صفحه 1:
صفحه 2:
عنوان ؛پروین اعت
می
صفحه 3:
اطلاعات ۰
نام واقعی درخشنده اعتصامی *
محل تولد :تبریز *
جنسیت:زن *
ژانرنشعر *
تاریخ درگذشت:(۳۵ سالگی) ۱۳۲۰/۰۱/۱۵ ۶
صفحه 4:
زندگی نامه پروین اعتصامی» مشهورترین شاعر زن ایرانی
پروین اعتصامی که نام اصلی او رخشنده است در بیست و پنجم اسفند ۱۲۸۵ هجری شمسی در تبریز
شد . در کودکی با خانواده اش به تهران آمد . پدرش که مردی بزرگ بود در زندگی او نقش مهمی
.و هنگامیکه متوجه استعداد دخترش شد . به پروین در زمینه سرایش شعر کمک کرد
* پدر پروین"
* یوسف اعتصامی معروف به اعتصام الملک از نویسندگان و دانشمندان بنام ایران بود. وی اولین "چاپخانه " را در
تبریز بنا کرد » مدتی هم نماینده ی مجلس بود.
اعتصام الملک مدیر مجله بنام "بهار " بود که اولین اشعار پروین در همین مجله منتشر شد » ثمره ازدواج
اعتصام الملک ۰ چهار پسر و یک دختر است.
۰ "مادر پروین"
شت . او بانویی مدبر » صبور . خانه دار و عفیف بود » وی در پرورش احساسات
لطیف و شاعرانه دخترش نقش مهمی داشت و به دیوان اشعار او علاقه فراوانی نشان می داد.
صفحه 5:
شروع تحصیلات و سرودن شعر "
* پروین از کودکی با مطالعه آشنا شد ال ا لل 60 فهنگي بهویژ دی راز
لابه لای گفت و گوهای آنان ن درمی یافت در یازده سالگی به دیوان اشعار فردوسی . نظامي . مولوی » ناصر خسرو
» منوچهری ۰ انوری ۰ فرخی که همه از شاعران بزرگ و نام آور زبان فارسی به شمار مى آیند ۰ آشنا بود و از
همان کودکی پدرش در زمینه وزن و شیوه های یادگیری آن با او تمرین می کرد.
گاهی شعری از tals ار مى دان نا كاف کتعر دیگری سایتپاروزن آن ار دهد » وبا
قافیه های نو برایش پیدا کند » همین تمرین ها و تلاشها زمینه ای شد که با ترتیب قرارگیری کلمات و استفاده
از آنها آشنا شود و در سرودن شعر تجربه بیاندوزد.
٠ " ادامه تحصیلات"
* پروین » در ۱۸ سالگی . فارغ التحصیل شد . او در تمام دوران تحصیلی یکی از شاگردان ممتاز مدرسه بود.
<ul پیش از ورود به مترسه اعوسات وتادی داشت او به دانستن همة مسائل علاقة كروت
در حد توان خود از همه چیز آگاهی پیدا کند. مطالعات او در زمینه زبان انگلیسی آن قدر پیگیر و مستمر بود
كه مى توانست کتابها و داستانهای مختلفی را به زبان اصلی (انگلیسی ) بخواند . مهارت او در اين زبان به
دی رس که اسان در تال یی مات ارس لكر شري كرد
صفحه 6:
"سخنرانی در جشن فارغ التحصیلی "
* در خرداد ۱۳۰۳ ۰ جشن فارغ التحصیلی پروین و هم کلاس های او در مدرسه برپا شد. او در سخنرانی خود از
وضع نامناسب اجتماعی » بی سوادی و بی خبری زنان ایران حرف زد. این سخنرانی » بعنوان اعلامیه ای در
زمينه حقوق زنان . در تاريخ معاصر ايران اهميت زياد دارد.
٠ اخلاق بروين"
* يكى از دوستان يروين که سال ها با او ارتباط داشت . درباره او گفته است :
« يروين . پاک طینت تست بسن . خوش خو و خوش رفتار » نسبت به دوستان خود مهربان » در
مقام دوستی فروتن و در راه و محبت پایدار بود. کمتر حرف می زد و فکر می کرد . در
معاشرت سادگی و متانت را از دست نمی داد . هیچ وقت از فضایل ادبی و اخلاقی خودش سخن نمی گفت.»
همه این صفات باعث شده بود که او نزد دیگران عزیز و ارجمند باشد.
مهمتر از همه این ها . نکته ای است که از میان اشعارش فهمیده می شود . پروین . با آن همه شعری که
سروده » در دیوانی با پنج هزار بیت » فقط یک پا دو جا از خودش حرف زده و درباره خودش شعر سروده و این
نشان دهنده فروتنی و اخلاق شایسته اوست.
صفحه 7:
نخستین شعرهای پروین اعتصامی در هفت سالگی بودهاست و برخی از زیباترین شعرهایش مربوط به دوران *
نوجوانی (۱۱ تا ۱۴ سالگی) او هستند. از کودکی پدرش در زمینه وزن و شیوههای یادگیری به او کمک میکرد.
کاهی شعری از شاعران قدیماثرال بات للد با حافظ nly او مداد تابر اسآ شهوردیکری بسراید:
وزن آن را تغییر دهد یا قافیهای نو برایش پیدا کند. همین تمرینها و تلاشها زمینهای شد که با ترتیب
قراركيرى كالما ۳ از آن آشنا شود و در سرودن شعر تجربه کسب کند. همچنین پدرش گاهی
وعربى) جمع مى كاد 5 2 رمه ري الوك تطده عاق زيبا والطيف إركتاج هاا لالض (الكليسى,
آنها به فارسی. يروين را تشویق میکرد تا آن را به صورت شعر 5 برای نمونه. يوسف اعتصامى شعر
1 را ترجمه و در مجله بهار چاپ کرد. سپس پروین با الهام از این سروده. شعرهایتریللو«قطرات سهکاه» از
«گوهر و اشک» و «دو قطره خون» را سرود. از معروفترین شعرهایی که او در این سنین سرودهاست میتوان
به شعرهای گوهر و سنگ. ای مرغک. اشک یتیم. کودک آرزومند. صاعقه ما ستم اغنیاست. سعی و عمل و
اندوه فقر اشاره کرد
صفحه 8:
ازدواج
پروین اعتصامی در ۱٩ تیرماه ۱۳۱۳ با پسر عموی پدرش «فضلالّه اعتصامی گرکانی» ازدواج کرد و چهار ماه
رفت. همسر يروين از ab eo oo مرا رای زند بی *
ازدواج با او رئیس شهربانی در کرمانشاه بود. پروین پس از تقریبا دو ماه زندگی با همسرش به خانه پدرش
بازكشت و 1 ماه بعد. در 0 د AVVE 7 وى جدا شد. ابوالفتح اعتصامی, برادر پروین» علت جدایی پروین
اعتصامى از همسرش را اختلافات روحى و اخلاقى يروين با همسرش و «ناسازكارى-روحيه نظامى همسر با روح
.لطيف و آزاد يروين» دانستهاست
ن تا پایان زندگیاش با هیچ کس دربارة اين ازدواج ناموفق سخن نكفت و فقط غزلى در اين باره سرود كه سه
نخست إن لا لاس هی شود
يرو
اى كل تو ز جمعيّت كلزار جه ديدى؟
ee گلزار چه جز سرزنش و بدسرى خار جه ديدى؟
رفتی به چمن لیک قفس گشت
غير از قفس اى مرغ كرفتار جه
ديدى؟
ای شمع دلافروز تو با این همه پربو جز مشتری سفله به بازاز چه دیدی؟
صفحه 9:
مرگ پدر
* مرگ پدر پروین در دی ماه ۱۳۱۶ در سن ۶۳ سالگی او را مدتی از کار ادبیاش بازداشت.
پروین بس از مرگ پدرش» بسیار منزوی شد و تنها مکاتباتی با سرور مه کامه محصص لاهیجانی و
رفتو آمدهای اندکی با خانوادة سمن همانی داشت. در آن زمان از طرف وزارت معارف از
پروین در خواست شد که به مناسبت «هفتصدمین سال تصنیف گلستان و بوستان» قطعهای در
ستایش مقام سعدی بسراید. هر چند عبدالحسن زردن کوب این دوران زندگی پروین را «دوران
تلخی و حسرت» توصیف کردهاست
صفحه 10:
.مرگ
* پروین اعتصامی در فروردین ۱۳۲۰ به بیماری حصبه مبتلا شد. این در زمانی بود که برادر وی ابوالفتح
اعتصامی» دیوان او را برای دومین چاپ آماده میکرد. اما وخیم بودن وضعیت پروین باعث میشود که
او در ۳ فروردین در خانه بستری شود گفته شده سهلانگاری پزشک او در معالجه پروین سب مرک او
شدهاست؛ زیرا در شب ۱۳ فروردین وضعیت پروین بسیار وخیم میشود. خانوادة او کالسکهای به دنبال
پزشک معالجش مى فرستند ماو نمی آید و سوافجامپروین اعتصامی در تاریخ 10 فروردين ۱۳۱۰(
آوریل ۴ 1۹۳۱) در سن ۳۵سالگی در تهران درگذشت و در حرم فاطمه معصومه در ثم در آرامگاه
| سیرده شد. او در هنگام مرگ» در آغوش مادرش» جان سپرد. پس از مركشء قطعهای
با عنوان «اين قطعه را براى سنك مزار خودم سرودهام» از او یافتند که مشخص نیست او چه زمان برای
سنگ مزار خود سروده بود؛ که آن قطعه را بر سنگ مزارش نقش کردند. پس از مرک پروین» مراسم
رسمی دولتی به مناسبت بزرگداشت برگزار نشد. مدير کانون زنان ایران؛ به دلیل برخی مسایل سیاسی»
از برکزاری مجلس یادبود برای پروین در آن کانون خودداری کرد از پاسخ محرمانه فرمانداری قم در
تاریخ هجدهم فروردین ۱۳۲۰ به تلگراف وزارت کشور در باب «موضوع حمل جنازه دختر اعتصامالملک»
به روشنی میتوان در یافت که دستگاه امنیتی رضاشاه نسبت به او حساسیت داشتهاست.این حساسیت
میتواند ريشه در رد کردن نشان لیاقت توسط پروین داشته باشد. اما پس از برکناری رضاشاه از قدرت و
به حکومت رسیدن محمدرضاشاه» دوستان و علاقهمندان پروین به مناسبت نخستین سالگرد مرگ او در
فروردین ۱۳۲۱» مجلس یادبودي براي وی بربا کردند و با سرودن اشعار نسبت به سکوت و بیمهری
دوران استبداد در حق پروین واکنش نشان دادند
صفحه 11:
2 2
aye eee
Sel EOS ie Fa حه
ase
وه سك تع لك
ae
ese ee
rts
ee Pee
Aine
SE Ea
> $$ Ares 7
Se ise a
i وت
ع »ونکت ور Vet
كرو عه
له جحت 5
حست ححط رورو بت
بوک مرو رخ Clee
ot ge مدع
مس جح
See ee
دله ي دعس دق 2 ريك
Sen ea
Tope
ST se I Oe ET
pe جر سس تصق
و سح عيام »دس مخت رس
mee ae te =
Sa
صفحه 12:
خانه *
در تبريزء خیابان عباسی. جنب مسجد میرآقاء کوچه ساوجبلاغی, پلاک ۶ واقع شدهاست خانه پروین اعتصامی *
برمیگردد. در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ اين خانه بهعنواندوران اولساخت بنای خانه پروین در تبریز به
با شماره ۱۸۶۸۱ به ثبت رسید. هماکنون این خانه به موزه پروین اعتصامی تبدیل آثار ملی ابرانیکی از
شدهاست و برخی از لوام شخصی و کتابهای اعتصامی در آنجا نگهداری میشود
خانه وی در تهران, اما هماکنون به محل دفتر یک شرکت. واحدی مسکونی وگ کارگاه مبلسازی تبدیل
.شدهاست
صفحه 13:
٠ يادبود
بيست و ينجم اسفندماه در تقويم رسمى ايران» به مناسب سالروز تولد يروين اعتصامىء «روز بزركداشت يروين *
نامدانشكاه خوارزمي؛ به انقلات فرهنكي ادراناعتصامى» نامكذارى شدهاست دانشسراى عالى يس از
یافت و امروزه پروین اعتصامی از مفاخر آن دانشگاه محسوب میشودهمچنین تعداد زیادی تندیس از پروین
تهران؛برج مبلاداعتصامی در سراسر ایران وجود دارد که از مشهورترین آنها میتوان به مجسمه پروین در
مجسمه پروین در میدان اعتصامی شهرک ae تندیس پروین در ابتدای پلکان خانهاش در تبریز
wile اره د
صفحه 14:
بعضی اشعار معروف پروین اعتصامی
اشک یتیم ۰
یکی از معروفترین آشعار و و وی نا سالها در تفارش تال بنجم دبستارمفوارداشت سس وواشک بتیم» ۶
cal در داستال ی ول در تال تماهای کذر نادشاه است این شعرء تحت تثیر او آوری که در
سال ۱٩۲۱ سروده 9 گرفتهاست که از این روی نم توافت اشازه مستقیم به رضاظاه داسته باشد؛ ريرا
شعر انوری (با نام: نغمه صبح) در ابتدای قدرتگیری رضاشاه سروده شده بود و به نظر نمیرسد مرتبط به
دوران ترور رن i hee SAD cess ab lice Le ae که جهتگیری
ا ۳ به ظاهر با فضاى خفقان آن دوره در ار تاط ات
صفحه 15:
— fs
الى د ع ع سح si es Tit = ee
Se EO EEE Ces
SONI کیت« و کت مرچ کح
SS رح و رمع یت ره سر ح< و
رسک حع چوسی چیاق رسد تسه وتات
تست کرت Itt وت هجوت
Wee Goa Ee ریمعت یر ب رو یواست
5 وجب
ext
صفحه 16:
شعری از پروین اعتصامی *
ن بيت ها به توانائى او در آن سن و سال بى مي *
یازده تا چهارده سالگی او می باشد ۰ شعر "
:ای مرغک " او در ۱۲ سالگی سروده شده است
هر کس کمی با دنیای شعر و شاعری شا باس با خواندن 1
برد برخی از زیباترین شعرهایش مربوط به دوران نوجوانی ۰ ؛
ای مُرغک خْرد . ز آشیانه *
پرواز کن و پریدن آموز
تا کی حرکات کودکانه؟
در باغ و چمن چمیدن آموز
رام تو نمی شود زمانه
رام از چه شدی ؟ رمیدن آموز
مندیش که دام هست پا نه
بر مردم چشم . دیدن آموز
شو روز به فکر آب و دانه
هنكام شب آرمیدن آموز
صفحه 17:
* اشعار پروین اعتصامی
* روز بگذشته خیالست که از نو آید
© فرصت فتالت که از سر گرد
* کشتزار دل تو کوش که تا سبز شود
* پیش از آن کاین رخ گلنار معصفر گردد
وت Syed Cae eae
* نيست اميد كه همواره نفس بر گردد
صفحه 18:
* دیوان شعر پروین اعتصامی
* در دست بائوتی به نخی گفت سوزنی
* کای هرزه گرد بی سر و بی پا چه میکنی
* ما میرویم تا که بدوزیم پاره ای
* هر جا که می رسیم تو با ما چه میکنی
* خندید نخ که ما همه جابا تو همرهیم
* بنگر به روز تجربه تنها چی میکنی
صفحه 19:
دیوان پروین اعتصامی تنها اثری است که از او به یادگار مانده و با ۲۳۸ قطعه. اشعاری در قالبهای شعری
قصیده. غزل. مثنوی و قطعه را شامل میشود. این اثر در سال ۱۳۱۴ شمسی و به همت «یوسف اعتصامی» يدر
اديب و فرهيخته پروین چاپ و منتشر شد. برخی از اشعاری که در دیوان پروین گرد آمده پیش از آن در مجله
بهار منتخبات آثار هشترودی و امتال و حکم دهخدا نیز چاپ میشدند. با این همه انتشا الاك 5 نو
جوان در روزگاری که تیش رتم دی فرهنگی در,دست.مردان جامعه بود. توجه بسیاری رازه خوّد جلب کرد.
طبع روان» زبان فص و (١ انديشه وس شاعزانه: كرك زنانه و عاظتی وحن انتفاد » سانش بكر و يديع
و مضامین اجتماعی و اخلاقی و پندآموز در سخن پروین, از دیگر عوامل موفقیت دیوان وی بود. موفقیتی که
پروین اعتصامی را شایسته دریافت نشان درجه سه علمی از سوی وزارت معارف و اوقاف در ۲۹ اردیبهشت
۰ شمسی کرد با این وجود پروین از دریافت این نشان که پنج سال پیش از وفاتش آتفاق افتاده سر باز زد
:روالفی اعتصامی؛ برادر پروین در ال حسوس مبوسد
بس از انتشار اولین طبع دیوان پروین و غوغایی که اين دیوان بر پا کرد. یک نشان درجه سه علمی برای او
ae ge سان ا و ی لا ری م۳ بح و
هرگز آن نشان را استعمال نکرد. باری پروین بلافاصله جایزه را پس میفرستد و در پاسخ =
صفحه 20:
صفحه 21: