برق و الکترونیکعلوم مهندسی

مدار‌های مرتبه اول

صفحه 1:
هرارهاي مرتبه اول مدارهای الکتریکی

صفحه 2:
= مدار مرتبه اول چیست؟ * هر مداري که شامل تنها يك عنصر ذخیره کنندة انرژي: تعدادي منبع و تعدادي مقاومت باشد مدار مرتبه اول نامیده مي‌شود. ۴ عنصر ذخیره کنندة انرژي مي‌تواند خازن پا مقاومت باشد. 9 يكي از خواص مدارهاي مرتبه اول اینست که پاسخ مدا داراي تابع ديفرانسيلي درجه اول مي‌باشد. مدارهای الکتریکی

صفحه 3:
مفاهیم مربوط به مدارهاي درجه اول شهاي حل ‎“ol‏ ‏* معادلة دیفرانسیل و ويژگي‌ها و روشهاي * پاسخ طبيعي. 5 ثابت زماني. خ ماندگار مدار. * پاسخ گذرا و پاسخ ماندگار مدارهای الکتریکی

صفحه 4:
= انواع مدارهاي مرتبه اول * بطور كلي دو نوع مدار مرتبه اول وجود دارد: ۴ مدار ۰/۲ مدارهایی که داراي مجموعه‌اي از مقاومتها و منابع هستند و تنها يك خازن نیز در آنها وجود دارد. * مدار /: مدارهایی که داراي مجموعه‌اي از مقاومتها و منابع هستند و تنها يك سلف نیز در آنها وجود دارد. مدارهای الکتریکی

صفحه 5:
ie * همانگونه که در مبحث مدارهاي معادل نورتن و تونن گفته شد. هر مدار شامل منابع و مقاومتها را مي‌توان بصورت تر کیب سري يك منبع ولتاژ و مقاومت (معادل تونن) یا تر کیب موازي يك منبع جریان و مقاومت (معادل نورتن) نمایش داد. مدارهای الکتریکی

صفحه 6:
یکی مدارهای الکتر, 10 ۳ مداری ۱ شامل 1 3 0 معاد

صفحه 7:
RC ‏مرار‎ 2/13/2003 Liang-Teck Pang 7

صفحه 8:
مدار 8 * مدار ن)] از يك مقاومت و يك خازن تشکیل شده است. مجموعة مقاومت و منبع ولتاژ ممکن است معادل تونن يك مدار دیگر باشد. v(t) _ + AAA R + cm vo 7 CG) مدارهای الکتریکی

صفحه 9:
روابط مدار 3 رابطة ۷ را براي مدار نوشته و سپس آنرا تبدیل به يك معادلة ديفرانسيل كرده و حل مي كنيم: ‎v(t) = v.(t)‏ + رالا ‎R + ‎v,(t) (*) CR VD ‎ ‎ ‏مدارهای الکتریکی ‎

صفحه 10:
. ۶ 7۵+ 00 018 010 ROW, +0 =C— tua 075 سم ۶۱ ری مدارهای الکتریکی

صفحه 11:
۶ * همانگونه که دیده می‌شود معادلات دیفرانسیل بدست آمده درچه اول هستند. براي حل لین معادله مي‌توان از روشهاي حل معادلات دیفرانسیل يا از روش لاپلاس استفاده کرد. " براي حل معادلات دیفرانسیل نیاز به دانستن شرایط اولیه است. شرایط اولیه با توجه به شکل مدار معلوم مي‌شوند. مدارهای الکتریکی

صفحه 12:
= تعبین شرایط اولية مدار 86 * يكي از ويژگي‌هاي خازن اینست که ولتاژ آن بطور ناگهاني * در شکل زیر يك مدار :6 نشلن داده شده است که سوئیج آن درست در زمان صفر بسته می‌شود و خازن 0 شاد 3 ‎tClose=0‏ ‏شروع به شارژ مي كند ف مدارهای الکتریکی

صفحه 13:
۶ * وضعیت مدارت؟] قبل از پستن کلید, درست بعد از بستن کلید و نهایتاً پس از گذشت زمان طولاني از بستر, کلید دیده مي‌شود: | 1 ‎i‏ | ۳ [ 5 I as =r 1 =r “jis Is | all | ‏بعدآز كشت رمان:ظولاني بلافاضله بعد ازبستن قبل اسفن‎ مدارهاى الكتريكى

صفحه 14:
لد ۴ تکته: خازن در ابتدا شارژ و ولتاژ آن زیاد مي‌شود ولي بعد از گذشت زمان جریان كمي از آن عبور مي‌کند و با ذشت زمان. جریان عبوري به سمت صفر میل مي كند. به همین دلیل خازن در زمان بي‌نهایت بعد از تغییر وضعیت کلید. مدار باز در نظر گرفته مي‌شود. مدارهای الکتریکی

صفحه 15:
لد * معادلة دیفرانسیل براي مدار زیر با استفاده از رابطة انا نوشته شده و حل می‌گردد: a ‏نب طبر‎ 9 | 1 0 ‏ود‎ R dt Lot | a SR os ۱ ‏رت 0 سا‎ vis | v= LR+(ve(0)-LR)e ® مدارهای الکتریکی

صفحه 16:
= مثال از مدارع8 ولتاژ اولیه خازن برابر با صفر است. در لحظة 0 کلید بسته مي‌شود. رابطه ولتاژ خازن را براي زمانهاي بعد از صفر بدست 5 R wy => WKN آورید. مدارهای الکتریکی

صفحه 17:
le با توجه به شکل مدار سم حب روابط زیر را مي‌توان مر 5 نوشت: ‎of Too‏ تدك وتان ‎Rit) +a‏ ‎dit) Cle‏ ‎RC— + i(0) =‏ ‎dt oka 0‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 18:
است و مشتق آن برابر با صفر مي‌باشد. بنابراین: 1000 di/dt + i =O * يكي از جوابهاي معادله فوق مي‌تواند بفرم 46-1090 باشد. * با توجه به صورت مسأله مقدار ولتاژ اولية خازن برابر با صفر است و چون ولتاژ خازن تغییر ناگهاني ندارد. مقدار آن بلافاصله بعد از صفر نیز برابر با صفر خواهد ماند. * با جایگزینی شرایط فوق در معادله مقدار | بدست مي‌آید. مدارهای الکتریکی

صفحه 19:
۶ ۴ از آنجا که بلافاصله بعد از بستن کلید. ولتاژ خازن برابر با صفر است: ‎V.=R i,, + V(0+)‏ ‎i,, + 0‏ 100=105 ‎ing =103‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 20:
۶ يا به عبارت دیگر شرط اولیه مسأله به اینصورت است: 173 وا با جايگذاري شرط اولیه در فرمول بدست آمده خواهیم داشت: i(t) ‏م‎ 103 e@-1000t مدارهای الکتریکی

صفحه 21:
= مدار 36 در حالت کلي * مدار مرتبه اول زیر را در نظر بگیرید. مي‌خواهيم رابطة جریان را بدست آوریم. مدارهای الکتریکی

صفحه 22:
le Rt) + v0) = 7,1) )د و + قوير )مط ‎dt dt‏ (HN=C a(t) v(t) مدارهای الکتریکی

صفحه 23:
le ۴ با توجه به رابطه زیر يكي از جوابها بصورت ۳ 6>] مي‌باشد. ‎Roo + ۷6۵ 2۷,۵‏ * از طرف دیگر با توجه به شکل مسأله. پس از گذشت زمان طولاني مقدار ولتاژ خازن برابر با ۷ مي‌شود. بنابراین فرم كلي جواب بصورت زیر است: رت ‎Ub =v, + kere‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 24:
مثال از مدار 386 در مدار زیر ولتاژ اولية خازن برابر با 30 ولت مي‌باشد. درزمان 0<] کلید بسته مي‌شود. مطلوبست رابطه جربان ‎A(t) os‏ 0 1010 ‏ید‎ ۱) 2)0( 1 yl H(t ‏]ا‎ fio |fe ve) ۷ ‏و‎ 2010 = 20k0 05۳ Rro مدارهای الکتریکی

صفحه 25:
حل * ابتدا مقدارمقاومت ‎Reo oles‏ را محاسبه مي‌کنيم. ‎R-eg=20||20+10=20«‏ ® 2۳7 (1) in(t) ii 1 ‏ی‎ ۳ 1 fi 1 ‏او‎ ‎۲) 72۳ ۷ ‏و‎ 2010 = 20k0 05۳ Rro مدارهای الکتریکی

صفحه 26:
۶ ۷:)۵ + Regi(t) =0 < > ع 10 dy +102 20 70*10 ‏و‎ مدارهای الکتریکی

صفحه 27:
. ۶ * و بنابراین مقدار ولتاژ خازن بصورت زیر بدست مي‌آید: 0و ۷ ۴ با توجه به صورت مسأله شرایط اولیه را اعمال مي‌کنيم. مقدار ولتاژ اولية خازن برابر با 30 مي‌باشد. بلافاصله بعد از بستن کلید نیز ولتاز ثابت خواهد ماند. بنابراين 307 > ,ولا مى باشد. رابطه ولتاژ خازن بصورت زیر مي‌باشد: 0 و - 1 مدارهای الکتریکی

صفحه 28:
۰ * با مشتق گيري از رابطه ولتاژ رابطه جریان خازن بدست مي‌آید. dy dt ۴ -- ۵)ز i() =C— =0.5x10° x3q- 1006" مدارهای الکتریکی

صفحه 29:
= روش دوم حل مدارهای ‎RC‏ ۴ در قسمتهاي قبلي با استفاده از روشهاي حل معادلات دیفرانسیل و یا لاپلاس پاسخ مدار محاسبه مي‌شد. روش ديگري نیز براي یافتن پاسخ مدارهاي 50 وجود دارد. * ابتدا با استفاده از مقاومت معادل. ثابت زمانی مداربدست tT=RC tI! * سپس از فرمول زیر استفاده مي شود: ۴ م قدار ن هاييمقدار اولیه)+مقدار ن هاييپ اسخ مدار مدارهای الکتریکی

صفحه 30:
مثال از مدار 32 * همان مثال قبلي را از روش جدید حل کنید. A(t) 2010 i 20kQ 10kQ 2 i(t) _ Rro مدارهای الکتریکی t=0 Tt 30 V vel) 7 05۳

صفحه 31:
۶ * مقدار مقاومت معادل برابر با 20 كيلو اهم مي باشد. بنابراين: ‎t =RC=(20x10) x(0.5x10°) =0.01‏ * مقدار جریان اولیه برابر است با: ‎v(0") __ 30 3‏ ‎15x10‏ -= —— -= -= ‎Reg 20°‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 32:
۰ ۴ پس از گذشت زمان طولاني خازن دشارژ شده و مقدار جریان ‎Ol‏ به صفر مي‌رسد. بنابراین: 0< (7)00 1010 ‎fiat‏ ۱1۳0 = ف ‎vel S30 ‏و‎ 2010 = 20k0 ‎ ‎05۳ ‎ ‎Rro ‏مدارهای الکتویکی‎ ‎ ‎

صفحه 33:
* با استفاده از فرمول گفته شده مقدار جریان خازن بدست می‌آید: i(f =0+ (- 1.5<103( 6 3 -- )ز مدارهای الکتریکی

صفحه 34:
+ مثال از مدار 386 * در مدار زیر رابطة ولتاژ خازن را بدست آورید با اين فرض که مقدار اولیه ولتاژ خازن برابر صفر است. منظور از (۱)1 تابعي است که براي زمانهاي قبل از صفر مقدار آن برابر با صفر و براي زمانهاي بعد از صفر مقدار آن برابر 1 مي‌باشد. صن ‎1MQ ۳ ١‏ ‎ay‏ )اننا - هارن 0 2۳۳ سم مدارهای الکتریکی

صفحه 35:
له ۰ ((عع2 * ابتدا ثابت زماني مدار را بدست مي آوريم. ‎t =RC=10 x2x10° =2‏ . سپس مقادیر اولیه و نهايي ولتاژ را محاسبه مي‌کنيم: ‎V.(0+)=V_-(0°)=0‏ Ve(@)=1 مدارهای الکتریکی

صفحه 36:
حل " با استفاده از رابطة زیر ولتاژ خازن را بدست مي‌آوريم. 6 -6*(مقدار ن هاییمقدار اولیه)+مقدار ن هایرچپ اسخ مدار Ve(t)=1-(0-1)e* V_(t)=1-e%2 مدارهای الکتریکی

صفحه 37:
مثال از مدار 386 * مدار زیر همراه مقادیر اولیه ولتاژهاي آن داده شده است. مطلوبست مقدار ولتاژ (6) ۷ 1 JQ Nie < : | 6 2۷ Vault) = Ry Sve 7 prs ۱ 2 ۷ att=0 Vor =5V Vo =10V مداررنای الکتریکی

صفحه 38:
* خازنها با یکدیگر سري هستند. ‎cul ply‏ خازن معادل آن بصورت زیر است: 1 Cop =e 0.0833, + * مقدار ولتاژ اولیه مجموع دو خازن: 21۷ 5+10 2 را + را < وا 0 مدارهاى الكتريكى

صفحه 39:
* مدار داراي چند مقاومت میباشد و لازم است ابتدا معادل تونن آن را بدست آورد. 10 25 00( ۲۷۶10۷ ۰ ۸-10۵ مدارهای الکتریای

صفحه 40:
۶ * مقدار مقاومت معادل نیز بصورت زیر بدست می‌آید. 1 as R= TT < 7.370 sel + R R, * مقدار ثابت زماني را محاسبه مي‌کنيم 7 ‏پیب‎ = (7.5210? )(8.33x10°) = 00° مدارهای الکتریکی

صفحه 41:
le " با استفاده از فرمول زیر جواب بدست مي‌آید. مقدار ننهاییمقدار اولیه) +مقدار ن هایی>پاسخ مدار v(t) = (15—25)e 1 425 =25-1l0e" VY t>0 مدارهای الکتریکی

صفحه 42:
۶ مرارهاي مرتبه اول ‎۲٩1‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 43:
= مدار های ‎RL‏ 9 مشابه مدارهاي ‎RC‏ هستند و داراي يك سلف و تعدادي مقاومت و منبع مي باشد. ياسخ مدار نيز جواب معادله ديفرانسيلى درجه اول است. i) مدارهای الکتریکی

صفحه 44:
= پاسخ مدار ‎٩۱‏ 10 + OGD) “4 BL ابر - (۱0+ )رت 9 di(t ‏لل حوور‎ dt _ , a(t) Gyo ۳7 +11) =1,, (0) مدارهای الکتریکی

صفحه 45:
—____ i(t) = Ke" G,Lst1=0 3 s=-1/¢ أ - "ما - 4 = )10 182 1,e70" t>0 مدارهای الکتریکی

صفحه 46:
8٩۱ ‏مدار‎ + * در مدار زیر قبل از صفر جرياني از مدار عبور نمي‌کند. پس از بستن کلید رابطه جریان را بدست آورید. مدارهای الکتریکی

صفحه 47:
58 2 di 1+ ‏(۵)ز‎ - Sl ‏هی‎ مدارهای الکتریکی

صفحه 48:
منحني تغییرات پاسخ مدار مشابه مدار 362 است و بصورت نمايي تغییر مي‌کند. بطور كلي در مدارهاي مرتبه اول بس از گذشت زماتي معادل 3 برایر تابت زماني پاسخ مدار تقریباً به مقدار نهايي خود مي‌رسد. i(t) مدارهای الکتریکی

صفحه 49:
= تعبین شرایط اولية مدار ‎٩۱‏ * يكي از ويژگي‌هاي سلف اینست که جریان آن بطور * در شکل زیر يك مدار 1 نشان داده شده است که سوئیچ آن درست در زمان صفر بسته مي‌شود و جریان در مدار برقرار مي‌شود. مام و بقل مرب 1 ۱ lL wey | مدارهای الکنرسی

صفحه 50:
ll * وضعیت مدارا] قبل از بستن کلید. درست بعد از بستن کلید و نهایتاً یس از گذشت زمان طولانو, از ست, کلند 1005920 1 > 2 ديده مي‌شود: 5 5 سا سم ۱ Se R oat) ide بعد از گذشت زمان طولاني بلافاصله بعد از بستن مدارهای الکتریکی

صفحه 51:
۶ * نکته. سلف در ابتدا مقاومت زيادي در مقابل عبور جریان از خود نشان مي‌دهد ولي بعد از گذشت زمان جریان بيشتري از آن عبور مي‌کند. بعبارت دیگرسلف در زمان بي‌نهایت بعد از تغییر وضعیت کلید. اتصال کوتاه در نظر مدارهای الکتریکی

صفحه 52:
= روشهاي یافتن پاسخ مدار ‎٩۱‏ * مشابه آنچه که براي مدار 6 گفته شد به دو طریق مي‌توان پاسخ مدار را بدست آورد. ۴ در روش اول با استفاده از حل معادله دیفرانسیل & روش لاپلاس جواب بدست مي‌آید. 9 در روش دوم از فرمول زیر استفاده مي‌شود: /5“ع*(مقدار نهايومقدار اوليه) + مقدار نهايوجةياسخ مدار مدارهاى الكتريكى

صفحه 53:
مثال از مدار ‎8٩۱‏ " در مدار زیر 10۳عماو 30۳۳عیا و ۱22۴ و ,و 100۳۸ <(0) مي‌باشد. مطلوبست رابطه لا الله اماع انا + اله لاء ie) = ماج 2 ۵« هب6 2 مدارهای الکتریکی

صفحه 54:
le ‏سلفها با هم سري و مقاومتها موازي هستند. بنابراین:‎ * L, +L, 210 +30 0 +G, =107/2410° /6= 2x10? /38 1 | Gy + Ge ۷۸ Ly جوا +1 مدارهای الکتریکی

صفحه 55:
۶ ۴ ثابت زماني مدار برابر با 1/۴ مي‌باشد. بنابراین: 200 :8210/3 سل - :1 * مي‌توان رابطة جریان سلف را بصورت زیر نوشت: 0*۴ 100) +0- ۵)ز 0077577 1- ()ز مدارهاى الكتريكى

صفحه 56:
لد 9 با استفاده از روابط تقسیم کننده جریان مي‌توان جریان مقاومتها را بدست آورد. ‎R ۳‏ £20 ىن 007547۲ ع<()ز 2 )7 ‎1 2 ‏اج 4 00252( ‎ ‎WO ‏م‎ ‏مدارهای الکتریکی

صفحه 57:
= مثال از مدار ‎٩۱‏ 9 در مدار زیر کلید درست در لحظة صفر بسته مي‌شود. مطلوبست معادلة جريان مدار. 10۷ مدارهای الکتریکی

صفحه 58:
le * در لحظة قبل از صفر 0(<0) مي‌باشد و جرياني از سلف نمي كذرد. * در زمان بينهايت بعد از بسته شدن كليد نيز سلف اتصال کوتاه فرض مي‌شود 9 بنابراین: 600 ‎rw 42 i(co)=10/2=54‏ 10۷ ۲ كك سح :| مدارهای الکتریکی

صفحه 59:
لد ۴ حال ثابت زمانی مدار را بدست مي‌آوريم. 25/225 /اعثابت زماني ۴ با داشتن ثابت زماني. مقدار اولیه و مقدارنهايي مي‌توان رابطة جریان را نوشت: ۳۵( مقدار ن هایچمقدار اولیه)+مقدار ن هایرچپ اسخ مدار i(t)=5-+(0-5) e*25=5(1-e25) مدارهای الکتریکی

صفحه 60:
8۱ ‏مثال از مدار‎ af * در مدار زیر مقدار جریان سلف را بعد از باز كردن كليد بدست آوريد. مدارهاى الكتريكى

صفحه 61:
* در لحظات قبل از صفر کلید بسته است و جریان از هر دو مقاومت عبور مي كند. در اين حالت سلف مثل يك اتصال کوتاه کند: کوتاه عمل #مدعرورردرمدع دم tOpen=0 1 1 2 1 5 رح ‎So‏ ۳ حك 10۷ ‎gi‏ 1 3 لديم مدارهای الکتریکی

صفحه 62:
. ۶ " از آنجا كه جريان سلف تغيير ناكهاني ندارد. داييم: i(O*+)=i(0-)=104 ‏بعد از گذشت مدت زمان زيادي از تغییر وضعیت کلید.‎ ‏سلف دوباره مشابه اتصال کوتاه عمل مى كند:‎ 10۷+ 1)00(< 10/22۸ مدارهای الکتریکی

صفحه 63:
—_____= پس از باز کردن کلید. مقاومتي كه توسط سلف ديده مي‌شود برابر با 2 اهم مي‌باشد. بنابراین ثابت زماني آن برابر است با: 5 -5/2-]/ احثابت زماني tOpen=0 1 1 2 Vv. +] ‏بو‎ ‎== 1 22 مدارهای الکتریکی

صفحه 64:
لد * با استفاده از رابطة زیر معادلة جریان سلف را بدست مي‌آوريم: مقدار نهایج‌مقدار اولیه)+مقدار نهاییچپ اسخ مدار i(t)=5+(10-5) et?5=5(1+e+?5) مدارهای الکتریکی

صفحه 65:
= مدارهای مرتبه اول با دو کلید * در بعضي از مدارها بیش از يك کلید وجود دارد و دو تغییر وضعیت درمدار داریم. در اینگونه موارد باید ابتدا معادله جریان يا ولتاژ را محاسبه کرد و در زمان تغییر وضعیت کلید دوم مقدار جریان یا ولتاژ سلف یا خازن بعنوان مقادیر اولیه جدید استفاده می‌شوند. مدارهای الکتریکی

صفحه 66:
‎a‏ مثال از مدارهاي مرتبه اول با دو کلید ‏* در مدار زیر کلید اول در زمان صفر بلز مي‌شود و در زمان 10-] كليد دوم بسته ميشود. معادله جريان مقاومت 2 اهم سمت جب را بدست آورید. ‎tOpen=0 ‎1 2 ‏؟ ۱09۵2 ۱ 2 سا ۴ | ‎ide‏ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏مدارهای الکتریکی ‎ ‎ ‎

صفحه 67:
. ۶ * حل این مسأّله شامل دو قسمت است: * قسمت اول از زمان صفر تا 10 ثانیه است که باید شرایط اولیه و نهايي را بدست آورد. قسمت دوم از زمان 10 ثانیه به بعد است که دوباره باید شرایط اولیه و نهايي را بدست آورد. مدارهای الکتریکی

صفحه 68:
= قسمت اول از صفر تا 10 ثانیه ۴ در زمان قبل از صفر که کلیدها تغییر وضعیت نداده‌اند خازن مشابه مدار باز عمل مي كند: ‎V(0-)=5 (2 || 2)=5¥‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 69:
* ولتاژ خازن تغییر ناگهاني ندارد و بنابراین: <(۷,)0-(+۷,)0 ‎i.(0+)=5/2=2.54‏ | [| «LoL a مدارهای الکتریکی WANS Nn

صفحه 70:
lo * در زمانهاي بعد از صفر و کمتر از 10 ثانیه خازن به حالت پایدار خود مي‌رسد و دوباره مشابه مدار باز عمل مى كتد: 54-(6ه )يا 22۷ ۰)۰(<۶5 ۱۷ با > 1 أ ‎J ۲ 1‏ ان مدارهاى الكتريكى

صفحه 71:
لد 5 مقاومت دیده شده توسط خازن برابر با 2 اهم است و بنابراین ثابت زماني برابر است با: 1 66 - (ع3) (29) > 8 < > بنابراین معادله جریان مقاومت برابر است با: ‎ig(t)=5 + (2.5 - 5)ev‏ ‎i,(t)=5 - 2.5 ews‏ براي زمانهاي بین صفر تا 10 ثانیه ‎ews‏ )5-10( + ۷۸۵-10 مدارهای الکتریکی

صفحه 72:
= قسمت دوم از 10 انیه به بعد * در 10 <] کلیدها تغییر وضعیت مي‌دهند. مقدار ولتاژ خازن در ‎t=10‏ بعنوان شرط اولیه براي قسمت دوم استفاده مي‌شود. در قسمت اول. رابطة زیر را براي ولتاژ خازن بدست آوردیم: = V.(t)=10 + (5-10) ev = V.(10-)=10 + )5-10( ۷ = V<(10+)= V¢(10-)=9.06" = j,(10+)=9.1"/2° = 4.53 مدارهای الکتریکی

صفحه 73:
براي زمانهاي بعد از 10 ثانیه (زمان بي‌نهایت). جریان را با توجه به شکل زیر محاسبه مي‌کنیم: ۸ 2<(هه),ا a t ۲ | ‏أ‎ (em 2? مدارهای الکتریکی

صفحه 74:
* تایت زماق مدار نیز بصورت زیر بدست مي‌آید: و1 - ود || 22 = ‎Rj,‏ ‎t= RC =‏ (1Q) (3F) = 35 ide De مدارهای الکتییکی

صفحه 75:
۶ * بنابراین رابطة جریان مقاومت بصورت زیر مي‌باشد: ‎ip(t)=2.5 + (4.53 - 2.5( 3‏ Tree (re) مدارهای الکتریکی

صفحه 76:
۶ مرارهاي مرتبه رو مدارهای الکتریکی

صفحه 77:
= مدار مرتبه دوم چیست؟ 9 مدارهايي که داراي تعدادي مقاومت و منبع. . يك خازن و يك سلف مي‌باشند. این مدارها بر دو نوع هستند. مدار نا سری و مدار ‎٩۱‏ موازي. pees, tClose=0 re 52 1 ‏ل ان دا‎ vin ‏سل‎ 5 (RY ۳ 7 \ ۳" =Rth Le ‏م‎ Cd om ‏موازي‎ مدارهای الکتریکی

صفحه 78:
2 1 dV. - ‏ببس + ی‎ | (x de + C—& oot eae Ly 1a . 5 Le oC at av, 5 48 TH 1 C dt مدارهای الکتریکی

صفحه 79:
0 مل ‎bat‏ شرب بپرطرا+ بط | 114 ی ‎dP 1 4 Lc’ L dt‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 80:
فرم کلی معادلات 1 - هن + #اتقى, ‎tO‏ dé dt ‏موازي سري‎ a 1 1 b Rifle 1/ c 1 (RC) (LC) 1/(LC) مدارهای الکتریکی

صفحه 81:
= فرم کلی جواب * فرم كلي جواب مدارهاي مرتبه دوم بصورت زیر است: مقدار نهايي + پاسخ طبيعي-پاسخ مدار که مقدار نهايي در واقع پاسخ مدار است وقتي که مدار به حالت پایدار ود وسبیده باقن با چعبارت:دیگر با فرش مدارباز بودن خازنها و اتصال کوتاه بودن سلفها. پاسخ مدار محاسبه می‌شود. مدارهای الکتریکی

صفحه 82:
براي بدست آوردن پاسخ طبيعي معادلة ديفرانسيلي را x1) dxt) fey a 07 ‏هت‎ 00-8 ap Aé'+ bpA&'+ cAé =0 (ay? + bp+ dA@* =0 ap + bp+c=0 مدارهای الکتریکی

صفحه 83:
ll 2 با حل معادلة درجه دوم. ريشه‌هاي معادله بدست می‌آید: - ‏لد‎ ۶ - 4ac ‏و۶ رم مر‎ * بسته به مقادیر ریشه‌ها سه حالت ممکن است اتفاق افتد که فوق ميراء ميراي بحراني و زیر میرا نامیده مي‌شوند. مدارهای الکتریکی

صفحه 84:
حالت فوق میرا * اگر 43 < 0۶ باشد مقادیر و0 و و0 حقيقي هستند و جواب معادلة ديفرانسيلي (پاسخ گذرا) بصورت زیراست: 4۳ + 2۸46 رید * که مقادیر و0 و 02 معلوم هستند ولي مقادیر ,۵ و ‎BLA,‏ ‏معلوم شوند. مدارهای الکتریکی

صفحه 85:
ِل حالت ميراي بعراني * این حالت زماني اتفاق مي‌افتد که 43 < 02 باشد. با توجه به آنچه از معادلات دیفرانسیل مي دانيم فرم جواب بصورت زیر است: 0 46 چم 46 ‎Xrank j=‏ ۴ كه مشابه حالت قبل مقادير 01 و 02 معلوم هستند ولي مقادیر ,۸۵ و ول بايد معلوم شوند. مدارهای الکتریکی

صفحه 86:
لت زير میرا * این حالت زماني اتفاق مي‌افتد که 436 > 02 باشد. با توجه به آنچه از معادلات دیفرانسیل مي‌دانيم فرم جواب بصورت زير است: 8+ ه-- وم ‎sin Gt+ 9)‏ “6م - يري ‎ ‏* که مشابه حالت قبل مقادير 01 و 02 معلوم هستند ولي مقادیرت) و ۵ باید معلوم شوند. ‏مدارهای الکتریکی

صفحه 87:
وق میرا سب میرای بحرانی سب زیر میرا سب مدارهای الکتریکی

صفحه 88:
مثال از ۲۱ سری * در يك مدار ‎xe RLC‏ 5( مقدار 20.25۴ و "1 <ا] مي‌باشند. براي مقادیر مختلف مقاومت 28۰5162 و ۷ و 81 مشخص کنید که مدار زیرمیرا؛ فوق میرا یا ميراي بحراني است. = مدارهای الکتریکی

صفحه 89:
جع ۴ تعریف: معادله زیر که از حل آن مقادیر ف ركانسهاي طبيعي بدست می‌آید را معادله مشخصه می‌نامند: ap + bp+c=0 - ba 17 - 0 ‏لمر رز‎ ۴ براي مشخص کردن اینکه مدار در کدام يك از حالات زیرمیرا؛ فوق میرا یا ميراي بحراني است. باید معادله مشخصه را نوشته و حل کرد. مدارهای الکتریکی

صفحه 90:
828.50 * در حالت سري 821 و ا/02۳ و :621/۱6 میباشند. بنابراین: ap + bp+ c=0 _ 1 و8549 0 ۶۰۳0 2-0 4106 جم 8.510 + ثثر مدارهاى الكتريكى

صفحه 91:
۴ با توجه به اینکه مقدار 56.25*106 02-432 بزرگتر از صفر مي‌باشد. معادله دو جواب حقيقي دارد و مدار در حالت فوق میرا قرار دارد. = p,=-8000 = p,=-500 مدارهای الکتریکی

صفحه 92:
‎af‏ حرم ‏* دوباره معادله مشخصه تشکیل مي‌شود و ریشه‌ها را بدست مي آوريم: ‎١‏ ‎a=1,b=R/L ,c=1/LC‏ = ‎a=1,b=4000 ,c=4*10°‏ "= ‎b?-4dac=16*10*-16*10°=0‏ = ‏* بنابراین مدار در حالت ميراي بحراني قرار دارد. و هر دو ريشه معادله برابر هم و -2000 هستند. ‏مدارهای الکتریکی

صفحه 93:
R,= 12 af * معادله مشخصه تشکیل می‌شود و ریشه‌ها را بدست مي‌آوريم: ۱ مالای ر 8عور 1ج ۰ ‎a=1, b=1000, c=4*10°‏ "= ‎b?-4ac=10®-16*10°=-15*10°‏ = مدارهای الکتریکی

صفحه 94:
۶ * در این حالت مدار داراي دو ريشة موهومي است و بنابراین در حالت زیر میرا قرار دازد: ‎plp2=-500:50@15; °°‏ * مدار با فر کانس 1936 نوسان میکند: w =50Q/15=1936rad/sec مدارهای الکتریکی

صفحه 95:
+ مثال از مدار ۱ موازی * در مدار ‎5Wy Aol polis Lal » 3 RLC‏ خازن و جریان سلف را بدست آورید. سپس رابطة ولتاژ خازن را براي زمانهاي بعد از بسته شدن کلید بدست آورید. ‎S02 1‏ 2502 ساسا ۷ ور طر 4 5 ف 01 | ۷و مدارهاى الكتريكى 024

صفحه 96:
در زمانهاي قبل از صفر که کلید تغییر وضعیت ندارد. سلف مانند اتصال کوتاه و خازن مدار باز درنظر گرفته مي‌شود. بنابراین جریان سلف برابر است با: = i,(0-) =9/(250+50)=30™ + ۷۵0 5 ١ 2509 50 1=0 2 1H 1 of ‘0 | مدارهای الکتریکی = V.(0-)=0 93

صفحه 97:
0 = vel) * حال S02 ‏و0‎ كی وچ ۱۱۱ و با استفاده از روابط گفته شده براي مدارهاي ‎٩‏ پاسخ مدار را بدست مي‌آوريم. براي ۵16 موازي 31 و 91/86 و 2 می‌باشند. 3-1 5-21/)50*4*105(-5000 | c=1 /(4*10%)=25*104 **' توجه به اين نكته لازم است که بعد از بسته شدن کلید تنها مقاومت 50 اهم ‎RLC las yo‏ وجود دارد. مدارهای الکتریکی

صفحه 98:
* حال معادله مشخصه را نوشته و حل مي‌کنيم: ‎and s, =-4950‏ ,50.51-= ‎ap+bptc=0 ” ™“‏ ‎25x10 =0‏ 5004+ B- 4ac=(2500 4x2910 =241 6 ‏بم , 5051 -- ور‎ -- 495) مدارهای الکتریکی

صفحه 99:
۶ ۴ بنابراین مدار در حالت فوق میرا قرار دارد و پاسخ آن پشکل زیر است: نج بیع نز * براي یافتن مقادیر مجهول از شرایط اولیه استفاده مي‌کنيم: 20 ,230*107 اورع1+ 1۵ << (0) 1 مدارهای الکتریکی

صفحه 100:
۰ * خازن و سلف با هم موازي هستند بنابراین مي‌توان از ولتاژ اولیه خازن بعنوان یکی از شروط اولیه استفاده کرد: 0 = pti 0)=0 Vol = ae OF sin0)- 1000K,e° cos0 - 2000K e° sin + 2000Ke° cos0 =-1000K, -2000K, =0 مدارهای الکتریکی

صفحه 101:
۶ * دو رابطة بدست آمده تشکل يك دستگاه دو معادله دو مجهول مي‌دهند: ‎K, +K, =30*107‏ ‎-50,51K, —4950K, =0‏ * با حل دستگاه مقادیر مجهولات بدست ‎aly‏ و داریم: ‎i,t) = 30.36" - 0.3096?" mA,t = 0 ‎ ‎ ‏مدارهای الکتریکی ‎ ‎

صفحه 102:
۶ * از آنجا که خازن و سلف با هم موازي هستند مي‌توان نوشت: di- cos 5 v(t) = La = 1.5369" 41 5307" V 30 4 * حال مي‌توان جریان عبوري از سوئیج را براي زمانهاي بعد از صفر بدست آورد. ا 9 ‎tig ==> + Yet)‏ 0 250 ° < 36-3066۳93۲ + 30.66 4,۶ < 0 مدارهای الکتریکی

صفحه 103:
پاسخ پله مدار ‎٩۱6‏ * همانگونه که قبلاً گفته شد پاسخ کامل مدار ‎Jabs RLC‏ دو قسمت است: مقدار نهايي + پاسخ طبيعي-پاسخ مدار در حالتي که منبعي در مدار وجود دارد وبه آن انرژي مي‌دهد. باید مقدار نهايي هم محاسبه شود و در هنگام ‎Gil‏ ضرایب مجهول پاسخ مدار. از آنها استفاده شود. ‏مدارهای الکتریکی

صفحه 104:
216 ‏مثال از پاسخ پله مدار‎ af * در مدار زیر شرایط اولیه صفر است. ولتاژ خازن را براي زمانهاي بعد از صفر بدست آورید. R L 7 ‏لسر‎ + ماسم ۱۷۸۷۵ 1 ) ۷-۱0۷ C=0.5 nF R=1kQ L=2H مدارهای الکتریکی

صفحه 105:
ا (عع 2 * مدار ‎٩۱‏ سري است و بنابراین داریم: dy, 10 ‏مد عن دن زمرو © کت‎ 210 20 alt” dt * از حل معادله فوق پاسخ طبيعي مدار بدست مي‌آید: ۶<0 ر 968و 22وی 603968 22۲ < هارا * با توجه به وجود منبع ولتاژ در مدار باید پاسخ نهايي را نیز به رابطه فوق اضافه کنیم: مدارهای الکتریکی

صفحه 106:
۶ 0 < 96811 مذو "337 هر + 099682 7 م2 +210 () ,۲« " حال با استفاده از شرایط اولیه مقادیر مجهولات را در ربطة فوق بدست مي‌آوریم: 27-0 +10-(0),« dv. — (0) =-250K, + 968K, =0 dt 3 مدارهاى الكتريكى

صفحه 107:
ll * از حل دستگاه فوق مقادیر ی6ا و و>ا بصورت زیر بدست ‎wal‏ ‎K,=-10 , K,=-2.58‏ 1 y,(t)=10-10e * cos 9681 — 2.582 * sin 96824 > 0 1 مدارهای الکتریکی

صفحه 108:
۶ ۴ نحوة تغییرات ولتاژ خازن بصورت زیر است: مدارهای الکتریکی

صفحه 109:
فلاصه‌اي از روش عل مرارهاي ‎RLC‏ مدارهای الکتریکی

صفحه 110:
۴ با توجه به سري يا موازي بودن مدار )اه چندجمله‌اي مشخصه را تشکیل دهید. 9 با استفاده از روشهاي حل معادلات دیفرانسیل یا روش لايلاس. جواب معادله مشخصه را بدست أوريد. 9 مقدارنهايي ياسخ را با فرض. مدار باز بودن خازن و اتصال كوتاه بودن سلف بدست آورده به معادله اضافه كنيد. 9 با استفاده از شرایط اولیه. مجهولات موجود در پاسخ را بدست أوريد. مدارهاى الكتريكى

صفحه 111:
مدارهای الکتریکی

مدارهاي مرتبه اول مدارهای الکتریکی مدار مرتبه اول چيست؟ ‏ ‏ ‏ هر مداري كه شامل تنها يك عنصر ذخيره كنندة انرژي، تعدادي منبع و تعدادي مقاومت باشد مدار مرتبه اول ناميده مي‌شود. عنصر ذخيره‌كنندة انرژي مي‌تواند خازن يا مقاومت باشد. يكي از خواص مدارهاي مرتبه اول اينست كه پاسخ مدار+ داراي تابع ديفرانسيلي درجه اول مي‌باشد. مدارهای الکتریکی مفاهيم مربوط به مدارهاي درجه اول ‏ ‏ ‏ ‏ معادلة ديفرانسيل و ويژگي‌ها و روشهاي حل آن. پاسخ طبيعي. ثابت زماني. پاسخ گذرا و پاسخ ماندگار مدار. مدارهای الکتریکی انواع مدارهاي مرتبه اول ‏ ‏ ‏ بطور كلي دو نوع مدار مرتبه اول وجود دارد: مدار :RCمدارهايي كه داراي مجموعه‌اي از مقاومتها و منابع هستند و تنها يك خازن نيز در آنها وجود دارد. مدار :RLمدارهايي كه داراي مجموعه‌اي از مقاومتها و منابع هستند و تنها يك سلف نيز در آنها وجود دارد. مدارهای الکتریکی  همانگون+ه ك+ه در مبح+ث مدارهاي معادل نورت+ن و تونن گفت+ه ش+د ،ه+ر مدار شام+ل مناب+ع و مقاومتها را مي‌توان بص+ورت تركي+ب س+ري ي+ك منب+ع ولتاژ و مقاومت (معادل تونن) يا تركيب موازي يك منبع جريان و مقاومت (معادل نورتن) نمايش داد. مدارهای الکتریکی مدارهای الکتریکی RC 2/13/2003 مدار Liang-Teck Pang 7 مدار RC ‏ مدار RCاز يك مقاومت و يك خازن تشكيل شده است. مجموعة مقاومت و منبع ولتاژ ممكن است معادل تونن يك مدار ديگر باشد. – )+ vr(t + )vc(t ‏R ‏C – مدارهای الکتریکی + – )vs(t روابط مدار RC ‏ رابطة KVLرا براي مدار نوشته و سپس +آنرا تبديل به يك معادلة ديفرانسيل كرده و حل مي‌كنيم: )vr(t) + vc(t) = vs(t – )+ vr(t + )vc(t ‏R ‏C – مدارهای الکتریکی + – )vs(t t 1 Ri(t)  i(x)dxvs (t) C dvs (t) di(t) RC  i(t) C dt dt dvs (t) dvr (t) RC  vr (t) RC dt dt مدارهای الکتریکی  ‏ همانگون+ه ك+ه ديده مي‌شود معادالت ديفرانس+يل بدست آمده درج+ه اول هس+تند .براي ح+ل اي+ن معادله مي‌توان از روشهاي ح+ل معادالت ديفرانس+يل يا از روش الپالس استفاده كرد. براي ح+ل معادالت ديفرانس+يل نياز ب+ه دانس+تن شرايط اوليه است .شرايط اوليه با توجه به شكل مدار معلوم مي‌شوند. مدارهای الکتریکی تعيين شرايط اولية مدار RC ‏ ‏ يكي از ويژگي‌هاي خازن اينست كه ولتاژ آن بطور ناگهاني تغيير نمي‌كند. در شكل زير يك مدار RCنشا+ن داده شده است كه سوئيچ آن درست در زمان صفر بسته مي‌شود و خازن شروع به شارژ مي‌كند. مدارهای الکتریکی  وضعيت مدار RCقبل از بستن كليد ،درست بعد از بستن كليد و نهايتاَ پس +از گذشت زمان طوالني از بستن كليد ديده مي‌شود: بعد از گذشت زمان طوالني بالفاصله بعد از بستن مدارهای الکتریکی قبل از بستن  نكته :خازن در ابتدا شارژ و ولتاژ آن زياد مي‌شود ولي بعد از گذشت زمان جريان كمي از آن عبور مي‌كند و با گذشت زمان ،جريان عبوري به سمت صفر ميل مي‌كند. به همين دليل خازن در زمان بي‌نهايت بعد از تغيير وضعيت كليد ،مدار باز در نظر گرفته مي‌شود. مدارهای الکتریکی  معادلة ديفرانسيل براي مدار زير با استفاده از رابطة KCLنوشته شده و حل مي‌گردد: مدارهای الکتریکی مثال از مدارRC ‏ ولتاژ اوليه خازن برابر با صفر است .در لحظة t=0كليد بسته مي‌شود .رابطه ولتاژ خازن را براي زمانهاي بعد از صفر بدست آوريد. مدارهای الکتریکی حل با توجه به شكل مدار روابط زير را مي‌توان نوشت: ‏t 1 )Ri(t)  i(x)dxvs (t ‏C )dvs (t )di(t ‏RC ‏ i(t) C ‏dt ‏dt مدارهای الکتریکی  ولتاژ منبع مقدارثابتي است و مشتق آن برابر با صفر مي‌باشد .بنابراين: 1000 di/dt + i =0 ‏ ‏ ‏ يكي از جوابهاي معادله فوق مي‌تواند بفرم ke-1000tباشد. با توجه به صورت مسأله مقدار ولتاژ اولية خازن برابر با صفر است و چون ولتاژ خازن تغيير ناگهاني ندارد ،مقدار آن بالفاصله بعد از صفر نيز برابر با صفر خواهد ماند. با جايگزيني شرايط فوق در معادله مقدار kبدست مي‌آيد. مدارهای الکتریکی  از آنجا كه بالفاصله بعد از بستن كليد ،ولتاژ خازن برابر با صفر است: )Vs=R i0+ + Vc(0+ 100=105 i0+ + 0 ‏i0+=10-3 مدارهای الکتریکی يا به عبارت ديگر شرط اوليه مسأله به اينصورت است: ‏i0+=10-3 با جايگذاري شرط اوليه در فرمول بدست آمده خواهيم داشت: ‏i(t)=10-3 e-1000t مدارهای الکتریکی مدار RCدر حالت كلي ‏ مدار مرتبه اول زير را در نظر بگيريد .مي‌خواه+يم رابطة جريان را بدست آوريم. مدارهای الکتریکی حل )dv(t ) v(t) vT (t ‏dt ‏RT C مدارهای الکتریکی حل ‏ با توجه به رابطه زير يكي از جوابها بصورت ke-t/Rcمي‌باشد. )dv(t ‏RT C ) v(t) vT (t ‏dt ‏ از طرف ديگر با توجه به شكل مسأله ،پس از گذشت زمان طوالني مقدار ولتاژ خازن برابر با VTمي‌شود .بنابراين فرم كلي جواب بصورت زير است: ‏t ) ‏RC ( ‏v(t) vT  ke مدارهای الکتریکی مثال از مدار RC در مدار زير ولتاژ اولية خازن برابر با 30ولت مي‌باشد. درزمان t=0كليد بسته مي‌شود .مطلوبست رابطه جريان خازن ).i(t مدارهای الکتریکی حل ‏ ابتدا مقدارمقاومت معادل REQرا محاسبه مي‌كنيم. ‏REQ=20||20+10=20K مدارهای الکتریکی ‏ vc (t)  REQi(t) 0 dvc (t) i(t) c dt  dvc vc (t)  REQC 0 dt dvc vc (t)  10 0 dt 2 مدارهای الکتریکی  و بنابراين مقدار ولتاژ خازن بصورت زير بدست مي‌آيد: ‏ 100t ‏vc (t) ke ‏ با توجه به صورت مسأله شرايط اوليه را اعمال مي‌كنيم .مقدار ولتاژ اولية خازن برابر با 30مي‌باشد .بالفاصله بعد از بستن كليد نيز ولتاژ ثابت خواهد ماند .بنابراين v0+=30Vمي‌باشد. رابطه ولتاژ خازن بصورت زير مي‌باشد: مدارهای الکتریکی ‏ 100t ‏vc (t) 30e  با مشتق‌گيري از رابطه ولتاژ رابطه جريان خازن بدست مي‌آيد. ‏dvc ‏i(t) C ‏0.510 6 30( 100)e 100t ‏dt ‏ 3  100t ‏i(t)  1.510 e مدارهای الکتریکی روش دوم حل مدارهاي RC ‏ ‏ ‏ در قسمتهاي قبلي با استفاده از روشهاي حل معادالت ديفرانسيل و يا الپالس پاسخ مدار محاسبه مي‌شد .روش ديگري نيز براي يافتن پاسخ مدارهاي Rcوجود دارد. ابتدا با استفاده از مقاومت معادل ،ثابت زماني مداربدست مي‌آيد: ‏ RC سپس از فرمول زير استفاده مي شود: (*e-t/RCم+قدار ن++هاي+ي-م+قدار او+ل+يه)+م+قدار ن++هاي+ي=پ++اس+خ م+دار مدارهای الکتریکی مثال از مدار RC ‏ همان مثال قبلي را از روش جديد حل كنيد. مدارهای الکتریکی  مقدار مقاومت معادل برابر با 20كيلو اهم مي‌باشد .بنابراين: ‏ RC (20103) (0.510 6 ) 0.01 ‏ مقدار جريان اوليه برابر است با: ) vC (0 30 ‏i0  ‏ k  1.510 3 ‏REQ 20 مدارهای الکتریکی  پس +از گذشت زمان طوالني خازن دشارژ شده و مقدار جريان آن به صفر مي‌رسد .بنابراين: ‏i() 0 مدارهای الکتریکی  با استفاده از فرمول گفته شده مقدار جريان خازن بدست مي‌آيد: ‏i(t) 0 ( 1.510 3) e 100t ‏ 100t ‏3 ‏i(t)  1.510 e مدارهای الکتریکی مثال از مدار RC ‏ در مدار زير رابطة ولتاژ خازن را بدست آوريد با اين فرض كه مقدار اوليه ولتاژ خازن برابر صفر است .منظور از ) U(tتابعي است كه براي زمانهاي قبل از صفر مقدار آن برابر با صفر و براي زمانهاي بعد از صفر مقدارآن برابر 1مي‌باشد. + ‏vu )(t ‏ 1M )vs (t) = u(t 2F مدارهای الکتریکی حل ‏ ابتدا ثابت زماني مدار را بدست مي‌آوريم. ‏6 6 ‏ RC 10 210 2 ‏ سپس مقادير اوليه و نهايي ولتاژ را محاسبه مي‌كنيم: ‏VC(0+)=VC(0-)=0 ‏VC(∞)=1 مدارهای الکتریکی حل ‏ با استفاده از رابطة‌ زير ولتاژ خازن را بدست مي‌آوريم. =پ اسخ مدار م قدار اوليه)+م قدار ن هايي(*e-t/RCم قدار ن هايي ‏VC(t)=1-(0-1)e-t/2 ‏VC(t)=1-e-t/2 مدارهای الکتریکی مثال از مدار RC ‏ مدار زير همراه مقادير اوليه ولتاژهاي آن داده شده است .مطلوبست مقدار ولتاژ ).v(t مدارهای الکتریکی حل ‏ ‏ خازنها با يكديگر سري هستند .بنابراين خازن معادل آن بصورت زير است: مقدار ولتاژ اوليه مجموع دو خازن: مدارهای الکتریکی  مدار داراي چند مقاومت ميباشد و الزم است ابتدا معادل تونن آن را بدست آورد. مدارهای الکتریکی  مقدار مقاومت معادل نيز بصورت زير بدست مي‌آيد. ‏ مقدار ثابت زماني را محاسبه مي‌كنيم مدارهای الکتریکی حل ‏ با استفاده از فرمول زير جواب بدست مي‌آيد. =پ اسخ مدار م قدار اوليه)+م قدار ن هايي(*e-t/RCم قدار ن هايي مدارهای الکتریکی مدارهاي مرتبه اول RL مدارهای الکتریکی مدار هاي RL ‏ مشابه مدارهاي RCهستند و داراي يك سلف و تعدادي مقاومت و منبع مي‌باشد .پاسخ مدار نيز جواب معادله ديفرانسيلي درجه اول است. مدارهای الکتریکی پاسخ مدار RL مدارهای الکتریکی  مدارهای الکتریکی مدار RL ‏ در مدار زير قبل از صفر جرياني از مدار عبور نمي‌كند. پس از بستن كليد رابطه جريان را بدست آوريد. مدارهای الکتریکی حل ‏VS ‏i(t)  1 e (R/ L)t  ‏R مدارهای الکتریکی  منحني تغييرات پاسخ مدار مشابه مدار RCاست و بصورت نمايي تغيير مي‌كند .بطور كلي در مدارهاي مرتبه اول پس از گذشت زماني معادل 3 برابر ثابت زماني پاسخ مدار تقريباً به مقدار نهايي خود مي‌رسد. مدارهای الکتریکی تعيين شرايط اولية مدار RL ‏ ‏ يكي از ويژگي‌هاي سلف اينست كه جريان آن بطور ناگهاني تغيير نمي‌كند. در شكل زير يك مدار RLنشان داده شده است كه سوئيچ آن درست در زمان صفر بسته مي‌شود و جريان در مدار برقرار مي‌شود. مدارهای الکتریکی  وضعيت مدار RLقبل از بستن كليد ،درست بعد از بستن كليد و نهايتاَ پس +از گذشت زمان طوالني از بستن كليد ديده مي‌شود: بعد از گذشت زمان طوالني بالفاصله بعد از بستن مدارهای الکتریکی قبل از بستن  نكته :سلف در ابتدا مقاومت زيادي در مقابل عبور جريان از خود نشان مي‌دهد ولي بعد از گذشت زمان جريان بيشتري از آن عبور مي‌كند .بعبارت ديگرسلف در زمان بي‌نهايت بعد از تغيير وضعيت كليد ،اتصال كوتاه در نظر گرفته مي‌شود. مدارهای الکتریکی روشهاي يافتن پاسخ مدار RL ‏ ‏ ‏ مشابه آنچه كه براي مدار RCگفته شد به دو طريق مي‌توان پاسخ مدار را بدست آورد. در روش اول با استفاده از حل معادله ديفرانسيل يا روش الپالس جواب بدست مي‌آيد. در روش دوم از فرمول زير استفاده مي‌شود: =پ اسخ مدار م قدار اوليه)+م قدار ن هايي(*e-tR/Lم قدار ن هايي مدارهای الکتریکی مثال از مدار RL ‏ در مدار زير L1=10mHو L2=30mHو R1=2Kو R2=6Kو iL(0-)=100mAمي‌باشد .مطلوبست رابطه جريان سلف در زمانهاي بعد از بستن كليد. مدارهای الکتریکی حل ‏ سلفها با هم سري و مقاومتها موازي هستند .بنابراين: مدارهای الکتریکی  ثابت زماني مدار برابر با L/Rمي‌باشد .بنابراين: ‏ مي‌توان رابطة جريان سلف را بصورت زير نوشت: ‏ 37500 ‏t ‏i(t) 0 (100 0)e ‏mA مدارهای الکتریکی ‏ 37500 ‏t ‏i(t) 100e  با استفاده از روابط تقسيم كننده جريان مي‌توان جريان مقاومتها را بدست آورد. مدارهای الکتریکی مثال از مدارRL ‏ در مدار زير كليد درست در لحظة صفر بسته مي‌شود. مطلوبست معادلة جريان مدار. مدارهای الکتریکی حل ‏ ‏ در لحظة قبل از صفر i(0-)=0مي‌باشد و جرياني از سلف نمي‌گذرد. در زمان بي‌نهايت بعد از بسته شدن كليد نيز سلف اتصال كوتاه فرض مي‌شود و بنابراين: ‏i(∞)=10/2=5A مدارهای الکتریکی  حال ثابت زماني مدار را بدست مي‌آوريم. =L/R=5/2=2.5ثابت زماني ‏ با داشتن ثابت زماني ،مقدار اوليه و مقدارنهايي مي‌توان رابطة جريان را نوشت: =پ اسخ مدار م قدار اوليه)+م قدار ن هايي(*e-tR/Lم قدار ن هايي )i(t)=5+(0-5) e-t/2.5=5(1-e-t/2.5 مدارهای الکتریکی مثال از مدار RL ‏ در مدار زير مقدار جريان سلف را بعد از باز كردن كليد بدست آوريد. مدارهای الکتریکی حل ‏ در لحظات قبل از صفر كليد بسته است و جريان از هر دو مقاومت عبور مي‌كند .در اين حالت سلف مثل يك اتصال كوتاه عمل مي‌كند: ‏i(0-) =10/)2||2)=10A مدارهای الکتریکی  ‏ از آنجا كه جريان سلف تغيير ناگهاني ندارد ،دار+يم: ‏i(0+)=i(0-)=10A بعد از گذشت مدت زمان زيادي از تغيير وضعيت ك+ليد، سلف دوباره مشابه اتصال كوتاه عمل مي‌كند: ‏i(∞)=10/2=5A مدارهای الکتریکی  پس از باز كردن كليد ،مقاومتي كه توسط سلف ديده مي‌شود برابر با 2اهم مي‌باشد .بنابراين ثابت زماني آن برابر است با: =L/R=5/2=2.5Sثابت زماني مدارهای الکتریکی  با استفاده از رابطة زير معادلة‌ جريان سلف را بدست مي‌آوريم: =پ اسخ مدار م قدار اوليه)+م قدار ن هايي(*e-tR/Lم قدار ن هايي )i(t)=5+(10-5) e-t/2.5=5(1+e-t/2.5 مدارهای الکتریکی مدارهاي مرتبه اول با دو كليد ‏ در بعضي از مدارها بيش از يك كليد وجود دارد و دو تغيير وضعيت درمدار داريم .در اينگونه موارد بايد ابتدا معادله جريان يا ولتاژ را محاسبه كرد و در زمان تغيير وض+عيت كليد دوم مقدار جريان يا ولتاژ سلف يا خازن بعنوان مقادير اوليه جديد استفاده مي‌شوند. مدارهای الکتریکی مثال از مدارهاي مرتبه اول با دو كليد ‏ در مدار زير كليد اول در زمان صفر با+ز مي‌شود و در+ زمان t=10كليد دوم بسته مي‌شود .معادله جريان مقاومت 2اهم سمت چپ را بدست آوريد. مدارهای الکتریکی  ‏ ‏ حل اين مسأله شامل دو قسمت است: قسمت اول از زمان ص+فر تا 10ثانيه است كه بايد شرايط اوليه و نهايي را بدست آورد. قسمت دوم از زمان 10ثانيه به بعد است كه دوباره بايد شرايط اوليه و نهايي را بدست آورد. مدارهای الکتریکی قسمت اول از صفر تا 10ثانيه ‏ در زمان قبل از صفر كه كليدها تغيير وضعيت نداده‌اند خازن مشابه مدار باز عمل مي‌كند: ‏Vc(0-)=5 (2 || 2)=5V مدارهای الکتریکی  ولتاژ خازن تغيير ناگهاني ندارد و بنابراين: ‏VC(0+)=VC(0-)=5V ‏iR(0+)=5/2=2.5A مدارهای الکتریکی  در زمانهاي بعد از صفر و كمتر از 10ثانيه خازن به حالت پايدار خود مي‌رسد‌ و دوباره مشابه مدار باز عمل مي‌كند: ‏iR(∞)=5A ‏VC(∞)=5*2=10V مدارهای الکتریکی مقاومت ديده شده توسط خازن برابر با 2اهم است و بنابراين ثابت زماني برابر است با: ‏ = RC = (2) (3F) = 6s بنابراين معادله جريان مقاومت برابر است با: ‏iR(t)=5 + (2.5 – 5)e-t/ ‏iR(t)=5 - 2.5 e-t/6 براي زمانهاي بين صفر تا 10ثانيه ‏VC(t)=10 + (5-10) e-t/6 مدارهای الکتریکی قسمت دوم از 10ثانيه به بعد ‏ در t=10كليدها تغيير وضعيت مي‌دهند .مقدار ولتاژ خازن در t=10بعنوان شرط اوليه براي قسمت دوم استفاده مي‌شود .در قسمت اول ،رابطة زير را براي ولتاژ خازن بدست آورديم: ‏VC(t)=10 + (5-10) e-t/6 ‏ ‏VC(10-)=10 + (5-10) e-10/6=9.06V ‏ ‏VC(10+)= VC(10-)=9.06V ‏ ‏iR(10+)=9.1V/2 = 4.53V ‏ مدارهای الکتریکی  براي زمانهاي بعد از 10ثانيه (زمان بي‌نهايت) ،جريان را با توجه به شكل زير محاسبه مي‌كنيم: ‏iR()=2.5A مدارهای الکتریکی  ثابت زماني مدار نيز بصورت زير بدست مي‌آيد: = 2 || 2 = 1 ‏RTH ‏ = RC = (1) (3F) = 3S مدارهای الکتریکی  بنابراين رابطة جريان مقاومت بصورت زير مي‌باشد: ‏iR(t)=2.5 + (4.53 – 2.5)e-(t-10)/3 5 4.5 4 ) i (t 3.5 3 2.5 2 20 15 5 10 ) Ti me (s e c مدارهای الکتریکی 0 -5 مدارهاي مرتبه دوم مدارهای الکتریکی 9دوم چيست؟ مدار مرتبه ‏ مدارهايي كه داراي تعدادي مقاومت و منبع ،يك خازن و يك سلف مي‌باشند .اين مدارها بر دو نوع هستند ،مدار+ RLCسري و مدار RLCموازي. موازي سري مدارهای الکتریکی مدار RLCموازي مدارهای الکتریکی مدار RLCسري مدارهای الکتریکی فرم كلي معادالت )d2x(t )dx(t ‏a ‏b ) cx(t)  f (t 2 ‏dt ‏dt موازي 1 1/ )(RthC )1/(LC مدارهای الکتریکی سري 1 ‏Rth/L ‏a ‏b 1/ ‏c )(LC فرم كلي جواب ‏ فرم كلي جواب مدارهاي مرتبه دوم بصورت زير است: مقدار نهايي +پاسخ طبيعي=پاسخ مدار كه مقدار نهايي در واقع پاسخ مدار است وقتي كه مدار به حالت پايدار خود رسيده باشد يا +بعبارت ديگر با فرض مدارباز بودن خازنها و اتصال كوتاه بودن سلفها ،پاسخ مدار محاسبه مي‌شود. مدارهای الکتریکی پاسخ طبيعي ‏ براي بدست آوردن پاسخ طبيعي معادلة‌ ديفرانسيلي را حل مي‌كنيم: )d2x(t )dx(t ‏a ‏b ) cx(t)  f (t 2 ‏dt ‏dt ‏ap2 Aept  bpAept  cAept 0 ‏0 ‏ap  bp c Ae ‏pt 2 2 ‏ap  bp c 0 مدارهای الکتریکی  با حل معادل ‌ة درجه دوم ،ريشه‌هاي معادله بدست مي‌آيد: ‏ b  b2  4ac ‏p1, p2  2a ‏ بسته به مقادير ريشه‌ها سه حالت ممكن است اتفاق افتد كه فوق ميرا ،ميراي بحراني و زير ميرا ناميده مي‌شوند. مدارهای الکتریکی حالت فوق ميرا ‏ اگر b2 > 4acباشد مقادير p1و p2حقيقي هستند و جواب معادلة ديفرانسيلي (پاسخ گذرا) بصورت زيراست: ‏ p2t ‏ A2e ‏ ‏ p1t ‏xtrans(t)  A1e كه مقادير p1و p2معلوم هستند ولي مقادير A1و A2بايد معلوم شوند. مدارهای الکتریکی حالت ميراي بحراني ‏ اين حالت زماني اتفاق مي‌افتد كه b2 = 4acباشد .با توجه به آنچه از معادالت ديفرانسيل مي‌دانيم فرم جواب بصورت زير است: ‏xtrans(t)  A1e pt  A2te pt ‏ كه مشابه حالت قبل مقادير p1و p2معلوم هستند ولي مقادير A1و A2بايد معلوم شوند. مدارهای الکتریکی حالت زير ميرا ‏ اين حالت زماني اتفاق مي‌افتد كه b2 < 4acباشد .با توجه به آنچه از معادالت ديفرانسيل مي‌دانيم فرم جواب بصورت زير است: ‏p    j 1,2 ) xtrans(t) Ce t sin(t   ‏ كه مشابه حالت قبل مقادير p1و p2معلوم هستند ولي مقادير Cو بايد معلوم شوند. مدارهای الکتریکی مدارهای الکتریکی مثال از RLCسري ‏ در يك مدار RLCسري مقدار C=0.25uFو L=1H مي‌باشند .براي مقادير مختلف مقاومت RT=8.5kΩو 4kو 8kمشخص كنيد كه مدار زيرميرا ،فوق ميرا يا ميراي بحراني است. مدارهای الکتریکی حل ‏ تعريف :معادله زير كه از حل آن مقادير فركانسهاي طبيعي بدست مي‌آيد را معادله مشخصه مي‌نامند: ‏ap2  bp c 0 ‏ b  b2  4ac ‏p1, p2  2a ‏ براي مشخص كردن اينكه مدار در كدام يك از حاالت زيرميرا، فوق ميرا يا ميراي بحراني است ،بايد معادله مشخصه را نوشته و حل كرد. مدارهای الکتریکی RT=8.5KΩ ‏ در حالت سري a=1و b=R/Lو c=1/LCميباشند. بنابراين: 2 ‏ap  bp c 0 3 8 . 5 ‏ 10 1 2 (p  ( ) p ) 0 ‏6 1 10.2510 6 3 2 ‏p  8.510 p  410 0 مدارهای الکتریکی  با توجه به اينكه مقدار b2-4ac=56.25*106 بزرگتر از صفر مي‌باشد ،معادله دو جواب حقيقي دارد و مدار در حالت فوق ميرا قرار دارد. ‏p1=-8000 ‏p2=-500 مدارهای الکتریکی ‏ ‏ RT=4KΩ ‏ ‏ دوباره معادله مشخصه تشكيل مي‌شود و ريشه‌ها را بدست مي‌آوريم: c=1/LCو b=R/Lو  a=1 c=4*106و b=4000و  a=1 ‏ b2-4ac=16*106-16*106=0 بنابراين مدار در حالت ميراي بحراني قرار دارد .و هر دو ريشه معادله برابر ه+م و 2000-هستند. مدارهای الکتریکی RT=1KΩ ‏ معادله مشخصه تشكيل مي‌شود و ريشه‌ها را بدست مي‌آوريم: c=1/LCو b=R/Lو a=1 ‏a=1, b=1000, c=4*106 ‏b2-4ac=106-16*106=-15*106 مدارهای الکتریکی ‏ ‏ ‏  ‏ در اين حالت مدار داراي دو ريشة موهومي است و بنابراين در حالت زير ميرا قرار دارد: ‏p1,p2-500500 15j مدار با فركانس 1936نوسان ميكند: ‏ 500 151936rad/ sec مدارهای الکتریکی مثال از مدار RLCموازي ‏ در مدار RLCزير ابتدا مقادير اوليه ولتاژ خازن و جريان سلف را بدست آوريد .سپس رابطة ولتاژ خازن را براي زمانهاي بعد از بسته شدن كليد بدست آوريد. مدارهای الکتریکی حل ‏ در زمانهاي قبل از صفر كه كليد تغيير وضعيت ندارد، سلف مانند اتصال كوتاه و خازن مدار باز درنظر گرفته مي‌شود .بنابراين جريان سلف برابر است با: ‏iL(0-) =9/(250+50)=30mA ‏VC(0-)=0 مدارهای الکتریکی ‏ ‏  حال با استفاده از روابط گفته شده براي مدارهاي RLCپاسخ مدار ميآوريم .براي RLCموازي a=1و b=1/RCو را بدست ‌ ميباشند. ‌ c=1/LC ‏a=1 ‏b=1/(50*4*10-6)=5000 ‏c=1 /(4*10-6)=25*104 توجه به اين نكته الزم است كه بعد از بسته شدن كليد تنها مقاومت 50 اهم در مدار RLCوجود دارد. مدارهای الکتریکی  حال معادله مشخصه را نوشته و حل مي‌كنيم: 2 ‏ap  bp c 0 4 2 ‏p  5000p  2510 0 ‏b2  4ac(2500 425)104 24106 ‏p1  50.51 , p2  4950 مدارهای الکتریکی  ‏ بنابراين مدار در حالت فوق ميرا قرار دارد و پاسخ آن بشكل زير است: براي يافتن مقادير مجهول از شرايط اوليه استفاده مي‌كنيم: مدارهای الکتریکی  خازن و سلف با هم موازي هستند بنابراين مي‌توان از ولتاژ اوليه خازن بعنوان يكي از شروط اوليه استفاده كرد: مدارهای الکتریکی  ‏ دو رابطة بدست آمده تشكل يك دستگاه دو معادله دو مجهول مي‌دهند: با حل دستگاه مقادير مجهوالت بدست مي‌آيد و داريم: مدارهای الکتریکی  ‏ ميتوان نوشت: از آنجا كه خازن و سلف با هم موازي هستند ‌ ميتوان جريان عبوري از سوئيچ را براي زمانهاي بعد از صفر حال ‌ بدست آورد. مدارهای الکتریکی پاسخ پله مدار RLC ‏ همانگونه كه قب ً ال گفته شد پاسخ كامل مدار RLCشامل دو قسمت است: مقدار نهايي +پاسخ طبيعي=پاسخ مدار در حالتي كه منبعي در مدار وجود دارد وبه آن انرژي مي‌ده+د ،بايد مقدار نهايي هم محاسبه شود و در هنگام يافتن ضرايب مجهول پاسخ مدار ،از آنها استفاده شود. مدارهای الکتریکی مثال از پاسخ پله مدار RLC ‏ در مدار زير شرايط اوليه صفر است .ولتاژ خازن را براي زمانهاي بعد از صفر بدست آوريد. مدارهای الکتریکی حل ‏ مدار RLCسري است و بنابراين داريم: ‏ از حل معادله فوق پاسخ طبيعي مدار بدست مي‌آيد: ‏vn (t) K1e 250t cos968t  K2e 250t sin968t , t 0 ‏ با توجه به وجود منبع ولتاژ در مدار بايد پاسخ نهايي را نيز به رابطه فوق اضافه كنيم: مدارهای الکتریکی  حال‌با استفاده از شرايط اوليه مقادير مجهوالت را در ربطة فوق بدست مي‌آوريم: مدارهای الکتریکی  از حل دستگاه فوق مقادير k1و k2بصورت زير بدست مي‌آيند: ‏K1=-10 , K2=-2.58 مدارهای الکتریکی  نحوة تغييرات ولتاژ خازن بصورت زير است: مدارهای الکتریکی خالصهاي از روش حل مدارهاي RLC ‌ مدارهای الکتریکی  ‏ ‏ ‏ چندجملهاي ‌ با توجه به سري يا موازي بودن مدار RLC مشخصه را تشكيل دهيد. با استفاده از روشهاي حل معادالت ديفرانسيل يا روش الپالس ،جواب معادله مشخصه را بدست آوريد. مقدارنهايي پاسخ را با فرض Iمدار باز بودن خازن و اتصال كوتاه بودن سلف بدست آورده به معادله اضافه كنيد. با استفاده از شرايط اوليه ،مجهوالت موجود در پاسخ را بدست آوريد. مدارهای الکتریکی پايان مدارهای الکتریکی
39,000 تومان