صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد استراتژیک

صفحه 1:


صفحه 2:
با صلوات بر محمد و آل محمد و عجل فرجهم 

صفحه 3:
عنوان پایان نامه : تحلیل محیطی ( بررسی فرصتها و تهدیدها ) صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد استراتژیک استاد راهنما : دکتر علی محمد احمدوند استاد مشاور : دکتر کمال ادیبی دانشجو : مهدی میرمظاهری اسفند ماه 1386 

صفحه 4:
RWNE > ما هواک نز = سوا لأك صلق محيط جيست و جه ويزكى دارد؟ مهمترين مدلهاى تحليل محيطى كدام است ؟ ‎alee‏ مخيطى موتر ير :صنعت يترروشيمى ایزان گدام انشت؟ مدل مناسب ارزیایی عوامل محیطی صنعت يتروشيمى فرصتها و تهدیدات صنعت پتروشیمی ایران کدام است؟ عوامل راهبردی فرصت زا و تهدید زا چیست؟ سوالات فرعی محاسن و معایب هر یک از مدلهای تحلیل محیطی چیست؟ 1 > 

صفحه 5:
* صنايع تروشصاتی «سجومین: صتغت رنز رگن ,ونیا ( با فروشي در حدود 1885 ميليارد دلار ) * در ایران. مهمترین عامل در صادارت غیرنفتی, صادرات محصولات پتروشیمیایی است. 

صفحه 6:
نام تحقیو کاشی ایران عوامل کلیدی موفقیت صنعت استراتژی در صنعت بانکداری کاربرد اتحاد استراتژیک در شرکت ملی صنایع پتروشیمی مدل ينج نيرو مدل ينج نيرو ”تامين كنندكان مجتمع هاى توليدى ‎Krol”‏ کنندگان طرحها "بازار و رقبا "اقتصاد و دولت ‏"تکنولوژی ‏مدل مورد استفاده ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 7:
نز بخ ناض صااخ بأ مخ مطالعه انواع مدلهاى تحليل محيطى ارزيابى مدلهاى تحليل محيطى انتخاب مدل تحليل محيطى صنعت يتروشيمى ايران بکارگیری مدل و جمع آوری اطلاعات شناسایی فرصتها و تهدیدها شناسایی فرصنها و تهدیدهای راهبردی نتیجه گیری و ارائه پيشنهادات 1 > 

صفحه 8:
“به صنایعی ‎wo bbl‏ شود که در آنها هیدروکربنهای موجود در نفت خام و یا موجود 

صفحه 9:
۲1 ‏ا رلل‎ cay oy 

صفحه 10:
= = علت رشد سریع صنایع پتروشیمی را میتوان بدین صورت خلاصه نمود: * لزان ‎pews‏ ل الوضول ول نون ‎alga oo.‏ اولیه که شامل نفت خام, مایعات ازی و گاز طبیعی * ایجاد پیشرفتهای عمده در صنا نفت خام که در نتیجه آلن ت مواد جانبی که به عنوان مواد اولیه صنابع پتروشیمی ‎os‏ ‏افزایش یافت . * کاربرد فزاینده محصولات شیمیایی * تحقیقات وسیع و تکنولوژی های جدید در صنعت پتروشیمی 

صفحه 11:
صنعت پتروشیمی در ایران قدمتی 50 ساله دارد. ( از سال 1338( تشکیل شرکت ملی صنابع پتروشیمی ( در سال 1343 ) دن حال حاضر شركت ملى صنايع بتزوشيمى ( 1/86 ) 6 شرکت فرعی با مالکیت 100 درصدی توسط ۱۱۳6 5شتركع وابسعة با مالكيه 1:00 > 5:51 رصدى جوسظ 1082 2 شركت خصوصى با مالكيت كمتر از 50 درصدى توسط NPC 1 > 

صفحه 12:
مجموع تولید سالانه 0 میلیون تن مهم از تواية باخالض زاعلي 5/4 % ارزش توليدات يتروشيمى 6 ميليارد دلار ارزش محصولات قابل 0 ميليارد دلار فروش 

صفحه 13:
Ce) wf alot nr ه أه إه إف BASE Dow Chemical Bayer Dupont Mitsubishi Chemical Holdings SABIC Lyondell Chemical Hanwha ‘Akzo Nobel Sumitomo Chemical 94 114 163 205 299 307 349 381 418 499 53113 46307 34804 28491 21277 20865 18606 17068 16153 13748 5109 531 108 4 

صفحه 14:
11۹ 0000 

صفحه 15:
* محيط د گیرنده قلمر است كه نظا بد ,و وسیعی رت و آرریابی لن ‎saw‏ شور ی قرب تاکن استت ول 2 ‏ا وا‎ pg alt saa ؟ تعریف محیط عواملی ‎j pil aS‏ کننده بر هدف سیستم ورد ولکن سیستم بان 16 1 ۲ 2 

صفحه 16:
غوامل محیطی:خود به جونوع:تقیسیم مت شوند؛ * عوامل مستقیم: اثر مستقیم و موثری روی سیستم دارند. » عوامل غیرمستقیم: عوامل مستقیم را تحت تاثیر قرار داده و بوسیله آن روی سیستم اثر دارند. براین اساس محیط را میتوان بر دو نوع تقسیم نمود: ‎cages laps ©‏ :ا أكلان ‎ae‏ خارج از صنعت فوره نظر بود و حرا م د گذارد. عوامل محیط کلان مث توانند هم در سطح ال م ‎en‏ ملى مطرح © محیط رقابتی یا صنعت يا نزدیک یا خرد: عوامل و نیروهایی است ‏که در صنعت مربوط به سازمان وجود دارد. بت ‎ 

صفحه 17:
انواع مدل های کلان PEST,.PESTEL, PESTLE, PESTELI, PESTLIED, STEP, STEEP, STEEPLED, STEEPLE, SLEPT عوامل مدل ها ,Political,Economic,Social , Technological Environmental / Ecological, Legal / legislative, International, Demographic, Ethical/ Educational / Equality 

صفحه 18:
* استراتژی رقابتی بدون شناخت از ساختار صنعت و رقبا ممکن *؟ پورتر عوامل موثر در جذابیت یک صنعت را شامل پنج عامل اصلی ضی دانق‌هر کدامراز لين بنج عامل اقوق شونه ضعت ما ضعيف شده و هر جه ضعيف تر شوند صنعت ما قوى مى شود. Competitive Strategy- Techniques for Analyzing Industries and Competitors 

صفحه 19:


صفحه 20:
Se ٠ کتاب با عنوا ‎cu‏ رقابتی ملل با | سومين بورتر با عنوان مزيت رقابتى ين سوال مطرح مى شود: * جرا برخى ملت ها در برخی صنایع بل کیره و تتیجها مر آنداراق جزیت روا ‎Sit Cal‏ *یورتر در این کتاب با بررسی 18 صنعت در 100 ن. سعی در باسح يه اين سوال را وارهو در ‎Seal?) qulall dae Calg‏ { رأ معرفی می Competitive Advantage of Nations - 1990 1 > 

صفحه 21:
8 ناس ساده فاکتورهای درونی < شرایط تقاضا استراتژی. ساختا و رقابت ‎yey‏ 

صفحه 22:
توسعه مدلهای الماس گون قاکتورهای انسانی فاکتورهای فیزیکی مدل دوم نه مدل اول: الماس سناده Porter(1990) ‏تور‎ Porter(1998) Cho(1994) Porter, Takeuchi & Cho & Moon(2000) Sakakibara(2000) Porter(2003) مدل چهارم: الماس مدل سوم: الماس دوبل دوبل دوگان ‎Rugman(1991)‏ ‎Rugman & D’Cruz(1993)‏ Moon , Rugman & Verbeke(1998) Dunning(2003) 

صفحه 23:
لدي 9 اانه مارم تظرى ” مدل كلان: مدل 8881711 شامل: ؟ مسائل سیاسی * مسائل اقتصادی ؟ مسائل زیست محیطی * مسائل تکنولوژیکی ؟ قوانین و مقررات * مسائل ‎yx‏ المللی 

صفحه 24:
۲" مدل پنج نیروی پورتر( ۴0۵۳66 ۴۱۷6 ) شامل: رقبا شرا تامین کنندگان جایگزین ها تازه واردین به بازار ۲ مدل الماس شامل: شرایط عوامل وضعیت صنایع مرتبط و حمایت کننده دولت شرایط تقاضا 

صفحه 25:
lel اصلی lel اصلب سوالات تحقيق محیط چیست و جه ويزكى دارد؟ مهمترين مدلهاى تحليل ‎ac kes‏ است؟ عوامل محیطی موثر بر صنعت بتروشيمى ايران. کدام است؟ مدل مناسب ارزيابي عوامل يوون خبرگان خبرگان 15 15 labels برسشتامه برسشنامة ظاهرى - محتوایی ظاهری 7 محنوارت: آلفای كرونباع آلفای کرونباع شتاخت محیط انواع مدلهای تحليل محيطى عوامل موثر محيط صنعت پتروشیمی 

صفحه 26:
اشر Lel فرسنها و تهدیدها رآهبردی ‎fad ge‏ اسن هر یک از ای تحلیل ‎plains‏ چیست؟ CF معا € خبرگان خبرگان 15 15 مطالعات کتابخانه ‎sl‏ ( مقیاس اسب ] آزمون فرستها و تهديدها فرصتها و ‎slang‏ ‏راهبردی مزایا و معایب 

صفحه 27:
‎é‏ أورى 5 ها و تجزيه و تحليل اطلاعات ‎ ‎ ‏زیر معیارهای اولیه محقق 65 ‏زیر معیارهای پیشنهادی توسط 13 خبرگان ‏زیر معیارهای مورد بررسی 78 ‏زیرمعیارهای مدل نهایی 57 ‏ارزیابی خبرگان از الگوی پیشنهادی 87% ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 28:
مدل پیشنهادی برای تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی ايران داراى سه لايه مى باشد: 1. لایه اول: عوامل خرد ( ‎Four Forces‏ ( 2 لايه دوم: ساير عوامل ) ‎FGSD‏ ( 3. لايه سوم: عوامل كلان ( 56211 ) 

صفحه 29:


صفحه 30:
کرانای مدل سه لایه ای 1 به علت در برداشتن فاکتورهای تحلیل محیط کلان. تمامی مزایای مدلهای کلان را دارا می باشد., که از آن جمله میتوان به پیش بینی رفتار متغیرهای کلان در آینده. کشف فرصتهای پنهانی از محیط کلان, انطباق بیشتر با محیط کلان و ... اشاره کرد. 2 از مهمترین معایب مدلهای کلان. مستقل بودن آن | سا فعاليتهاى تحليل محيطى است. بدين صورت ‎a foe‏ محیط کلان می بایست همراه:با ساير فعاليتهاق تجليل محيظق .همانته فحيط عرو ديدة نوو کف دز این مدل انن موضوع بخوبی دیده شده است. = 1 3. دارای قدرت موقعیت یابی در سطح صنعت و ملی 

صفحه 31:
قذل سه لايه اى ( ادامه ) است كه اين مدل ابزارى براى ندازه ری ن پذیری یک صنعت د مقايستة أن با دیگر کشورهاست که در دل تومى شدة تيز از ان مزيت استفاده شنده آبننت. امکان تبدیل به مدلهای الماس دوبل و الماس دوبل دوگان مدل بومی شده چون در صنعت بکاررفته و دارای فاکتورهای متنوعی است, معایب مدل پذ ينج نيرو را ندارد. از معايب عمده مدل ينج نيرو اين است كه مدل فوق شامل متابع شرکت نشده در حالیکه منایع, اساسى در ميزان سوددهی در یک صنعت است, ولی در مدل بومی شده در لایه دوم به مناب سی رقابت در صنعت مانند فاکتورهای درونی. صنآبع مرتبط و حمایت کننده, تقاضا و ... اش شود. 

صفحه 32:
0 Al قذل سه لايه اى ( ادامه ) عمد ?2 مدل الماس پورتر, دولت نقشی غیرمستقیم داشته, لحم ‎١‏ سا 0 دولت بعنوان 0 اصلی, در مدل دیده شده است. مدل بومی شده دارای حرکت سیستماتیک از بالا به پایین در سطح بوده تواند برای عوامل برنامه ريز و سيا ذار صنعت پتر وشيمى با توجه به ويزكَد ى قربط زمووة استفا ذو قرار كيرد داراى رویکرد کلی نگر و سیستمی به محیط با توجه به وزن محیط و عوامل محیط, میتوان از سطوح مورد نظر با توجه به اولویتها و اهداف استفاده نمود. 1 > 

صفحه 33:
(دور) تسیر نرت ز 7 لت ال رت تداوم قیمت های بالای نفت خام وجود منایع غنی نقت و گاز ورود و یا تشکیل تشکل ها و بازارهای جدید با کشورهای خاورسا « آسیای میائه, آمریکای لاتین, آفریقا و . مشکلاتی از جمله تحریم ها و ... باعث جلوگیری از سرمایه ‎ae‏ و وثبات اقتصادق شده است. اقتصاد دولتی میزان سرمایه گذاری خارجی کم اتکاء به انتقال تکنولوژی از خارج و عدم بومی سازی عدم ثبات قوانین عدم عضویت ایران در سازمان تجارت انى عدم تحرك و يويايى لازم در تش منطقه ای و جهانی 

صفحه 34:
۶ تا و نهدیدهای راهبردی (ادامه) | تعداد زياد رقبا رد خوب صنعت پتروشیمی در آب "وجود تعداد زياد شركتهاى صنايع يايين دست بعنوان مشتريان دسیرسن و ابحصان دز پازاز داغلن: "نداشتن برند خاص محصولات و کاتالیست ها تنوع محصولات رقبا روشهای جدید تولید اقتصادی و کیفیت بالای رقبای هم مزیت در منطقه ادغام های رقبا خرد ( نزدیک ) ربا عدم استراتژی مشخص در خصوص صنایع يايين دست "ارتباط ضعیف با مشتریان و بازارها وابستگی به قطعات و تجهیزات کاتالیست ها و ... 

صفحه 35:
عوامل وجود:متانعبالقوه فیزیکن رو طبیعن ‎curios‏ مکانی و دسنرسی به آبهای آزاد تامین انرژی ارزان دسترسی و قیمت خوراک ارزان رشد بازارهای داخلی در سالهای آینده و همچنین رشد بازار جهانی و منطقه ای مخصوصا آسیا برای بسیاری از محصولات تهدیدها محدودیت های منابع سرمایه ای ضعف در زیرساختها مخصوصا لجستیک و 7 0 سیاسنهای غیرکارآمد دولت ‎pas‏ تعامل دستگاهها و سازمانهای مرتبط سهم پایین در بازارهای جهانی 

صفحه 36:
رد oa fu fa fw in fe 815 خارجى ( عع ) عوامل خارجى اولويت دار فرصتها ( 0) تداوم قیمت های بالای نفت خام وجود منابع غنی نفت و گاز طبیعی رشد مناسب صنعت پتروشیمی در آینده وجودربارآزهای:داعن و خارجن وضعیت مکانی و ژئوپلیتیکی دسترسی به انرژی و خوراک ارزان 81 1/0 6./. thi 6./. Tdi 32/. Al. 28/. 18/. 21/. 4 4 24/. 4 4 3 3 

صفحه 37:
bE بان نت | ح ی | وب | و | ها را تربيس ارزبا بی عوال تاجن اولعتت هار تهدیدها ( ۲ ) سرمایه گذاری خارجی اقتصاد دولتی وابستگی به تکنولوژی وارداتی عدم عضویت در سازمان تجارت جهانی وجود رقبای هم مزیت در منطقه ادغام های رقبا ارتباط ضعیف با مشتریان و بازارها شبکه لجستیک و حمل و نقل سیاستهای خصوصی سازی در صنعت پتروشیمی مجموع ۰۱۱۱۱ ( EFE ) 18 16/. 18 Td. 5 81. 1/ 1/ 6 + نرايم تا 

صفحه 38:
1200 AEA OC (CHIN sho CEO) تمره نهاری ماس ازربای عوامل داخلی. ناحیه سوم ( حفظ و نگهداری ) ناحیه ششم [ برداشت:محصول یا رها کردن ) ناحيه نهم ( برداشت محصول يا رها كردن ) ناحيه دوم ( رشد و ساخت ) ناحيه ينجم [ بقعا و نگهدازی.] ناحيه هشتم ( برداشت محصول يا رها كردن ) ناحيه اول ( رشد و ساخت ) ناحيه جهارم ( رشد و ساخت ) ناحيه هفتم ( حفظ و نگهداری ) ‎te‏ 

صفحه 39:
وزن محیط به ترتیب محیط خرد ( 9639 ) محیط کلان ( 9635 ) ساير عوامل ( 9626 ) وزن عوامل به ترتيب رقبا - مشتریان - تازه واردین ‎ax‏ بازار - تامین کنندگان اقتصادی - قوانین - تکنولوژی - سیاسی - زیست محیطی - مسایل بین المللی gil ‏عوامل - دولبت- صبانع مرحبظ_وجمایتت‎ deal sae ‏میزان تقاضا‎ 

صفحه 40:
تحلیل استراتژجي صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد مذیریت زنجیره تامین dil osetia ‏ا اق‎ ازائه یک مدل ریاضی یا شبیه سازی بزای تحلیل محیط صتعت محیط داخلی صنعت پتروشیمی برای محصولات استراتژیک بوسیله زنجیره ارزش ‎(VC)‏ مقایسه محیط پتروشیمی ایران با یک منتخب اه ‎Pe Seay a iia iis‏ كشور ارزیابی کاربران صنعت پتروشیمی ایران از مدل سه لايه اى a 

صفحه 41:
با تشکر از راهنمایهای استاد راهنما جناب آقای دکتر احمدوند با تشکر از زحمات استاد مشاور جناب آقای دکنر ادیبی با تشکر از مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه شرکت توسعه صنایع پتروشیمی ایران کی 

صفحه 42:
با صلوات بر محمد و آل محمد و عجل فرجهم 

با صلوات بر محمد و آل محمد و عجل فرجهم عنوان پایان نامه : تحلیل محیطی ( بررسی فرصتها و تهدیدها ) صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد استراتژیک استاد راهنما :دکتر علی محمد احمدوند استاد مشاور :دکتر کمال ادیبی دانشجو :مهدی میرمظاهری اسفند ماه 1386 سئواالت تحقیق ‏ سواالت اصلی .1 محیط چیست و چه ویژگی دارد؟ مهمترین مدلهای تحلیل محیطی کدام است ؟ عوامل محیطی موثر بر صنعت پتروشیمی ایران کدام است؟ مدل مناسب ارزیابی عوامل محیطی صنعت پتروشیمی چیست؟ فرصتها و تهدیدات صنعت پتروشیمی ایران کدام است؟ عوامل راهبردی فرصت زا و تهدید زا چیست؟ ‏ سواالت فرعی .1 محاسن و معایب هر یک از مدلهای تحلیل محیطی چیست؟ .2 .3 .4 .5 .6 مقدمه صBنايع پتروشيميايBي سBومین صBنعت بزرگ دنیBا ( بBا فروشي در حدود 1885ميليارد دالر ) در ایران ،مهمتریBBBن عامBBBل در صBBBادارت غیرنفتBBBی، صادرات محصوالت پتروشیمیایی است. پیشینه تحقیق نام تحقیق مدل مورد استفاده عوامل کلیدی موفقیت صنعت کاشی ایران مدل پنج نیرو استراتژی در صنعت بانکداری مدل پنج نیرو کاربرد اتحاد استراتژیک در شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران ‏تامین کنندگان مجتمع های تولیدی ‏تامین کنندگان طرحها ‏بازار و رقبا ‏اقتصاد و دولت ‏تکنولوژی مراحل و گامهای اصلی تحقیق .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 .8 شناخت صنعت پتروشیمی مطالعه انواع مدلهای تحلیل محیطی ارزیابی مدلهای تحلیل محیطی انتخاب مدل تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی ایران بکارگیری مدل و جمع آوری اطالعات شناسایی فرصتها و تهدیدها شناسایی فرصتها و تهدیدهای راهبردی نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات تعریف صنایع پتروشیمی بBBه صBBنایعی اطالق مBBی شود کBBه در آنها هیدروکربنهای موجود در نفBت خام و یا موجود در گاز طبیعBی بBه انواع محصBوالت پتروشیمیایی تبدیل شود. تعریف صنایع پتروشیمی(ادامه) رشد صنایع پتروشیمی علت رشد سریع صنایع پتروشیمی را میتوان بدین صورت خالصه نمود: ‏ ارزان و سBهل الوصBول بودن مواد اولیBه کBه شامBل نفBت خام ،مایعات گازی و گاز طبیعی می باشد. ‏ ایجاد پیشرفتهای عمده در صBBنایع نفBBت خام کBBه در نتیجBBه آBBن تولیBBد مواد جانبBی کBه بBه عنوان مواد اولیBه صBنایع پتروشیمBی مصBرف دارنBد، افزایش یافت . ‏ کاربرد فزاینده محصوالت شیمیایی ‏ تحقیقات وسیع و تکنولوژی های جدید در صنعت پتروشیمی وضعیت صنعت پتروشیمی ایران ‏ صBنعت پتروشیمBی در ایران قدمتBی 50سBاله دارد ( .از سال ) 1338 تشکیل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ( در سBال ) 1343 ‏ در حال حاضBر شBرکBت ملBی صBنایع پتروشBیمی ( ) NPC شBامل: 26شBرکت فرعی با مالکیت 100درصدی توسBط NPC 5شBرکBت وابسBته بBا مالکیBت 51 – 100درصBدی توسط NPC 22شرکBت خصBوصی بBا مالکیBت کمتBر از 50درصBدی توسط ‏NPC ‏ .1 .2 .3 چشم انداز صنعت پتروشیمی ایران مجموع تولید ساالنه 30میلیون تن سهم از تولید ناخالص داخلی % 5/4 ارزش تولیدات پتروشیمی 26میلیارد دالر ارزش محصوالت قابل فروش 20میلیارد دالر تولید کنندگان عمده جهانی و رقبا رتبه نام شرکت کشور رتبه در 500 شرکت برتر دنیا میزان فروش ( میلیون دالر ) سود ( میلیون دالر ) 1 ‏BASE آلمان 94 53113 3736 2 ‏Dow Chemical آمریکا 114 46307 4515 3 ‏Bayer آلمان 163 34804 1984 4 ‏Dupont آمریکا 205 28491 2053 5 ‏Mitsubishi Chemical ‏Holdings ژاپن 299 21277 756 6 ‏SABIC عرBبستان 307 20865 5109 7 ‏Lyondell Chemical آمریکا 349 18606 531 8 ‏Hanwha کره جنوبی 381 17068 108 9 ‏Akzo Nobel هلند 418 16153 1194 10 ‏Sumitomo Chemical ژاپن 499 13748 801 میزان تولید جهانی محصوالت پتروشیمیایی تعریف محیط محیBط در برگیرنده قلمرو وسBیعی اسBت که نظارت و ارزیابBی آBن بسBیار دشوار و تقریبBا ناممکBن اسBت ولی مقصBود مBا از محیBط بخBش هایBی از محیBط بیرونBی می باشد که بر کسب و کار سازمان اثر می گذارد. تعریف محیط مجموعBه عواملBی کBه اثBر تعییBن کننده بر هدف سیستم دارد ولکBن سBیستم بر آBن کنترل چندانBی ندارد را محیط گویند. دسته بندی محیط عوامل محیطی خود به دو نوع تقسیم می شوند: عوامل مستقیم :اثر مستقیم و موثری روی سیستم دارند. عوامBل غیرمسBتقیم :عوامBل مسBتقیم را تحBت تاثیر قرار داده و بوسیله Bآن روی سیستم اثر دارند. براین اساس محیط را میتوان بر دو نوع تقسیم نمود: محیBط عمومBی یBا کالن یBا دور :خارج از صBنعت مورد نظر بوده و بطور غیرمسBتقیم بر صBنعت اثBر مBی گذارد .عوامBل محیط کالن مBی تواننBد هBم در سBطح بیBن المللBی و هBم در سBطح ملی مطرح باشند. محیBط رقابتBی یBا صBنعت یBا نزدیBک BیBا خرد :عوامBل و نیروهایBی است که در صنعت مربوط به سازمان وجود دارد. انواع مدلهای کالن تحلیل محیطی عوامل مدل ها انواع مدل های کالن ,Political,Economic,Social ,Technological Environmental / Ecological, Legal / legislative, International, Demographic, Ethical/ Educational / Equality PEST, PESTEL, PESTLE, PESTELI, PESTLIED, STEP, STEEP, STEEPLED, STEEPLE, SLEPT مدلهای تحلیل محیطی خرد ( پنج نیرو ) ‏ اسBتراتژی رقابتBی بدون شناخBت از سBاختار صBنعت و رقبBا ممکن نیست. ‏ پورتBر عوامBل موثBر در جذابیBت یBک صBنعت را شامBل پنBج عامل اصBلی مBی داند .هBر کدام از ایBن پنBج عامBل قوی شونBد صBنعت ما ضعیBف شده و هBر چBه ضعیBف تBر شونBد صBنعت مBا قوی می شود. ‏Competitive Strategy- Techniques for Analyzing Industries ‏and ‏Competitors مدل پنج نیرو تازه واردان تهدید تازه تهدید واردان چانه زنی قدرت چانه قدرت زنی مشتریان مشتریان رقابت بین شدت رقابت شدت بین رقبای فعلی رقبای فعلی تهدید کاالهای تهدید کاالهای جانشین جانشین چانه زنی قدرت چانه قدرت زنی تامین کنندگان تامین کنندگان مدل الماس سBومین کتاب پورتBر بBا عنوان مزیBت رقابتBی ملBل بBا این سوال مطرح می شود: چرا برخBی ملBت هBا در برخBی صBنایع بهتBر عمل کرده و نتیجتا در آن دارای مزیت رقابتی می گردند؟ پورتBر در ایBن کتاب بBا بررسBی 18صنعت در 100 کشور جهان ،سBعی در پاسBخ بBه ایBن سوال را دارد و در نهایت مدل الماس ( دیاموند ) را معرفی می کند. ‏Competitive Advantage of Nations - 1990 شمایی از مدل الماس ساده صنایع مرتبط و حمایت کننده فاکتورهای درونی اتفاقات پیش بینی نشده دولت شرایط تقاضا استراتژی ،ساختار و رقابت توسعه مدلهای الماس گون منابع رقابت پذیری ملی فاکتورهای انسانی مدل دوم :نه فاکتور )Cho(1994 )Cho & Moon(2000 مدل چهارم :الماس دوبل دوگان فاکتورهای فیزیکی مدل اول :الماس ساده )Porter(1990 )Porter(1998 & Porter,Takeuchi )Sakakibara(2000 )Porter(2003 محیط ملی مدل سوم :الماس دوبل ) Rugman(1991محیط )Rugman & D’Cruz(1993 بین ) Moon , Rugman & Verbeke(1998المللی )Dunning(2003 حیطه رقابت پذیری ملی جمع بندی و ارائه چارچوب نظری ‏ مدل کالن :مدل PEETLIشامل: ‏ مسائل سیاسی مسائل اقتصادی مسائل زیست محیطی مسائل تکنولوژیکی قوانین و مقررات مسائل بین المللی ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ جمع بندی و ارائه چارچوب نظری(ادامه) ‏ مدل پنج نیروی پورتر( ) Five Forceشامل: ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ رقبا مشتریان تامین کنندگان جایگزین ها تازه واردین به بازار مدل الماس شامل: ‏ ‏ ‏ ‏ شرایط عوامل وضعBیت صنایع مرتبط و حمایت کننده دولت شرایط تقاضا روش تحقیق نوع سواالت تحقیق نوع روش تحقیق جامع ه نمون ه روش جمع آوری اطالعات و داده ها روایی ( مقیا س مناسب ) اصلی محیط چیست و چه ویژگی دارد؟ اکتشافی - - مطالعات کتابخانه ای - اصلی مهمترین مدلهای تحلیل محیطی کدام است؟ اکتشافی اصلی عوامل محیطی موثر بر صنعت پتروشیمی ایران کدام است؟ توصیفی اصلی مدل مناسب ارزیابی عوامل محیطی صنعت پتروشیمی چیست؟ توصیفی - - خبرگان صنعت 15 خبرگان صنعت 15 مطالعات کتابخانه ای پرسشنامه پرسشنامه پایایی ( روش مناس ب) ابزار آزمون نتیجه آزمون - - شناخت محیط - - - انواع مدلهای تحلیل محیطی ظاهری - محتوایی آلفای کرونباخ آزمون بر مبنای طیف عوامل موثر محیط صنعت پتروشیمی آزمون بر مبنای طیف مدل تحلیل محیط صنعت ظاهری - محتوایی آلفای کرونباخ روش تحقیق ( ادامه ) نوع سواالت تحقیق نوع روش تحقیق اصل ی فرصتها و تهدیدهای صنعت پتروشیمی ایران چیست؟ توصیفی اصل ی فرصتها و تهدیدها راهبردی کدام است؟ توصیفی فرع ی محاسن و معایب هر یک از مدلهای تحلیل محیطی چیست؟ اکتشافی جامع ه نمون ه روش جمع آوری اطالعا تو داده ها روایی ( مقیاس مناسب ) پایایی ( روش مناس ب) ابزار آزمون نتیجه آزمون خبرگان صنعت 15 مصاحبه - - - فرصتها و تهدیدها خبرگان صنعت 15 مصاحبه - - - فرصتها و تهدیدهای راهبردی - - مطالعات کتابخانه ای - - - مزایا و معایب جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل اطالعات زیر معیارهای اولیه محقق 65 زیر معیارهای پیشنهادی توسط خبرگان 13 زیر معیارهای مورد بررسی 78 زیرمعیارهای مدل نهایی 57 ارزیابی خبرگان از الگوی پیشنهادی محقق 87% مدل تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی ایران مدل پیشنهادی برای تحلیBل محیطBی صBنعت پتروشیمی ایران دارای سه الیه می باشد: .1الیه اول :عوامل خرد ( ) Four Forces .2الیه دوم :سایر عوامل ( ) FGSD .3الیه سوم :عوامل کالن ( ) PEETLI مزایای مدل سه الیه ای .1 .2 .3 به علت در برداشتن فاکتورهای تحلیل محیط کالن ،تمامی مزایای مدلهای کالن را دارا می باشد ،که Bاز آن جمله میتوان به Bپیش بینی رفتار متغیرهای کالن در آینده ،کشف فرصBتهای پنهانی از محیط کالن ،انطBباق بیشBتر با محیط کالن و ...اشاره کرد. از مهمترین معایب مدلهای کالن ،مستقل بودن آن از سایر فعالیتهای تحلیل محیطی است .بدین صورت که تحلیل محیط کالن می بایست هBمراه با سایر فعالیتهای تحلیل محیطی همانند محیط خرد دیده شود ،که Bدر این مدل این موضوع بخوبی دیده شده است. دارای قدرت موقعیت یابی در سطح صBنعت و ملی مزایای مدل سه الیه ای ( ادامه ) .4 .5 .6 .7 از مزایای مدل الماس این است که این مدل ابزاری برای اندازه گیری میزان رقابت پذیری یک Bصنعت در سطح ملی و مقایسه آن با دیگر کشورهاست که در مدل بومی شده نیز از این مزیت استفاده شده است. امکان تبدیل به مدلهای الماس دوبل و الماس دوبل دوگان مدل بومی شده چون در سطح صنعت بکاررفته و دارای فاکتورهای متنوعی است ،معایب مدل پنج نیرو را ندارد. از معایب عمده مدل پنج نیرو این است که مدل فوق شامل منابع شرکت نشده در حالیکه منابع ،عامل اساسی در میزان سوددهی در یک صنعت است ،ولی در مدل بومی شده در الیه دوم به منابع اساسی رقابت در سطح صنعت مانند فاکتورهای درونی ،صنایع مرتبط و حمایت کننده ،تقاضا و ...اشاره می شود. مزایای مدل سه الیه ای ( ادامه ) .8 .9 .10 .11 در مدل الماس پورتر ،دولت نقشی غیرمستقیم داشته، ولی با توجه به نقش دولت در اقتصاد ما ،دولت بعنوان یک فاکتور اصلی ،در مدل دیده شده است. مدل بومی شده دارای حرکت سیستماتیک از باال به پایین در 3سطح بوده که میتواند برای عوامل برنامه ریز و سیاستگذار صنعت پتروشیمی با توجه به ویژگیهای هر سطح مورد استفاده قرار گیرد. دارای رویکرد کلی نگر و سیستمی به محیط با توجه به وزن محیط و عوامل محیط ،میتوان از سطوح مورد نظر با توجه به اولویتها و اهداف استفاده نمود. تعیین فرصتها و تهدیدهای راهبردی محی ط تهدیدها فرصتها مشکالتی از جمله تحریم ها و ...باعث جلوگیری از سرمایه گذاری و ثبات اقتصادی شده است. ‏ ‏ کالن ( دور ) ‏ تداوم قیمت های باالی نفت خام وجود منابع غنی نفت و گاز ورود و یا تشکیل تشکل ها و بازارهای جدید با کشورهای خاورمیانه ،آسیای میانه، آمریکای التین ،آفریقا و ... ‏ ‏ اقتصاد دولتی ‏ میزان سرمایه گذاری خارجی کم اتکاء به انتقال تکنولوژی از خارج و عدم بومی سازی ‏ ‏ عدم ثبات قوانین عدم عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی ‏ عدم تحرک و پویایی الزم در تشکل های منطقه ای و جهانی ‏ تعیین فرصتها و تهدیدهای راهبردی (ادامه) فرصتها محیط ‏ رشد خوب صنعت پتروشیمی در آینده تهدیدها ‏ تعداد زیاد رقبا ‏ وجود تعداد زیاد شرکتهای صنایع پایین دست بعنوان مشتریان ‏ ‏ ‏ ‏ خرد ( نزدیک ) رقبای هم مزیت در منطقه ادغام های رقبا دسترسی و انحصار در بازار داخلی نداشتن برند خاص محصوالت و کاتالیست ها تنوع محصوالت رقبا روشهای جدید تولید اقتصادی و کیفیت باالی رقبا عدم استراتژی مشخص در خصوص صنایع پایین دست ارتباط ضعیف با مشتریان و بازارها ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ وابستگی به قطعات و تجهیزات وارداتی، کاتالیست ها و ... ‏ تعیین فرصتها و تهدیدهای راهبردی (ادامه) فرصتها محیط سایر عوامل ‏ وجود منابع بالقوه فیزیکی و طبیعی ‏ وضعیت مکانی و دسترسی به آبهای آزاد ‏ تامین انرژی ارزان ‏ دسترسی و قیمت خوراک ارزان تهدیدها ‏ ضعف در زیرساختها مخصوصا لجستیک و شبکه حمل و نقل ‏ ‏ ‏ رشد بازارهای داخلی در سالهای آینده و همچنین رشد بازار جهانی و منطقه ای مخصوصا آسیا برای بسیاری از محصوالت محدودیت های منابع سرمایه ای سیاستهای غیرکارآمد دولت عدم تعامل دستگاهها و سازمانهای مرتبط ‏ ‏ سهم پایین در بازارهای جهانی ماتریس ارزیابی عوامل خارجی ( ) EFE ردی ف عوامل خارجی اولویت دار فرصتها ( ) O ضریب اهمیت رتبه نمره 1 تداوم قیمت های باالی نفت خام 8./. 4 32/. 2 وجود منابع غنی نفت و گاز طبیعی 1/0 4 4/. 3 رشد مناسب صنعت پتروشیمی در آینده 6./. 4 24/. 4 وجود بازارهای داخلی و خارجی 7./. 4 28/. 5 وضعیت مکانی و ژئوپلیتیکی 6./. 3 18/. 6 دسترسی به انرژی و خوراک ارزان 7./. 3 21/. ماتریس ارزیابی عوامل خارجی ( ( ) EFEادامه ) ردی ف عوامل خارجی اولویت دار تهدیدها ( ) T ضریب اهمیت رتبه نمره 1 سرمایه گذاری خارجی ./.8 1 ./.8 2 اقتصاد دولتی ./.8 2 16/. 3 وابستگی به تکنولوژی وارداتی ./.8 1 ./.8 4 عدم عضویت در سازمان تجارت جهانی 7./. 1 7./. 5 وجود رقبای هم مزیت در منطقه 5./. 1 5./. 4./. 2 8./. 7 ارتباط ضعیف با مشتریان و بازارها 5./. 2 1/. 8 شبکه لجستیک و حمل و نقل 5./. 2 1/. 9 سیاستهای خصوصی سازی در صنعت پتروشیمی 6./. 1 6./. 6 ادغام های رقبا مجموع 1 4/2 ماتریس داخلی و خارجی ( ) IE نمره نهایی ماتریس ارزیابی عوامل خارجی 1 نمره نهایی ماتریس ارزیابی عوامل داخلی ناحیه سوم ( حفظ و نگهداری ) ناحیه دوم ( رشد و ساخت ) 4 ناحیه اول ( رشد و ساخت ) ناحیه ششم ناحیه پنجم ناحیه چهارم ( برداشت محصول یا رها کردن ) ( حفظ و نگهداری ) ( رشد و ساخت ) ناحیه نهم ناحیه هشتم ( برداشت محصول یا رها کردن ) ( برداشت محصول یا رها کردن ) 3 2 ناحیه هفتم ( حفظ و نگهداری ) 1 فرصتها و تهدیدهای محیط وزن محیط به ترتیب وزن عوامل به ترتیب محیط خرد ( ) %39 رقبا – مشتریان -تازه واردین به بازار -تامین کنندگان محیط کالن ( ) %35 اقتصادی – قوانین – تکنولوژی – سیاسی -زیست محیطی -مسایل بین المللی سایر عوامل ( ) %26 شرایط عوامل – دولت -صنایع مرتبط و حمایت کننده – میزان تقاضا پیشنهادات جهت ادامه تحقیق .1 .2 .3 .4 .5 .6 تحلیBل اسBتراتژیک صBنعت پتروشیمBی ایران بBا رویکرد مدیریت زنجیره تامین ( ) SCM تدوین استراتژی جدید صنعت پتروشیمی ایران ارائه یک مدل ریاضی یBا شبیه سازی برای تحلیل محیط صنعت تحلیBBل محیBBط داخلBBی صBBنعت پتروشیمBBی برای محصوالت استراتژیک بوسیله زنجیره ارزش ( ) VC مقایسBه محیBط صBنعت پتروشیمBی ایران بBا یBک کشور منتخب بوسیله مدل تحلیل سه الیه ای ارزیابBی کاربران صBنعت پتروشیمBی ایران از مدل سBه الیه ای تحلیل محیطی با تشکر از راهنمایهای استاد راهنما جناب آقای دکتر احمدوند با تشکر از زحمات استاد مشاور جناب آقای دکتر ادیبی با تشکر از مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه شرکت توسعه صنایع پتروشیمی ایران با صلوات بر محمد و آل محمد و عجل فرجهم