تمدن شوش

صفحه 1:
حنوان زوس مین شورس ار را عنوان درس: ‎Boe ade‏ 

صفحه 2:
۳ تمدن شوش واقع در استان خوزستان یکی از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های ااا 00 ا م10 بيش از ميلاد هستند. طبق اسناد باستانى شوش از مهمترين و باشكوهترين های باستانی ایران و جهان بوده‌است. کاوش های باستان شناسی نشان مى دهد كه قرن ها بيش از بيدايش ايلامى هاء شوش محل سكوتت انسان بوده اا ‎Be ea‏ خوزستان ساكن شده بودند. تجارت, از ديكر مشاغل ساكنين ابتدايى شوش بود زر ا اا ۱ تاریخ, در شوش به وجود آمد. بعدها در 2700 قبل از میلاد ایلامیان اين شهر را به عنوآن ۱ 

صفحه 3:
معنای نام شوش و ذکر آن در منابع کهن در مورد نام شوش گمانه های بسیاری زده اند. برخی شوش را به معنای خوب, خوش و خرم گرفته اند. عده ای 7ب ۱ (5053 )در زبان انكليسى مشهورتر از( 5ناا5) است. اما به احتمال قوى تمام اين كمانه ها نادرستند. ايلامى ها نام شوش را به شكل شوشون يا شوشان مى نوشتند و اين نام از نام الهه ايلامى يعتى اينشوشيناك مى آيد. ااا 0000 ااا 000 نیز بود. به اين ترتیب مردم شوش بعد از آن که در اين دنیا از خدمت ناخونته مرخص می شدند. تحت فرمان | ار ۱۱ ۱۳۰ ۱ ‏زر در‎ [9 spree meee rene: reron0 FOS Perea By Pesit weer rats fee Varner | peor enw sin iy Pew res Sete 1 Seartoy earner COREY Peron ONT ree DDS ce Van Tn Ere ‏ام‎ Sed داشت به نام سام و ايلام يسر بزركى سام بود. شايد او بود كه تمدن ايلام را به وجود آورد. در اين روايت ايلامى ها (يا اا اا ااا ا 000 يرستيدند. از اين نظر. مطالعه بر روى شوش مى تواند تاثير زيادى بر شناخت امروز ما از اديان بكذارد. 

صفحه 4:
1 ‏ا‎ Neer y My) Eyte| = Murere Lege Mesh hy eager he preor res pheare) Pewee] EN Ore error Cae) Peete tare 9) Fe ane Nee Pear SCT ‏باستان شناسان انكليسى, كه بيشتر در حال كاوش در منطقةٌ بينالنهرين بودند به دليل هزينه‎ | ‏به نامهاى مارسل و مادام زان ديولافوا هنكام سفر به ايران يى به اهميت اين منطقه و تيدهاى‎ ‏باستانى لن بردند. مادام ديولافوا كه سفرنامهاى دربارقٌ مسافرت به ايران نوشته و به‎ 0 0 ‏ا ا 0 ال‎ ‏برگشت به فرانسه موضوع را با مدیر موزه لور در میان گذاشته و خواهان تخصیص بودجه‌ای‎ ‏جداگانه برای تحقیق و حفاری در منطقه شوش شدند, بعد از قبول درخواستشان مجدداً به‎ ١ ‏ايران بازكشتند و اين بار از طريق دكتر تولوزان (يزشى فرانسوى ناصرالدين_شاه) در تاريخ‎ ‏توانستند مجوزى را كه در يى أن بودند به دست‎ ١1# ‏ارديبهشت‎ ١ ‏برابر با‎ ١١7 ‏ذى القعده‎ ‏بیاورند. تمام هزین حفاری بر عهده دولت فرانسه قرار گرفت و ایران از هرگونه تعهد در مورد‎ [07 ‏ا اما ااا‎ ‏لا ا ال ا ا‎ perpen Capen Fe 1۱۳ ‏ا ا الما‎ [۱ erripeivire si Eareiin bs Ini -areay swear Rorera yy مادام ژان دیولافوا 

صفحه 5:
پا اطلاع ناصرالدین شاه از این موضوع قراردادمنتفی می شود با و هیثت فرانسوی به ایران بازمی‌گردند تا وسایل حفاری را جمع‌آوری کرده و به فرانسه برگردانند که اين کار با نظارت ‎Remeron erent beh oper nen le rn ren kee eee Daren pera ae eantege)‏ ‎over a eareer Cala Direipelre sy Fis It Pee dna Moy carer a ppm‏ ۳ ‎BT Peer Be era | rg toar gee rn Pos Faretrr pe deveesy [Fst PC eer roan a cere ee‏ ‎Mr Se acme‏ ا 0 0 ا ا ا ‎Perel prt vob) by Ce) Prt‏ شاه مشهور است. بنا بر این قرارداد جدید , امتیاز انجصاری کاوش‌های باستان‌شناسی در تمام ايران به مدت ‎٠‏ سال به دولت فرانسه واكذار مىكردد: در نهايت مجلس شورايق ملى وقت در تاريخ ‎١0‏ مهر ‎١05‏ (27سال بعد) و در دورةٌ ينجم قانونكذارى, اين قرارداد را به شكلى مشروط فلقئ و هفاد لن را غيرقانوتن اعلام ‎Slo Nl gay a bos‏ ‎Pegs] Per‏ ا رز ‎ope‏ ا 1 1 دنبال غارت اشیای عتبقه و باستانی بودند تا شناخت علمی. از سال ۱۳۴۷ شمسی پس از ‎ee SA Se eNOS Tee ee ge coresla‏ ۱ را بر عهده كرفتء برو يك سال بعد كار خود در كاخ هخامنشي آبادانا آغاز كرد كه اين شروع ااا ااا 00000 ‎ee ren gl OO ee Peers Peg‏ 1 سرستون کاخ آپادانای 17 دیولافعا با کشتی از ایران خارج شد و از 

صفحه 6:
شوش در 1۱۳ 7 am ‏شهر باستانی‎ 1۱ ‏ا ا‎ rir PINOT CC Cen ENS e g Polio: reese EP Sie] ca eC el ee ete SSCA el CECI T er Moe tert Soy |97 7 eerste EST SeT) به طور كلى ميتوان لين ادوار تاريخى را به بخش هاى متعددى تقسيم كرد كه 4 دوره مد نظر ماست: دون سهان وص كه دوره اوروكى دوره نیالیلامی دوره ايلامى ‎J‏ ۳۳ تاریخی ‎ ‏نقش برجسته‌ای از گارد جاویدان کاخ داریوش اول در شوش (موزه لوور) 

صفحه 7:
0000 دوران ۱ و ۱ ‎Cony Pars BY Env A IPPC eWreanG BY ees FI‏ ام امم ااا اال ا ‎Pirro rarer oeve I eonPcareve ree reruceernginn Cetin (lar rr gran nn irra ani Rare Sue Pralror Oxi g ys |‏ ‎bars,‏ ا ا يكى از خانهها به شكل قابل توجهى بزركتر و خوشساختتر است.اين بنا شالودهاى كلى, جرزهايى به شدت ضخيم: و نمای بیرونی خاصی داشته‌است. " نشان دهنده وجود طبقات اجتماعی است. ‎10 ‏ا‎ POrgg (OP CmC LH Sere SPS IVa TONES Irv evegr IBS ng PPR | PO 2) ‏كه رهبران و اطرافيان آنها در بخشهاى بزركتر و ديكران در جاهاى كوجكتر مىزيستداند. آنكاه كه‎ ewig ۹ Ree eer yee y ‏ا ا ال‎ (pret gey | MERC ea Fert Pituel iG] Brey) 0 BE ‏ا ذا‎ Eno eingiiarnrernu iron ‎aa ‏ا ‎ral (Vesper ray PeeT 9 tv BY tee Se Pee‏ ۱ است.انجه امروزه از ار كورستان عظيمى هم در شوش ساخته بودهاند. جند نسل بعد از ساخت آكرويل: بناى عظيم ديكرى نيز در شوش ‎١‏ بريا ‏كردهاند كه احتمالاً محل سكونت افرادى بلنديايه بوده. حدود ‎٠٠٠‏ سال بيش (اوايل دوره اوروك) شوش ‎١‏ رها شد. 

صفحه 8:
دوره اوروکی اندکی بعد سکونت‌گاه دیگری در شوش بنا شد که به ‎es rar ove) Prem ane tre‏ 9 ‎cry heel‏ زا ۶ از اولین سیستم‌های دولتی دانسته‌اند. شوش ۲ در اواخر ۲ ‎Mlle‏ ار در ار زد در ‎een one Cj eos CEG EN‏ باستان‌شناسان وسعتش در اوج به ۲۵ هکتار ‎ere Ayes ery es‏ از ‎e eve bree p eer bere neal oees reper‏ 1 توليدى نيست. 

صفحه 9:
دوره ۳ ايلامى 0000 ‏ال‎ BT Se ee) Ag TE ‏باستانشناسى نشان از حضور و تأثير نياايلاميها در فلات‎ ‏مركزى ايران دارند. دليل اين أمر احتمالا مربوط به شرايط‎ ‏اا اا ا‎ rae Sven} ‏كونهاى از استعماركرى در اين دوران روى دادهاست. كاملترين‎ ‏یافته‌ها از نیاایلامی مربوط به محوطه های سیلک ۴ * تيه يحيى‎ 0 ‏ا ا‎ Orar ‏لا ال ا‎ ‏برخى محققان, از جمله هالى بيتمن,بر اين باورند كه فرهنكق‎ ‏ا ا 0 ا‎ 0 | ‏ا ایران را باید در‎ here امتداد كسترش اوروك دانست. 

صفحه 10:
دوره فيا ابلامی Deer omy) OH ‏ا ل ا ل‎ pC Ts Soy On ore ‏ااا ل‎ ‏محوطة شوش, که پس از رها شدن شوش ۲ (در اواخر دوران‎ ‏مس سنكن) متروق مائذه بودء شهرى بر با شد كه با عنوان‎ PSO canara Caner ‏ااا‎ ‏الواح و مهرهای مدیریتی نیاایلامی به تپه سیلک, تپه یحیی, و شهر‎ ‏سوخته و شايد حتى تيه حصار رسيده بود. شواهدى نيز از‎ Perera ‏مم ل‎ eer se muerge]| 1g) ل ا 00 

صفحه 11:
دوره ایلامی در اوایل عصر برنز میانی شوش (موسوم به شوش ۴) دوباره ‎dling‏ کر و را رت رات ای با ری ی لا میانرودان تزئین شد. با اين وجود از شواهد باستان‌شناسی ‎poe‏ بر هرايد كه أ نظر سياشى شوش تحت ‎DUES‏ ‎tore‏ 0 الا ا 00 ۱ با (دودمان ايلامى آوان) دانسته مىشوند.تخمين زده مى شود ا الا ف ا ا ل ال ا ا ا ال ل ات ا ا ا ل ا 0000 ‎emo)‏ ا ا 00 ‎wibby‏ ا ع ار ای ای اه ‎reeset‏ ۲[ 

صفحه 12:
‎CDi Po‏ ايلامى ‏س از سقوط يادشاهى اكد و دز جنكىهايى كه در يف آن 7 ل ل ا ‎ere rerrte] ROCCO TS) |‏ اا 0100 که شامل بخش‌هایی از زاگرس, ارتفاعات فارس, و ‎re 1 hire fr EC On Cnn POR 7‏ 1 ‎Pree arvary Hetty eee Cee Se Stns rere meri Pplry ‏زبان‌های اکدی و ایلامی تزئین شده بود. لین حکومت دیری‎ ‏نپایید و اندکی بعد سلسله سوم اور قلمرو آن را تسخیر‎ ‏کرد‎ ‎ 

صفحه 13:
دوره ایلامی 010 ‏ا ال ال‎ Pa ‏بيش از‎ 191١ ‏تا‎ "١١ ‏دودمانهاى ايلام باستان در بين سالهاى‎ Sy diel ese ‏ویر و للا‎ 5 22 ‏پ ا ا‎ 000 ‏ا ا ا ا‎ e]| 0 ‏ال‎ 0# 00 ‏ا ا‎ ‏در ميان اين لشكركشىها دورههايى از صلح بوده كه با ازدواج‎ 0 0 ‏ا ا ا ا‎ Fey ‏سين يادشاه اور. يكى از دخترانش را به ازدواج شاهزادة انشان‎ UA ieee wl enn diy ‏سوزيانا (شوش) متحد شدند و به رهبرى كينداتوء ششمين‎ ‏ا ل ل‎ 

صفحه 14:
دوره ایلامی ا ل ۱ ل 00 BS one eee) Cae Sse reg Test oz ROL Sey Exre Sy ere ea eee ica ee CW SMa OR Seren Lor Sones) ‏«شاهان انشان و شوش» امکان داد تا به کرات علية شاهان کاسی میان‌رودان‎ | Ce ese URC ST. bre een nes ce) ‏باشكوهى بازسازي شددبودندء تزئين نمايند. سه جانشين شوتروى نهونته عبارت‎ ‏ا ا ا ا ل‎ ‏_شوتروک نهونته, چندین بار علی میان‌رودان لشکرکشی کرد و از آنجا غنائمی‎ ‏آورد كه بر روى آنها نامش را نوشته است. اطلاعات بدستآمده از يك نامه كه‎ | ‏ا ا ا‎ etl Sree nec] ‏نهونته بر بابل ادعاى سرورى داشت و شليد اين جنكها بعد ار اتكار بابلىيها رخ‎ ‏داد. بهاين ترتيب, مودانيم كه او به اكد,يايل, واشنونا جمله كرد و‎ ‏مجسمدهاى منيشتوشو زا از اشنونا به غنيمت كرفت. همين شاه ايلامي بود كه‎ 0 ‏ا م ا‎ ED 

صفحه 15:
دوره ایلامی 00 ‏ما ل‎ re) Pe A Cay gery ‏پیش از میلاد. پادشاهان عیلام در این نواحی سلطنت می‌کرده‌اند و این پادشاهی تا سال ۶۳۰ پیش از میلاد ادامه داشت و با‎ ‏عیلام چزنی از‎ elle ‏صفحه تاريخ محو گردید لیکن طولی نکشبد که قوم‎ 1 Carrer Siw neiiere (cles شاهنشاهی هخامنشی را تشکیل دا ۲ :آشوربانی پال در باب فتح ایلام چنین میگوید | و شهرهای دیگر را با توبره به آشور کشیدم 5ل ی یر را .همه پهنای آن, جاروب کردم بریدن زبان و کندن بوست مردم لام ره ویرانی شوش 

صفحه 16:
هنر و معماری بخش عمده آثار هنرى : معمارى و تمدنى شوش إز دوره ايلامى بجا مانده است حكومت ايلام در جنوب غرب ايران در اوايل هزاره سوم قبل از میلاد به مزکزیت شوش ظهور کرد: و حدود ۲۷ قرن فرماتروایان آن در اين تاحبه حکومت کردند. مهمترين مناطق مربوط به اين فرهنق شوش, جغازنبيل و هفت تيه اند. بناهاى به جا مانده از تمدن ايلام نشاندهنده تاثيريذيرى آن ها ا ا ا ار ا ل ل 0 ا ‎RPA cpt eS‏ ‎vray Mero emo ar une runner runt re [eeu IE‏ ا 0 مقدس جغازنبيل در سى كيلومترى شوش از بثاهاى معمارى لَنِ زمان بوده است. همجنين شوش آثار بى نظيرى از دوره هخامنشى را در خود جاق اذه است. در اذامه به 5 مورد از اين آثار و بناهاى باشكوه را بررسى خواهيم كرد: تيه آكرويل 9 تپه آپادانا Fem per py rere قانون حمورابی 

صفحه 17:
تيه آكرويل آکرویل بلندترین تبه در منطقه باستانی شوش است. اولین 1 1 ‎Sper area rom eal e anc (ee eee ee rere‏ داشت. به اين شكل مى شود عمق حفارى را تشخيص داد. تبه آكرويل. آثارى را از بيش از دوران ايلامى در دل خود دارد. اما مهم ترين ساخت و سازهاى اين تيه, در زمان ايلامى ها رخ داد. کاوش ها نشان می دهد که پس از ایلامی هاء این قسمت از ااا ‎Sore rel‏ ‎Sep he Pa ess Pe Fares P|‏ 9 باستانى شوش, در همين تيه أكرويل كشف شده اند. قلعه شوش که فرانسوی ها ن را برای غارت گنجینه های شوش ساختند در بلنداى اين تيه قرار دارد. 

صفحه 18:
چغازنبیل [۱ ‏ا ا ل‎ Fd ‏غريبشان شما را خسته كرده باشد. اما بالاخره سخن به مهم ترين‎ REO) cok ‏ل ا ا‎ eat ‏زیگورات چغازنبیل رسید. واه مرکب چغازنبیل در زبان لری به‎ ‏را زا ی ار ی‎ Rs ‏ناپیراشا (اونتاش ناپیریشا) ساخته شد. او تام این محل را دور‎ Ree scr ‏اا‎ (cr) Das) ‏ل‎ ear ier meetup are mee tlt Pe nC stm py] OTP open erie rare Cite Feats prncerm ers bs mnt vey ‏وجود دارد. کاخ های شاهی و گورهایی برای خانواده سلطنتی نیز‎ ‏در اين زيكورات بيش بينى شده بود. اين بنا اهميت مذهبى خود رآ‎ ‏برای مدت ها حفظ کرد. زیگورات چغازنبیل اولین سایت ایرانی‎ ۱ arson 01 teow ceurayour, ROMn IN ree re og 

صفحه 19:
تيه آيادانا در زمان داريوش اول هخامنشى, شوش رونقى دوباره كرفت و به دوران طلايي خود بازكشت. داريوش همجنين بناهايى از سك ساخت. در حالی که پیش از او خشت و گل, مصالح اصلى ساختمان به حشات مَى آمد. داريوش در شوش كاخى بنا كرد: كه هفتاد و دو ستون سنگی داشت.. آبن کاخ را آپاداناء به معنای بار عام. مى ناميدند. مردم در اين كاخ ها مى توانستند شاه را از نزديى ا 0 0 ‎Ary‏ مم مال ا ‎epee scary Ie Keen ety rere anton EMCI‏ كاخ آباداناى شوش در زمان اردشير اول أتش كرفت. در زمان ‎pr emrvey Pe HEN ee eee y Emr Fa SC rOmnn DP Peary‏ 1 ل م بود 

صفحه 20:
مجسمه نابيراسو از مهم ترين كشف هاي باستانى دنيا اسب و امروز شهرتي جهانی دارد. این مجسمه در تیه آکرویل پیدا شد. متاسفانه این مجسمه تیز از ‎a‏ ار ا واقعی وبه شیوه رئال ساخته شده است و اطلاعات زیادی را از وضعت لباس و فرهنك دربار ايلامى به ما منتقل مى كند. بيشتر وزن مجسمه (در ‎AIOE SCS‏ ا ا ا ا ا 00 ‎[eae eS‏ ا اك ری ا ا ا ا ا 0000 اسث. در انكشت انكشترى دست جب ملكه يك حلقه ديده مى شود. به اين شكل مى فهميم كه حلقه اردواج در لن دوران هم مرسوم يوده است. ملكه چهار النكو نيز به دست ذارد: لياس أو لباسی فاخرو بلند, با آستین های کوناه ‎Spee |‏ ال ا ل 000000 دست او بر روق شكمش است. همين شكل طراحى دست هاء باعث شده كه به مرور اين يقش آل معيمهه ‎mare‏ تنود و خا اسروز سالم بمانة أو همسر اوتتاش تاپبراشاء سازنده چغازنبیل بود. 

صفحه 21:
Pee ree caee ne moter ee nee bree ert cn mee Drrear tres fo) Fe ‏ا الل‎ meer iv Prec y| Peer Perot neo ity sy eee pve more met reece esr yey real rarc (in Fig ‏شامل احكامى در مورد تجارت, تهمت, برده دارى, قانون كار و حقوق‎ IPSEC os eel peve rere eres event at) Sn PES Ieee y mee Cs erlkee ene) ele ae iCerrmC et Se rcRt LY eae RC et ee eden e Sy RANK Ons Arr Pct es near tes my meen coms rap rirt(e SY nore) CeCe ees reed creel sree rere Cer] ov pene Mee Nt Sian ye ee) 7 a ietieary wryrrey oul irapperqnres ‏رودخانه نجات پیدا کرد. شاکی کشته می شد و اموالش به متهم می رسید.‎ [۱ bee We se dron ernie] y E MaPEC ESNet be an ywipe spencers Sed ‏وجودء داشتن قانون بهتز از نداشتن أن است. اين متن قانونى به دستور‎ ov 00 Ie geN |b perte as ROX COPECO D ISUIN Firs hrs EUS Spe eared ea ‏ا‎ ‎Re eueeeen pel eran ye yee preeaeey epee nee ns ay vere ‏آثارى است كه در زمان قاجار به طور غيرقانوني از كشور خارج‎ kenny Ieee شد و به موزه لوور راه يافت. 

صفحه 22:
سخن یایانی شهر باستانی شوش روزگاری مرکز برخورد دو تمدن مهم بوده, که هریک به سهم خود در دیگری تأثیر ‎Oar mce dry eam UC cne tice By) Nore nCocenirdiny Pye] Pater vemren eoeroery ea iy‏ 0[ ‎Dene re mes Pielke) erie Sere cece yr carmen] i mrol et cmt) wow ec mar ey rasre mu] PSEC Ser)‏ سال 2015 در فهرست ميراث جهانى يونسكو به ثبت رسيد و اين خود كواه اين مطلب است كه شوش ان مهمترين ميراث تمدن بشرى و نشان دهنده تارخ كهن و ير افتخار ايران زمين است . اما حفظ, نكهدارى و توسعه اين ميراث كهن, عزمى ملى و همتى بلند مطلبد. 

صفحه 23:
ايران در سبيده دم تاريخ به قلم جرج كامرون ترجمه حسن ار بآ ‎Ce en Aa eee SOL) Pe)‏ | ‎https://www. britannica.com/)lSulu,», acliiails‏ ( ‎http://whc.unesco.org/)gSsuigs Slay‏ ( سایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران