مدیریت ریسک در خدمات الکترونیکی بانکی

صفحه 1:
Pe دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان مدیریت ریسک در خدمات الکترونیکی بانک استاد : دکتر هم درودی دانشجو: سمیه جاوید 

صفحه 2:
اما بقدر نیاز تو فرود میا بقدر آرزوی تو گسترده میشود و بقدر ايمان تو كار ‎cy Lat‏ 

صفحه 3:
ام راابراى كاربران داخلى ‎eer‏ رطس ‎a‏ ضرورى است. حركت از يردازش دستى به يردازش كامبيوترى به همراه آن افزايش حجم يردازش جه تعداد چه در:مبلغ مهمترین مسئله نگران کننده فعالان بانکی در عصر حاضر است لل احتمال ريسك زا افزايش داده و از طرفى كنترلهاى سنتى كه قبل. از اين بزروى معادلا ‎Fen! Agee ey‏ در اينجا به تحليل انواع ريسكهاى موجود دربانكدارى الكترونيك يرداخته و اصول مديريت ريسك در بانكدارى الكترونيك را ارائه نموده و در نهايت راهكارهايى براى مشكلا ۳ uls Gus بانکداری الکترونیکی؛ ریسک» مدیریت ریسک 

صفحه 4:
ی ‎IG > di co i‏ ل ف 72 حضور فیزیکی مشتری در شعبه نیست و مشتریان در هر ساعت از شبانه روز 66۴ ساعتة:ميتوانند از طريق كانالهاى ارتباطى ايمن عمليات بانكى دلخواه خود را انجام دهند. بانكدارى الكترونيكى عبارتند از:فراهم آوردن امكاناتى براى كاركنان در-ججهت افزا ‎Cer cron‏ ا اي ل ل 

صفحه 5:


صفحه 6:
ار مب ‎fen ee‏ ال ا ل ‎Eee OES ete ED‏ بانکداری خانگی و... ۱ ‏ال ل ا ل ل‎ Le ‏مختلف به شيوه هاى كوناكون انجام مى شود.يك شيوه جهانق انتقال الكترونيكى وجوه‎ ‏استفاده از شیکه سوئیفتاسگ/بانکهای عضیوج| 50 بانکی به راحتی میتوانند یه انق‎ ‏الكترونيكى وجوه بين خود بدون محدوديت مرز و در سطح بين المللى اقدام نمايند.در اير‎ ‏در سطح .بين المللى از طريق سوئيفت استفاده ميشود امادر داخل كشور تبادل اطلاعات از‎ ‏طريق شبكه تبادل اطلاعات بانكى(شتاب) و مركز هماهنكى تبادل اطلاعات بين بانكى‎ ۱۳ Brea (errs) 

صفحه 7:
رطس 2 ا ‎cry.‏ 2 ضمن ارائه خدمات بانكى به دنبال توسعه و تحول با هدف جلب رضايت مشترى بوده و ‎is eM Ne bbe‏ ل 0 000 سياستكذارى مينمايد.در بانكدارى الكترونيكى هرجند كه كاهش هزينه هاى:بانكى نيز توجه قرار ميكيرد اما اصلى ترين هدف رشد درامد بانى ان طرق ارائه خدمات متنوع است. 

صفحه 8:


صفحه 9:


صفحه 10:
عدم سرمايه كذارى صحيح در زمينه بانكدارى الكترونيكى و استفاده از سخت افزار ونرم:افزار فرسوده واز رده خارج ارويايى آمريكايى كه خرابى هاى يى دريى موجب دلزدكى مردم ميشود. هنوز اطلاع رسانی و فرهنگ سازی برای استفاده از خدمات بانکداری الکترونیکی ب ‎teat eee‏ ۱ تحریم های پی در پی و خصمانه نظام بانکی ایران توسط قدرتهای استکباری یکی دی ‎eS Cb Teen)‏ ۳ 

صفحه 11:
‎rs pre‏ 3 كندى روند توسعه وعم ارائه خد خدمات ‎eae‏ بانکی ا ‎Oe were nne Te COE Beem See‏ يديشُ باتكدارى الكترونيكى و كرايش مشتريان به ‎oe SEN TEDL SST Te‏ ‎Tete CP IEC E Cn Cy” Pesto fer in‏ ‎ADVERT efor een Re Pe cl Tepe‏ يذيرفته مزشود. ‏یکی دیگر از عوامل پیش "خدمات بانکداریالکتََیکی میزان نفوذ اینترنت و رایانه ‎rch Per Care ieee ees‏ ۱[ ‎CPOE SRE ee Te RAR cl eee ‏میتوان به تمایل برخی جوامع»ترجیح ایفای نقش انسان به جای ماشین در بانکداری +حما‎ 111110 ays cae nicely Pere The ‎ ‎ 

صفحه 12:
آمریکا به بادك © ۳ با 4 6 وسهولت استفاده ومشهود بودن تكنولوزى در انظار سرت "۳ ‎oo‏ ‏مثل وجود دشتگاههای خودپرداز»امنیت قابل قبول»برنامه های آموزشی و ‎Pere io re 8‏ 595 

صفحه 13:
Mashreghnews.ir 

صفحه 14:
كه إن ae ۱ ae” 1 ۱ ۱ 

صفحه 15:
0 rea ain Ie sarees ‏در سال ©6)000 افزايش يافت.‎ 0 ‏مال‎ CT EN ‏فيزيكىء تدوين مقررات شفاف . مديريت امنيت اطلاعاتء.ستهولت استفاده و تشويق مرا‎ ‏خريد اینترنتی از طریق معافیتهای مالیاتی بوده است‎ ایران: بانک جهانی اعلام کردکه ایران از لحاظ تفوذ جغرافیایی دستگاههای خودپرداز از بین ‎Sete ee ERE eS o)‏ ا ۷ ا ‎Bye eer eee pier trek eee‏ قياس بانكدارى مدرن جهانى در سيستم بانكى كشور بدست آورند. 

صفحه 16:
آمار ابزارها و تجهیرات پرداخت الگترونيك گلیه بانگها تا ‎OLY‏ تیرماه 1390 ebb pl اقتصاد توین ایارسیات ایاسارگاد یست‌باتك‌ایران 5 تچ ‎foals <1 Seas‏ رقاه کارگرات اسامات اسیه أصادرات ايرات صنعت و معدن اکارآفرین اكشاورزي امسکن ملت. ملي ایرات اکارت بدهي 5,060,194 9,296,427] 3,892,182) 292,075) 10,103,644 977,913) 13682764 22,750,098) 62,872! 108,658) 13,822,564 655825910) 25,021,424) 24,770,486) go> 139,874,334 /خودیرداز 577 30 6 285} 1971 34 951 541 1877| 3453 55 5 1956| 1143 2911 4402 21245 ایایاته فروش 59,480) 232,387 89,009) 55329 140,380 12 95839 73784 12,463} 367,114 4,651) 0 143,325 27,407) 240,011 272,924 1,678,115) اجدول 2‏ آقاد انؤادها ه تجهيوات برداخت الكتدوتيك كلنه بانكها تا بانان تبرماه 1390 مأخد : بانك مركزى جمهورى اسلامى ‎Gig!‏ 

صفحه 17:


صفحه 18:


صفحه 19:
ریسکهای | ‎aie aa!‏ تخدایی الكترونيكى: ی ا 

صفحه 20:
‎Bie tee Be eee)‏ ار رم ‎ ‎ ‎Se ee ‏ل‎ Ete Sis ee aes) Om re cw err rn rin cy Avra EOE COME OMe Ce ALIN S ۷09۳ Oe ۱ 2th ‏مخابرات كشور ناشى ميشود.براى رفع مشكل ضرورت دارد زير ساختهاى ارتبا‎ 0 ‏ا ا ا‎ ere) 7 ‏ل ا ل ا ا ات ا ل‎ ۳ ‏ذا م‎ Pe Cet eer ee ery COR RECIPE ccm cern ie cei ۳0 EE SPD S| ۹ ۹ ee Se Mer ee ‏ا‎ ‎0 OE eer ere RT Ieee ne ne See ee ee nt oS TOES Se ES Tee LESSEN) ‎ 

صفحه 21:
بسى استراتزي: اين ريسك مربوط به توليد وخدمات جديد در ل ا ا ا ا ا ا ل ل ‎RID ree‏ ‎ees)‏ 010-00-0 ‎ere roe eg‏ ا ا ل ۱۳ اقتصاد که گتواند ا ‎neh‏ ‎CARA‏ کر ‎ee‏ ان ‎ee sep a een eS yee ei ST TES)‏ بین باتکی شعب و بانکهای بین المللی وجود داردو: یشک نرخ ارز ازعوامل اثر گذار ب ا ا ا ا ال ا ل ا ا ۱ تحمیل میشود. ‎RW RO eter tye Org RIED hr neers Ven he CaN OME KS ENE Ferry ss‏ ‎Pees ee eres The ete tee Tr een cece)‏ 0 که برتوانایی بانک در نقد نمودن سریع دارایی هایش با حداقل ضرر در ارزش ت يكذارد. 

صفحه 22:


صفحه 23:
سرت دس مرک - رشن errand ee Heer Our ries pipet Prac get 07 0 on SPSS) ‏درصدد کمی نمودن آن هستند.تبدیل داده های ریسک به اطلاعات تصمیم گیری‎ ‏از‎ ‏نامطلوب آنها )روش وجود دارد که عبارتند از:انتقال ریسک. اجتناب از ریسک ءتخفیة‎ ۳ ‏ل‎ ‎Se re reels Te Se SBS renee theese ieee EARPE Pernt ONS Cercle erent arpa e ine PPP aen 

صفحه 24:
اند کییگفول زمان وگن لاست اهمیت با ارجعبت تغبیر کند اما اي باقی خواهد ماند. ا ال مل کنترل های ایمنی مديريت ريسك ناشى از شهرات و قانون و 0 

صفحه 25:
۱۳ Tek ey Lees Tie Tess ees eee eran) Bry Weenie ene ween ere Op Ce ce ens Tabs] ee Tees Eee ieee برخوزداری از نظارت مدیریت دقیق و جامع:هیئت مدیره و مدیز ارشد:باید یک را( وابستكى ها به اشخاص ثالث كه بانكدارى الكتزونيكرا يشتيبانى ميكند را داشته باشد. 

صفحه 26:
2) پذیرش مسئولیث حببابرسی برای انواع معاملات بانکداری الکترونیک: بانکها باید روشهاى را براى احراز هويت معاملات مورد استفاده قرار دهند كه باعث ارثقاء م م 0 مياورد. 3 ‏ا‎ aa) OTS Aes eter tee Seen Tes ‏ا‎ Ec ‏پایگاههای داه ها و کاربزی وجود دارد‎ ال ل ا ل ل 111111111111110 ‎SSS)‏ ا ا ل له ل 0 

صفحه 27:
()) یکپارچگی داده ها در معاملات سوابق و اطلاعات بانکداری الکترونیک: بانکها با Por ۹ ‎ei]‏ ل ‏(1)) محزمانه بودن اطلاعات كليدى بانكى : بانكها بايد تدابير مناسبى را به منظوز ‎Auer «cae‏ 7 

صفحه 28:
آگاهانه تربار گید شناسایی و مقررات بانک قیل از آنکه وارد مراحل بانکذاری. الکتژونیک شوند بدست آورند. ۱ اطمینان از تبعیت یا نیازهای خصوصی مشتری مرتبط با مراجع قضایی که در آن تولیدات وخدمات بانکداری الکترونیک را ارئه میدهد اتخاذ کنند. حفظ اطلاعات مربوط ب حریم مشتری یک مسئولیت کلیدی برای بانک به شمار می آید. (1)) ظرفيت سازى تداوم كسب وكار و نيز برنامه ريزى اضطرارى براى اطمينان ‎١‏ ‏ا ا ا ال ل ا ل ا ا م ستد و برنامه ریزی وضعیت اضطراری داشته باشند تا بدین وسیله از عملکرد مناسب ‎TCI,‏ اا 195 ا ا ۱ ‎Cee mele‏ ا ا ا ل 

صفحه 29:
م اللو ا ‎Bap aga cs Site gal cal 5) Dist Ry fe Sad ofl‏ 00 جايكاهئ,هست كه ميتؤاند به طور موثر نيازهاى خود را برآورده كند جرا كه بانى ار م اال ۳ ‎ora TS‏ اا ا بانک انتقال دهنده که در نزد خود نگهداری ‎ceeg ON DEI‏ ی كم ‎"tL, SS OMe 52S iste al Ri Sy (Mata gad‏ 

صفحه 30:
‎eTOE eee‏ ا ا ‎D EE ED SED pene‏ ل ‎RoW EN Se eT erry ee EOS iat eNO eONT eer er eg 1‏ در حال خاضر به نطر ميرسد كه خريد يك سيستم جامع بانكدارى در دستور كار.اغلب ‎ee CE SED Os wre eee‏ ا ‎Bone ee‏ صورت هنگامی که بانکی بر اساس خط مشی سازمانی خود تصمیم به خرید یک سیستم بانكدارى الكتروونيك دارد ضرورى است كه در فرايند انتخاب اين سيستم بر معيارها و ‎Ce Tse er Tee ee tt ke en Ee Sac Se neh SiS ete See crt ‏ل ا ا‎ ‏فناورى ملى اعم از سخت افزار واساير تسهيلات ملى مورد نياز بااستفاده از نيروهاى‎ 0 ‏اا ل ا ل ل‎ SS Bee veer) ۱ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 31:
ال ل اف را ‎Se eee Te eee‏ تمی توانیم بگوییم که می خواهیم بانکداری الکترونیکی داشته باشیم ولی برای خودمان ی قوانين خاص داريم جون بانكدارى الكترونيكى وقتى به آن طرف مرز برود مقررات استاندارد بین المللی بر آن حاکم است وبرای ارتباط با بانکهای خارجی لاجرم باید زبان ‎Rocce ce arr weee ere Rts Ie tm pre eaen Pape Cece Kn gen‏ ميباشد. 

صفحه 32:
درخصوص ریسک قانونی استفاده از قوانین کشورهای پیشرو در زمینه بانکداری ‎ee Sele eee SEE Sb tet ae SSC oiee ere Te‏ در زمینه ریسک اعتباری ابداع روشهای اعتبار سنجی مراجعین میتواند سودمند باشد. به نظر مى رسد ريسك عملياتى بايد بيش از ساير ريسكها ‎Ter‏ 3 ‎ere)‏ ا اا ا ل ا ل ا ‎FD ie‏ باتوجه به وارداتى بودن اكثر روشها و سيستمهاى بانكدارى وبحث بومى سازى اهميت ‎١‏ ‏ا 111101111111 ا ا 500001 ‎Sis)‏ ا ال ل ا ل ا ا ‎eS‏ ‎eens‏ باشيم. 

صفحه 33:
افتتارمحمدیان ‎a‏ وئیی با ناگید بز رب با رمضانى فرد »محبوبه .“سير تحول بانكدارى الكترونيك در ايران“ شرافت نزادء حسن.(©036) “اصول مديريت ريسك در بانكدارى الكترونيىك” بانک و ‎iS OO‏ 9 3 Fey Vet > CURVCOTMOMN TD OC) ‏بانکداری الکترونیک‎ طاهری» ماندانا(سال نهم)"ریسکهای بانکداری الکترونیک »مجله تازه های اقتصاد.شما 9 دوستی» شینم ن »علیرضاء عامری»علی»(سال هفتم/بررسی ریسک های موجود د ۱ 00 2 

صفحه 34:
۱9۳۳۳ ew eB ree SiS ge ern Re ee ‎oreo see Tere]‏ ل ا ا ا ل ل تا پیک زاد».جعفر نادمی؛ فریور»(9606))»*مدیریت ریسک در بانکداری ‎fee Ce We ete eS‏ ۱۹6۱ ‎Lee ‏ب‎ CACC Ba AT 

خداوند بینهایت هست اما بقدر نیاز تو فرود میاید بقدر آرزوی تو گسترده میشود و بقدر ایمان تو کار گشاست مقدمه برای حضور فعال در بازارهای جهانی و مزایای برخورداری از خدمات الکترونیک وجود نظام بانکی کارامدی که بتواند هم سطح با سایر بانکهای پیشرفته جهان زمینه تعامالت مالی را برای کاربران داخلی وخارجی فراهم سازد ضروری است. حرکت از پردازش دستی به پردازش کامپیوتری به همراه آن افزایش حجم پردازش چه در تعداد چه در مبلغ مهمترین مسئله نگران کننده فعاالن بانکی در عصر حاضر است زیرا احتمال ریسک را افزایش داده و از طرفی کنترلهای سنتی که قبل از این برروی معادالت وجود داشته را کاهش داده است. در اینجا به تحلیل انواع ریسکهای موجود دربانکداری الکترونیک پرداخته و اصول مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیک را ارائه نموده و در نهایت راهکارهایی برای رفع مشکالت موجود ارائه می نمائیم. ک7لمات کلیدی بانکداری الکترونیکی ،ریسک ،مدیریت ریسک بانکداری الکترونیکی چیست؟ بانکداری الکترونیکی استفاده از فناوریهای پیشرفته نرم افزاری و سخت افزاری مبتنی بر شبکه و مخابرات برای تبادل منابع و اطالعات مالی است به گونه ای که دیگر نیازی به حضور فیزیکی مشتری در شعبه نیست و مشتریان در هر ساعت از شبانه روز 24 ساعته میتوانند از طریق کانالهای ارتباطی ایمن عملیات بانکی دلخواه خود را انجام دهند. بانکداری الکترونیکی عبارتند از:فراهم آوردن امکاناتی برای کارکنان در جهت افزایش سرعت و کارایی آنها در ارائه خدمات بانکی در محل شعبه و همچنین فرآیندهای بین شعبه وبین بانکی در سراسر دنیا است. انواع بانکداری الکترونیکی ‏بانکداری خانگی ‏بانکداری از راه دور(تلفن همراه) ‏بانکداری اینترنتی ‏تلفن بانک ‏دستگاههای خود پرداز ‏پایانه فروش pos ‏بانکداری از طریق تلویزیون کابلی سطوح بانکداری الکترونیکی: بانکداری الکترونیکی بر اساس دامنه و فضای اصلی انتقال الکترونیکی وجوه وفناوری اطالعات وارتباطات به دو سطح تقسیم میشود. بانکداری الکترونیکی مصرف کننده:آن بخش از بانکداری الکترونیکی است که توسط اشخاص و مشتریان بانک مورد استفاده قرار میگیرد مثل دستگاههای خود پردازpos، بانکداری خانگی و... بانکداری الکترونیکی بین بانکی:انتقال الکترونیکی وجوه بین بانکی در کشورهای مختلف به شیوه های گوناگون انجام می شود.یک شیوه جهانی انتقال الکترونیکی وجوه استفاده از شبکه سوئیفت است بانکهای عضو این شبکه بانکی به راحتی میتوانند به انتقال الکترونیکی وجوه بین خود بدون محدودیت مرز و در سطح بین المللی اقدام نمایند.در ایران در سطح بین المللی از طریق سوئیفت استفاده میشود امادر داخل کشور تبادل اطالعات از طریق شبکه تبادل اطالعات بانکی(شتاب) و مرکز هماهنگی تبادل اطالعات بین بانکی (مهتاب) صورت میگیرد. مقایسه بین بانکداری الکترونیکی با سنتی: آنچه در مقایسه بانکداری الترونیکی با بانکداری سنتی قابل توجه هست ویژگی فعال و آینده نگر بانکداری الکترونیکی است.بانکداری سنتی با دید محافظه کارانه سعی مینماید به شیوه های مختلف هزینه های بانکی را کاهش دهد در صورتیکه بانکداری الکترونیکی ضمن ارائه خدمات بانکی به دنبال توسعه و تحول با هدف جلب رضایت مشتری بوده و برای افزایش درامد از طریق ارائه خدمات که در قبال آنها کارمزد دریافت میکند سیاستگذاری مینماید.در بانکداری الکترونیکی هرچند که کاهش هزینه های بانکی نیز مورد توجه قرار میگیرد اما اصلی ترین هدف رشد درامد بانک از طریق ارائه خدمات متنوع است. جدول مقایسه بانکداری الکترونیکی باسنتی: بانکداری سنتی بانکداری الکترونیکی ‏بازار نامحدود ازلحاظ مکانی ‏بازار محدود ‏ارائه خدمات گسترده ‏ارائه خدمات محدود ‏ارائه خدمات براساس ‏ارائه خدمات به شکل خاص نیاز،سفارش مشتری ‏در قید ساعات اداری ‏ازنظر زمانی24ساعته ‏نبود رابطه نزدیک بین بانکی ‏به علت ساختار مبتنی بر کاغذ به وجود رابطه تنگاتنگ بین بانکی تعداد زیادی نیروی انسانی نیاز دارد به دلیل استفاده از رایانه حجم کاغذ ونیروی انسانی به شدت کاهش میابد مزایای بانکداری الکترونیک: مراجعه مشتریان به بانک کاهش یافته آنها میتوانند از خدمات بانکی بعد وقت اداری ودر تمامی ساعات شبانه روز استفاده کنند. استفاده از کارتهای هوشمند در بانکداری الکترونیکی از حیث محاسبه هزینه زمانهای از دست رفته مشتریان در پشت باجه های بانکی دستاورد پولی بزرگی محسوب میشود. ‏حذف رفت آمدهای غیرضروری و زائد در شهر به تبع کاهش ترافیک،کاهش آلودگی هوا،حذف پول نقد از مبادالت روزمره از دستاورد های بانکداری الکترونیکی هست. یک مشتری بانک میتواند عالوه برخدمات شعبه مبدا از خدمات هزاران شعبه وتجهیزات بانکداری الکترونیک وسیستم شتاب در نقاط مختلف کشور بهره مند شوند. نقایص بانکداری الکترونیکی بی توجهی و فقدان زیرساختهای قوی عدم دسترسی به ابزارهای پیشرفته وبروز دنیا وکم توجهی به توان داخلی در حوزه IT ‏عدم سرمایه گذاری صحیح در زمینه بانکداری الکترونیکی و استفاده از سخت افزار ونرم افزار فرسوده واز رده خارج اروپایی آمریکایی که خرابی های پی درپی موجب دلزدگی مردم میشود. هنوز اطالع رسانی و فرهنگ سازی برای استفاده از خدمات بانکداری الکترونیکی به طور اصولی انجام نشده وبانکها به تبلیغ بیشتری نیاز دارند. ‏تحریم های پی در پی و خصمانه نظام بانکی ایران توسط قدرتهای استکباری یکی دیگر از موانع اساسی در راه گسترش بانکداری الکترونیک است. مقایسه تطبیقی تجربیات کشورهای مختلف درخصوص بانکداری الکترونیک با ایران: بدون شک در صورت فراهم نبودن بسترهای فرهنگی و آموزشی مورد نیاز جهت پذیرش بانکداری الکترونیکی و کندی روند توسعه تکنولوژی ارائه خدمات الکترونیکی بانکی علی رغم فراهم شدن تمامی بسترهای امنیتی و فناوری قابل پیش بینی میباشد.از اینروست پدیش بانکداری الکترونیکی و گرایش مشتریان به این نوع تکنولوژی در کشورهای مختلف متفاوت است.به عنوان مثال کشوری مثل فنالند که نرخ باسوادی مشتریان بانکها در سطح باالیی است ضریب نفوذ بانکداری الکترونیکی باالست واین تکنولوژی راحتتر پذیرفته میشود. یکی دیگر از عوامل پذیرش خدمات بانکداری الکترونیکی میزان نفوذ اینترنت و رایانه در جامعه و تعداد افرادی که به اینترنت دسترسی دارند توزیع عادالنه ثروت و درامد نیز از دیگر شرایط موثر بر بانکداری الکترونیکی است میتوان به تمایل برخی جوامع،ترجیح ایفای نقش انسان به جای ماشین در بانکداری ،حمایت دولتها از نیروی انسای در بانکها با هدف کاهش بیکاری اشاره کرد. الف آمریکا: از هر 10خانوار امریکایی حدود 9خانوار حساب بانکی دارند %93آنها همراه با حساب بانکی خود از خدمات بانکداری الکترونیکی استفاده میکنند .علت گرایش شدید مردم آمریکا به بانکداری الکترونیکی عبارتند از:مزیت نسبی صرفه جویی در وقت ،سازگاری خدمات با نیازها مهارتها وعادتها وسهولت استفاده ومشهود بودن تکنولوژی در انظار عمومی مثل وجود دستگاههای خودپرداز،امنیت قابل قبول،برنامه های آموزشی و تبلیغاتی جهت افزایش سطح آگاهی مردم و..... تایلند: عبارتند از اجرای برنامه های تبلیغاتی و آموزش موثر توسط بانکها،به صفر رساندن هزینه بانکداری الکترونیکی،سرمایه گذاری روی نرم افزارهای امنیتی به طوری که میزان خریدهای اینترنتی از رقم 2/31میلیون دالر در سال 1999به رقم 380میلیون دالر در سال 2003افزایش یافت. مالزی: دالیل موفقیت بانکداری الکترونیکی در مالزی عمدتا“ ناشی از مهیا بودن زیر ساختهای فیزیکی ،تدوین مقررات شفاف ،مدیریت امنیت اطالعات ،سهولت استفاده و تشویق مردم به خرید اینترنتی از طریق معافیتهای مالیاتی بوده است. ایران: بانک جهانی اعالم کردکه ایران از لحاظ نفوذ جغرافیایی دستگاههای خودپرداز از بین 88کشور مورد بررسی در رتبه 80قرار گرفته است.هنوز سیستم های نوین به گونه ای که سطح باالی اعتماد جامعه را به همراه داشته باشد نتوانسته جایگاه بایسته ای را در قیاس بانکداری مدرن جهانی در سیستم بانکی کشور بدست آورند. ریسک: واژه ریسک به معنای امکان یا احتمال بروز خطر یا روبرو شدن با خطر ،صدمه دیدن ،کاهش درآمد و زیان ریسک در بانکداری الکترونیکی: منظور از ریسک هر نوع از وقایعی است که میتواند به نوعی تأ ثیری منفی بر سرمایه یا درآمدهای بانکی داشته باشد. گسترده ریسک در بانکداری: ریسکهای موجود دربانکداری الکترونیکی: ریسک امنیتی :این ریسک به خطر ناشی از هکرها ،ویروسها ،تبانی کارکنان اشاره دارد وحذف این ریسک وجود نظارت مستمر را در بر دارد  ‏ ‏ ‏ ریسک قانونی :این ریسک به ضعف در قانونگداری و وجود قوانین مبهم اشاره دارد همچنین بعد اخالقی قانون گریزی را مورد توجه قرار میدهد.بربای حذف کاهش این ریسک ضرورت دارد مراجع ذی صالح به مطالعه وبررسی نقاط ضعف قانونی بپردازد و قوانین یکپارچه شفاف و همگام با شرایط سیاسی وقانونی تنظیم نماید. ریسک شهرت :این ریسک به شهرت بانکها در ارائه خدمات الکترونیکی مرتبط هست لطمه به شهرت بانک دارای اثرات منفی در جامعه است که اثرات بعدی آن صدمه به رابطه بانک مشتری و کاهش میزان مشتریان است .این ریسک از عملکرد ضعیف بانک در ارائه خدمات الکترونیکی و یا ضعف در ارائه خدمات ارتباطی توسط مخابرات کشور ناشی میشود.برای رفع مشکل ضرورت دارد زیر ساختهای ارتباطی کشور توسعه یابند و در این زمینه سرمایه گذاری شود. ریسک عملیاتی :این ریسک ناشی از ضعف در طراحی سیستم،ضعف در کنترل و نظارت سیستم اطالعات بانکی و ضعف در استخدام و جذب نیروی انسانی است البته این بخش ازریسک با استخدام افرادی که دانش کافی و مربوط به سیستم بانکداری الکترونیکی دارند کاهش میابد. ریسک پولشویی :این ریسک از ضعف در شناسایی و شناخت نسبت به مشتریان و ضعف در سیستم حسابرسی داخلی ناشی میشود.شناخت مشتریان بخصوص مشتریان کلیدی،بازرسی و کنترل داده های الکترونیک بانک توسط حسابرسان داخلی ضروری ریسک استراتژی :این ریسک مربوط به تولید و خدمات جدید در سیستم بانکداری الکترونیک است .تحلیل اشتباه هزینه های توسعه عملیات یا ایجاد عملیات جدید ،نبود کارکنان ستادی کافی برای پشتیبانی عملیات ،نبود پوشش بیمه ای کافی از عوامل موثر در این ریسک است.بنابراین ضرورت دارد قبل از توسعه وارائه خدمات جدید در بانکداری الکترونیکی بررسی هزینه منفعت و مطالعات کافی برای برنامه ریزی و کنترل طرح به درستی صورت گیرد. ‏ریسک فراحوزه ای:این ریسک به ریسکهای متنوع میپردازد مثل ریسک بازار یا اقتصاد که میتواند ریسک توسعه نظام بانکداری الکترونیک را افزایش دهد این ریسک به شرایط نامطمئن اقتصادی مالی توجه دارد تفاوت در شرایط سیاسی اجتماعی اقتصادی فرهنگی کشورهای دیگر در مبادالت ارزی و عملیات بانکداری الکترونیکی در مبادالت بین باتکی شعب و بانکهای بین المللی وجود داردو ریسک نرخ ارز ازعوامل اثر گذار بر این ریسک است.این ریسک از ریسکهای خارجی است که بر سیستم الکتروتیکی بانک تحمیل میشود. ‏ریسکهای بانکداری سنتی :که شامل ریسک اعتباری ،ریسک نقدینگی میباشد ریسک نقدینگی:ناتوانی در اداره تغیرات برنامه ریزی نشده در شرایط بازار را شامل میشود که برتوانایی بانک در نقد نمودن سریع دارایی هایش با حداقل ضرر در ارزش تاثیر میگذارد. ریسک اعتباری :عبارت از خطر سوخت شدن اعتبارات اعطایی و منظور آن ریسکی است که بر درامدها و نهایتا“ بر سرمایه وارد میشود .ناشی از عدم توانایی وام گیرنده در عمل به شرایط قراردادی اعتباری است که با بانک منعقد کرده ویا عمل به صورتی غیر از آنچه توافق شده است. مدیریت ریسک: فرایند شناسایی ریسکها ،اندازه گیری ریسکها ،کنترل ریسکها ونظارت بر ریسکها شناسایی ریسکها:جستجو و مکان یابی ریسکها قبل از مشکل ساز شدن آنها اندازه گیری ریسک :با پیشرفت علم و استفاده ازآزمونهای مختلف بانکها و موسسات مالی درصدد کمی نمودن آن هستند.تبدیل داده های ریسک به اطالعات تصمیم گیری کنترل ریسک :اساسا“ برای کنترل ریسکهای مهم در بانک ها و یا حداقل کردن پیامدهای نامطلوب آنها 4روش وجود دارد که عبارتند از:انتقال ریسک ،اجتناب از ریسک ،تخفیف یا(کاهش) ریسک ،وپذیرش ریسک. نطارت بر ریسک :به معنای ایجاد سیستم گزارش دهی برای شناسایی تغییرات نامطلوب در ریسکهای فعالیت بانک با هدف به حداقل رساندن آثار و پیامدهای نامطلوب آنهاست. اصول مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیک گزارش کمیته baselنشانگر 14اصل کلیدی در زمینه مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیکی می باشد که میتواند برای نهادهای بانکی در گسترش بینش آنها نسبت به سیاستها و فرآورده های بانکداری الکترونیک سودمند باشد.اصول مدیریت ریسک دراین گزارش به 3بخش تقسیم بندی میشود.این اصول بر اساس اهمیت یا ارجحیت مرتب نشده اند در طول زمان ممکن است اهمیت یا ارجحیت تغییر کند اما این تقسیم بندی بدون تغییر باقی خواهد ماند. مراقبت مدیریت یا هیئت مدیره کنترل های ایمنی مدیریت ریسک ناشی از شهرت و قانون مراقبت مدیریت وهیئت مدیره: )1 )2 )3 نظارت موثر هیات مدیره بر فعالیتهای بانکداری الکترونیک:هیات مدیره بایستی مراقبت موثر بر ریسکهای مرتبط با فعالیتهای بانکداری الکترونیک از قبیل تعبیه سیاستهای حسلبرسی و کنترل داخلی ویژه ای به منظور فائق آمدن براین ریسکها ایجاد یک فرایند جامع کنترل ایمنی :هیئت مدیره باید جنبه های کلیدی فرایند کنترل ایمنی بانکها را مورد بررسی قرار دهند برخورداری از نظارت مدیریت دقیق و جامع:هیئت مدیره و مدیر ارشد باید یک فرایند نظارتی منظم و مداوم برای مدیریت روابط با منابع بیرونی بانک وسایر وابستگی ها به اشخاص ثالث که بانکداری الکترونیکرا پشتیبانی میکند را داشته باشد. کنترلهای امنیتی(اصول 4تا )10 )4 )5 )6 )7 احراز هویت مشتریان بانکهای الکترونیک:بانک باید تدابیر مناسب را به منظور احراز هویت و تائید مشتریانی که با آنها در اینترنت کار میکنند اتخاذ کند پذیرش مسئولیت حسابرسی برای انواع معامالت بانکداری الکترونیک :بانکها باید روشهای را برای احراز هویت معامالت مورد استفاده قرار دهند که باعث ارتقاء پذیرش میشود و قابلیت حسابرسی برای معامالت بانکداری الکترونیک به وجود میاورد. تدابیر مناسب برای اطمینان از تفکیک و تقسیم وظایف :بانکها باید اطمینان حاصل کنند که تدابیر مناسب برای جداسازی کافی وظایف نظامهای بانکداری الکترونیک پایگاههای داه ها و کاربری وجود دارد ایجاد کنترل های مناسب برای صدور مجوز درون نظامهای بانکداری الکترونیک، پایگاههای داده و کاربری ها:بانکهاباید اطمینان پیدا کنند که کنترلهای مناسب مجوزدهی و امتیازات دسترسی برای سیستم ها پایگاههای داده و کاربریها بانکداری الکترونیک وجود دارد.  )8یکپارچگی داده ها در معامالت سوابق و اطالعات بانکداری الکترونیک :بانکها باید اطمینان پیدا کنند که تدابیر مناسب برای حفاظت از یکپارچگی داده ها در معامالت، سوابق امر و اطالعات بانکداری الکترونیک وجود دارد. )9انجام حسابرسی های روشن شفاف از معامالت در بانکداری الکترونیکی :بانکها باید اطمینان پیدا کنند که سرنخ های حسابرسی یا وضوح کامل و شفاف برای همه عملیات بانکداری الکترونیک وجود دارد. )10محرمانه بودن اطالعات کلیدی بانکی :بانکها باید تدابیر مناسبی را به منظور حفظ محرمانه بودن اطالعات کلیدی بانکداری الکترونیک اتخاذ کنند. م7دیریت ریسک شهرت و قانونی: )11اطالع مناسب خدمات بانکداری الکترونیکی:بانکها باید اطمینان حاصل کنند که اطالعات کافی در وب سایت آنها وجود دارد تا به مشتریان اجازه دهد تا یک نتیجه گیری آگاهانه درباره وضعیت شناسایی و مقررات بانک قبل از آنکه وارد مراحل بانکداری الکترونیک شوند بدست آورند. )12حفظ حریم خصوصی اطالعات مشتریان :بانکها باید تدابیر مناسب را به منظور اطمینان از تبعیت یا نیازهای خصوصی مشتری مرتبط با مراجع قضایی که در آن بانک تولیدات وخدمات بانکداری الکترونیک را ارئه میدهد اتخاذ کنند حفظ اطالعات مربوط به حریم مشتری یک مسئولیت کلیدی برای بانک به شمار می آید. )13ظرفیت سازی تداوم کسب وکار و نیز برنامه ریزی اضطراری برای اطمینان از دسترس بودن سیستمها و خدمات بانکداری الکترونیک:بانکها باید ظرفیت موثر،تداوم دادو ستد و برنامه ریزی وضعیت اضطراری داشته باشند تا بدین وسیله از عملکرد مناسب سیستم ها و خدمات بانکداری الکترونیکی اطمینان حاصل کنند. )14برنامه ریزی پاسخ به حوادث:بانکها باید برنامه های مناسبی را برای پاسخ به حوادث باالخص غیر قابل کنترل داشته باشند که بتوانند اثرات آنها را کاهش داده وبرآنها فایق آیند نقش بانک مرکزی در کنترل ریسک: برای برخورد با ریسک اعتباری و نقدینگی باید نسبت به طرفهایی که مستقیما“ در معامالت شرکت میکنند احتیاطهای الزم صورت گیرد در حالتی که ریسکهای مربوطه میتوانند به صورت یک زنجیره عمل و عکس العمل (مانند ریسک سیستماتیک) در بیاد .یا قطع وابستگی مستقیم بین بانکها میتوان از این امر جلوگیری نمود بانک مرکزی در جایگاهی هست که میتواند به طور موثر نیازهای خود را برآورده کند چرا که بانک مرکزی میتواند در همان لحظه ای که دستور انتقال از یک بانک انتقال دهنده به یک بانک گیرنده میرسد پول مورد نظررا از سپرده بانک انتقال دهنده که در نزد خود نگهداری مینماید به سپرده بانک گیرنده در نزد خود انتقال دهد این امر باعث میشود از ورشکست شدن احتمالی یک بانک در مراحل بعدی تاثیری بر بانک گیرنده نداشته باشد. مدیریت ریسک درایران: ساده ترین ومدونترین روش برای بهینه سازی مدیریت ریسک درایرلن توجه به اصول 14گانه فوق می باشد البته فعالیتهای فعلی کافی نبوده و باید توجه بیشتری به این مقوله گردد .چون مسلما“با گسترش فعالیتهای بانکداری الکترونیکی در کشور خسارت ناشی از عم توجه به ریسکهای محتمل در این زمینه خسارت سنگینی را در پی خواهد داشت. در حال حاضر به نطر میرسد که خرید یک سیستم جامع بانکداری در دستور کار اغلب بانکهای کشور قرار دارد و البته در حال انجام خرید به صورت جداگانه می باشند در هر صورت هنگامی که بانکی بر اساس خط مشی سازمانی خود تصمیم به خرید یک سیستم بانکداری الکتروونیک دارد ضروری است که در فرایند انتخاب این سیستم بر معیارها و رویکردهای فنی وتخصصی الزم توجه داشته باشد البته با توجه به ضرورت تقویت توان علمی داخلی کشور در زمینه تولید سیستمهای بانکداری الکترونیک و بومی سازی سیستمهای خارجی در این زمینه باید نسبت به ایجاد فناوری ملی اعم از سخت افزار و سایر تسهیالت ملی مورد نیاز بااستفاده از نیروهای متخصص داخلی اقدام شود.مسئله مهمی که پس از بومی سازی و اعمال تغییرات الزم نمایان میشود نیاز به قوانین حقوقی جدید است. بطوریکه این زمینه از بومی سازی نیاز به استفاده ازکارشناسان مجرب حقوقی آشنا به امور بانکی دارد تا با توجه به تفاوتهای اساسی بین بانکداری الکترونیکی با بانکداری سنت قوانین بانکی را مورد تجدید نظر و بازنگری اساسی قرار دهد. در نهایت همواره به یاد داشته باشیم که بانکداری الکترونیکی به مرزهای ما ختم نمیشود این مرزها باز شده وهمه قوانین روز به روز به استانداردهای بین المللی نزدیک میشود نمی توانیم بگوییم که می خواهیم بانکداری الکترونیکی داشته باشیم ولی برای خودمان یک قوانین خاص داریم چون بانکداری الکترونیکی وقتی به آن طرف مرز برود مقررات استاندارد بین المللی بر آن حاکم است وبرای ارتباط با بانکهای خارجی الجرم باید زبان مشترک داشته باشیم واین به معنی استفاده از ابزارهای شاخته شده و استاندارد شده میباشد. نتیجه گیری و پیشنه7ادات: در خصوص ریسک نقدینگی با توجه به وجود سیستم متمرکز بانک مرکزی مشکل چندانی نداریم ولیکندر بانکداری الکترونیکی با کمرنگ شدن نقش بانک مرکزی توجه بیشتر به این ریسک اجتناب ناپذیر است. درخصوص ریسک قانونی استفاده از قوانین کشورهای پیشرو در زمینه بانکداری الکترونیک و همکاری مشاورین حقوقی توانمند تا حد زیادی مشکل را برطرف خواهد نمود در زمینه ریسک اعتباری ابداع روشهای اعتبار سنجی مراجعین میتواند سودمند باشد. به نظر می رسد ریسک عملیاتی باید بیش از سایر ریسکها مورد توجه قرار گیرد زیرا کشورهای پیشرفته با توجه به تولید محصول بانکداری در داخل،مشکل چندانی ندارند ولی باتوجه به وارداتی بودن اکثر روشها و سیستمهای بانکداری وبحث بومی سازی اهمیت این مطلب در کشورهای در حال توسعه مانند ایران بیشتر است.باید توجه کنیم که سرعت پیشرفت بسیار زیاد است وهمین سرعت باعث میشود کهما هرگز فکر نکنیم که دانشمان در این زمینه کافی است و فراگیری را ادامه ندهیم بلکه برعکس باید در فکر آموزشهای دقیقتری در سطح دانشگاه باشیم. منابع: خمسه ،امیرعلی “،انواع ریسک در بانکداری الکترونیکی“ افشارمحمدیان ،حسن “،بانکداری الکترونیک با تأکید بر ریسک عملیاتی“ سلیمانی ،محسن” ،مدیریت ریسک در مبادالت الترونیک ” رمضانی فرد ،محبوبه “،سیر تحول بانکداری الکترونیک در ایران“ شرافت نژاد ،حسن“ )1388(،اصول مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیک“ مجله بانک و اقتصاد شماره 99 ترجمه:روشندل ،محمد ،مال احمد نالوس ،سلیم(” )1387اصول مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیک طاهری ،ماندانا(،سال نهم)“ریسکهای بانکداری الکترونیک ،مجله تازه های اقتصاد،شماره 134 دوستی ،شبنم ،نیکبخت،علیرضا ،عامری،علی(،سال هفتم)بررسی ریسک های موجود در ارائه خدمات الکترونیکی به مشتریان بانکها در بانکداری الکترونیک،مجله اقتصادی،شماره72و73 یوسفی ،مجید ،اسماعیلی ،جواد “،میریت ریسک دربانکداری الکترونیک و چالشهای آن در ایران“ شاهرودی ،کامبیز،صیادی آذر،سامره ،گلچهره نودهی سید مهدی“،بانکداری الکترونیک و نقش آن در بهبود خدمات بانکی“ اسدی پور،نوشین“،سیستم مدیریت ریسک در بانکها“ بانک و اقتصاد،شماره83 پیک زاد،جعفر ،نادمی ،فریور“،)1388(،مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیکی“مجله بانک اقتصاد،شماره104 ‏Koskosas ,loannis,risk management in online banking