوت ييام
نهفته در ايات قرآن بود .
قرآن از مسائل بنيادى صحبت كرده است كه توجه
هر شخصى را به خود جلب می کند . نظیر
آفربنش . وحدت آفریدگار» غایت مندی هستی »
بهسازی مناسبات فکری در فرهنک .اقتصاد و
اجتماع جهت صاف كردن جاده كمال يشر...
صفحه 82:
«اقدامات علیه بنیان فکری نهضت «قرآن
۱: تحریم گوش کردن قرآن : سیره النبوبه . ج۱. صص ۲۴۲
و 87" ؛ اسد الغابه فى معرفه الشسخانه:: این اسیر «ج ۳: صصن
۵و ۵۴
۲ : ایجاد هیاهو به هنگام تلاوت قرآن
۳: بزرگان قریش به سفرا یا کارگزاران خارجی توصیه می
کردند به همگام زیارت خانه ی خدا در گوش خود پنبه کنند
و از نزدیک شدن به پیامبر بیرهیزند . مثال : داستان طفیل
ابن عمرو دوسیاز طایفه بنی غنم و اسعد زراه : «وقال الّذِينَ
كفَرُوا لا تَسْمَعُوا لهذا الْقرْآنِ وَالْعَْا فيه للم لبون »
صفحه 83:
اقدامات علیه بنیان فکری نهضت «قر آن»۲
۴ افسانه خواندن قرآن
۵ : داستان های نضر بن حارث
۶: تردید در وحیانی بودن قرآن
۷ ترویج افسانه های منطق ستیزی. مانند افسانه ی
غرانیق
-منبع گزینه ی ۷ : فروغ ابدیت . ج ۱. صص ۲۷۴ الی ۲۸۰
صفحه 84:
اقدامات علیه حامیان نهضت
روش اقدام : -سرزنش مخصوص افراد طبقه ى اشراف
- تحریم ویژه ی بازرگانان
-شکنجه برای طبقه ی محروم : منبع : الکامل .
ابن اثير . ج ۱. ص ۵۸٩
كستردكى شكنجه و غير قابل تحمل بودن آنها .سبب
شد. پیامبر اسلام . مسلمانان را به هجرت. امر نمودند
صفحه 85:
مراحل هجرت به حيشه
این هجرت طی دو مرحله در سال پنجم بعئت
صورت گرفت:
مرحله ی اول ۴ + ۱۱ و در مرحله ی دوم به
فاصله ی چند ماه در حدود ۳ نفر با ریاست
دیپلمات مجرب پیامبر ( جعفر ) صورت گرفت .
س : مشرکان قریش برای باز پس گرداندن
مهاجران . به چه اقدام eb دست زدند ؟ صص
415%
صفحه 86:
تسرور پسیامبر -7
: ترور پیامبر :
پس از نا کامی مشرکان قریش در بازگرداندن مهاجران »
مشرکان پرخاشگری کردند وپاسخ این پرخاشگری.
پیشنهاد ترور پیامبر بود و ابوطالب در دفاع از پیامبر
حساسسن تر شد . ص ٩۳
س : عكس العمل ابوطالب در توطثه ی ترور پیامبر چه بود؟
صفحه 87:
اقدام مهم مشرکان قربش برای مهار کردن
دعوت ييامبر جه بود ؟
: انزواى سياسى و محاصره ی اقتصادی :
س : قریش وقتی که در طرح ترور نا موفق شدند . جه
طرحی را برای پیامبر و بارانش بوجود آوردند ؟
ج : در دارالندوه سران قبلیل و اشراف متنفذ قریش با
سوگند نامه ای طرح تحریم اقتصادی را بوجود آوردند و
شرط لغو این تحریم. تسلیم نمودن پیامبر به مشرکان
بود .
صفحه 88:
با توجه به تحریم اقتصادی به سئوالات زیر
پاسخ دهید
-۱: مفاد پیمان را بنوبسید .۲-۰ : مدت تحربم چند
سال طول كشيد ؟
۲: حامیان پیامبر در کجا جمع شدند؟- ۴: وضع
اقتصادی شعب نشینان چگونه بود ۶ - ۵ : از مقاومت
محمد (ص) و بارانش در شعب به چه نتیجه ای می توان
رسيد 5 ۶: پيامد های تحریم را پس از شکست
بنويسيد . ص ۰۹۴۰۹۳ ۹۵
صفحه 89:
شکست تحریم وپی آمد های آن
س : چرا مشرکان دست از محاصره ی اقتصادی برداشتند ؟
حکیم ابن حزام .هشام ابن عمر .ابوالعاص ربیع که بودند ؟و چه
کردند؟
س: س . : هشام بن عمر ,زهیر ابن ابی امیه .مطعم ابن عدی.ابی
البختری و زمعه چه کردند؟
س : پیامد های ناگوار تحریمرا بیان کنید ؟
صفحه 90:
س : حمایت ابوطالب از محمد (ص) را تحلیل عقلانی بکنید .
ج :۱ : فداکاری بدون پشتوانه ی لیمانی به یکتا پرستی امکان
پذبر نیست .
۲ : تعصب تا حد قربانی کردن تمام اعضای خانواده قابل
قبول نیست .
۳: به شهادت تاريخ از وداع محمد (ص) با ابوطالب به هنكام
وفات او می توان به پیوند عمیق اعتقادی ابوطالب پی برد : «
عموجان . خداوند پاداش نیکت دهد » سرپرست روزگار
یتیمی . مربی کودکی و یاور بزرگی ام بودی » : تاربخ بعقوبی
,۲ص ۲۵
صفحه 91:
مهاجرت از مکه به مدینه
مهاجرت از مکه به مدبنه :
س : محمد(ص) بن بست دعوت خود را در مکه چگونه باز کرد ؟
ج :۱: پیامبر در عرضه ی اسلام به قبایلی که با هدف تجارت و
زبارت وارد مکه مى شدند توفیق چندانی نمی آورد .۰.. ص
ay
۲ : بنابراین آن حضرت اقدام به تبلیغ اسلام در خارج از مکه
نمودند . لذا سفری به طائف کرد ولی این سفر پیامد مثبتی
نداشت .
صفحه 92:
پیمان عقبه ی اول و دوم
در بازگشت از این سفر با تنی چند از بزرگان قبیله ی خزرج در
مراسم E> دیدار کردند . بثربیان به دلیل اطلاشعات قبلی از
بهودیان در مورد بعثت پیامبر آمادگی ذهنی داشتند لذا از
درخواست پیامبر استقبال نمودند و به این وسیله پیمانی
منعقد گردید .
س : مفاد پیمان عقبه ی اول ودوم را بنویسید .
صفحه 93:
در بازگشت از این سفر با تنی چند(۶ نفر) از بزرگان قبیله ی
خزرج در مراسم حج دیدار کردند . بثربیان به دلیل اطلاعات
قبلی از بهودیان در مورد بعئت پیامبر آمادگی ذهنی داشتند
« لذا از درخواست پیامبر استقبال نمودند و به این وسیله
پیمانی منعقد گردید .در سال بعد اولین پیمان عقبه بسته
می شود .
س : مفاد پیمان عقبه ی اول را بنویسید .
صفحه 94:
صفحه 95:
الف ) مطعم ابن عدى که بود؟
ب ) عتبه . شيبه. ربيعه و عداس كه بودند ؟
ج ) از نخله و حراء جه مى دانيد ؟
د)مطعم ابن عدى كى در كذشت؟
)3
ر) پیامبراسلام ص ازمطعم این عدی جگونه ياد مى
منبع : فروغ ابدیت
صص ۲۲۲ الی ۳۲۴
صفحه 96:
طرح دارالندوه
س : خزرجیان به هنگام بازگشت از یثرب از پیامبر چه تقاضایی نمودند ؟
( مصعب بن عمیر . ر . ک به اعلام الوری باعلام الهدی . ص ۵۷)
س : پیمان عقبه ی دوم را توضیح دهید .
: طرح دارالندوه :٩
س : پیامد مهم پیمان عقبه ی دوم چه بود ؟
س : مفاد طرح دارالندوه را بنویسید .
س : فرمان هجرت به مدینه . چگونه صادر شد ؟
ج : پس از فاش شدن پیمان عقبه ی دوم . آزار و اذیّت مسلمانان از
ناحیه ی مشرکان بیشتر شد . سوره ی ۴ آیه ی ۹۷ بر پیامبر نازل شد : ( در
اسلاید بعد )
صفحه 97:
2
فلسفه ی هجرت را از نظر قرآن بنویسید
ABS SSG لاه ظالمی
هم الوا فیم كُنْتمْ us gS
مُسْتَصْعَفِينَ فى oss el Ig 25M
آرض daly ait فِتهاجروا as
قاولتک Silay ates eae
صفحه 98:
: مقدمات هجرت پیامبر از مکه به مدينه
: پیامبر (ص) . علی (ع) را فرا می خواند و امانات مردم را به او سيرد .
۲ :به او فرمود : در بسترم بخواب و روپوش مخصوص بر خویش بیفکن .
س : لیله المبیت چه شبی است ؟ سوره ی ۲ آیه ی ۲
iY
LAS co pb ogo ull G0 » ابْتغَاءَ مَرْضَات اللّه وَاللّه رَؤُوفٌ بالعبّاد
«
و پیامبر خدا در حالی که آباتی از سوره ی یاسین را می خواند از منزل
خارج شد :
«وَجَعَْنَا من بَيْنِ مهم سَدا ومن خلفهم سَذا فاعَیناهم هم
لا يُبْصِرُونَ »
او اس ی ها قار غلا كو ديقف كداأء أو اد اس ee ols apslivausdh
صفحه 99:
(ae gen a
سفر تحت يه شام
(ote po as
رجب سال Js
رمضات سال, اول بت
صفحه 100:
فصل چهارم :
ار پر از
| هجرت و حکومت |
صفحه 101:
= fo
تأاسیس ملت و گسترش اسلام
پیامبر اسلام (ص) روز دوشنبه در دهکده ی قبا ( دوازده کیلومتری مدینه ) و اقامت
تا آخر هفته و تأسیس مسجد قبا : منبع : فتوح البلدان . صص ۱۷ تا ۱٩ و مروج الذهب . ج ۲.
ص ۲۸۶
س : به مفاهیم تاریخی زیر توضیح مختصری بدهید .
- ثنیه الوداع :
- زمام شتر را رها بکنید . حیوان مأمور است :
- ابو ایوب :
-اولین نماز جمعه :
- مهمترین و نخستین اقدام عملی پیامبر در جهت پیوند دين و دانش :
ابن خضير (و ييامبراص ۱۰۵
صفحه 102:
چند سوال
1 ) ails iso از نظر قرآن LI
بها نم استضعافو ضعيفبودن
دریک
جامعه ظالم .هضم شد ؟ نظر امام
صادق (ع) در اين مورد جيشت؟
مقدمه هجرتييامبر اسلام به(2
مدينه را مشروحاتوضيح دهيد .ص
1035102
يشاز هجرنمهمترینلقدام pro lL ) 3
استلام چم سود ؟ بشاز ساخت
صفحه 103:
وحدت جامعه در سایه ی پیوند معنوی افراد
وحدت جامعه در سایه ی پیوند معنوی افراد : ص
۱۰۵
س : پیامبر (ص) پس از ورود به مدینه برای انسجام بخشی بین
ياران خود دست به جه اقدامى زد ؟ و ييامد أن جه بود ؟
ص ۱۰۵ و ۱۰۶
س : پیمان برادری پیامبر (ص) و علی (ع) را تحلیل نمایید . ص
س : آیه ی زیر در انسجام اجتماعی مهاجران به مدینه چه تأثیری
داشت؟ ص۱۰۵
تما الموْملون حو فأضْلحُوا ب
ویک اقا له للم زحمون
صفحه 104:
اقدامات پیامبر (ص) برای تأسیس حکومت
۱: ایجاد وحدت . ۲ : تضمین و تثبیت
وحدت ( ایجاد میثاق نامه ) . ۳ : دفاع
مقابله با منافقان
بخش است؟ ۰مورد !1315 بنويسيد
صفحه 105:
سه بخش عمده ی میثاق نامه ی نخستین اسلامی
الف : روابط اوس و خزرج و انصار و مهاجرین
نسبت به یکدیگر در آن زمان خاص .
ب : قرارداد ترک تعرض بین مسلمانان و
مشود .
ج : بخش عمومی وجهانی
صفحه 106:
قسمتی از مفاد نخستین میثاق نامه(روابط
اوس وخزرج و..)
مسلمانانملتىولحدند. ؟ : عدا لتبيشكى 7: مسلمانان: 1
باییگر خود و بینولبلنند. ۴ : عدم تبعیض ۵ : هر
مسلملنیبه کسیبناه دهد باه او نزد همه ی مسلمانان
محترملست ۶ :لص(قصاص, ۷ : حضور همه ی مسلماناردر
پیمانصلح. ۸ : بسرخورداریب هود مسلمانشده از بای
مسلمانان ٩ : یسهود بسنیعوف| و سلیر یسهودیان] در حکم
یکلم تسیب اشند. ۱۰ :گر مسلملنیبیما زب ستصقندارد
پیمانش کر اشد. ۱۱ : مرجع قضلیییسولخدلست منبع:
سيره الیییه . ج ۲. ص ۱۴۳ تا ۱۴۶ و بسهار . ج ۱۹.ص ۱۱۰و ۱۱۱ و
فروغلبسیتج ۱. ص ۳۷۷ تا ۳۸۷
صفحه 107:
در دفاع از مدینه به سوالات زیر پاسخ دهید؟
-ماهیت جنگهای پیامبر :
س:در کدام جنگ ها پیامبر اسلام شرکت مستقیم داشتند ؟علت اساسی
این جنگ ها چه بود ؟ص ۱۰۹
س : اسلام برای حفظ چه مسائلی . جنگ را ضروری می داند ؟
س : آيا از نظر اسلام اختلافات دینی توجیه گر جنگ می باشد ؟ ص ۱۱۱
«فلْ با هل الکتاب تَعالوا ای کلم سَواء ی
تَعْبّدَ إلا الله ولا تشرک به SR Vg Lb 5
أَرْيَاباً من دون aul فان تَوَلُوا فَقُولُوا اشهذوا با مُسْلمُونَ
»ص ۱۱۱
صفحه 108:
جهت دهی تدریجی مناسبات
اقتصادی "۳
و تجدوة rey al sas الله
و نماز را بریا دارید و زکات را
ادا كنيد, و هر كار خيري را
براي خود از پیش مي
"wf وم و۰ ۱ mee د ۱۰ 1( و
صفحه 109:
جهت دهی تدریجچجی مناسبات
خیه دوي Sus, aah
وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ الْسَّبِيلٍ
وَإِلسَائِلِينَ وفي الرّقاب
صفحه 110:
جهت دهی تدریجی مناسبات
SPIE PGA ys (cs به سوي
مشرق و) یا(مغرب کنید» وتمام گفتگوي شماء درباره قبله وتغییر
آن باشد» و همه وقت خود را مصروف آن سازید» (بلکه نيكي)
ونیکوکار( كسي است که به خدا و روز رستاخیز وفرشتگان و
کتاب) آسماني ( و پیامبران» ایمان آورده»ءمال خود(را؛ با همه
علاقه اي که به آن دارد» به خویشاوندان و یتیمان ومسکینان
وواماندگان در راه سائلان و بردگان» انفاق مي کند» نماز را برپا
مي دارد وزکات را مي پردازد»و) همچنین كساني که به عهد
خود- به هنگامي که عهد بستند - وفا مي کنندءو در برابر
محروميتها و بيماريها و درمیدان جنگ استقامت به خرج مي
دهند»اینها كساني هستند که راست مي گوینده) وگفتارشان با
.اعتقادشان هماهنگ است»(و اینها هستند پرهیزگاران
صفحه 111:
جهت دهی تدریجی مناسبات
بيامير رر ,اقتصادف و معنوكب., اقتضاى
زمينه های اجتماعی وني Ty xis
بيان مى كرد و درجهت سامان دهى
وضعيت جامعه و حكومت كام بر مى
داشت .اين واقعيت دركنار تفاوت هاى
ريزى اقتصادى رشا اشكار مى ساخت در
تخلف نايذير زكات - كه سرييجى ازان
موه SSNS eae eee لجرا
دن اين ميان آنچه بیش از آثار ظاهری
صفحه 112:
نا الصْقاتْ لِلفقراء والعساکین والعاملین لها وله قوب
وَفِي اليّكَابِ وَالَْارِمِينَ وَفِي سَبِيلٍ الله وَابْنِ السَِّيلٍ فُرِیضَة من
ASS ule dhs ail
زکاتها مخصوص فقرا و مساکین و كاركناني است که براي )
جمع آوري ( آن زحمت میکشندءو كساني که براي جلب
محبتشان اقدام میشود» و براي ) آزادي ( بردگان؛ و ) اداي دین
( بدهكاران»و در راه ) تقويت آيين ( خداء و واماندگان در راه»
اين» يك فريضه ) مهم ( الهي استء و خداوند دانا و حكيم است.
صفحه 113:
صفحاتی ازتاریخ اسلام عبدالحسین زرین کوبزرین ص
۶۰ ۲۶۹
صفحه 114:
ماهیت جنگ های پیامبر اسلام
لا يَنهَاكُم لله عن الذین آغ یوم في الثبن وم يُخْرِجُوكُم من دِيَارِكُمْ أن
َبَرُوهُمْ Cand ail Sy aga) lauds الْمعْسِطِينَ
خدا شما را از نيكي كردن و رعايت عدالت نسبت به كساني كه در امر دين
با شما بيكار نكردندو از خانه و ديارتان بيرون نراندند نهي نميكند» جرا
كه خداوند عدالت بيشكان را دوست دارد.
sino i id eas v5 عن انمد ارا أن ترا تور
Bl ke وَالنُّوَى وَلآ تَعَاَنُوا عَلَى الْإثم shally وَانُْوا لله إن Syst Ad
الاب
و خصومت با جمعيتي که شما را از آمدن به مسجد الحرام ) در سال حدیبیه
( بازداشتندءنبايد شما را وادار به تعدي و تجاوز کند. و ) همواره ( در
راه نيكي و پرهيزگاري با هم تعاون کنید.و ) هرگز ( در راه گناه و
تعدي همكاري ننمایید. و از ) مخالفت فرمان ( خدا بپرهیزید که مجازات
خدا شدید است!
صفحه 115:
ماهیت جنگ های پیامبر اسلام
ath Wi آمنوا انوا في الم کف ولا تبُوا خطوات الشیطان
ron jie asl 44)
اي کسانیکه ایمان آورده اید! همگي در صلح و آشتي درآییدءو از
گامهاي شیطان» پيروي نکنید» که او دشمن آشکار شماست.
الانسان خُلِقَ هَلُوعاً
. بيقين انسان حريص:وكم طاقك آفريدهاشده است»
صفحه 116:
ماهیت جنگ های پیامبر اسلام
تام من U8 ما سوه وان تغوا نغمت ال لا تخصوها ای
الانسان SUS allel
و از هر چيزي که از او خواستید» به شما داد» و اگر نعمتهاي خدا
را بشمارید»هرگز آنها را شماره نتوانید کرد. انسان» ستمگر و
ناسپاس است.
إنَا عَرَضْنا GLYN عَلَى السَّماوَاتِ وَالْأَرْضٍ وَالْجبَالٍ J oi
Wilds وآشففن منها وحملها الانسان إِنّهُ كَانَ ظَلُوماً جَهُولاً
ما امانت ) تعهد» تکلیف» و ولیت الهي( را بر آسمانها و زمين و
کوهها عرضه داشتیمآنها از حملان سر برتافتنده و از آن
هراسیدند»اما انسانآن را بر دوش کشید» او بسیارظالم و
بود»)چون قدر اين مقام عظیم را نشناخت و به خود ستم کرد(.
صفحه 117:
شیوه های بسیج واصول جنگی پیامبر (ص)
س : کدام رزمنده عملش در راه رضای خداست ؟ ص ۱۱۲
ج : برای خدا و اعتلای حکم حق باشد .
س : سیره ی رسول خدا در جنگ با مشرکان و کقار چه بود ؟ ص ۱۱۲
س : شیوه های بسیچ نیرو ها توسط پیامبر اسلام (ص) را بنویسید . ص ۱۱۳
بنیه ی فکری
ج : استقبال از رزمندگان . حضور خود و خویشان در صف اول . ت
رزمندگان . تبلیغ احد الحسنیین . استفاده از ابزار تبلیغاتی . دعا و نیایش برای
پیروزی رزمندگان . برخورد جدی با کانون های تبلیغاتی شایعه ساز علیه نیروها
و
س : برخی از اصول جنگی پیامبر اسلام (ص) را بنویسید .
۱: شناسایی دقیق . ۲: اجتناب از جنگ در چند جبهه . ۳: رعایت اصل غافلگیری . ۴ : فشار
اقتصادی بر دشمن . ۵ : مراقبت کامل از وحدت رزمندگان . توجه به اصول اخلاقی و انسانی و..
صفحه 118:
آیا عوامل گسترش اسلام با جنگ و معجزه بود؟
تكيه ی صرف بر عوامل فوق . اعتقادی ناروا است . به اين
دلیل که اولا دوران مکه بدون جنگ پیش رفت . USE
در دوران مدینه تعداد کمتری از جنگها مربوط به
مشرکان است و اکثر جنگ ها جنگ با منافقان و
پیمان شکنان بوده است . ثالثا تعداد سياهيان
اسلام کمتر از تعداد سپاهیان دشمنان بوده است .
رابعاً تکیه بر معجزه به معنای امداد های غیبی هميشه
با شرط استقامت و مقاومت حاصل شده است .
س : عوامل پیروزی مسلمانان به چند عامل عمده تقسیم می
شود ؟
صفحه 119:
جتول زیر آمار کتتگان جنگهای زمان پیامب :3 را براساسی منابع تاریخی تتان" ۰
7 yp aes oes
at ot BEE 5 عمجت ال
see | eee | sre تاريخ
ar ay
صفحه 120:
* آیا عدد ۱۳۰۶ که میانگین آمار پنج منبع مهم
معتبر است و در موارد اختلاف با مراعات اعداد
حد اكثر تنظيم شده ؛ با آمار مقتولان جنك
های صلیبی . مسيحيان » و ديكر سردمداران
جهان قابل مقایسه است ؟ با توجه به آنچه
گذشت . آیا می توان چنین گفت که حضرت
محمد (ص) اسلام را بوسیله ی شمشیر در
قلب مردم جاى داده است ؟!
صفحه 121:
پیامبر و بسیج نیرو ها
بر پایه اسناد تاریخی پیامبر اسلام (ص) شیو ه های زیر را در بسیج رزمندگان
بکار می گرفتند :
١ اسبقبال و بدرقه ی رزمندان ۲ 7 برخورد جدی با مراکز تبلیغاتی و ضد
مقاومت و شایعه سازان ۳ - نوید پیروزی و تشویق رزمندگان
۴ - قرار دادن نزدیکان در صف مقدم ۵ - طرح اهمیت شها دت برای
رزمندگان ۶ - اسفاده از تبلیغات (قرآن سرود اشعار ... ) ۷ - تمرینات
( مانورها) وتبلیغات ۸ - بقویت معنوی ( دعا و اعتقاد ۹6.۰ - مقاومت در میدان
نبرد ۱۰ - تقویت از نوع شنوایی ۱۱ - سهیم کردن زنان معتقد در تشویق
مجاهدان 7۱۲ عیادت از مجروحان جنگی
صفحه 122:
پیامبر و بسیج نیرو ها
بر پایه اسناد تاربخی پیامبر اسلام (ص) شیو ه های زیر را در بسیج
رزمندگان بکار می گرفتند :
١ اسبقبال و بدرقه ی رزمندان ۲ - برخورد جدی با مراکز تبلیغاتی
و ضد مقاومت و شایعه سازان ۳ 7 نوید پیروزی و تشویق رزمندگان
۴ - قرار دادن نزدیکان در صف مقدم ۵ < طرح اهمیت شها دت
برای رزمندگان ۶ - اسفاده از تبلیغات (قرآن سرود اشعار ... ) ۷ -
تمرینات ( مانورها) وتبلیغات ۸ - بقویت معنوی ( دعا و اعتقاد ..۹6 -
مقاومت در میدان نبرد ۱۰ - تقویت از نوع شنوایی ۱۱ 7 سهیم
کردن زنان معتقد در تشویق مجاهدان 7۱۲ عیادت از مجروحان
صفحه 123:
تدابیر جنگی پیامبر
اسلام به عنوان برنامه ی زنندگی و حکومت در صورتی می توانست به
اهداف خود دست یابد که برنامه ی دفاعی مناسب داشته باشد و واين
برای داشتن زندگی از امور فطری انسان است . بررسی ۲۳ سال دعوت
پیامر بیانگر این امر است که ایشان دارای برنامه کلان نظامی بوده واز
طرف دیگر در موقعیت های مختلف از تدابر مناسب استفاده جسته
اند... از جمله تدابیر نظامی آن حضرت - شناسایی دقیق از دشمن با
جمع آوری اطلاعات - اجتناب از در گیریهای همزمان - رعایت اصل
غافلگیری و رازداری - و فشار اقتصادی بردشمن - بهره گیری از نیرو
های تهاجمی ... و پوشش عمیلیاتی - حفظ وحدت نیرو ها - به کار
بردن شیوهای روانی - رعایت واعمال اصول اخلاقی اعتقاد به رفتار
شورایی -
صفحه 124:
پیامبر و بسیج نیرو ها
الف - فرمانده هوشمنانه
۱- تصمیم گیری هوشمندانه و سریع ۲- شجاعت فردی و قدرت جسمی
۳- دور اندیشی و روحیه ی تزلزل ناپذیر ۴- رعایت مساوات وشناخت
روحیه ها ....حفظ اسرار و رازداری جنگ ۵-.
ب : جنگ آوری مجاهدان
(هدف وانگیزه. حرکت وحیدی,توکل یقین به نصرت الهی . و امکانات
لازم .... دلدادگی سربازان به فرمانده ...(ماجرای نسیبه خزرجی)
رعیت عدالت در جنگ :
نبرد های poly دفاعی و برای تحکیم صلح بوده است . ۲- منازعات poly
اسلام (ص) خدایی وانسانی بوده است (غیر نژادی . غیر مادی و الهی و
آرمانی بوده است . ) به عنوان مثال : آموزش سواد به ده نفر باعث آزادی او
می شد . ازادی بی پولان بدون فدیه ایثار غذا برای اسیر
صفحه 125:
صفحه 126:
پیامبر و مخالفان
۱ بهودیان
س : بهودیان خود را فرزند چه کسانی می دانند ؟
س : سه قبیله ی معروف بهود را نام ببرید .
س : از نظر محققان. دو علت مهم مهاجرت بهود به سرزمین حجاز چه بود ؟
س : چرا بهود با پیامبر اسلام به مخالفت پرداخت ؟
ج : نژاد پرستی و سودا گری
س : مفاد پیمان عدم تعرض را بنویسید . ص ۱۱۶
س : هر کدام از قبایل بهودی زیر چگونه پیمان عدم تعرض را نقض کردند :
بنى قينقاع : ..
ص ۱۱۷
- بنى أقريضه :.
صفحه 127:
جرياننفاقو متفقان- 2
س : در كدام جريان هاى تاريخ اسلام مى توان نفاق را مشاهده كرد ؟
۱-احد ۲ بنی مصطلق ۲ تبوك ؟ احزاب ه مسجد ضرار ص 7١1و 1١18
١ :در جريان جنك احد منافقان به فرماندهى ابن ابى از سياه مسلمانان
كسستند و زمينه ى آشفتكى در سياه اسلام را بوجود آوردند .
: يس از
ييروزى مسلمانان در رويداد بنى مصطلق ( سال ششم ه ) سركرده
با ارائه ی طرحی اقتصادی تأکید کرد که اگر به پيامبر و مسلمانان
کمک مالی نشود . اصحاب از گرد او پراکنده می شوند . و مدینه را ترک
خواهد کرد . ( نزول سوره ی منافقین ) با نزول اين سوره همه مى
پنداشتندپیامبر ابن ابی را خواهد کشت . م ۰ ر. ک تاريخ اسلام . جمعی از
نویسندگان زیر نظر صادق آئینه وند .
صفحه 128:
جریان نفاق و منافقان
۳: در جریان آماده شدن مردم به جنگ تبوک . گروهی از منافقان در
منزل « سویلم بهودی > گرد آمدند و راه های جلوگیری از شرکت
مسلمانان در جهاد را بررسی کردند . بيامبر (ص) از اين ماجرا با
خبر شده و گروهی را مأمور ساخت تا انعقاد جلسه » توطئه گران را
غافلگیر کنند . ( م سیره ی نبویه .ج۲ ۰ ص ۵۱۷) وقتی سپاه
آماده ی حرکت شد . منافقان خود را به لشگر رساندند و از مدینه
بیرون رفتند ؛ در بین راه به رهبری « ابن ابی » باز گشتند .
بازگشت این گروه که در حد يك سوم سپاه اسلام بود , ضربه ی
روحی بزرگی به سربازان اسلام وارد ساخت .
صفحه 129:
جریان نفاق و منافقان
۴: به تحریک گروهی از Ghose بنی نظیر مشرکان مکه لشگر انبوهی
سازمان دادند و سال پنجم هجری به سوی مدینه حرکت
کردند .۰ . باز در همین جنگ بهودیان با نادیده گرفتن صلح در
جنگ خندق به یاری قریش شتافت ...
۵ هنگامی که پیامبر عازم تبوک بود » نمایندگان حزب نفاق خدمت
امبر رسیدند . به بهانه ی اين که پیران و بیماران آنها در شبهای
یک و بارانی » موفق نمی شدند که مسافت میان خانه ها و مسجد
را طی کنند . از او خواستند در محله ی خود مسجدی بسازند »
مبر (ص) پاسخی نگفت و تصمیم نهایی را به پس از مراجعت از
سفر موکول نمود . م : منازی واقدی . ج ۳ ص ۱۰۴۶
‘et
iE:
صفحه 130:
جریان نفاق و منافقان
حزب نفاق مسجد را به پایان رسانیدند » روزی که پیامبر به
مدینه بازگشت از پیامبر خواستند » مسجد را افتتاح نمایند
که آیه ای نازل شد و پیامبر را از جریان آگاه ساخت و آنجا
را مسجد ضرار خواند : ( مذهب علیه مذهب ) فروغ ابدیت .
ج۲. ص ۷۹۲و ۷۹۳ س ٩ آیه ی ۱۰۷:
IBS ally» منجداً ضارا کف وتفریفا ین
الْمُؤْمنِينَ و إرْصَاداً ol حَارَبَ الله ورسُوله من بل
یخن ان آرذنا[لا الخشتی وال يَشْهَدُ إِنّهُمْ لكاذبُونَ
«
صفحه 131:
صفحه 132:
اعلام رسالت جهانی
س : چه شواهدی بر جهانی بودن رسالت پیامبر اسلام وجود دارد :
۱ آیه ی ۲۸ سوره ی سباء ۳۴:
«وما آزسلناک ال pets wt BU
ذیراولکن النّاسٍ لآ يَعلمُونَ »
۲ آیه ی ۱۵۸ سوره ی اعراف ۷:
b> ۳
WAY والازض
els ay baht oil
جَميعاً Ke ai wl السّماوّات
۳ از میان ۱۸۵ نامه و میثاق نامه ای که برای دعوت به اسلام يا پیمان .
نوشته شده . ۶۸ نامه برای پادشاهان . بزرگان قبایل و راهبان (م.
ر .ک : مکاتیب الرسول . علی بن حسینعلی احمدی ؛ طبقات الکبری ۰
صفحه 133:
نامه به خسرو پرویز
الف : نامه به خسرو پرویز :
بسم الله الرحمن الرحيم
از محمد فرستاده ى خدا به كسراى بزرك ابران . درود بر آنكه حقيقت را جويد و به
خدا و پیامبر خدا ایمان آورد .... من به فرمان خداوند تو را به سوی او می
خوانم . او مرا برای هدایت همه ی مردم فرستاده است . تا همه را از خشم او
بترسانم و حجت را بر کافران تمام کنم . اسلام بیاور تا در امن باشی و اگر از ایمان
و اسلام سر بر تافتی . گناه ملت مجوس بر گردن تو است .
بيك : عبد الله ابن حذافه سهمى قرشى
خسرو يرويز ضمن توهين و بى احترامى به نامه ى prolly . به فرماندار يمن دستور
دستكيرى او را صادر كرد.
صفحه 134:
نامه به قیصر روم
بسم al الرمن الرحیم
از محمد فرزند عبد الله به « هرقل » بزرگ روم . درود بر پیروان هدایت . من تو
را به آیین اسلام دعوت می کنم ۰... ای اهل کتاب ما شما را به یک اصل
مشترک دعوت می کنیم ؛ غیر خدا را نپرستیم . کسی را انباز او قرارندهیم و .. .
پیک : دهیه کلبی
نتيجه : با توجه به آیات مربوط به جهانی بودن رسالت
پیامبراسلام ص و نيز نامه های آن حضرت به کشورها
و اقوام مختلف » ایا این نظر که رسول خدا تنها برای
قوم عرب بگزیده شده بود ! عقیده ی درستی است Ig
صفحه 135:
جریان مباهله
yb > مباهله : به موازات مکاتبه با سران دول جهان و مراکز مذهبی
نامه ای به اسقف تجران نوشت وساکنان آنجا را به اسلام دعوت نمود .
که جریان به مباهله انجامید . م : سیره ی حلبی . ج ۳. ص ۲۳۹؛ سوره ی آل
عمران آیه ی ۶۱:ص ۱۲۷ و ۱۲۸ کتاب:
عه
«فمَن خاخک فیه من دما جاءک من
6 وه
العلمفقل تعالوا تذغ نوناک
ونساعتا ونساء کم َأَنْفْسَنَا واه نفسکم تم
Jes فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ الله عَلَى الْكَاذْبِينَ »
به ص ۱۲۷ و ۱۲۸ رجوع ک .
صفحه 136:
فنح ۱ لمبین
9
عقو عمومى
صفحه 137:
فتح المبین و عفو عمومی
فتح المبین و عفو عمومی : قبل از اعلام
رسالت جهانی در سال هفتم . در سال ششم
هجرت » بين ييامبر اسلام و مشركان قريش
ييمان صلحى نوشته شده بود كه از ان در
قرآن به فتح المبين تعبير شده است : م:
سیره النبویه . ج۲ . ص ۲۶۵
صفحه 138:
چند سوا
س : با توجه به فتح المبین به سئوالات پاسخ
دهید : ۱: مفاد مصالحه نامه ی سال ششم
( فتح المبین . صلح حدیبیه ) را بنویسید .
۲:چه عاملی سبب حمله ی مسلمانان به مکه
شد ؟
۳ : پیامد های صلح حدیبیه را بنویسید . ص
۱۳۸
صفحه 139:
پیامد های صلح حدیبیه
ج ۱ -الف : متارکه جنگ به مدت ٠١ سال .
ب : مسلمانان و مشرکان مختارند با هر قبیله
ای متحد شوند . ج : مسلمانان امسال به حج
نمی روند . ( از ز سال آینده به مدت سه روز ...
).د به هنگام درگیری متحدان bel
خود را ندارند . ذ : مسلمانان فرارى از مكه را
٠ پاید تحویل قریش دهند
صفحه 140:
پیامد های مثبت جنگ تبوک
س : پیامد های مثبت جنگ تبوک را بنویسید
ج :۱ - چند معاهده ی صلح با مرز داران و
شکست جنگ موته به طوریکه پس از جنگ
۳ - هیئت های فراوانی برای زندگی مسالمت
آمیز وارد مدینه شدند .
صفحه 141:
حج برائت
س : چه زمینه هایی سبب برائت از مشرکین شد ؟
ج : حضور نظامی در تبوک » فتح مکه و اعلام عفو
عمومی سبب شد با حج برائت برای گسترش
توحید » برداشته شود . پیامبر با فرمان خدا
( آیات اول سوره ی توبه ) مأمور اعلان بیزاری از
مشركان شد.. ييامير ايتذا ضصحابه ى خود أبويكر رأ
» مأمور قرائت اين آيات در عيد قربان در اجتماع
حاجيان كرد. يس از رهسيار شدن ابوبكربه
سمت مکه .جبرئیل به رسول خدا اطلاع داد اين
صفحه 142:
حج برائت
مأموریت بوسیله ی خودت پا کسی که از
توست. به مردم ابلاغ بکند . با دریافت این
ple رسول خدا (ص) به علی بن ابیطالب (ع)
دستور داد به سمت مکه حرکت کند و در راه
,آیات را از ابوبکر گرفته تا در اجتماع حاجیان
به مشرکان ابلاغ بکند . م : تاريخ طبری . ج۳.
ص ۱۵۴ ؛ الکامل . ج۲ . ص ۲۹۱ ؛ البدایه و النهایه .
ابن کثیر . ج۵ . ص ۲۳۷ و ۲۸
صفحه 143:
حج ولایت (واپسین حج )
با نزول أيه ى وجوب حج ( سوره ی ۲۲ ایه ی ۲۷)
«وَأَذّن في النّاسٍ BK leg VE, Sot Baby
GSU pols 0 كُلّ فج عَمِيقٍ »جمعيّتى اندوه از
مسلملنان عازم حج شدند .وقتى فريضه ى حج
پایان یافت . مردم به سوی شهر های خود حركت
کردند » صدای منادیان پیامبر (ص) در صحرای
حجاز طنین افکندند و مسلمانان را به توقف فرا
خواندند . زیرا فرشته ی وحی پیام جدید آورده
iy
صفحه 144:
عدم ابلاغ كدام امرسبب ناتمامی رسالت است؟
سوره ی مائده ۵ آیه ی ۶۷:
SF oe SHI Isl ab Joo Gio»
َفعَل فَمَا بَلغْتَ رِسَالَتَةُ والله يَعْصمُكٌ ols
« الکافرین paul بهدی y aul من ن لاس ان
رسول حق همه ی مردم را در مکانی به نام غدیر
خم گرد اورد تا مسئله ی خلافت و جانشینی را
به طور کامل تبیین نماید.
صفحه 145:
خطبه پیامبر در غدیر
« پیامبر اسلام پس از اعلام خبر نزدیک
بودن رحلت خویش . فرمودند : مردم»
من برای شما چگونه پیامبری بودم ؟
مردم پاسخ دادند :هرگز در اندرز دادن
کوتاهی نکردی و در تربیت ما غفلت
نورزیدی...پیامبر (ص) فرمودند : کتاب خدا و
عترت بعد ازمن دوشادوش هم رآهبرشمایند .
شما باید به درستی پیرو آنها باشید تا گمراه
صفحه 146:
برای عبارت زیرشما عنوان تعیین کنید ؟
. آنگاه دست علی (ع) را بلند کرد و فرمود : «
هرکه من مولای اویم . علی مولای اوست . ٩
م : الغدیر . علامه امینی . ج ۱ . ص ۲۱۴ تا ۲۴۷ و ۳۵۰ تا ۳۸۵ ؛ شرح الأخبار . ابو حنيفه
نعمان . ج ۱ .ص ۱۳۴ و ۱۳۵ ؛ مروج الذهب . مسعودی . ج ۲ . ص ۴۲۵ ؛ التنبیه و
الاشراف . مسعودی . ص
پراکنده نشده بود که فرشته ی وحی
پیام شاد باش خداوند را ابلاغ کرد:سوره ی
مائده ۵آیه ی ۳:
صفحه 147:
به نظر شما اتمام وتکمیل در کجا اتفاق افتاد؟
موی تاه هک ١
i ed. 2 یت OY cali Sel
تت لحن شنت فرصت ند اسلا
باقن اضطر فیتخقضه غنو تخاب
2
« الله غفور رحیم AG oy
برای توضیح بیشتر به ص ۱۳۱ کتاب ر شود و م در
پاورقی کتاب .
صفحه 148:
از Jeol ‘ شیوه ها 9 اهداف حکومت پیامیر
س : از اصول . شیوه ها و اهداف حکومت پیامبر
اسلام (ص) چهار مورد را بنویسید .
ج :۱ ایجاد تردید جدی در حکومت قبیلگی و
طرح نظام نوين اجتماعى .
۲ -پیروی کورکورانه از فرهنگ و رسوم آباء و
اجدادی را گمراهی خواند .
۳ -حق را فراتر از پیوند های نسبی و عصبیت
sla قومی طرح کردند .
صفحه 149:
از اصول.شیوه ها و اهداف حکومت پیامبرص
۴-با طرح مفهوم سیاسی بیعت از همان ابتدا و نخستین بار
در رویداد انذار خویشاوندان نزدیک و سپس در بیعت عقبه
ی اول بستر سازمان فکری و ایده ی فرهنگی واحد را فراهم
ساخت . ( م : تاریخ تحول دولت و خلافت . رسول جعفریان . ص ۱۸
به بعد )
۵ -برای تثبیت حکومت از مکه به مسینه هجرت و به عنوان
تکلیف شرعی مورد تأکید قرار گرفت ۰ (سو ره ی نساء آبه ی
۹۷
۶- تأسیس حکومت بر پایه ی تعاون و همکاری دولت و
صفحه 150:
اصول.شیوه ها و اهداف حکومت پیامبرص
۷- مطرح کردن قانون و قدرت اجرایی .
۸ -دفاع از دین . جان خود و دفاع از
ستمدیدگان
) آخو fl oe
س : علل گسترش اسلام : ( به عهده ی
دانشجو ) ص ۱۳۶
س: رابطه ی قرآن کریم و گسترش اسلام ( به
صفحه 151:
جلوه هايى از اخلاق خاتم الأنبياء
س : رابطه ى قرآن كريم و كسترش اسلام ( به عهده ى
دانشجو ) صص ۰۱۳۷ ۰۱۳۸ ۱۳۹
س : جلوه هابی از اخلاق خاتم الأنبياء را در موارد زیر
۱ آزار و اذِیت مردم :
۲ : انتقام :
۳ امانت :
۴ : دشمن :
صفحه 152:
جلوه هابى از اخلاق خاتم الأنبياء
۵ : سادهویستی نس لپر کنید )
۶ حقوق. دشمن :
۷ تکریم :
۸ هدایت و دعوتبر اساس
: شادابب :٩
:با هيبت -
صفحه 153:
صفحه 154:
صفحه 155:
صفحه 156:
سرشت حق جوی انسان
ص 06252
صفحه 157:
بررسی چند پرسش
ضرورت و انگیزه ی نیاز به جانشین چیست؟
انتظا رخردپسند انه ازپیامبرص,در تعیین
جانشيق براق شود : بجيست ؟
- معنای پیشوایی امّت در جانشینی و وظایف
cds امر مسلمانان را بعد از پیامبر (ص)را
صفحه 158:
برخی از دلایل نیاز به جانشین پیامر ص
دلايزوفلسفه ى بعشتهيامبرلنهانند قانونثابنو
.ضرورى وه نهدليتعمومى
-١ نياز جامعه به زمامدار
۲- لزوم ارتباط بین عالم ربوبی وعالم انسانی.
۳- تفسیر وبیان اصول کلی دین وایات
۴- تفسیر وبیاناصول SS
- تأكيدات قرآن بر نقش جاشین پیامبر( ص) در
YT/d, 0x 2
صفحه 159:
به دلایل زیر پیامبر ص قبل از رحلت تعیین جانشین فرموده اند 1- پیامر
اسلام حتی برای سفرهای کوتاه مدت برای خود تعیین جانشین می
آنمودند. چرا اين امررا برای سفرطولانی نکنند
دیگر پسیامولننسیز بسولیخود تسعییرحانشیرک ردمانددی وشع و -2
بطرس)
خنصقرآركه با تأكيد«بل»و تسهد ید «لرلسم تفعلو تسضمین-3
وتأميوواله يعصمكثمره 23 سلاتلاشو تبليغرا در كرولمن
قرار
۲ چیست ze se
هر بزوهشكرمنصفومسلمان مقط امبح قداو ازخود بسپرسد: مأموییتی- -4
کسهلگر پسیامبوآن را لنجام نميداد . همه
صفحه 160:
ممه
صفحه 161:
۵- آیا می توان اجتماع در eur جات نسبت به یکی از یارانش . تلقی
کرد؟ خیر؛چون این مسئله به مقدمه ی مانند .اعتراف گر
اولی به تصرف »نیازمند نیست . ص۱۴۹
۶- در سال دهم هجرت:
منافقان در اندیشه ی کودتا بودند!
- پیامبران دروغین یک مرتبه ظهور کردند .
- ارتداد !
- نزدیک بودن وفات پیامبر..!
۷- عايشه . ابوبکر و عبد الّه فرزند عمر به لزوم تعیین جانشین برای جانشيني
جانشینان بعد از پیامبر تأً کید داشتند .
آیا پیامبر اسلام (ص) به ماندگاري دین اسلام ازیک طرف. و بدور ماندن آن. از
تحریفات از طرف دیگرنگرانی بیشتر داشتند با اشخاصی که بلا فاصله جانشین
پیامر شدندیا اشخاص فوق !!!
صفحه 162:
= عیدلله بن عمر به يدرش كفت مردم می گویند تو نمی خواهی کسی
راً جانشین خود سازی !اگر تو ساربان با چوپان می داشتی . او نزد تو
می آمد و شتران و گوسفندانت را رها می کرد بی تردید می گفتی
چوپان مقصر است .اگر کسی را برای سرپرستی بندگان خدا , به جای
خویش تعیین نکنی . چون نزد خدا زوی . چه پاسخی. خواهی داد؟
منبع : فتح الباری . ج3 . ص 175 ؛ الغدير . ج7 . ص 132 133
عايشه همسر ييامبر به عبدالله بن عمر كفت :يسرم سلام مرا به يدرت
برسان و بگوامت محمد را بي سرپرست رها مکن.كسي را در میان
آنان جا نشین خود ساز... مي تر سم آشوب بر پا شود. منبع
الامامقوالسياسة ج 1 ae
چنین افرادي لزوم تعیین جانشین رهبر را در
ت پیغمبر ضرورت و اهمیت کار را در نیابد و در
این خصوص چارهاي نینديشد .
صفحه 163:
دلایل تعیین جانشین
لبویبیساحدید معتزلیاز لهلستتهنگام گفتو گویخود -9
a oe ee
بعميملصحايييامير كله كرهملندو وه 2
پیامبر(ص) گام بسردلشته ۰ بعنینصغدیر را زیر پا
نهادملند. ن_قیبدر جولبگ فت دلسرنسیز رلضینسمیشود
بسگويم پسیامبرل(ص) لهمل[کار بسود ولمتوا بسیسرپرست
يها كرد و يفت جكونه ممكراس سيلوب ساز مركشكسى
رالممير مسلمانازقرار ندهد!!! منبع:للجامه و اللسياسهيلمبن
سؤال اين است : وقتي جنين افرادي لزوم تعيين جانشين رهبر
را در يابند .جكونه ممكن است ييغمبر ضرورت و اهميت كار
هد اف دا هد أن نس ی تا هکس و تن هار
صفحه 164:
صفحه 165:
ساخت هاي تاريخي دارد و بازي
گران آن براي رسیدن به اهداف
خود از نظریه «قرآن بسندگي
»> بهره بردند . بر اين اساس
تأكيد پیامبر (ص) بر آمر پيشوائي
بعد از خود درمواضع و زمانهاي
صفحه 166:
قرآن و لزوم تبعیت از دستورات پیامبر اسلام
تعدادی از ایات قرآن بر لزو م تبعیت از دستورات
پیامبر اسلام تا کید دارد و به مسلمانان هشدار
می دهد که از
دمر
د فرمان ن یا سبقت براو خوداری کنند . در قرآن
Eual oda : وَمَا أَرْسَلْنَا من رَسُولٍ الا elas!
oe الله 3 wel إذ ظَلَمُوا َنْفْسَهُمْ جاءوک
Be tet A way 2 22م ووية ع وه
3
صفحه 167:
قران و لزوم تبعیت از دستورات پیامبر اسلام
ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای اينکه به فرمان خداء از وی اطاعت شود.و
اگر این مخالفان. هنگامی که به خود ستم میکردند) و فرمانهای خدا را زیر پا
میگذاردند( به نزد تو می آمدندو از خدا طلب آمرزش میکردند. و پیامبر هم
برای آنها استغفار می کرد خدا را توبه پذیر و مهربان می
سوگند که آنها مومن نخواهند بود. مگر اينکه در اختلافات خود. تو را به داوری
طلبندهسپس از داوری تو در دل خود احساس ناراحتی نکننده و کاملا تسلیم
به پروردگارت
نساءآیهعوع
صفحه 168:
ن کون هم یره من أَمْرِهمْ
الل اي م
هیچ مرد و زن با ایمانی حق ندارد هنگامی که خدا و پیامبرش امری را لازم بدانند.
اختیاری ) در بربر فرمان خدا (داشته باشد. و هر کس نافرمانی خدا و رسولش
را کند. به گمراهی
آشکاری گرفتار شده است سوره حجرات۴۹ : االی ۷
Gal WE آمَنُوا آطیغوا اللَهُ وَرَسُولَهُ وَلاَ توا له
ای کساني که ایمان آورده ایدا خدا و
تَسْمَعُونَ
ييامبرش را اطاعت کنید.و سرپیچی ننمایید
در حالی که ) سخنان او را ( ميشنوید. انفال س۸: ۲۰
صفحه 169:
لزوم تبعیت از دستورات پیامبر اسلام
wie الّذِينَ منوا آطیغوا الله وَرَسُولَُ Sighs lily Le GI Vy
ای کسانی که ایمان آورده ایدا خدا و پیامبرش را اطاعت کنید.و
سرپیچی ننمایید در حالی که ( سنخنا ن او راامی شنوید.
y تراد tes لول Lat Sal leds Sis 35 یلم ان jill
3 الذِينَ يُخَالفُونَ عنْ ن آفره آن تصیبهم
gi is يُصيبه عَذَابَ أ
صدا کردن پیامبر را در میان خود. مانند صدا كردن يكديكر قرار
ندهید.خداوند کسانی از شمارا که پشت سر دیگران پنهان می
شوند. و یکی پس از دیگری فرارمی کنند می داند.پس آنان که
فرمان او را مخالفت می کنند. باید بترسند از اينکه فتنه ای
دامنشان را بگیرد.یا عذابی دردناک به آنها برسد!
صفحه 170:
اصرار پیامبر (ص) بر اعزام سپاه اسامَةً
برای روشن شدن برخی دیگر از ابعادحادثه « سقیفه» به کنار بستر پیامبرص رفته
برخی حوادث مهم را باز می خوانیم:
از اصرارپیامبر(ص)براعزام سپاه اسامَةُچه نکاتی رامی توان استنباط کرد
۱: حضور افراد سرشناس چون ابوبکر » عمر . ابو عبيده و سعد وقاص در ميان
جمع سپاهیان !؟!
۲ علت گزینش جوان ۲۰ ساله در راس بزرگترین سپاه علیه دولت روم؟
۳: چرا رسول خدا افراد بند یک را در فرمانی جداگانه ملزم به حضور در سپاه می
کند ؟ آیا به سیب تجربه ی نظامی آنها است ؟ اگر چنین است جرا آنها را
فرمانده نساخت ؟
۴ : چرا علی (ع) را همراه سپاه نکرد ؟
۵ : جرا وقتی اسامه . از فرمانده کل قوا خواست به او اجازه دهد تا بعد از رهایی
پیامبر(ص) از بیماری سپاه را حرکت دهد .موافقت نکرد.. ؟
صفحه 171:
اصرار پیامبر (ص) بر اعزام سپاه اسامة
الف :علت تأکید پیامر بر تعجیل اعزام سریع سپاه
چه بود؟
ب: چرا با وجودپاسخ صریح پیامبربه درخواست
مكرر اسامهء سياه ازجرف حرکت نکرد؟ ص154
چون پیامبر(ص)از کار شکنی عده ای...آگاه شدند,
ضمن سخنرانی در مسجد .. . با متخلفان چگونه بر
خورد نمودند . با توجه به اسلاید هاي 157تا
2 قضاوت شود.منيع : شرح نیج البلاغه 2 ص 12؛ المراجعات ص
5 ؛ الملل و يحل
نتیجه ی بحت: : آيا نمى توان دور ساختن
عوامل توطئه از مدینه هنگام L. ub,
ع ا تا و اس nn
صفحه 172:
- نوشت افزار بیاورید تا نامه ای بنویسم که بعد ازآن هرگز گمراه نشوید.
- یکی ازحاضران گفت:درد بر او چیره گشته است نمی داند چه میگوید!
- بعدها ابن عباس از اين حادثه با آه و شکوا از آن یاد می کردکه در روز
پنجشنبه تحقق یافت.منبع : صحیح بخاری . 0 . ص 0 ؛ مسند احمد.ج1,
ص 600 ؛ الطبقات الکبری . محمد بن سعد . 9 . ص 666
- هر موّمنی حق دارد بپرسد پیامبر چه موضوعی را می خواستند بنویسند؟
- نگارش آن بزیان چه کسانی بود ؟
- نظر دانشمند مصری (احمد حسین یعقوب) در اين باره چیست ؟ ص 19
جریان سقیفه و شکل گیری خلافت
عمر ابن خطاب مرگ پیامبر را قبول نمی کندا(ابن عباس و ابو بکر)
پیک عمر وفراخوانی ابوبکرو همراه ابو عبیده جراح روانه سقیفه شدند .
صفحه 173:
اعتقاد احمد حسین یعقوب
اعتقاداحمد حسین یعقوب,در باره علت پافشاري
نکرد ن درنوشتن نامه
چنانچه پیامبر ص برنگاشتن نامه پا فشاري مي
كردند شخص معترض و طرفدارانش بر نظر خود
ياي مي فشردند وحتي براي به كرسي نشاند ن
مدعا وخواسته خويش دست به اقداماتي مي
زدند.لذا كمترين دستاورد اين قضيّه بي ثمر شدن
آن نگاشته بود . در کنار آن ,خطر بزرگي اصل
دين و تمام دعوت 23 ساله ي پیامبر را تهدید مي
د. منبع : پژوهشی درعدالت صحابه احمد حسین
یعقوب
صفحه 174:
we
be ayy at از رحدادهپیک ith?
۱ جرابه هیج مهاچر دیگر وا
۷ چا در جما که شروش 2
Sarge oe
و
بك رور نب مسر کرد؟ اگر خطر متاققان کیان الم را هدید
صفحه 175:
ws
صفحه 176:
پرسش هایی در باره سقیفه
1 - سقیفه گنجایش جند نفر را داشت ؟ 2- چرا
اجتماع در آن هنگام ودر آنجا برقرار شد ؟3- چرا
گروهی از انصار در سقیفه گرد آمدند؟ 4- چه
کسی انصار را به سقیفه دعوت کرد ؟ 5- آیا
مقدمات امر از قبل برنامه ریزی شده بود؟6- چه
کسانی از انصار در محفل حضور داشتند ؟7- آیا
گرد همآیی انصار برای تعیین جانشین بود يا جنبه
سیاسی داشت؟8- کدام یک از انصار وبا چه
انگیزه ای پیش از همه بيعت كرد؟ 9- آيا جز آن
سه نفر » هيج یک از مهاجرین از رخداد سقیفه
آگاه بود ؟ 10 - چرا ابوبکر جنازه پیامر را ترک
کرد؟ 11- چرا مهاجرین دیگر را با خبر نکردند؟و
چرا بزرگان اصحاب را با خبر نکردند ؟ 12-چرا
خانواده پیامبر را با خبر نکردند ؟13- اين همه
صفحه 177:
۰ - 1 ee
انگیزه اقدام انصار ِ
این اقدام انصار در آن ساعات. رویارویی با کردار بعضی از مهاجران بوده
است نه موضع گیری در برابروصایای پیامبر.
2- شایدبتوان تخلف بعضی از سران مهاجر از پیوستن به سپاه اسامه به
رغم تأکید پیامر ,جلوگیری از آوردن کاغذو دوات برای پیشگویی آن
حضرت در بارهء پیدایش آشوبهادر آینده نزدیک را .از عواملحضور
انصار در سقیفه وتلاشآنانبه منظور حفظموقعیت ومنافع خود dy شمار
آورد .
3- احتمال دیگر؛اینکه انصار نا آگاهانه مجری طرح حساب شده ی دیگران.
شدندنیز با قرائنی تقویت پذیر است. حضور به ظاهر تصادفی طایفه ی
بنی اسلم درمدینه وبیعت شتابان آنهابا خلیفه چه بسا گواه درستی این
نظر باشد.
صفحه 178:
عوامل موّ ثر در انتخاب خلیفه اول
س : در شورای سقیفه چه عواملی در انتخاب
خلیفه اول مورد استدلال قرار گرفت ؟
مهاجر بودن ص ياغ
فریشی بودن ص ياغ
دوستى با ييامبر ص ياغ
كهنسال بودن ص ياغ
بيش دستى بعضى از انصار ص ياغ
حضورناگها ی طایفه ی اسلم و غیبت اهل بیت ص باغ
صفحه 179:
ویژگی های زیرمتناسب با کدام شخصیت اسلامی است ؟
-١ نسب دان قريش
؟ - از نخستين مسلمانان
۳ - علی رغم مخالفت پدر هفت برده ی مسلمان را
از بردگی و شکنجه نجات داد .
۴ - شرکت در بسیاری از غزوات
۵ - گفته اند کسانی چون عثمان . طلحه » زبیر ۰ ابی
وقاص و ابن عوف به راهنمایی او مسلمان شدند .
صفحه 180:
ae eS 5 of oe 3 ۳ =: ۰ 2].
: جنگ های رده و واقعیت از دین برگشته گان
-١ درزمان حيات پیامبر اسلام (ص) افرادی به دلایلی ادعای پیامبری
کردند .
۲ - عده ای از مسلمانان سست ایمان دچار تردید شدند و به دین قبلی
خود. بر گشتند .
۳ - عده ای نیز از پرداخت زکات در موقعیت جدید خودداری نمودند .
۴ - چرا عده ای از دادن زکات به دولت اسلامی مدینه پس از رحلت
پیامبر(ص) خودداری نمودند ؟
صفحه 181:
جنگ های رده
حکومت در رویارویی با اين دو پدیده (نپرداختن زکات به دلیل مشروع ندانستن
دستگاه خلافت و دیگری باز گشت از دین ) با قدرت برخورد کرد ۰ طوری که
عمر بن خطاب لب به اعتراض گشود .
صفحه 182:
قعيت از دز
جنك هاى رده و واقعيت از ين
صفحه 183:
: گذر از در فاطمه ( س )
همراهانش سر باز زدند . « انساب الاشراف ؛ تاریخ خلفاء
. جعفریان ۰)
۲ گروه مسلح پس از ناکامی از بدست آوردن
بیعت علی . خانه ی او را ترک گفتند » و او
تا هنگامی که اساس دین را در معرض خطر
صفحه 184:
صفحه 185:
س : از پاران پیامبر چه کسانی به خلافت ابوبکر
اعتراض داشتند :
۱: حذیفه ابن یمان. ۲ : خزیمه ابن ثابت.
۳ ابو ایوب انصاری. ۴ : سهل و عثمان ابن حنیف .
۵ :برا ابن عازب. ۶: بلال.
: ابوذر ۸ عمار
٩ مقداد. : سلمان
۱ خالد ابن سعيد . ص ۱۶۱
منبع : تاريخ يعقوبى ؛ تاريخ خلفاء
صفحه 186:
: فدک
چون فدک از فاطمه گرفته شد؛
فاطمه (س) برای دفاع از حق
خود به پیش ابوبکر می رود .
رجوع ک به صص ۱۶۲ ۰ ۱۶۳ ۰ ۱۶۴
صفحه 187:
: فعالیت های ابوبکر
۱ : گسیل سپاه اسامه به مرز های روم :
سپاه بعد از چهل روز بازگشت . این لشکر کشی از جهات تقوبت روحیه
و از سوی دیگر مانوری در مقابل دشمنان بود .به اين معنا كه رحلت
رسول خدا. جامعه ی اسلامی را دچار آسیب نکرده .
۲: فتح ناحیه ی حیره در سال ۱۲ و پیروزی بر شام و ۰.۰ .
۳: تعیین عمر برای جانشینی خود
۴ ماجرای اندوهگین فدک
صفحه 188:
خلافت عمر بن خطاب واقدامات او
١ : فتح ایران و قسمتی از روم.
۲ در فتح فلسطین با حرکت ساده و در عین حال ورود با عظمت او .به
بیت المقدس تحسین مسیحییان راء بر انگیخت
۳ وضع مقزرات درباره ی اهل ذمه.
۴ :ایجاد دیوان مالیات.
۵ : ایجاد پایگاه های نظامی.
۶:جداسازی شام و مصرازچنگ دو لت روم( مروج الذهب:شرح نهج البلاغه ؛سيره النبويه )
۷: فتح ایران .
تا اين که بی توجهی خلیفه به شکایت ابو لول (فیروزاسبب ترور
او شد. ۸ : ممنوعیت نگارش حدیث
صفحه 189:
فتو حان خلنفه عما: نظ eS es
صفحه 190:
صفحه 191:
صفحه 192:
پیامد های منع کتابت حدیث
س : پیامدهای منع کتابت حدیث را از دیدگاه علی (ع) رابیان کنید .
۱ : مردم در فساد و جنایت هم داستان شدند.
۲: از دین فاصله گرفتند .
۳ : بر دروغگویی پیمان بستند و از راستگویی پروا کردند .
بنابر اين با وجود مسائل بالا پیامدهای دیگری نیزدر جامعه اسلامی پیدا شدند :
7 فضایل اهل بیت و صحابه ی پیامبر فراموش شد.
- - تبعیضات قومى ميان مهاجران وانصار در تقسیم اموال.
- - تفاوت نهادن میان مسيحيان عرب و غير عرب.
- - جلوگیری از ورود غیر عرب به مدینه به بهانه ی پیشگری از آلوده
شدن شهر .
- نمونه هایی از فعالیت خلیفه ی دوم می باشد .
- انساب الاشرف جلد ۱ص۴۴۰- ۴۴۵
صفحه 193:
نا سازگاری کشور گشایی با سیره عملی پیامر اسلام
: آیا درفتوحات الگوها و سیره ی رسول اکرم .مورد توجه
قرارگرفت ؟
۲ آیا اهتمام خلفا به جنگ و گسترش نفوذ اسلام از راه
خشونت با دیدگاه و سیره ی عملی پیامبر سازگاری داشت ؟
رجوع ک ص ۱۷۶ ..
۳: آیا سربازان اسلام در اين دوره از آموزش فکری لازم
برخوردار بودند ؟
۴ : بسیاری از صحابه ی پیامبر در اثر ثروت غنایم .به فساد
آلوده شدند. رجوع ک صص NIV ۰۱۶۸ ۱۶۹
صفحه 194:
علل و اسباب فتوحات
۱: ناخشنودی مردم از دولت های لیران و روم
۲: بی روح شدن آیین های دینی
۳ : مجذوبیت شعار های اسلامی
۴ تأکید اسلام بر عدالت
۵ : سلوک و منش فرماندهان اسلام
س : درگیری های ایرانیان با اعراب مسلمان چه فراز و
نشیبی داشت ؟
به صص ۰۱۷۱ ۱۷۲ . ۱۷۲ رجوع شود .
صفحه 195:
: خلافت عثمان
س : خلیفه سوم چگونه به خلافت رسید ؟
توسط شورایی که خلیفه ی دوم پیش بینی کرده بود .
س : آئیننامه ی اجرائی شورای تعیین جانشین خلیفه ی دوم
چه شرایط داشت ؟
س :خلیفه سوم با چه شروطی به خلافت رسید ؟
عمل به قران . سنت پیامبر روش شیخین
س LI: خلیفه سوم به شروط شورای خلافت عمل کرد ؟
به زودى عمل به سيره ى دو خليفه ی پیشین را نیز
فراموش كرد . (به خوش نشينى و تجملات علاقه ى
فراوان داشت .)
صفحه 196:
فعالبت های خلبفة سوم :
۱: عثمان باران نزدیک پیامبر را تبعید کرد . ابوذر به ربذه
. اخراج عمار از خانه ی خلیفه . تبعید صعصعه این
صوهان . عدى ابن حاتم به شام....
١ : عثمان تبعيديان توسط پیامبر را به مدینه باز گرداند.
واین در حالی بود که ابوبکر و عمر. راضی به بازگشت
تبعیدیان پیامبر نشدند .
۳ : صرف بیت المال در جهت ساختن کاخها و برای رفاه
اطرافیان و بستگان خود و .... رجوع به ص ۱۷۵: انساب الاشراف
۴ بکی کردن مصاحف ولی به دلیل سوزاندن نسخه هاء
گوناگون مورد نفرت_واقع شد .
صفحه 197:
انتقاد از خلیفه ي سوم
۱ -حدود هفتاد نفر از صخابه با خلافت عَثمان مخالفت
کردند .ولی او توجهی نکرد.سیر۲-و بزودی شروط
پیروزی خود راء فراموش کرد.ابوذررا به ربذه.به جرم انتقاد ازبنی
امیّه:تبعید کرد .۳-حامل نامه ی انتقاد آمیزاصحاب به خلیفه
را با کتک. (به دستو ر او)» ازخانه او بیرون کردند. ۲-صعصعة
و عدی ابن حاتم را به شام تبعیدنمود.۵- او تبعیدیان پیامر
را باز گرداند.(ابن ابی سرح. حکم....) ۶- بذل و بخشش
بیت المال به عنوان نمونه در عروسی دخترش ۱۰۰۰۰۰
درهم به دامادش هدیه داد.۷-اعتراض ابن مسعود.مسئول
بیت المال, به خليفه. انساب الاشراف ج ۴ ص۵۱۸ و ۵۴۷
۸ - سوزاندن ضَحّف گونا گون قرآن سبب نفرت از او شد .
(لبته جمع آوری قرآن در نسخه ی واحد را ستایش کرده
اند ....) ص ۱۷۵
صفحه 198:
س : نظر سید جعفر شهیدی درباره ی خلیفه عثمان چیست
6م
صفحه 199:
س : کارگذاران خلیفه ی اول و دوم و سوم را مقایسه بکنید .
خلیفه ابو بکر :عمر ابن خطاب مشاور و متصدی امر قضا
» ابو عبیده ی جراح امور مالی. زبد ابن ثابت کاتب. عثمان ابن
عفان واقعه نگار . خالد ابن ولید فر مانده نظامی (فاتح احد).
او به روایتی تخلف کنندگان زکات راءمی سوزاند .وحتی به
اعتراض . عمر هم گوش نکرد.... شمشیر خدابودا!!......ص ۰۱۷۶
خلیفه ابو بکر: عمرابن خطاب مشاورومتصدی امرقضاءابو
عبیده ی جاح امور مالی.زید ابن ثابت کاتب عثمان ابن
عفان واقعه نگار . خالد ابن ولید فرمانده نظامی (فاتح احد),
او به روايتى تخلّف كنندكان زكات راءمى سوزاند .وحتی به
اعتراض . عمر هم گوش نکرد.... شمشیر خدابودا!!......ص ۱۷۶
صفحه 200:
کارگزاران خلیفه ی دوم
ابوهریره فرمانداری بحرین( در میان صحابه به دروغگویی معروف
بود .)
عمروعاص فرماندار مصر (کسی که در حیات پیامبر ۰ وی را هجو کرده
بود. )
معاویه فرماندار شامات( از گروه مولفه القلوب )
صفحه 201:
: کارگذاران عثمان
او پذیرفته بود که کارگذاران عمر را تغییر ندهد ولی در زمان کوتاه
همه ی آنها را کنار نهاد و خویشان خود را که از تقوای مالی
سیاسی » دینی یا هر سه بی بهره بودند به جای آنها . نصب کرد .
برای مطالعه :
کدام اقدام خلیفه عثمان مورد توجه ائمه ی اهل بیت قرار گرفته
است ؟ یکی کردن مصاحف به منظور تثبيت قرائت شايع بين
مردم . بعلاوه خليفه ى سوم همانند ابوبكر كوشيد تا با توحيد
مصاحف. موجبات تفرقه را از بين بردارد . اين تلاش ستودنى به
معناى اين نيست كه. ييامبر به جمع آورى قرآن بى توجه بوده
است.
صفحه 202:
: فصل ششم
نكاهى به حكومت
على بن ابى طالب
صفحه 203:
کودکی راکه محمد (پیامبر ص )او را تربیت کرد.
کودکی و نوجوانی را با تربیت محمد (ص) به سر آورد . ( الکامل
فی التاریخ )
شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج ۱۳ ص ۲۰۸ به بعد می
نویسد : تربیت محمدی. علی را . از قلب حساس . دیده ی
نافذ و گوش شنوا برخوردار ساخت ؛ طوری که چیزهایی را
می دیدو صداهایی می شنود که برای دیگران ممکن نبود .
(امام صادق (ع)
از اولین ایمان آورندگان . اعلام پشتیبانی همه جانبه از پیامبر
( تاریخ پیدایش شیعه ) . فداکاری در لیله المبیت
صفحه 204:
۱- برادر دینی پیامبر.در پیمان عقد اخوت
۲- حدبث منزلت در شأن او
۳-شابستگی همسری فاطمه (سک
دلویودر همه ی غزولتد بر .لحد. خندق. )-4
د رخندق ضربه اومعادلعبادتجرولنسشمرده شدم. -5
۶-در جنگخییر او بسرچملسلم را از دستپیامبر گرفتو
پیامبر بسیروزواو را بسیشسینیکرد و فرمود : فردا
برجورا به دستكسيخولهوداد كه خدا و يسولش
۷- نماینده ی خاص پیامبر در اعلام برائت از مشركين... .
صفحه 205:
: امام على (ع) و خلفاى سه كانه
در دوره ی خلفا در زاویه محدود از او استفاده شد.
او برای برگرداندن جریان خلافت و جانشینی پیامبر
(ص ) بر قاعده امامت و ولابت بسیار کوشیدند
ولی نتیجه ای اخذ نکردند .بر اساس تحلیل
عقلانی .برای جامه ی عمل پوشاندن این هدف .
دو راه پیش روی علی وجود داشت :۰ - كار
فرهنگی ... ۲ - برخورد قهر آمیز
به نظر می رسد علی و زهرا علیهما السلام در
پیمودن راه اول فروگذاری نکردند .احتجاجات
علی (ع)با خلیفه اول و کار گزارش عمر بن خطاب
صفحه 206:
: امام علی (ع) و خلفای سه گانه
نمونه ایی از ده هامورد از این تلاش است ۰« وی به ایشان فرمود:
من به امارت از شما سزاوارترم . با شما بيعت نمى كنم .كه
شما به بیعت من . سزاوارترید .امارت را ازانصار با حجت
قرابت پیامبر ستاندید و اکنون آن را از اهل بیت غصب می
كنيد ؟ابا شما نبوديد كه انصار را به بيعت با خود واداشتید
به اين دليل كه محمد (ص) از شما بود و آنها نيز تسليم
شدند ؟اکنون من در مقابل شما همان حجتی را می آورم که
شما در مقابل انصار آوردید . من از هر کس به پیامبر ص
نزدیک ترم چه در حیات وی و چه پس از مرگ.... »
صفحه 207:
:چه عواملی سبب مدارای علی (ع)با خلفا شد ؟
اگر مصالحه نامیدن اين واقعیت ممکن باشد می توان گفت :
آنچه علی را به مدارا با نظام حاکم وا داشت. گذشته از
نداشتن یاور برای انجام مقاصد خود . مسئله گسترش
ارتداد و خطر روز افزون مدعیان دروغین نبوت در
جزيرة العرب بود .
امام در بيان دليل اين مدارا مى فر مليد : نخست دست خود
را باز کشیدم .تا آنکه دیدم گروهی در دین خود نماندند
و از اسلام روی گردادند و مردم را به نابود ساختن دین
محمد (ص)دعوت می کنند .پس ترسیدم اگر اسلام و
مسلمانان را پاری نکنم . رخنه و ویرانی در آن بینم که
مصیبت آن بر من از مصیبت از دست رفتن چند روزه ی
خلافت بسی بیشتر است .ص .ص ۱۸۲ الی ۱۸۵
صفحه 208:
دعوت فاطمه از على به قيام
روزى فاطمه على را دعوت به قيام كرد و صداى اذان شنيده شد و على
به زهرا كفت : ...
تقارن جانشينى ابوبكر با واقعيت ارتداد و كشور كشايى خلفاء مردم
مدينه را واداشت تا عليه خطر مشترك متحد شوند .
صفحه 209:
۵ او درمورد شورای تعیین خلیفه ی عمر می
فرماید : نیک می دانید من از همه برای خلافت
شایسته بر قستم به کدا سوکند تا وقتی گار
مسلمانان به گونه ی مناسب جریان دارد » و تنها
بر من ستم می شود مخالفتی ندارم .
هرچند آن حضرت از ابوپکر و عمر کناره گرفت.
ولی هرگز از مشاورت و تصحیح اشتباهات
دولت ... و تاكيد بر تدابير درست دریغ نورزید .
صفحه 210:
: انتقادات علی (ع) از خلفا
در این انتقادات امام علی به سه اصل
نص رسول خدا ».۲ ۲« شایستگی
های شخصیتی » . ۲) « روابط
نزدیک روحی . معنوی » اخلاقی و
نسبی با پیامبر » >
صفحه 211:
.)
انتقاد از خلیفه ی اول : در یک انتقاد خلافت او را
از نظر مبانی سست و مخدوش می bes و مى
فرماید : پسر ابو قحافه به خوبی می دانست که
من از او شایسته تر هستم و خلافت جامعه ای
است که تنها بر اندام من راست می آید » چرا با
آن که نیک می دانست. به چنین اقدامی دست
اريك . د زمان بخلافتش ذر:شايستكى خود اتردين
مى كند و از مردم می خواهد بیعت را پس گیرند
و استعفایش را بپذیرند » [ اما ] چگونه به خود
صفحه 212:
اجازه می دهد جانشین تعیین بکند . شگفتا
! کسی که در زندگی قصد واگذاری
خلافت را داشت ۰ چون اجلش رسید
کوشید. آن را به عقد دیگری دراورد .
صفحه 213:
انتقاد مشترک از خلیفه ی اول و دوم : می
فرماید : خلیفه ی اول و دوم شتر خلافت را
به شدت دوشیدند و در ضمن بر پیوند
دیرین آنها در امر خلافت تأکید می کند .
صفحه 214:
انتقاد از خلیفه ی دوم : خلیفه ی دوم خشن و
درشتخو بود و در عین حال شتابزدگی در
رأى و بازكشت از آنء و در نتيجه كثرت
اشتباه از ويزكى هاى ديكر عمر بود : «
لغزش ها و سيس يوزش خواهى اش فراوان
بود. »
صفحه 215:
انتقاد از عثمان : سخنان امام نشان می دهد آن
حضرت بر روش عثمان نیز سخت انتقاد
داشت . هرچند او مسئله ی مهم کشتن
عثمان را با مصالح کلی اسلام منطبق نمی
دانست و ظاهرا برای مستقیم کردن جریان
امور و تنبیه خلیفه .راه حل مناسب تری در
نظر داشت . انقلابیتون را؛ برخوردار از حقق .به
شمار می آورد . درباره ی عثمان می فرماید :
عثمان روش مستبدانه پیش گرفت » ههه چیز
هق سويد يد ae
صفحه 216:
خویشاوندانش اختصاص داد و به گونه ای زشت
در این مسیر پیش رفت . شما انقلابيان نيز بد
بی تابی کردید . در خطبه ی سوم مى فرمايد:
تا آن که سومین آن گروه [ عثمان ] به پا
خاست . خویشاوندان وی نیز قد بر افراشتند و
مانند شتری که علف بهاری می خورد . مال
خدا را با تمام دهان خوردند ؛ تا آنگاه كه
رشته اش باز شد و کارهای ناهنجارش به
مرگش انجامید .
صفحه 217:
: ترین فعالیت های امام در دوره ی خلفا
* تفسیر قرآن
* پاسخ به پرسش های دانشمندان
* بیان حکم شرعی رویداد های نو ظهور
* پرورش انسان های برخوردار از ضمیر پاک
( عبداللّه ابن عباس ابوذر » اویس قرنى »
مقداد » عمار » مالک » کمیل . میتم تمار »
حبیب و مسلم )
* کوشش برای تأمین زندگی بینوایان
صفحه 218:
* شرکت در نشست های رایزنی خلفا
س : موضوع جانشینی پیامبر از نظر اهل سنت :
از نظر آنها تعیین جانشین پیامبر جنبه ی
این نظر خالی از انتقاد نیست . چون گزینش
سه خلیفه ی قبلی مجال مشارکت مردم نبوده
نمی توان پیرو قاعده ای و ضابطه ای
صفحه 219:
جز عنصر قریشی دانست و این درحالی است که
یکی از مهمترین اصول دعوت انبیاء لغو امتیازات
صفحه 220:
ye was:
: ككتمان تكيقه
سؤال:كفتمان سقيفه را از ديدكاه كتابهاى زير بررسى
نمائيد ؟تاريخ طبری جلد ۳ از ص ۲۴ به بعد-الطبقات
. لكبرى جلك ؟ صن “PVF NYFF
ere ye Stl الكامل فى
الامامه و السیاسه ج ۱ ص ۲۷ به بعد
تاريخ اليعقو بى ج ۲ص ۲۴
تاريخ الانساب الاشراف بلاذرى ج ١ ص ۵۸۷
صفحه 221:
سؤال : مسئله ى جانشینی
عقل بررسى كنيد ؟
هیر بت خطبه ى 02
مرا بگذارید و دیگری را به دست آرید , زیرا ما به استقبال حوادث و اموری
میرویم که رنگارنگ و فتنهآمیز است. و چیرههای کوناگون دارد و دلبا بر
این بیعت ثابت و عقلها بر اين پیمان استوار نمیماند . چیرهی افق حقیقت
را #إدر دوران خلافت سه خليفه] ابرهای تیرهی قساد کرفته. و راه مستقیم
حق ناشناخته ماند. آگاه باشیدا اکر دعوت شما را بپذیرم بر اساس
پیامبر اسلام را ازدیدگاه
آنچه که میدانم با شما رفتار میکنم. و به گفتار این و آن. و سرزنش سرزنش
کنند گان گوش فرا نمیدهم, اگر مرا رها کنید چون یکی از شماها هستم, که
شاید شنواتر. و مطیعتر از شما نسبت به رئیس حکومت باشم, در حالی که
من وزیر و مشاورتان باشم بییتر است که امیر و رهبر شما کردم.
صفحه 222:
نظر محمد بن حنفیّه در مورد خلافت على چیست ؟
ج : به نقل از ایشان نقل شده است پس از کشته
شدن خلیفه ی سوم عثمان .اصحاب نزد پدرم
آمدند و كفتند ما براى خلافت كسى شايسته-
تر از تو نمى شناسيم !
علی (ع) در پاسخ فرمودند نمن وزیر شما باشم .
بهتر از آن است که امیرتان باشم .
آنان گفتند جز بیعت با تو چیزی نمی پذیریم .
منبع : الجمل . ص ۱۰۲ الی ۱۱۰و انساب الاشراف . ج۴ ص ۵۵٩
صفحه 223:
دلیل اول استنکاف علی (ع) از پذیرش خلافت چه مسائلی
بود؟
۱ : عدالت اقتصادی 9 اجتماعی : در توضیح el به
طور خلاصه می توان گفت یکی از کارهای دوره
ی خلافت خلیفه ی دوم تأسیس دیوان مالیات
بود .
اين دیوان را بر اساس :
(۱) سوابق اسلامی افراد ؛
(۲) ترکیب قبیله ای
(۳) ریش بر غیر قریش ؛
صفحه 224:
(۴) مهاجر بر انصار ؛
(0) عرب بر غير عرب و موالى » ترجيح داشتند .
در حالى كه در زمان ييامبر (ص) حنين نبود .
- مسائل بالا در كنار بخشش هاى عثمان فاصله
ى غنى و فقير را غير قابل تحمل كرد .
خمس غنایم . مالیات و جزیه ی سرزمين
های فتح شده که به همه ی مردم تعلق
داشت تنها در اختیار افراد و گروه های خاص
قرار مى كرفت .
صفحه 225:
به عنوان مثال در انساب الاشراف بلاذرى ج 8 . ص ۵۲ و
شرح نهج البلاغه ابی الحدید و الفتوح ابن اعثم کوفی ج ۲
ص ۱۰۰ به بعد و ... آمده است عثمان یک پنجم غنایم
آفریقا را ( حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار دینار ) به مروان بخشید
. به ابوسفیان هدایای ۲۰۰ هزار درهمی عطا کرد . یک
هشتم اموال عبد الرحمن ابن عوف . برادر خوانده و داماد
عثمان ۰ پس از مرگش میان چهار همسرش تقسیم شد و به
هر یک ۸۰ هزار دینار رسید .
صفحه 226:
ءسیاست و اجتهاد مالی على (ع) در آغاز خلافت
۱ : برتری مهاجر و انصار بر دیگران را معنوی
خواند و فرمودند : هرکه دعوت خدا و رسول
(ص) او را بپذیرد از تمامی حقوق بهره مند
می شود و حدود اسلام درباره ی همه اجرا
س : چرا در آغاز خلافت » مخالفت ها با علی
شروع شد ؟
صفحه 227:
ج : در پاسخ به ستوال فوق می توان گفت . امام در برابر
اصجاب معتزغن به آین زوفن + که به بت خليفدى .دوم استناد مى كرحتن «اقرموه
آبا روش و سنت پیامبر خدا (ص)
شایسته ی پیروی است با روش
خلیفه ی دوم !
به نظر بسیاری از مورخان علت جدا شدن برخی از اعراب از
امام علی (ع) و پیوستن به صف مخالفین این بود.که می
گفتند : علی در تقسیم اموال. اشراف را رعایت نمی کند
و عرب را بر عجم و موالی آنها برتری نمی دهد . ( تاریخ
یعقوبی و انساب )
صفحه 228:
علت دوم استنکاف : عدالت اجتماعی بود
یکی از آثار فتوحات . اختلاط نژاد های مختلف
بود . موالی یا اسیران آزاد شده در قیاس با
برخوردار بودند ( برتری عرب بر موالی اصل
مسلم بود ) » از سوی دیگر این امر برای
روحیه ی عدالت خواهانه ی امام مشکلی مهم
بود . چون از نظر دینی هیچ دلیلی بر درستی
این تبعیض نمی دید و این tq Beye
صفحه 229:
که . عمر فرمان داده بود » بردگان عرب را از بیت
المال آزاد کنند . در حالى كه على ميان برده
ى عرب و عجم فرقى نمى كذاشت و مى
فرمودند : حضرت آدم نه غلام به دنیا آورد » و
نه کنیز ؛ بندگان خدا همه آزادند .
و باز در پاسخ معترضان عرب می فرمودند :
« من در قرآن برتری عرب بر عجم
را ندیده ام . » صص ۰۱۹۸ ۱۹۹ و ۲۰۰
لهم
صفحه 230:
دلیل سوم استنکام ازامر خلافت : انحراف هاو بدعت ها
مهمترین مشکل علی (ع) در امر خلافت همین
مسئله بود و دلیل آن نا اگاهی جامعه از دین و
نبودن برنامه ی منسجم در جهت روشنگری
مردم بود و از سوی دیگر به دلیل منع کتابت
حدبت.بسیاری از سخنان پیامبر متروک شده
بود و نقطه ی اوج اين انحرافات در کنار بستر
بیماری پیامبرخدا باشعار« حسبُنا کتاب اللّه »
كليد زده شد . ... نتیجه ی طبیعی این کجروی
گشایش راه نفوذ شبهه ها و انحراف اموزه های
اسلام از مسیر اصلی بود .
صفحه 231:
امام در مقابل پا فشاری مردم بر بیعت با وی .
فرمودند :
«ما با مسائلی چند چهره و پیچیده مواجهیم ؛ به
طوری که دلها بر آن آرام نمی گیرد و عقول بر
آن ثابت نمی ماند . افق ها مه آلود تاریک شده
و صراط مستقیم و راه و روش زمان پیامبر (ص)
تغییر یافته است و بدانید که اگر دعوتتان را
بپذیرم بر طبق آن چه خود می دانم با شما
رفتار می کنم و به سخن این وان و نکوهش
کنندگان گوش فرا نخواهم داد . خطبه ی ٩۲
صفحه 232:
علت چهارم استنکاف امام از قبول خلافت :
رفاه گرایی و تضعیف ارزش های دینی بود .
رجوع كنيد به ص ۱ کتاب
صفحه 233:
با اصرار مردم مبنى بر : جز بيعت با تو جيزى
نمی پذيريم ؛ حضرت فرمودند :
« بیعت نمی تواند پنهانی باشد و باید در مسجد
انجام شود ... »
مردم آزادانه با آن حضرت بیعت کردند . به غیر از
ابن عمر . کعب ابن مالک و چند نفر دیگر ) که
صفحه 234:
نظر یعقوبی درباره ی بیعت ؟
- گفتار امام درباره ی کیفیت بیعت ؟
با اصرار مردم مبنی بر : جز بیعت با تو چیزی نمی پذیریم ؛ حضرت
فرمودند :
« بيعت نمی تواند پنهانی باشد و باید در مسجد انجام شود ... »
شدن من و دیگران می شود .
صفحه 235:
س : چه تفاوتی بین بیعت مردم با علی و دیگر خلفا وجود دارد؟
در بیعت خلیفه ی اول حضور ۲دو مهاجر و نهايتاً افراد حاضر در سقیفه .
: در خلیفه ی دوم انتصاب .
:خلیفه ی سوم با شورای شش نفری که خلیفه ی دوم برگزیده بود.
: در خلیفه ی چهارم انتخاب بر محور مردم ( مهاجران . انصار . نمایندگان
مصر و عراق و )
ج : ب : اصرار امام بر علنی بودن بیعت که نفی هر نوع توهم توطثه را می کند
صفحه 236:
ج:ج : امام کسی را مجبور به بیعت نساخت
ج : د : پس از خلیفه ی دوم پیروی از روش شیخین در
. بيعت وارد شد ء ولى امام ان ۳ نيذيرفت
از سخنان آن حضرت است:
در رابطه با برگرداندن املاک بیت المال که عثمان به میل خودش به دیگران
بخشيده بود
به خدا قسم اكر آن املاك را بيابم به مسليمن برمىكردائم كرجه مبريه
زنان شده باشد. یا با آن کنیزها خریده باشند. زیرا كشايش امور با عدالت
است. کسی که عدالت او را در مضیقه اندازد ظلم و ستم مضیقه بیشتری برای
او ایجاد میکند.
صفحه 237:
از سخنان آن حضرت است:
درباره يبعت خود
بیحت شما با من حادنه ناگبانی نبود, و برنامة من و شما یکی نیست, مر
شما را برای خدا میخواهم. و شما برای خود میخواهید! ای مردمء مرا در
راه سرکوبی نفس سرکش خود یاری کنبد, به خدا قسم داد ستمذبده (
میگیرم, و افسار ستمکار را میکشم تا به آبشخور حق وارد سازم گرچه
آن میل نداشته باشد.
صفحه 238: