علوم مهندسیمکانیک،هوافضا و مهندسی پزشکی

کارگاه عمومی 1 رشته فیزیک (اتو مکانیک)

صفحه 1:

صفحه 2:
وصحيح قرار كرفته اندودستكاهى به اتام ‎Dees‏ يم ‎e LOCO) Peeetan)‏ ا 0 خودرو وجود دارد که تعدادی از آنها از چشم پوشیده هستند وا ‎eva ann‏ در ار رل باشرایط خاصی که ازطرف طراحان ومهندسین توصیه می شود 7 كنار يكديكر قرار مى كيرند.

صفحه 3:
موتوریا عامل تولید قدرت 0 دستگاه سوخت رسانی 9- دستگاه تولید برق ۳ 3 سیستم روغن کاری pre en rey enema o) 3 et Cee ‏دستگاه ترمز‎ 0 9 دستگاه تعلیق

صفحه 4:
— ‎tse eae‏ ام کنو ند کات ‎ ‏نیروی محرکه خودرواست که با استفاده از ۱۱ ۲۳۳۳ ‎I Se Ae LOVES S ETE B‏ رد ‎ ‎

صفحه 5:
موتورازنظر کارکرد موتورهای چهار زمانه | موتورهای چهار زمانه

صفحه 6:
اشاره كرد. Se ee ree eee Eo re ee (Er Laer ee Tob none She Se Tre od معطوف كردند كه در هر دور جرخش داراى يك انفجار بود. اين كار بآ ‎sare‏ و ‎OS Tee ee 6a]‏ |

صفحه 7:
ا ا 0 رس درب * به نظر می رسد که رویه دیزل ‏ که در آن هوا به تتهاپی فد سپس سوخت را مستقیما درون هوای فشرده تزریق می کنند» کدا ا زر موتورهای دیزل بزرگ از اين رویه برای تولید موتورهایی با قدرت ۱17 استفاده می کنند.

صفحه 8:

صفحه 9:
باشد همچون یک موتور چهار زمانه. ‎Se Op ECS eT eee ee Troe erry‏ ‎SET pee peep TMT Epp [TCU LCS On Ur ere)‏ ‎ener ee)‏ ا ا 0 شود و به دليل كرما و فشار درون سیلندر به سرعت مشتعل می شود. این همان ‎MOE Emer em ECE Sy‏ و است. ‎Me EWEN ame‏ و

صفحه 10:
مکش هوا را یز می نماید وهوای شرده رار سن كد سوخته شده ى (دود) باقى مائده را خارج مى كند. ۵- دریچه های سوخت بسته می شوند و پیستون به سمت بالا بر ‎Ee ae Sree eee ele Nec Tele)‏ ‎Dae ene ener We Se‏ ا ‎oe S‏ ‎Sete erence‏ ۶ بعضی از دستگاههای که ممکن است موئور دوزمانه داشته باشند :0 - ‎CD eee SED ES eye re)‏ زج رز کر رل

صفحه 11:
خر مور کون ما مر ‎EL‏ 2 این موتورها را موتورهای با چرخه چهار مرحله‌ای می‌گویند که معادل عبات ترا دس ریفس ۱-۰۳ 5606 300 aoe اولين قدم مهم براى توسعه موتورهاى جهارزمانه در اواسط قرن نوزدهم ميلادى انجام ‎ee‏ زمان یک مهندس فرانسوی به نام «بودور شا» چهار اصل اساسی را برای کاز کردن موتوزهاگ ۳ و 0 r ee SS esp ry )-تاقک احتراق باید کوچکترین نسبت سطح به حجم ممکن را داشته باشد. و ل ل تراکم در ابتدای مرحله انبساط باید تا حد امکان زیاد باشد. 0000 lr fee) a5

صفحه 12:
0ك ‎aco siy yee‏ 0 55 0 اران ره درد محفظه احتراق سرسیلندرمی شوددراین زمان دریچه خروجی دود ب مى باشد. ب)عمل تراکم:پیستون از نقطه پایین به بالا حرکت کرده وچون دوسویاب ا ا ا ا ا 0 كم وفشرده مى كرددوآماده انفجار يا جرقه مى باشد. ج)زمان انفجاريا توليد قدرت:در اين زمان هر دو سوياب يا دريجه هم جنان ‎ee eC er Re rey‏ ل سر ‏وبيستون راباقدرت تمام به يايين مى فرستدتاتوليد قدرت وحركت نمايية. ‏بسته مى ‎

صفحه 13:

صفحه 14:
۱1 ‏ط ار زر‎ wre vers ‏شناخته مى شوندءاز نام دكتر رودلف ديزل اقتباس كشته كه درا‎ ‏سال ©0662 درآلمان اختراع آن به ثبت رسانيد.اين موتورها أرتوج لك‎ ‏لقالا‎ ١ 2-7 ‏داخلی محسوب مى شوندزيرا اشتعال درداخل موتور اتا‎ ‏ال ا‎ eet ae 0 ‏ل‎ re Lit pS eS re er ae) ‏سوخت.به سیلندر های موتوروشیوه وقوع احتراق می باشد.درموتور ها‎ ‏ار رز از سم‎ Nee ‏ا ا‎ Bo ‏جرقه الکتریکی توسط شمع ایجادمیگردد.درموتور های دیزلسوخت به شکل‎ ‏يودرشده به درون سيلندرها تزريق شده واشتعال در اثردرجه حرارت بالآى‎ ‏ره‎ pens etc RP Rega Pe eter) عملکر دموتورانتخاب شده است.

صفحه 15:
‎nee De)‏ یر موتورهاى ديزل مقرون به صرفه بوده وآلودكى كمترى نسبت به مودووة بنزينى مشابه براى محيط زيست دارد:اكرجه قيمت تمام شده اولية موتورديزل بالاتراست.موتورهاى ديزل معمولا يرسروضداتر وداراق ال ا ا ا ‎ee eer‏ ‎Beye ey wee TER SE ROD EL BE Sos‏ ‎ponte ‏ا‎ CSE Tee SE ae ss OE Ener ‏ماشین آلات سنگین راهسازی وسد سازی ومعدن ازنوع دیزل هستند.‎ ‎

صفحه 16:
كشتى 20 دريايى کاربرد دارند.البته ‎Jaa spe)‏ ديزلى جاى ‎ae pa‏ رن

صفحه 17:

صفحه 18:

صفحه 19:
ی سوپاپها ی ترا درد فت ارو ‎“Sy‏ ‎ee ee‏ ی Sle eT OO eee eR Ee Serres EE ae) ‏موتور روی شاسی بوسیله دسته موتور از جنس لاستیک های فشرده می باشند سوارشد‎ alps ‏ل‎ melee cet > Saar Per enlere 0110 Scere pees key re co en HEE DIS OES TOSS IO BED SEE ES eT oD erat) Y) 320 ا

صفحه 20:
ب - ‎ES See eres eis ee st‏ تزریق می کنند. 9 موتورهاى يك رديفه در اين نوع موتور سيلندرها در یک خط واقع و در یک رذن ارنددر اين موتور تمام سیلندر ها یکپارچه ریخته می شوند. 2 موتورهای دو ردیفه یا ۷شکل : در این گونه موتور نیمی از سیلتدررها در یک طرف و ۶ ديكردر طرف ديكر قرار دارند. 2 6 أ00 0 ا ا ااا ااا ‎eee oe‏ الل 0 - موتورهای سه ردیفه یا /۷: اين نوع موتور دو ردیف از سیلندرها در یک صفحه و در مقايك هم وردیف دیگر عمود بر این دو ردیف قرار دارند در موتورهای سه ردیفه معمولا در طرااحی موتورهای دوازده سیلندر استفاده می شود .

صفحه 21:
مس تلا در زمستان و سرمای شدید بلوک در اثر یج ردن آب در داحل بت بر ۰( ۹ ا ا 00 ‎Berea‏ ل ‎een‏ ل دراب عنيات يردا ‎OUR ae eer NES‏ ا ‎se‏ ‏سوراخهایی که در بدنهبلوک ایجادمی کنداز وجود ذرات شن و بتیای ۳۳7 ۲ کنند دهان ین سوراخها را با پولک می پوشانند وظیفه ابن پولکها که قبل تموبشت ۳۳7 جلوگیری از ترک خوردن می باشد در سرمای شدید پس از اینکه حجم اب در محفظه های بلوك بر ار يخ زدن زياد شده و فشار انبساط که به همه ناط بلوگ 217 5۳5۳۳۳۶ پولکها را به طرف بیرون کرده و فشار را خنثی می کند پولکها رادر موقع "تعویضص با چسب در محل خود در بلوک جا می زنند که عمل اببندی به خوبی انجام شود در ضمن پولکها در اثر فشار اب و گرفتگی ترموستات و لولهای رابط و در موقع تابستان بر ار گرمای ‏نیز با بیرون پریدن خود امکان ترک خوردن سیلندر را برطرف کند. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 22:
تا مرس و[ 3 وخ پیچهای در,روی بلوک دره ‎Bier‏ ‎Cyc)‏ eae ۰ ‏ل‎ ‏تابدیدگی جایاتقانی یا کپه های بلوک سبلندر:‎ کیه یات ی تلحر ونر ‎Sg a‏ eer Oe Rane EO ‏ا‎ ‏پرداخت کرد.‎ بوشهای سیلندر: سیلندر با توجه به طراحی موتور به اقسام گوناگون ساخته می شود الف : سيلندرهاى تكى : از اين نوع سيلندرها در موتورهايى كه با هوا خنك مى شوند استفاده مى شود

صفحه 23:
ی‌می گردند تا اب از اطراف بوش خارج شود در ان 21 با بدنه بوش در تماس می باشد موقع جازدن بوش تر باید رینگهای لاستیی ‏ ‎eee eee eee mene‏ ار ‏قرار می دهیم در ضمن اندازه بیرون ماندن بوش از روی صفحه (بلانی) ۱733۳2 ‎ECE Sy ts See BPD Spr ras FY Bee SN ea kn ear Dey ‏می باشد تفاوت بلندیهای بوش در یک موتور چند. ِ ‏000 بوش را در محل خَودش بدو الله 929 سرد م ا 00 ‎ee es ee eee Soe CaS ISTO LI tL es‏ اطراف بوش یکنواخت نبوده و ممکن است باعث روغن سوزی گردد. ‎Reeser Were ‎Pee CEN 0000‏ ل ا ‎PP Ne omen‏ و ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏تولید کننده موتور ساخته شده و به بازار عرضه شده و یا اینکه در صورت عدم دسترسی به آن

صفحه 24:
A ty Hea ‏بر يار زر مر زب‎ ppt) ایجاد سانیدگی در سیلندرمی باشد سیلندریکی از قطعات یا محلهایی است ۲5 موتور و شستشوی ان و پس از خشک کردن حنما باید خیلی دقیق مورد برر" ا بررسى و عيب يابى قرار كيرد. * سایش سیلندر: 000 )- وجود رينك در قسمت بالا ‎ied‏ ا م ‏ل ا ‏60- نيروى جانبى ‏0 فشار زیاد و حرارت زیاد ‎| Res eS nee ene ene er el ‎

صفحه 25:
AeA cyan Geet ‏و‎ ‎۳ ©- نيروى سايش 2- نيروى فشارى 00 122 )- مقاومت در مقابل حرارت 2 030100005 7 مقاومت در مقابل عوامل شیمیایی <- قابلیت هدایت پیستون 0- قابلیت هدایت حرارت 6 انبساط کم در مقابل حرارت

صفحه 26:
‎Es cass‏ استفاده از ‏مى توان ان رااصلاح كرد خط افتادكى سيلندر را ميتوان به وسيله ‎3۰ ‎0 ic ‎JESS ie EEC D 0 0 TEMP OCeE Seer ‏را‎ ee SEs ee ee eS ‏ار‎ es ‏ا‎ 7 : neers ‎oe res ‎Bo Fee See ae ee een es See See ie ner ae ‎ee Oe ee Nee ae ee ae ee eer) ‏ساعت اندازه گیر یا میکرومتر داخل سن در دو سمت عمود بر گژن پین وموازی گژنپین ‏را .اندازه كيرى_مى كنيم اكر اختلافى در اعداد مشاهده شد دليل به دو ايتهنى شدر ‎

صفحه 27:
‎an I‏ رو رد 0 صیقلی شدن یا اثینه شدن سیلندر: ‏در اثر کار ‎eee‏ ی رس رو تشر يد ‎ ‎ ‎eo) os ‏ل ا‎ | ened) ‎0 ‏سیلندر بر اثر فشار و گرمای حاصل از احتراق و نرسیدن روغن با شسته شدن روغن.توسط ل ا ا ا اپهن شدن -بیضی شدن - موج دار شدن - گلدانی شدن ) سیلندر می شود .

صفحه 28:
500 سرسيلندر ge gt Oe ae ote 0 ۵

صفحه 29:
فوقاتی آن قرار دارد . ب: در صورت قرار كرفتن سويايها در سرسيلندر قطعات تشكيل ا ‎So‏ ‏غیره که همگی در محلهای مخصوص خود در سرسیلندر بسته می شود. > كاثالها ومجارى اك و ووغن. : محل های عبور میل تاییت. 2 ۰ : مانیفولد ها (لوله های که سوخت رابه داخل سیلندر وارد کرده و پنجه اگزوز که دود و مواد 0 eS MCA ars . ‏و : محل بستن ترموستات‎

صفحه 30:
و نوع قرار گرفتن سویاپها بطور کلی به چهار ده 4 اى هد 2 |-اف هد 3 2- تى هد 4 1 ال هد ] 000000 ‏ا ا‎ re te 5 ee ate = ‏سرسیلندرها فاقد محل عبور سوپاپ می باشد مثل تی هد و ال هد.‎ = : ‏باز و بستن سرسیلندر‎ ‏یکی از قطعات که باز و بستن ان بسیار مهم می باشد و باید کمال دقت را در این امر مبدول‎ ‏باز بستن غلظ سرسیلندر باعث ایجاد عیوب از جمله تاب دیدگی و یا سوختن مرتب واشر تباندر<‎ . ‏می گردد‎ نکات زیر در باز و بستن سرسیلندر بسیار مهم است : ‎Sn See Sete eee eee Sy Le ee Lee |‏ و ‎AES LEY Ep oe ee eS Se oiee ie) fetes Byes tere!

صفحه 31:
‎ee ELS SDS re ec)‏ ا ‏©- كليه سيم ها و لوله هاى مربوط به كاربراتور را باز كرده و علامت كذارى لقن ‏ل ا ‏0- درب قالپاق سوپاپ را باز می کنیم. ‏در صورتبکه اسبک ها و پایه های آن مانع باز کردن پیج ‎Ua Fea egret‏ 135 8 ‎۱ c) ‏با اچار بکس مناسب و دسته بکس با کمک رابط و به روشهای زیر پیچها را ابتدا دو رزوه شل و سپس باز می کنیم . ‏10)- باید دقت کرد که مقدار گشتاور(مقدار وارد بر پیچ) در سفت کردن مطایق با مقدار کاتالوگ ‏تظر باشد مقداگختاور را بید از االوگ بدبنت اور ۶ ‎eR dics‏ ‎ ‏ماشین مورد

صفحه 32:
‎dee See seer eer‏ ی ‎٩ toe Se cree BS‏ ‎ee ee ee SEO ee eee eS oo‏ رح ‎eee OES SPO Ee hes)‏ ترموستات میریزند تا ضمن چرخش اب داخل ترک ها نقوذ کرده و ترک هارا می ‎rs‏ ‏تعمیر بوسیله دوختن . : بوسیله جوش دادن . ‎۱ em ee epee Sree ee le Eo ek ‏موقع گرم بودن سرسیلندر ان را باز کردن . ج : نامیزا پیچهای سرسیلندر د : سوختن‎ 0 ‏ا‎ ‏22 علائم تاب ديده كى سرسيلندر : الف : سوختن مرتب واشر سر: ‎ ‎ ‎ ‏رد بت ‎LMS‏

صفحه 33:
نك ور 00 ميم 5 امل 1 ae ‏ا‎ ae) * 0 کرین گرفتن سرسیلندر (اطاق احتراق) : در اثر احتراق مخلوط هوا و ی به مرور مقدارى دود در در سس ور ررر. اين دوده علاوه بر اينكه حجم اطاق احتراق را كوجك ساخته نسبت ‎i‏ ‏ال سر ‎SS‏ ‏الكترودهاى شمع و جه در نقاط كرم ديكر مانئد سطح نعلبكى سويايها و سطح بالأى ييستون = ا ا ‎Spare eels ۱ sr sie brs Ser‏ ‎al oe ae‏ ا ‎ar al ee pe pe‏ جرقه بگردش خود ادامه می دهند زی در اثر گرم بودن بیش از حد الکترودها و یا حرارت بیش از حد سرسیلندر بعلت گرفتگی مجاری اب و يا ضعیف شدن سیستم خنک کننده یا تنظيم نبودن جرقه مى تواند در اثر ازدياد دوده در اطاق احتراق باشد انفجار موتور را أكثرا در هتگام باز بودن دریچه گاز قبل از اينکه موتور زیر بار برود شنیده می شود کارخانجات سازنده ‎eee See e ast nr ey re‏

صفحه 34:
ضعیف بودن جرقه در شمع. 5 : 0 واشری است از جنس نسوز که ماب ‎eee ee Es Ce 5‏ زر نسوزسه لايه كه از لايه هاى مسى بخاطر نرمى ان و بهتر شدن عمل آب بندى مفوا" ا نسوز جهت مقاومت در مقابل حرارت زياد و لايه فولادى جهت مقاومت زيادتر در مقاب فار ‏و حرارت . پنبه نسوز یا اسبست یک ماده معدنی است که نقطه ذوب ان 9600 درجه ‎ ‏سانتیگراد است یک واشر سرسیلندر یکبار مصرف است و زمانی که بسته شد بعد از باز کرذن سرسیلندر دیگر قابل استفاده نخواهد بودلذا قبل از تعویض واشر سرسیلندر حتف سرسیلندر را از لحاظ تاب دیدگی باید ازمایش کرد ضمنا سطح سرسیلندر نباید ناصاف باشد. ‎ ‎

صفحه 35:
ورود ی در داخل ‎was‏ م اب و روغن - دير روشن شدن موتور. 3 < توجه : اگر بخار در حالت گرم بودن موتور از اگزوز خارج شود دلبل بر سوز بودن (ترسیدگی) واشر سرسیلندر است . نکته مهم : در موتورهای که دارای بوش تر هستند در صورتیکه عیبی از یوت ۳ ۳ واشر سرسیاندر باشد که فقط در این حالت باز کردن سرسیلادر کافی - ۲ ۳9۳ كردن كليه بيجهاى سرسيلندر همه بيجها را بجز دو بيج سرسيلندر را خارج أت كر بر سرسیلندر راچند بار به ا ااا ‎Bee ee‏ ‎Bee ee er ee ee Se Oe Ben ele)‏ انجام ندهیم و سرسیلندر رابرداریم لمکان دارد بوش پیستون مقداری با سرسیلندر به سمت بالا حركت كرده و باعث خرابى و ازاببندى خارج شدن واشر اببندى بوش بيستون بكردد درا ‎eS ter)‏ الا ا ا ا ا 0 اب و روغن مخلوط شده در نتیجه بازکردن موتور و تعویض کلیه واشرها مورد لزوم باشد . ۶ توجه : پس از بستن سرسیلندر و سفت کردن پیچهای سرسیلندر توسط ترکمتر بدون اینکه اب

صفحه 36:
صورت نبودن علامت با ‎mts‏ ‏برد در ضمن سمت مسی واشر سرا

صفحه 37:
رچ کال | ار ار

صفحه 38:
برای آنکه تصوری از شکل فضایی میل نگ داشته باشید. یک فیلتر دستی را نه قسمت دستگیره آن همان لنگ و طرفین آن (که در یک راستا قرار دانا مىباشند. تعداد لنكهاى ميل لنك متناسب با تعداد سيلندرهاى يكا موتوزا حالت در موتورهاى بيستونى كه سيلندرهاى آنها به شكل رديفى قرار در ی تعداد سیلندر های موتوراست و به هر لنگ دو پیستون متصل می‌گردد. هدف از استفاده از = لنگ در موتور اینست که حرکت دورانی تولید گردد. برای مثال همان فیلتر دستی را در نظو بگیرید. در حالیکه که دستگیره فیلتر با استفاده از دست چرخانده می‌شود. در این حالت دستگیره یک مسیر دایره‌ای شکل طی می‌کند. در حالیکه نوک متر در سر جایش در محل ایجاد سوراخ باقی مانده است و تنها در آنجا چرخش می‌کند (دستگیره بر روی محیط دلیره سیر ‎or ee Oe Ole ee ee Sl Ol Lee See oes eet‏ ‎Tee re Sere eee a ee TCM IPE Een)‏ 000 به کمک شاتون انجام می‌پذیرد). هر چند که حرکت پیستون به شکل رفت و برگشتی است؛

صفحه 39:
۱ ieee is ene Swen sea _ C RS PETE Ce Ces ene < ene eye كل s ES SEES ree arr eye ete pe Te Cine IS nee Rarer LINES} aa ‏دستگیره چتر) و انتهای بزگ شاتون به آنها متصل می‌گر؛ وس‎ ‏برابر با تعداد سیلندرهای و در موتورهای ۷ شکل نصف تعداد تتیلندر ها سک‎ Par Spend محورهایی از میل لنگ می‌باشد که با خط محوری اصلی میل لنگ هم مرکز می‌باشند این محور ها در محفظه میل لنگ درون یا اقانون‌های ثابت قرار گرفته و با اتکا به آنها می‌چرخند هر یاتاقان ثابت از دو نیمه یا تاقان تشکیل شده است. که نیمه بالایی آن که نیمه ثابت نامیده می‌شود. با بدنه Bap ‏ا ا ا‎ SiN tee eee msm Isy er) عدد پیج و مهره در نیمه بالایی متصل می‌گردد. غالبا تعداد محورهای اصلی میل

صفحه 40:
در وزنه‌های تعادل به منظور ایجاد تعادل در برابر نیرو های پیستون و اون وزنه‌های تعادل در مقابل لنگ‌ها قرار می‌گیرند. *** انواع میل لنگ ميل لنكها را مىتوان براساس تعداد لنكهايشان يا محورهاى اصلى و اصولا براى ميل لنكها طبقه بندى خاصى وجود ندارد واتة 0 طرز قرار گرفتن لنگ‌ها بر روی ميل نگ همگی به توع ‎erg‏ موتور » موتور مور نظر بستگی دارد. ** سایر متعلقات < به قسمت جلو میل لنگ چرخ دندهای متصل است که معمولا چرخ دنده » ميل بادامك و يآ ساي ‎eee Pere e eras eras‏ ا 000 ‎ress Te eee er)‏ ۱ ‎es‏ ۳ peta erry

صفحه 41:

صفحه 42:
20 حر عل ييا ای در 2

صفحه 43:
Sito SPT CO ere ‏ا‎ peep EOS) ‏سرب‎ AE GI 208 yO uk ‏بو‎ Se iene ee) = : AS ا ل ا ا ل ‎See By bree ee ae‏ = ا لاد معمولا ‎ee‏ اوتا زياد و که با یز آلومینبوم ساخته شده‌اند . دلیل این تفاوت اینست که مراد بکار رفته در پیستونهای آتومبیل‌ها با وزن سبکتر خود اجازه کار در سرعت‌های بیشتر و انعطاف پذیری در

صفحه 44:
rage ri ‏بيسترنها جل قا را ب‎ 0 ۳ ‏مىشوند تا جلاى صافتر و مقاومت بهترى در مقابل فرسودكى بوجود‎ ‏عیب پیستونهای آلومینیومی‎ * ‏عیب میم پیستونهای آلیاژ آلومینبه‎ 3 ‏ا رسن‎ (ea enc ene ‏معناست که لقی در‎ ‏ار‎ ‎8 ۱ ‏را‎ ‎5 ‏روش اول‎ *** ‏ور بر‎ es rye ‏محور انكشتى بيستون و قطر كوجك آن در جهت انكشتى بيستون باشد.‎ ‏روش دوم‎ ۱ Lane eee aes Te STe. ss 1 OE ene re te < ES Ii) De

صفحه 45:
شیارهای رینگ ایجاد می‌شود با اين عمل تا اندازه‌ای راهی که حرارت را ار عر ۳ بدنه آن منتقل می‌سازد کمتر می‌کنند. بتابراین بدنه زیاد گرم نمی‌شود ‏ اتمىكند. ۱ قسمتهاى إصلى بيستون عبارتند از سر يا تاج سوراخ انكشتى. re Ta ei SE Ve OTE Bey Romeo ep ene a) مستقیما روی آن وارد می‌شود سر بعضی از پیستونها خصوصا پیستونهای موتور های"دوزمانه و موتورهای دیزلی فرمدار ساخته می‌شود. شیارهای رینگ » سطوح پیستون ‏ بدنه یا دامن و -

صفحه 46:
|۱۳ re EEE) لك اسوراخ انكشتى محلى است كه شاتون بوسيله انكشتى به بيستون متصل ‎Se ae ee‏ انگشتی پیستون (در داخل پیستون) ضخیم‌تر ساخته شده است تا استقامت این سور ‎Boo be Ree‏ یابد. هر یک از اين قسمت‌ها ۰ برجستگی انگشتی پیستون نامیده می‌شود. = ره 5 طرز کار پیستون Be see a Rane ee Ser ‏ا‎ احتراق سوخت در دسترس قرار بگیرد. بدین منظور پیستون با حرکات خود ابتدا باعث ورود ۱ باعث فشرده شدن مخلوط مذکور می‌گردد و در ضمن به نحو رضایت بخشی از نشت

صفحه 47:
معنای آن حلقه می‌باشد و در اصطلاح به حلقه‌های فلزی گفته می‌شود که در روت 7 می‌گیرند. ‎FESS OE Ce le‏ ا ا ‎SA‏ ‏ید که یک قوطی کنسرو ماهی را به سطح صافی مثل یک تکه ‎eae arr‏ خم ا ‎Perey EC pearance‏ از لبههاى فوقانى و تحتانى كه مقدارى برجستهتر است به سطح مذكور جسبيده است و مابقى ته ا ل ك2 ‎eee‏ ا ‎Oy nce‏

صفحه 48:
5 روغن و ‎coe‏ و ‎ies‏ تيدر و بيستون: ۱ ** ساختار رینگ‌های پیستون رینگ‌های پیستون از جنس چدن خاکستری ساخته می‌شوند» زیرا فازی است مفاوم گه ۵( ۲۲۱ گرما حساسیت کمی از خود نشان می‌دهد و در ضمن دارای قابً 3 ار هفت رینگ متغیر می‌باشد. موتورهای بنزینی معمولی بندرت دارای بیش از سه تا ‎SSeS‏ ‏هستند اما موتورهای دیزلی معمولا دارای 0 تا ۵ رینگ در هر پیستون می‌باشند *** انوع رينكها ee eis Sb ees Bere Te ‏ا م‎ ۰ eet pyer ee ar is eee See vee pap cert سح

صفحه 49:
2 یا ری ریک هی مره ‎ie 13 ey Se UEP Ope er‏ زمان محترق شدن سوخت در پشت ‎tee aig en‏ ل ‎De ee‏ ‎bee Shee) sew)‏ 010 * رینگ‌های روغن ‎ie‏ ل ا ا ا ا ار ا 2 بالاى انكشتى بيستون يا در يك شيار نزديك به انتهاى بدنه بيستون قرا موكيريد كال 7 رينكهاى روغن لين لست كه يخش روغن روى جدار سيلندر را كنترل كرده و آزّ مصرف غير ضرورى و اضافى روغن جلوكيرى تمايند. ‎BES TESS i‏ رد رک می‌شود. در بعضی از موتورهای رینگ‌های روغن هم از بالا و هم در پایین انگشتی پیستون مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ضمن هر رینگ دارای یک دهانه است که با باز و بسته کردن

صفحه 50:
‎ROE OD) Peete TEE EPO Pepsi‏ ار براى مقاومت بيشتر به صورت تير اهن |مى سازند شاتون ارتباط بيستون را با ميل نك 00 ‎ie oe eee LL BE‏ ا ا ا ا ل رل میل لنگ منتقل و لنگ راپایین برده و نهایتا حرکت رفت و برگشتی پیستون بوسیله شاتون به میل لنگ وارد می شود که درمیل لنگ به حرکت دورانی تبدیل می گردد در دورهای یاد 3 ا ا ا ل ‎ ‎ ‎ ‏بنابراين بايستى جنس ان بسيار مرغوب ‎

صفحه 51:
ار گرفته و به بوش گژنپین می رساند. ‎ee TTC 2B) abe SS Le erie)‏ زر زر کر و ‎eee ew le see tees EE ee)‏ رز در اين نوع قسمت بزرگ شاتون به صورت یکپارچه ساخته شده و در داخل ان معمولا علطک هاى كوجك و يا بلبرينك قرار مى كيرد اين نوع ياتاقان بيشتر در موتورهاى ذو زمانه بنزينى ‎i DS Si Sn)‏ 2 نوع یاتاقانهای دو تکه : در اين نوع قسمت بزرگ شائون به دو قطعه نیم دایره شکل تقسیم شده که یکی از نیم دایره ها

صفحه 52:
C2 ae ay ene کج قاری ‎oe‏ (متقاطع) در آين نوع شاتون نيز مثل قبلى ياتاقانهاى متحرك هر دو شاتون مربوط به دو ‎eeu per aeaprins‏ ل مار شاخه بوده و انتهای شتون دیگر باریک می باشد ) در نتیجه اتهای یکی از ‎Sire‏ ‏شاتون دیگر شده و سپس هر دو روی میل لنگ بسته می شوند. 0 ادر اين نوع يكى از شاتونها در روى كلونى ميل لذى وصل مى شود و شائون دز ‎SE‏ ال ا شاتون اولی وصل می گردد . عیب های شاتون ها : ا ا ل ا ا 2 20 000

صفحه 53:
0 ‎CB)‏ م ا كر ا ا رت رد گرم بیشتر نباشد در مواقع ضروری می توان به مقدار کم از پای شاتون در اشیده ۰ 9۳۳۳۰۳۰ يكسان نمود در هنكام جا زدن بوش كوجك شاتون (بوش كَرْن بين) بايد به مجراق را ‎Cato‏ ل ا پر لت ‏موضوع برای شاتون های که در مسیر روغن گژن پین از وسط شنانون می گذرد ۰ ‎sec)‏ ا | ‎he eprint Etupe eo IsSNUCnUp eB hE CIs‏ هر خار گژنپین حتما دهانه خار به سمت بالای پیستون قرار بگیرد و در غبر این صورت این اسکان :وجود دارد كه خار از محل خود خارج شود به اين دليل در هنكام احتراق ضربه وارده بر روى پیستون اگر دهانه به سمت پایین باشد باعث جمع شدن فتر و خارج شدن ان میگردد ولی آگر به ‎De Se eee PO ene Sie Le ener hare)‏ ‎ ‎

صفحه 54:
00 ‏رل‎ ee)

صفحه 55:
7 an eee oe eyes Ses Sa SSeS ee Ser ener Eee ea ice ig eee Ee COE Set ee ic) وجود ندارد همچنین پیستون از نوع للومینیومی است . ‎ta‏ گژن پین با فشار دستگاه پرس به سر کوچک شاتون جازده شده و سر کوچک شاتول و سوراخهاى بيستون بوش ندارد قطر كَرْن بين 1(.9. بزرکتر از قطر سر کوچک شاتون است تا گژن پین کاملا در محل سفت بوده و نتواند لق شود در لبن حالت بهتر است که قبل از ‎STS eS)‏ ۱ ‎Sew rer PES ee Bee Ser ere een te eye een ene‏ به خلت آولیه خود برگردد کاملا گژن پین را سفت می کند. 2 کی 711۳۳77۷ قفای 2 پیستون بسته شده و سر کوچک شاتون دارای بوش برنزی بوده و پیستون از توع چدنی است ,

صفحه 56:

صفحه 57:
فقط مواد ياتاقانى از بين ميرودو ميل لذك ‎ee‏ ماند پاتاقانها دارای شیر ۱ oy I ee et sy cern Pris : cee eee ۰۰ eer see hte Sere) ‎ur pC‏ ا ا ل 01 10 زر بر امار بر وت ‏اده شده است در بعضى از ياتاقانها نسبت به نوع موتور دو يا سه لايه مواد ياتاقانى روئ يوسته قرار دارد و در موتورهاى سنكين به جهار لايه در ياتاقان نيز مى رسد ‏طرز قرار گرفتن لایه ها بر روی پوسته فولادی به شرح زیر است : ‎ ‎ ‎

صفحه 58:
ساختن یک یاتاقان ایده ال ساده نیست زیرا بالا بردن یک خاصیت در یاناقان در آن می کند در هر حال یاتاقان خوب باید دارای مشخصات زیلای ۳1 ره سرد ۹ feet ree Hier Torry cc rteoy reece) كه حدود(2)000كيلوكرم بر سانتى متر مربع ‎ree‏ ۰ ‎ees i‏ ل ل اكت ذرات جرك و كرد غبار و خاك با هوا وارد موتور مى شود كاملا توسط صافى هوا كر شود و با روغن حرکت کرده و مقداری از آن همراه روغن از داخل یاتاقان خارج نمی شود ماده یاتاقان طوری باید باشد که بتولند این مواد خارجی را در خود فرو ببرد تا یاتاقان و شفت ا ا ا ا ا ا ان 00

صفحه 59:
‎cep reagan Ears ape‏ ل نر یاتاقان باید در مقابل این خورندگی مقاومت داشته باشد در قدیم از یاتقانهای ‎Feo eee er eres Serer reer)‏ در مقابل خورندگی بهتر مقاومت می کند. ۰ : مقاومت در مقابل سائدیگی در یاتاقان ماده ياتاقان بايد به اندازه كافى سخت و محكم باشد تا به سرعت سائيده نشود از طرف ذيكر ب و انطباق داشته باشد . : ‎ ‎ ‎ee eT eC Hee es) ‏ز: قابلیت هدایت حرارتی‎ ‏در‎ ‎۱ As be ‎

صفحه 60:
و ‎erp preven ie Cece es Pe CEG) Cle =myy‏ ( 1 بوده و اگر به علت تشکیل نشدن قشر روغن فلز میل لنگ با فلز باتاقان تعاس یرت ریم سس سرب كلا 2 که سرعت ازیاتاقان ها خارج می شود ا a eee See) ‏را دس‎ ere RO ered I oe od ‏م ا‎ Cele eee Sen eb et ae Bloke abies Oe Le ees ‏به یاتقانها مجاور می گردد زیرا پمپ روغن فقط مقدار معینی از روغن را می تواند جابجا کند‎ EUs a DISS eS Oeste ‏ا ا‎ ‏دورتر کمتر روغن می رسد کاهش خلاصی روغن در یاناقانها سبب می شود که عمل‎ ‏روغنکاری صحیح انجام نگرفته و سانیدگی انها سریع تر شود همچنین مقدار روغن که به‎ ‏دیواره سیلندر پاشیده می شود کافی نبوده و روغتکاری دیواره سیلندر و رینگ ها بخویی انجامٌ‎

صفحه 61:
‎eee te‏ ۳ یاتاقانی نیروی وارد به محور را بطور يكنواخت در جهت شعاعى به جا ياتاقانى انتقال مى دهد. 0 ‏6 خر اشهای بوجود امده توسط ذرات خارجی ‎۱ Pe ne Pe bearer

صفحه 62:
‎ae‏ كين ‏شکل ظاهری : ایجاد شدن خراشهای شدید در یک طرف هر دو نیم یاتاقان. ‏علل بيدايش: ‏الف: مخروطى بودن محل تماس ميل لنك با ياتاقان متحرك ‏ب: مخروطی بودن نشیمن یاتاقان ثابت ‏: بزرگتر از حد معمول بودن شعاع گردی میل لنگ ‏د: خوب موازی نبودن صحیح میل لنگ ‏: كج بودن شاتون ‏0- بوجود امدن خراشهای ا م اا ا ‏كنده و جمع شدن لايه روئى ياتاقان ‎0 ‏ا ل ا ا‎ EBS YO rs ‏از حد مجاز بر یاتقان به ترک برداشتن و ایجاد شکاف در لایه روئی یاتاقان می انجامد‎ ‏جابجايى موضعى فلز سطح روتى ياتاقان‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 63:
سانیدگی 2 وموم اروم تو ده و بوجود امده به علت سائیدگی اثری دیگر از بوجود امده به علت سائیدگی می توانند علل پیدایش :میل لنگهای که ناصحیح صیقل داده شده اند. 52010005 شکل ظاهری : سائیدگی لایه روی یاتاقان بر اثر ايجاد اصطكاك شديد در اطراف تلك ‎٩‏ ‏زیت تال رتش ‎Se ES‏ علل بيدايش :جابجا شدن كيه شاتون بر اثر اشتباه مونتاز كردن ان . 0 زنگ زدگی شكل ظاهرى: ۱ ‏ا ل‎ Orie r ad

صفحه 64:
‎cal‏ در بر ۳۶ روغن ندارد. ‎ ‎ay FC a ere‏ رن ‎Bese ree mec)‏ ل در

صفحه 65:
رک لا فلايويل ياجرخ لنكر وزنه أى دوار ودليره أى شكل ‎PU a a‏ دس تریرسربات احتمالی رلجبران می نماید وحرکت رایکنواخت می کند.

صفحه 66:

صفحه 67:
تلآ پادامک وظیفه باز و بستق"سویاپ ها را نیرو ی *** بادامک در میل DE aioe سوپاپها ایجاد ضربه و لرزش نکند . [۱ < ee oy ete fens CMe eG AGC Ive ey Ol) qos ceed beter) HOS Cie Sno MEMO EE Nori cede Epo ‏ا‎ lcaM gee nen ep OTST See eee CS eee sete SSeS nee eter ‏هر سیکل یکبار احتیاج به باز و بسته شدن هرسوپاپ وجود دار‎ ‏گردش میل لنگ می باشد یعنی (در 000 درجه گردش) و ذ‎ ‏ا‎ ren ence

صفحه 68:
مرس ‎eee‏ ‏ان انتقال بنزين از باك به كاربراتور 7 ©- روى ميل سوياب دندانه اى وجود دارد ك اين دنده دلكو و اويل يمب را بكار مى تارك معایبی که میل سوپاپ می تواند داشته باشد: ِ 0 خوردگی بادامکها که این حالت باعث بهم خوردن تایمینگ سوپاپها می شود ‎eee SS)‏ للا ‎Cee te ae eo Rarities Tee Ee) ‏می شود در ضمن لقی بین 0.600) تا 0.() میلیمتر می باشد که به وسیله میکرومتر داخلی‎ ‏يا ساعت اندازه كيرى مى توان لندازه كيرى كرد و هنكام جا زدن بوش بايد دقت كرد كه‎ | wee tte sae cbr ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 69:
تا el ‏را ار‎ ‏زا لق در تناه سس تراك لز مره‎ ‏و‎ 8- برأى 55 سل مر ‎eee‏ ‎Nabors Ie‏ ا ا رو بجر« صورتیکه اين لقی بیش از حد مجاز باشد باید هر دو چرح دنده را عوض: سپس دنده های چرخ دندء ها را ‎Seth‏ صورتى كه طول زنجير خيلى زَيآذ شلك 0 ا ال سوپایها و تولید صداهای غبر عادی می گر دد: | ‏ل‎ aie فاصله بین محور یاناقان جلو و پلاک (ولشر گلونی را زمانی که ميل سوپاپ روی پایه مخصوص ‎ee Ure ES Sere lee es)‏ ا ‎Bee‏ 0 کنترل خمش میل سوپاپ

صفحه 70:
ee 1 ey eee nines, لوو ارس وو عو يت عي تيت نت ۳ ‎tee ee ae oor ed‏ و القى جانبى را نشان مى دهند. = *** زنجير سفت كن ‎ne eso)‏ اا ا ار رم دنده ها بوده و همجنين از سائيدكى زنجير و جرخ دنده ها ‎ES‏ ‏سوپاپها بهم نخورده و سوپاپها بموقع باز و بسته شده ‎Se el Le ee TST‏ ‎ete ae etme oar te hem rere eee]‏ م روغن موتور با فشار وارد سيلندر زنجير سفت كن شده و ييستون مربوطه :را روى قسمتتا الاستيكى فشار داده و از شل شدن زنجير جلوكيرى مى كند هر جند زنجير هاى كوتآه نياز ب زنجیر سفت کن ندارند ولی اغلب از ان استفاده می اي ‎eee ee‏ ا ‎Fe ee Tete ee ace‏ ‎ire ve Pen Io Tee Sy Een ss seis ro eee To rar‏ ۱ ابوعش _أنئونزين در طرف. شل زنجير و يك صفحه لاستيكى را با ‎Ser‏ ۳ دیگر آن می باشد و گاهی از چزخ دنده کمکی قابل تنظیم استفاده می کند. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 71:
۵- صافی هوا ولوله ۳

صفحه 72:
رسانی: برای تولید قدرت درعمل انفجار بااحنیاج به سوخت ‎(sy‏ ور سر ۳ لس نحل ار رد با ‎SSA‏ ا ا در در صافی وشناورکه قسمت های داخلی باک رلتشکیل می ده

صفحه 73:
‎eee ge re eneco Aaa apeereyrt‏ ار ارس راد دارای اجزام داخلی به شرح زیر می باشد:0 شیطاتک ‎ee‏ ۲ اتات سوپاپ ورودی > سوپاپ خروجی - لوله های ارتباطی(به باک وکار .7 © فنرديافراكم ‎ ‎

صفحه 74:

صفحه 75:
> .تلا ل 2 كك 1 رك بوجود می 1 ا ‎ea Ger ee en iewe‏ اه باز شدن صفحه كاز هوا توسط سيلندر موتور مكيده شده و به داخل كاربراة” در هنگام عبور از ونتوری به علت کاهش مقطع عبور سرعت هوا ۱ ‎CES i a eee come Oe Carey tere ed‏ بيشتر است . بنابراين جنانجه مجراى سوخت به اين قسمت متصل ث 0 استکیومتری با هوا ترکیب می شود. 5 ۲0۱۰2 9 SL STS Saeed * براساس جهت حرکت سوخت ۱ 1 کاربراتور نزولی 1 کاربراتور افقى

صفحه 76:
Ee ear eee ee ‏ا ا ل‎ ee eS Sate Pe any eet ۶ یک دهانه * دو دهاته ۰ چهار دهانه

صفحه 77:

صفحه 78:
00 ePrints Aprontey tet fad antothe Aen T eat al rei aby te hop ome cc wh agegetsnce ln dtr ne rt sculpt, wk ao ees fo eet

صفحه 79:
CBOE) ots) Se eee

صفحه 80:
کاب ‎DALE ae‏ برای قامین سوخت خودرق رد منطقه ای می رفتید که آب و هوای اولیه خارج می شد. کاربراتور پس از ae ee eee Ee ae aS renee) iat ee DCB IS COS oe ete tee eB Ten ae) ‏حالت باعث ایجاد کوبش در موتور و کاهش عمر قطعات آن می شد و در کنار آن الودگی‎ ‏افزايش بيدا مى كرد. آلودكى خودروهاى كاربراتورى در مقابل انواع آتزكتورئ‎ بسيار زياد بود. و ‎ees‏ کر رگ مناء و خت بنزين بيهوده مى سو ‎Spee yt‏ کاربراتور نزدیک تر بوددبیشتر سوخت دریافت کرده و آنهابی که 213" ‎i bP‏ ۳/7

صفحه 81:
ار ۳3 مصرف كنترل مصرف است. دومين مزيت لا مكانيكى آن است. در اين مكانيزم تمامى اجزاى سيستم همكى عملكرة براك ‎ere ae ete ee tree Lone paper ener‏ موتور به دلیل حذف کاربراتور است. در این حالت ارتفاع کابوت نیز کم مب 37۶ نتیجه در طراحی خودرو نیز دست طراحان بسیار باز است. ا ل ل 2 ا ا م ا ا ا ا 0 ‎ee Seer tee e)‏ ا ‎SS Pe il ial DEN ei‏ ) م ‎cE‏ ۱ توجه به درجه حرارت موتور است و راننده های خودروهای انژکتوری از بد روشنی در روزهاى سرد زمستان رنج نمى برند. خام سوزى كمتر نيز دراين سيستم به دليل اندازه كيرى دقيق سوخت با توجه به شرايط موتور از ديكر مزاياى اين سيستم است. دو

صفحه 82:
cal 2-1 ** اجزاء سیستم ا ‎Ueto")‏ رف مرها زر( ار ‎ene eek‏ ل له 5( ee ae BE lee Tec nee e Sd LS es = ‏کنند‎ * عملكرها يا فرمائبرها: به قطعاتى كفته مى شوند كه هر كدام با توجه به وظيفه حود در انان" مورد نظر از لا6ع فرمان دريافت كرده و وظیفه خود را در جهت کمک به موثور آنجام 2 دهند. ‎es‏ سيستم هاى انزكتورى ‎See icy‏ ا ا الا م ‏۱) سیستم انژکتور تک نقطه ای (5۳۳۱) ‏0 ارت روا

صفحه 83:
تا ‎Cc eee‏ 5052 9 بمترین تبدیل کند تا به راحتی بسوزد. 0 ا را ۰ ‎oe bw)‏ تب 1 = دج سر رح مت ‎epee Lae‏ زار اراس سرد از سر سار ریل سوخت قرار گرفته و در انتهای این ریل نیز رگلاتور فشار قرار دارد . ابعاد زیل سوخت ‎Tee SESS Ste ee Lee tee S Sere aes ees)‏ ۱ مختلف انتخاب شود . این عامل باعث جلوگیری لز تغییر در مقدار سوخت پاشش شده از ی ‎pS Fee rae ere eee Ree Tee abe eee 8) cere tee eo‏

صفحه 84:
ركلاتور فشار مقدار سوخت بركشتى به باك بنزين را جهت ثابت نكه داشت تنظیم می کند. رگلاتور فشار در اة 7 ا ‎aes‏ یر ره رت خط برگشت سوخت نیز تعبیه شود . رگلاتور فشار به عنوان یک دیافر اگم ‎nee‏ | 2

صفحه 85:

صفحه 86:
خود ذخیره کرده سپس به صورت انرژی الکتریکی پس می دهد. هر باتری دارای دو قطب می باشد که صفحات مثبت در داخل باتری بهم متصل شده تشكيل قطب مثبت و صفحات منفى نيز به هم وصلّ شده قطب متفی را تشکیل می دهند. تشخیص قطبین از یکدرگ معمولاً عطب مثبت را قطورتر ار قطب منفی می سازند و با قطب مثبت را با علامت(۶) ویبا حلقه پلاستیکی قرمز رنگ و قطب منفی را با علامت ()یا(ل )و با با حلقه پلاستکی ‏ ‎Se EEC TE CNP)‏ جح == 000 etre ered Tee eet Lee Sy ere reece T ntece ‏ا ا ات‎ A ere PO I ea TE ROSAS

صفحه 87:
Tae Gee eer cena sere Brits Se tee eee Tee Oe ees eo se) الکترولیت یا اسید باتری: ‎Pee OES Bee Te‏ وا ۳ = ‏درصد مخلوط اسید و آب مقطرو غلظت آنرا توسط هیدرومتر یا اسید سنج تعیین میکنند. ‏2 توصيه )- موقعى كه براى مدت طولانى نخواهيد از خودرو تان استفاده كنيد به مرور رمن ‎TES)‏ ا 20 كل ا 0 ‎ee ee ee a ‏ل ا ا ا‎ rc ea ‎

صفحه 88:
مداررهای الكت تلحر 3 مدار جرقه © مدار شارژ ‎ee)‏ ۱ فا رزیت مار یوت یرت بت مد ید سس پاش مدار جرقه: feel een | اولیه یا مدار فشار ضعیف 6 . مدلر ثانویه یا مدارفشار قوی. Ee ey EE eee eee eae eer IB ENE Pree) ‏به کار خود ادامه دهد. لازم است که جرقه درست در لحظه معین و مورد نیاز به الکترودهای‎ ‏شمع آن تحویل داده شود. اکثر عیوب جزنی و اشکالات که باعث روشن تشدن و یا درست کار‎ 000 096

صفحه 89:
فيوز تکوپ ‎os‏ العاده زيادى 5 سب مرکزی درب دلکو منتقل شده و ‎ae‏ : سيلندرى از موتور كه در حوالى انتهاى مرحله تراكم قراردارد مى رسد[هر قرعی درب دلکو توسط سیم ولتاژ زیاد که به وایر موسوم است به یکی از ۳۳ ee ee ie eis tae ee SO mice aera! : exo ‎SSRIs It. (OSES) SCS cen)‏ رت می شود. ‏ار سس( ‏كويل تزانسفورماتور فشار قوى است كه وظيفه دارد ولتاز ضعيف باترى را بين کر ۱۵ و ا ا ‎Pw Se‏ 0 در حالت ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 90:
رسیم 9-هسته کوبل ۱ | a=) © دلكو دستگاهی است که با انرژی گرفتن از موتور وظیفه قطع و وصل جریان مدار وه ک 3 عهده دارد. وظیفه دلکو در مدار جرقه زنی به شرح زیر است: ۱ cr ren By oa ee re Ite ate Lane Sey Ene eee Tee. ‏ا‎ cine! ©- تنظيم بيش جرقه متناسب (آوانس) برحسب دور و نياز موتور بطور خودكار.

صفحه 91:
ا ا ل رم 1 2 تنظيم دهانه يلاتين:يس از هر تعويض يا سرويس بايد دهانه در در که این اندازه در اتومبیلهای مختلف متفاوت است. در مورد پیکان این مقدار 1101 امى بأشد. نگهداری دلکو: هر (0(0(0)()کیلومتر زکنیدو هنگامی که چکش برق راازروی میل دلکو برمی دارید.دوسه قطره روغن موتورداخل سوراخ میل دلکوبریزید.اين کارباعث می شود وزته ها مربوط به آوانس وزنه ای دلکو روغنکاری شوندوگیرنکنند.درضمن این روغن شفت دلکور انیز روغنکاری می کند .همچنین مقداری گریس یاوالوالین به قسمت چهارضلعی میل دلکو که زایدهفیبری پلاتین متحرک روی آن حرکت می کندیمالد میل دلکور بیش از اندازه روعنكارئ و و شودودرمدار جرقه اشکال ایجادکند.

صفحه 92:
تا جرقه در آورده و باعث انفجار در لتاق احتراق می شود. *** عيديابى موتور از طريق شمع: از رنگ الکترود شمع میتوان به عیب آن پی برد: : اگر پایه شمع به رنگ قهوهای و الکترود آن به رنگ خاکستری باشد نوع شم ‎FAO‏ ‏ا ‎SNe ae ee‏ ندارد. زمان جرقه زنی مناسب است. ار كر أست بادهمين :لول رت Forge reared wprenyrenr mre evrcegrigrcrirr) pe See Up ED) ۰ Reece ey owe STE One SER sees) ‏ا ل لك‎ اكز بايه و الكترودهاى شمع دود زده و جرب باشد. موتور روغن سوزى دارد. شمع مناسب نیست پعنینآتبرد است,:متوخت متاسب نیست.

صفحه 93:
—— ig x Ge OC Oh Dye ee ‏ا‎ cme) تم دستكاهى است كه محرك آن موتور بوده و انرؤى مكانيكى ‎Cap res rea ey Serene wont re-ee cl)‏ الکتریکی دستگاههای مصرفی خودرو و شارژ باتری می باشد. ** ح ) آفتامات دستگاهی است که به منظورتنظیم ولتاژ و جریان خروجی دینام بکار رفته است. ۳ ۱ ‏ا‎ RE Ce RITE e a RD ONE pers re ee er el) eb Wee ee ele OOM sees i Toes ey

صفحه 94:

صفحه 95:
8000 ee aan Cee ee a ‏لوله لاستیکی از بالا به رادیاتور می ریزد.‎ به طور کلی سیستم های خنک کننده بردونوع هستند: ‎erence cer)‏ ۳ ‎Sate a(S‏ ** خصوصیات سیستم خنک کننده )- کاهش گرمای اب (تادرجه حرارت 680) :+2 توجه :درجه حرارت اب موتور نبايد بيش از 3ع بالاتر ازحد مجاز باشد. ‎OLE ee]‏ ا را

صفحه 96:

صفحه 97:
eer ‏و م‎ es ‏سرد شده و منقبض می گردد و چون اب سرد دارای وزن مخصوص‎ درل رل 110000 ** دستكاه سيستم خنك كننده تشكيل شده از: 1 رادیاتور 1. وله ناقل اب 1 واتر پمپ (16. مجاری اب در بلوک سیلندر

صفحه 98:

صفحه 99:
خریری رضي اب را يالا ميد د اذ داع كردت مو قور ‎Seed te‏ موتور گرم سوه مخز" خيرم ير مى تود تور ریگرد

صفحه 100:
حا ‎er eb ree ee ee eee ees‏ را رد و سويايها درسر سيلندر تعبيه شده و ۱ PEC ‏در قسمت خروجی سرسیلندر ترموستات قرار میدهند که‎ ‏وظیفه ان یکنوا‎ |۱۳ re ee ‏شود ترموستات در موقع سرد بودن خودرو بسته می با شد.‎ ‏طرز کار ترموستات‎ *** 00 ss به رادیاتور را می بندد بنابر این آبی که

صفحه 101:
د رادياتور نمى شود تا كرماى آن به ©© در جه سإن شدن ترمو ستات شدعو جیوه شر ور صورت كيرد و از اين نظر فرقى بین روزهای گرم تابستان و یا روزهای ندارد. ۳ Tae ie اترموستات فانوسى و ترموستات مومى == ‎ey)‏ رز ارت كرم مى شد انبساط بيدا مى كرد اما در ترموستات مومى كيسولى وجود دارد كه درون أن مزه ا پودری از کرستال های مخصوص قرار داده اند که در اثر افزایش 0 ا ‎er ree‏ 7 درجه حرارت موتور پایین است اب سرد ناشی از ان , موم یا کرستال هارا متقبضص ‎ee eS‏ ا ‎ee eee‏ کنترل جریان اب دستگاه خنک کننده در درجه حرارت معین به کار می رود چون عملکرد ‎Seer me SIS bes ea eee Ley Ey‏

صفحه 102:
باز گیر کند موتور در فصل زمستان به درجه حرارت موثر خود نخواهد رس ترموستات در وضعیت بسته گیر صرار بت مر لا سس سل ‎ES‏ رتیت یی نزب سر طرا ترد موتور سرد معمولا داراى معايب زير خواهد بود . 0 6- غلظت روغن کم می شود مصرف ان لز حد مجاز زیادتر خواهد بود (- سانیدگی سیلندر و رینگ ها پیستون زیاد می شود

صفحه 103:
یی اب سر سر رل رحس مراد سرب بت تردن کلسد تسا را از رت ‎Boy sphere orice errs‏ در این حالت انفجار زود رس و روغن سوزی نیز ا . دور از انتظار نخواهد بود به همین دلیل است که ترموستات طراحی و ساحته 32 ‎Soa‏ * ترموستات دقیق و سالم باید شرایط زیر را داشته باشد . )- در محدوده درجه حرارت ا ا ب 1 00 be apy see Bere Rc Bis sete cca ereren IS oS) “6- يس از بسته شدن جريان اب رادياتور بيشتر از مقدار مجاز نباشد .

صفحه 104:

صفحه 105:
روغن سلیکونی ‎Aye‏ 0 رحن يروائه زا ميكرداند. يعنى' پروانه سرعت متغیر با بی متل مارپیچی لا بروانه سرعت متغير با ورقه بى متال خارج انجام دهد.كه با حركت پیستون بخارج روغن از محفظه کلاج به مخزت بازگشت کرده و در اثر کمبود روخن کوپلینگ پروانه با سرعت اهسته تری میچر خد. 0 Sys pos SEE ee Ores Tee ier eno ‏متال تغییر حالت داده و پیستون کنترل روغن کوپلینگ را حرکت ميدهد. بقيه حالت كارلين‎ ‏سیستم مانند نوع اول است.‎

صفحه 106:
2 ین 6 ** سیستم مدار بسته بر سر رد 05 و شید ات 55 ‎Foe‏ 5 منظور جلو گر 15 ‎cy‏ ار موتور یک سوپاپ درون درب رادیاتور تعبیه شده است . با افزایش دما مایع سیستم خنک کننده اضاقی از طریق یک لوله پلاستیکی به بیرون ازرادیاتور منتقل میشود و درزمان سردشدن موتور هوای محیط خارج به داخل رادیاتور منتقل میشود.

صفحه 107:
1 جلوگیری از خوردگی ورسوب زدایی در سیستم خنک کننده. ‎Pee UE CSA |‏ و ‏ا ‎ey Oe‏ ا ل ‏خواص استفاده فر در درب رادياتور ‏».جلوكيرى از خروج مايع سيستم خن کننده از دلخل رادباتوردر آثر افزایش دمای اب ‏.ایجاد فشار نسبی در سیستم خنک کننده جهت افزایش دمای نقطه جوش ‎Pen brett ee geet (ar) ‏دراین سیستم خنک کاری به وسیله تماس هوای بیرون بابدنه سیلندر انجام می گرددوماتندانواع موتورسیکلت هاکه دارلی پره های برای تماس بیشتر هوابایدنه سیلندر وسرسیلندر می باشد. ‎ ‎ ‎

صفحه 108:
2555555555 .-

صفحه 109:
رت 58 ‎oe ise er‏ ‎erie Te <6 ered ec‏ رل ‎ype‏ ‏0 ‏الف) يمب روغن لت ج )صافی پمپ روخن د )صافی بافیلترروغن 2 « )کانالهای روغن ‎Geri‏ | ‎DET Se SEPT eee Wem Re oOe arbre‏ ور - ۲5 نصب گردد ومعمولا دنده آن بطور مستفیم یا غیر مستقیم بامیل دلگو پابه وسیله دنده مورب ميل سوياب مى جرخد.درنتيجه روغن را تخليه كرده وبه كانالهاى روغن مى رسائد.

صفحه 110:
ج ) صافی پمپ روطن: موقعى كه روغن از كارتر وارد بمب مى شود؛ از صافى مربوطه عبور نمودة درداخل آن باشد. تصفيه شده ومواد خارجى رادرداخل كارتولاة لراك ا د ) صافی روش یا 00 فیلتر روغن در مدار روغن بعد از پمپ قرار گرفته وروغنى كه ازآن عبور مى نمايدتميز كرده وبه كارتر برمى كرداند. ۰ ) کانال های روغن : دراكثرَ موتورها يس از اينكه روغن از يمب رانده شده واردكانال سراسرى مى شودواز آنجا بهاشنه ‎Peco e eee open ae Cee PBs oe‏ 2000 وصافی (فیلتر ) روخن راه می یابد.

صفحه 111:
‎a eee‏ ی نگهداري روغن به زیر بدنه موتور بت در فضاي این ظرف مي گردد : زهکش و پمپ روغن نیز در آن جاي مي که روغن در یک ظرف از سوراخي استفادهمي شود که بر سر درپوش 9۳۳2۰ ‎ee Lee Lees eee Tene Soe)‏ ۳ ‎ ‎ ‏صافي هوا هدایت مي گردد یا به درون محیط زیست ضروري است.

صفحه 112:
8 0-5 1 دارد. ©-آب بندی بین قطعا بوجود ميآيد. ميدانيم از اختراق ‎ay‏ یک لیتر بنزین بیش از تک لبم 5 93۳ ‎=a SES‏ ‎rene‏ ل ا 0 02 0 1 ©- كف نكردن هنكام كار موتور و تلاطم در كارتر در غير اينصورت در كانالها ايجاد حباب ‎EEO ere Be ee yee ao‏ ا ا ا ال ۳

صفحه 113:

صفحه 114:
00 000 Ee is ا ‎CMS‏ ال ا ا ا ۱ ‎٩ eS ampere Ter)‏ انيرو واقع شده است. 7 ‏ا ا ا ا ا ا ا‎ Lc}

صفحه 115:
3- میلهای گاردان و قفلهای گاردان ‎TIEE 9 BEE oee‏ ۱

صفحه 116:

صفحه 117:
‎aus‏ كرا سس ا م يم لد کلاچ دستگاهی است که به وسیله آن راننده هر زمان که بخواهد می‌تواند موتوررا از جعبه دنده جدا نماید» یعنی موتور بچرخد. ‎a‏ بر تسد یسرد بر ‎Die‏ ‏حركت نمايد. > كاربرد كلاج در مواقع تعويض دنده يا متوقف كردن خودرو است آن هم براى ايدكه ‎ero‏ ‏ا ا ۱ بکار لنداختن کلاج» راننده می‌بایست با پای چپ پدال کلاچ را تا انتها فشار بدهد.به هتگام حرکت دادن خودرو پس از آنکه دنده یک شده شد بایستی پا خیلی آرام از روی پدال گلاج برداشته شود تا از جستن خودرو به جلو جلوگیری شود.به حالتی که کلاج گرفته می‌شود حالت خلاصی و به حالتی که کلاچ رها می‌شود حالت درگیر شدن کلاج گفته می‌شود. ‎ ‎

صفحه 118:
Se ee ney St Se eee TP ee et eit bone) SET Rep ec eter eer ‏ی‎ ‎re ‏عقب کشیده شده و صفحه کلاچ از فلایویل جدا و در نتیجه انتقال نیروی‌موتوز از‎ ميشود و با رها كردن مجدد بدال كلاج فنرهاى صفحه فشار دهنده ديسك » صفحه كلاج ز] مجدذاً ‎ner cael‏ ال ا eerie) Yas 0000

صفحه 119:
‎Je‏ ای ی و اگر كارهاى لازم را انجام دهيد. دربوش مخزن ذخيره رأ تميز و سوراح امؤاكر یت ‎ ‏ان ‏معمولاً عيب عمده اى كه در سيستم كلاج به وجود مى آيد يكى فرسايش سريعتر آر أكل زغال کلاچ و تمام شدن آن و دیگری فرسایش لنت (صفحه کلاج) است. ‎۱ eee rere r Slee Spee rer nen) ‏سس تیه رحس رد ر با دید‎ Siete hl pee aa ۱ ‏ا‎ el eS Tee ee OS ew ek Tees ‏به طور مناسب شتاب نمی گیرد و در سربالایی ها حرکت آن آهسته می شود.‎ ‏6- اشکال در آزاد شدن صفحه کلاج هنگامی که پدال کاملا فشرده است .این اشکال ممکن است به ‏و ‎ee RT eee cere ‏رفت دنده‎ ‎ ‎

صفحه 120:
3 ۳ نباشد. ‎s)‏ 2000 ‎te eS Eee ere‏ رس سر ‎web Oe MO TE Cea te rater kel‏ ا ‎ee‏ 2 7 ‎CES Is LP Shab ee ee teat ce alte on)‏ تنظیم نماید. راننده خودرو به کمک دسته دنده 101 ‎er ee ees re‏ 2 ارا تغيير داده تا مواقعى كه لازم است خودروبه طرف عقب خركت نمايد. ‏** تعويض دنده معكوس: ‎00 ‏هنگامیکه مجبور هستید ملس ری مس ی رص‎ ei ea OE Se SENSIS EE Dee Dee Ce ren by ‎

صفحه 121:
تلآ ۳ aig 7 0 577 ‏ار مس ا اث‎ 6 AE ae ee SP) a) fads OOOO سطح روغن جعبه دنده بايد خودرو را روى سطح افقى قرار دهيد و بيج ريحتن روغن جعبه دنده را که در طرف راست پوسته آن قرار گرفته است ۰ د ن بودن سطح روغن » آنقدر به آن واسكازين با مشخصات 32 27 002 طم م ا ا حالت بیش از اندازه جعبه دنده را از روغن پر نکنید زیرا ممکن است فشار داخلی اضفر که در حين كار به وجود مى آيد | ‎eT Cee‏ ا ل 0 لم گرمای کافی از موتور به جعبه دنده منتقل شود و واسکازین جعبه دنده را رقیق تر کند. آنگاه ‎Bete ne Sees ete eee CBs ies tee e BE eS‏ ‎Brig‏ ‎

صفحه 122:
Lone ‏رز‎ حرکت آرام از

صفحه 123:
0 ما 1۱ هاى ميل كاردان براى اين منظور به كار مى رود كه انتقال نيرو را بآ سراد انجام دهند . قفل گاردان سبب لرتباط محورها به طور قایل انعطاف می شود ‎Se Ee eee teen‏ ممكن است بين محور زنده و دوک چرخ جلو (پلوس) وجود داشته باشد که می توا 2 ‎SB LYS pt Oceen w opeare)‏ ا 0 مفصل هوک : قفل گاردانی که خیلی متداول است به نام مفصل هوک نامیده می شود اين ‎felt‏ ‎wee SBE Ten‏ ل ا ا 0 زوجی مورداستفاده واقع می شوند به علت اين که در مورد چرخ های جلو محرک باشند به كار بردن مفصل هوك حجم زيادى را اشغال خواهد كرد در اين مورد مفصل مخصوص سرعت ثابت که کوچکتر است به کار می برند .

صفحه 124:
Bo 2 sone ees 51 7 7 ‏ككف‎ عمودی می شوند لازم و ضروری است که وسیله ای برای هنگام تغییر وضع چرخ ها وجود داشته باشد این عمل به وسیله اتصل کنو حال که به طور خلاصه عملکرد هر یک از اجزای فوق را درک 5 ۰ ۳ بلس مس توضیحات جامع در مورد میل گاردان = Sie be pry Oe EBT IFS NIECE Tee ore eC 5 ‏كه نيروى كيربكس را به ديفرانسيل منتقل مى كند جون كيربكس با ديفرانسيل فاصله دار رز‎ 00 ‏طرف دیگر در یک سطح مساوی قرار ندارند با بالا و پایین رفتن چرخ های عقب‎ ‏هم بالا و پایین میرود به همین جهت و برای اين که اسیبی به میل گاردان نرسد در دو سر میل‎ ۱ Te) 6.) ‏ديفرانسيل وصل شده كه اين مجموعه را ميل كاردان و قفل هاى كاردان مى كويند ميل كاردان‎ ‏ا ا ا ا ا ل و۱‎ Bee Lane tec ec) By ‏ا ا‎

صفحه 125:
تلآ ند میله های تو خالی معموالا لاله در زدار ‎eee‏ حون د ص ع اسرد علی ‎re‏ برس © كاردان اب( رو شود و به طور كامل به ديفرلنسيل منتق مى كردد و اتومبيل داراى ار ‎wiperesnincey‏ اا ۱ ‎on‏ ا ا 0 کردن کشوبی گاردان خوردگی بلبرینگ های چهار نانه 5( ۳۱۳۲ ‎i‏ ‏دور زید و فشار اوردن به تومبیل در جابی که بکسواد می ۰7۰ ‎slo‏ 4 * میل گاردان و چهار شاخه های ان تیروی موتور از طریق گیربکس توسط میل گاردان به دیفرانسیل منتقل می شود در ضمن به خاطرحركت به عقب به سمت بالا و يايين بعلت فنربندی و پستی و بلندی جاده و لرزش آتومبیل و تغيير فاصله بين كيربكس و ديفرانسيل در دو انتهاى ميل كاردان از جهار شاخه و كشويبى تا مورد استفاده قرار می گیرد قسمت کشویی گاردان به وسیله روغن گیربکس روغن کاری شده ا ‎Bence OS be Ee Tee Tere Sheet Se‏

صفحه 126:
میل گاردان را به 3/5۳ ‎ena aaa‏ ور مور سر ‏ضربه گیر می باشد . ‏* معایب میل گاردان ‏خرابی و سائیدگی کاسه ساچمه چهار شاخه ‎9 reer ee > tee Tec er ke Sere ‏در می اورد.‎ ‏خرابی و سائیدگی کشویی گاردان ‏هنگام حرکت اتومبیل تولید صدا و هنگام حرکت تولید تقه می کند معمولا میل گاردا بازرسى و نكهدارى به خصوص ندارد و فقط هر جند وقت يك بار بايد جهار شاخه كاردا رأ لا ‏۲ کشویی گاردان ‏حرکت اکسل روی فتر ها به طور مداوم فاصله پین جعبه دنده و دیفرانسیل را کم می کند بنانزاین ‎۱ ee en ret STEN IBEY Wer) et ec) Sew) ‎ ‏نيازى يه =

صفحه 127:
ee eee tee ee eer tern Ln) ‏هزار کار‎ ۳ ‏ار اد ی ی در را‎ ens ان به كار ار ‎(o=‏ ا ا ضربه های ‎rors)‏ ل رت ضربه وارده به جعبه دنده به وسیله محور گاردان با ‎ire eee NOT eee te‏ رز اد عقب نیم شفت ها که نیروی محرکه را انتقال می دهند برای پیچیدگی خبلی ۶5 ۱ ۶۳ ‎Le oe ree)‏ 0 ‎Se ‎ ‎ ‎ ‎ ‏بيجيده و دوباره به جاى اول + ‎

صفحه 128:
له ری تسب Left Axle shaft Pinion Gear Spider Gears

صفحه 129:
J 2 7 = a ‏بچرخد دیفرانسیل این عمل را امکان پذیرمی کند دیفرانسیل دستگاهی است‎ ‏ا‎ re eae ee ae Eee) 1 | Se ‏م‎ ‎2 ‏امك قال وى م‎ 0 شش عدد ‎Rees‏ دو دنده سر يلوس ‎“pisces‏ مر گفت که نیروی موتور به وسیله کلاچ به جعبه دنده و از گیربکس توسط میل گاردات به دیفرانسیل و از دیفرانسیل به پلوس چرخ ها منتقل و چرخ ها به حرکت در می ایند با گرد ميل كاردان 2 را به حرکت در می اورد و به همراه خود هرز گردها را هم می چرخاند اگر چرخ های ‎eee Te Sater ees Toner‏ ۱ ندارد ولی اگر چرخ ها هماهنگی نداشته باشد و اتومبیل در حال دور زدن باشد باید یک چرخ که در زاویه تنگ قرار گرفته است اهسته گردش نماید در اين موقع دنده آهای هرز

صفحه 130:
و بر با ۳9 ‎as aan‏ اتومبيل داخل جوى اب يا جدول كير مى كند .در صورت حركت جرخ ها جرح اذ اخ كاك ‎[١‏ ‏ثابت ولی چرخ دیگر به سرعت حرکت می کند دیفرانسیل اتومبیل های ‎Sse‏ ‎ae)‏ ل ‎ae tee‏ ۱ بى ام و را ميتوان نام برد ولى همكى تقريبا داراى قطعات مشابه يكديكر مى سازئة. 0 ey ae وظيفة آصلى هوزينك و جرخ دنده داخلى ان تعديل يا تنظيم دور جرخ ها هنكام دور زدن لا حرّكت ا 0 هنگامی که اتومبیل به طور تس بر لب نات یبد سرت یابیز عون

صفحه 131:
te ‎ean RCO‏ ره می کنند در دیفرانسیل پینبون کرانویل را بهحرکت در می اورد و بدین ترث به کرانویل متصل است به حرکت در می اید در انتهای هر پلوس یک چرح ند*: ‎WEE SD Terr CEStIE]‏ ار دنده هرز گرد (ساتلیت) می گویند به بگدیگر مربوط می سازد دنده های ۱۰ 5 ۳ رس زد مت دبس لب مر سرت زرم رل اد دوز ان سیف سیر انتل بر ر جمله هوزینگ به محور دنده ها هرز گرد و از انها به دنده های ‎Feet epee‏ ‎Tete eS‏ ور ‎te DEE OEE Se eee To eee)‏ ل ‎RA Be eet g yee ea ery Hien Es boc Nora CPE Ok RT eS‏ ا ا ‎Se ree estoy ear‏ ‎Cir prio tbe peer)‏ 19 ‏| هوزينقف ‎oo SSE eee) eerie’)‏ 6- دنده يلوس ‏0 کرلنویل ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 132:
BOE aa eee OE ead 9 ن حال هرز گرد مربوطربم: وود و و ا د رت 5 لاستیکها از دیگری کمتر باشد وارد عمل می گردد هرکه ند ۱ ۲۱ : ن يخ زده قرار كيرد و جرخ ديكر در سطح خشك دراين حال جِرخ ا و ‎Se rei rece rene Ene ha‏ ار بکسواد کافی برای اتومبیل نیست برای این گوته موارد در بعضی از وسایل نعلده کن دیفرانسیل استفاده می کنند قفل کن دیفرانسیل دو پلوس را با یکدیکر تک ۱524 تومبیل را در مکان برفی و غیره ممکن می سازد .

صفحه 133:

صفحه 134:
[ 7 ‎aes)‏ ل ال

صفحه 135:
ae ‏بل لر تس زرح ترره‎ Saas ميل فرمان بازوى هزار خارى

صفحه 136:
بازوى هراز ۱0 ‎iz‏ ‏سیستم فرمان انواع گوناگونی دارد از جمله: سيستم فرمان مكانيكى[دلده اد پینیون)» هیدر ولیکی و الکتر یکی .

صفحه 137:

صفحه 138:
٩ (oe eee”) oye ea 0 es از زبان روسى وارد زبان يارسى شده است. *** كونههاى ترمز: ترمز اى بى اس (5[/56670 8316 >اءع8,85)811]:310 به معنى سنيستم معمولی ۱2 it SS et it SS ES EY Sloe Slee Tees) 1 یادی ندارند و در ترمز دستی خودرو کاربرد دارند نوع هیدرولیکی بیشترین کاربرد رادارد و رایح‌ترین ترمز مورد استفاده در خودروهای سبک وستگین می‌باشد ترمزهای پنوماتیکی در خودروهای سنگین بکار می‌رود

صفحه 139:
000 er Eo) ‏سیلندر وپیستون بالایی.‎ سيلندر اصلى ترمز :جهت انتقال نيروى باى رائنده ونيروى بوستر به رَوَعْنَ موجوة در لؤالة های ارتباطی. ل ا ees)

صفحه 140:
1 a 27 EAP Spo [ener opis Se SER ee HO nt pee Ce peer ere were) ‏اتومبيل مى كردد.‎ | ‏ا‎ Ee) 00 erspy ۳ پدال را بهآنا or

صفحه 141:
مکانیزم فرمان» ‎‘eee pegs iia‏ 1 است. ا ا م رد جدا شوند» هر آنچه باقی بماند شاسی و بدنه نامیده می‌شود. در تعريفى ديكرء شاسىء اسكلتى است كه زنجيره انتقال قدرتء سيستم هدايت و رل را در كنار يكديكر نكه مىدارد. در هر حال» صلبيت شاسى بايد به كونهاى بأشد كه موفعيتا قطعات و تجهیزات سوار بر آن نسبت به یکدیگر تغییر نکند و تغییر شکل آن در اثر بارهای ‎nee‏ 1 ‎ere iw‏ | 1" ساختار سه جزئي: اين ساختار اغلب در خودروهاي بزرگ و خودروهاي تجاري بکار رفته ‎eT Sh ocr StS Sse SY Scere sno‏ ۱ تشكيل شده است. بارهاي اصلي در اين طرح؛ توسط مقاطع مناسب كفي بدنه حمل شدة و

صفحه 142:
11.ساختار واحد يا يكياجهٍ ‎eS‏ 01 د ‎EUS‏ ‏يكديكر متصل هستند. در اين حالت؛ بار اصلي توسط تمامي مقاط قلي ‎oper ae er Perea year yee‏ pe eer Deke TOS Ee Le TE ees ne See ‏ره رت‎ ee eee ere Se BY on ye ene ceed ‏ا ل ا‎ ESS 0 ‏ا ا اا ا‎ prea] ‏پروفيل‌هاي باز استفاده مي‌شود وا خودروهاي باكي از بروفيلهاي مقطع بسته اسنفااة‎ ‏می‌شود.‎ ۱ ES Eee eee men TES nelo nis me ‏م‎ Sie bees eee lens eo ntes es Peete web Bree eee Eee ered

صفحه 143:
أن ج51 ‎ere‏ ‏الح لوعو ل ايه J 1 فرم‌هاي متداول شاسی» عبارتند از: ((Ladder frame 35 ts 11».شاسي مركزي |6606/8) ) (XK gos lt 171 (16).شاسي محيطي ۲۲3۲06 06۲۱۳۳6۲6۲) ) ‎ee eee Se ee eee Cre users es HO)‏ سس نردباني را نيز ميتوان به كونهاي شاسي محيطي يا تركيبى دانست؛ ‎a‏ ‏ميزند و فضاي ميان أن كاملاً قابل استفاده است: ‏2200 ‏الف) وزن خودرو را بين هردو محور بطور مساوي تقسيم مي كند. ب) ضربه هاي جاده را به طورمساوي روي جرخها منتقل مي كند. بنابراين هر دو فنرضربه هاي 6 ا ا 0 ‎ ‎

صفحه 144:
جرخها: ‎“ii om ERS‏ قرار دارد توه 3 ‎Pere ey er een er eee See!‏ ‎torre emir gre bis eS SONey NOLS Baers)‏ ۱ 2-7 ‎teeters eB trea nea‏ ۱ ‎eee rene ind‏ 9[ »- توپر:توپر در وسایل نقلیه کندرو استفاده مي گردد. 0توخالي و تیوپ دار نگهداري لاستیک: ا سي حاصل گردد. اين اعمال عبارتند از: 5 الف) فشارباد ا ا ا ا اا ‎Brie Pee See Se‏ ع ۱

صفحه 145:
-افزايش مصرف بنزین ‎Stes ES oe ere ner ec‏ زر کچ شدن رینگ و جدا شدن لاستیک از رینگ مي گردد. در صورتيكه فشار باد لاستيكها بيش از حد معمول باشد: ‎bee‏ ا ا 0 0 0 re ares en Ome o! ‏©-خطرات ناشي از وقوع تصادفات را در اثر انحرافات فرمان به دنبال حواهد شك‎ ‏ب ) متناسب بودن لاستیک‎ تايرهاي زوجي و لاستيكهاي هرخودرو بايد از نظر نوع لا = سانيدگي غیر یکنواخت لاستیک نگردد. بعلاوه عدم تناسب لاستیکها به کمک و دیفر انسیل نیز ‎re‏ ج ) جابجا نمودن لاستیک هر 0000000 کیلومتر باید لاستيکهاي یک خودرو را بطور ضربدر (4۷0(و بهت) و منظم عوض نمایند.

صفحه 146:
ل د)افزايش عمر و دوام بيشتر تايرها. 00 ‎ye ries‏ رك زر رممت ‎ey NCE Sere et ens!‏ 0 ‏نحوه تعویض تایرپنچر ‏خودرو را در محلي سفت و هموار متوقف و ترمزدستي را کشیده دنده يك و ياعقب قرارداده و جلوي جرخ مخالف موقعيت جك را با آجر يا سنك مهار نمائيد. ابتدا تایر زاپاس را از داخل صندوق عقب خارج نموده و در نزدیکي تابر پنچر قراردهید. ‏4 هر یک از پيچهاي چرخ را بر خلاف جهت عقربه هاي ساعت شل کرده و تا زمانیکه لاستیک ‎ee Ee hee eis Slee ee eas‏ ‏دسته دنده را در وضعوت؟ ‎ ‎

صفحه 147:
ی کر( ‎ves ene)‏ اك بالاس چرخها باید دقیق انجام شود. بالانس چرخها راد 00 ۳ >- چون آج لاستیکها به مرور زمان سائیده و صاف شده و ضریب اطمیتا كرفتن ترمز كم شده و خطر بروز تصادف لفزايش مي يابد بنابراين بآيستي دقث لازم ۰ و نگهداري آنها بعمل آید ضمنا ا ا ا 0 آشنايي با دستگاه انتقال نیرو 5 ‎٩‏ ‏خودرو را به حرکت درآورد و یا در موقع توقفهاي کوتاه نيروي موتور را از چرخها قطع نماید. براي انتقال نيروي موتور به چرخهاء بین موتور و چرخها دستگاه مختلفي به نام ‎re es) reer cern)‏ ۱ jel es 1S.

صفحه 148:

صفحه 149:
امم ** موتورهاى ل اع0(165)])/متر جمين ‎reefer teat ey)‏ د

صفحه 150:

بسمه هللا الرحمن رحیم کارگاه عمومی1 رشته فیزیک فصل5 اتو مکانیک مقدمه: ‏خودرومجموعه ای ازقطعات است که درکنار یکدیگر به طور منظم وصحیح قرار گرفته اندودستگاهی به نام خودرو راتشکیل می دهندحدوداً13000قطه از 60جنس وماده مختلف دریک خودرو وجود دارد که تعدادی ازآنها ازچشم پوشیده هستند وبرای دیدن آنان بایدموتور وقسمتهای دیگر خودروراباز نمود.این قطعات باشرایط خاصی که ازطرف طراحان ومهندسین توصیه می شود کنار یکدیگر قرار می گیرند. آشنایی با خودر:و وقسمت های اصلی آن خودرو به مجموعه دستگاهی گفته می شود که باتامین قدرت الزم سبب حرکت وسیله ای برای جابجایی وحمل ونقل مسافریا بارمی باشد. قسمت های اصلی یک خودرو عبارتند از: -1موتوریا عامل تولید قدرت -2دستگاه سوخت رسانی -3دستگاه تولید برق -4دستگاه خنک کننده -5سیستم روغن کاری -6دستگاه های انتقال نیرو -7دستگاه هدایت فرمان اتومبیل -8دستگاه ترمز -9دستگاه تعلیق موتوریاعامل تولید قدرت به طور کلی خودرویی احتیاج به یک مولد قدرت دارد که توسط دستگاه های ویژه ای قدرت تولید شده به نیروی حرکت خطی در خودرو تبدیل می شود.موتور که قسمت اصلی خودرو راتشکیل می دهد درواقع تولید کننده نیروی محرکه خودرواست که با استفاده از محفظه احتراق وتبدیل انرژی حرارتی به انرژی مکانیکی باعث حرکت درخودرو می گردد. موتورهای دو زمانه بنزینی موتور دو زمانه ،که به موتور پیستونی نیز معروف است،نوعی موتورحرارتی است که از یک یا چند پیستون دو زمانه بهره گیری می‌کند تا فشار را به حرکت دایره ای تبدیل کند.از جمله اصلی ترین این موتورها می توان به موتورهای درون سوز که بطور گسترده ای در وسایل نقلیه موتوری مورد استفاده قرار می گیرند ،موتوربخارکه منشا اصلی انقالب صنعتی بود و موتوراسترلینگ اشاره کرد. مخترعین هم عصر اتو اعتقاد داشتند که وجود تنها یک مرحله توان در دو دور چرخش موتور ،زیان بزرگی است .بنابراین توجه خود را به موتوری معطوف کردند که در هر دور چرخش دارای یک انفجار بود .این کار با ترکیب کردن مراحل انفجار و دم و بازدم به عنوان یک مرحله و ترکیب تخلیه و تراکم به عنوان مرحله بعدی صورت می‌گیرد. یک تفاوت بزرگ بین موتورهای دوزمانه و چهارزمانه در مقدار قدرتی است که موتور می تواند تولید کند.شمع درموتور دو زمانه دوبارجرقه می زند،هر کدام در هرچرخش میل لنگ،اما در موتور چهار زمانه یکبارجرقه در هر دو چرخش میل لنگ زده می شود.این بدین معنی است که موتور دوزمانه پتانسیل تولید قدرت دوبرابرازموتورچهارزمانه ی هم اندازه ی خود را داراست. به نظر می رسد که رویه دیزل ،که در آن هوا به تنهایی فشرده می شود و سپس سوخت را مستقیما درون هوای فشرده تزریق می کنند ،خیلی بهتر با چرخه دو زمانه سازگاری داشته باشد.از این رو بسیاری از تولید کنندگان موتورهای دیزل بزرگ از این رویه برای تولید موتورهایی با قدرت باال استفاده می کنند. نحوه ی کار چرخه: شکل زیر طرح بندی نوعی از یک موتور دیزل دو زمانه را نشان می دهد: در باالی سیلندر،نوعأ دو یا چهار دریچه ی خروج وجود دارد که هم زمان با هم باز می شوند.همچنین تزریق کننده ی سوخت دیزل نیز وجود دارد ( در باال با رنگ زرد مشخص شده است) .پیستون کشیده (دراز) در نظر گرفته شده ،مانند موتور دو زمانه ی بنزینی ،بنابراین می تواند به عنوان دریچه ی مکش هوا عمل کند.در حرکت به سمت پایین پیستون،پیستون ورودی مکش هوا را باز می نماید.هوای ورودی توسط یک توربو شارژر یا یک سوپرشارژر تنظیم فشار می شود (آبی روشن) .محفظه کارتل آب بندی شده و حاوی روغن می باشد همچون یک موتور چهار زمانه. یابه عبارت ساده تر :چرخه موتور دوزمانه ی دیزل بدین صورت است: - ١وقتی پیستون در حرکت به سمت باال می باشد،سیلندر شامل یک هوای بسیار فشرده می باشد.سوخت دیزل توسط تزریق کننده به درون سیلندر اسپری می شود و به دلیل گرما و فشار درون سیلندر به سرعت مشتعل می شود.این همان رویه ای است که در موتور های دیزل چگونه کار می کنند؟ توضیح داده شده است. -۲فشار تولید شده توسط احتراق سوخت ،پیستون را به سمت پایین می راند. این مرحله ی قدرت می باشد. -٣زمانی که پیستون به نزدیکی پایین حرکتش می رسد تمامی دریچه های خروج باز می شوند ،گازهای سوخته شده (دود) از سیلندر خارج می شوند وفشار کاهش می یابد. -٤زمانی که پیستون به پایین ترین نقطه ی حرکتش می رسد ،ورودی ها ی مکش هوا را باز می نماید وهوای فشرده سیلندر را پر می کند و گازهای سوخته شده ی (دود) باقی مانده را خارج می کند. -۵دریچه های سوخت بسته می شوند و پیستون به سمت باال برگردد و ورودی های مکش هوای فشرده را می بندد.این مرحله ی تراکم می باشد. -۶زمانی که پیستون به باالی سیلندر نزدیک می شود ،چرخه دوباره از مرحله ی اول تکرار می شود. بعضی از دستگاههای که ممکن است موتور دوزمانه داشته باشند - 1: تجهیزات باغبانی و چمنزنی( اره زنجیری ،دستگاه‌های برش) -2موتور گازی ها -3جت اسکی ها -4هواپیماها با دستگاه کنترلی بی سیم ( هواپیماهای بدون سرنشین) -5موتور قایق‌های کوچک موتورهای چهار زمانه بنزینی ریشه لغوی این عبارت ترجمه عبارت انگلیسی Four-cycle- Engiueاست و به موتورهایی اتالق می‌شود که کار خود را در چهار کورس پیستون انجام می‌دهند( .حرکت پیستون از باالترین مکان خود در سیلندر تا پایین‌ترین جای خود در سیلندر را یک کورس پیستون می‌گویند) .در بیان فنی این موتورها را موتورهای با چرخه چهار مرحله‌ای می‌گویند که معادل عبارت Four- Stroke-cycle-Engiueاست. تاریخچه اولین قدم مهم برای توسعه موتورهای چهارزمانه در اواسط قرن نوزدهم میالدی انجام گرفت .در این زمان یک مهندس فرانسوی به نام «بودور شا» چهار اصل اساسی را برای کار کردن موتورهای احتراقی ارائه کرد .که در واقع توسعه این اصول و بکارگیری آنها باعث ساخته شدن موتورهای چهارزمانه گردید .این اصول به قرار زیرند: - 1اتاقک احتراق باید کوچکترین نسبت سطح به حجم ممکن را داشته باشد. -2فرآیند انبساط باید تا حد ممکن سریع انجام شود. - 3تراکم در ابتدای مرحله انبساط باید تا حد امکان زیاد باشد. -4کورس انبساط می‌بایست تا حد امکان زیاد باشد. پس از تالشهای فراوانی که برای محقق کردن این اصول در ساخت موتورها انجام گرفت در سال 1876یک مهندس آلمانی به نام «ان.ای.اتو» توانست موتوری را به ثبت برساند که همان چرخه چهارزمانه را به کار می‌بست. معمولی ترین موتورهای مورد استفاده امروزی می باشند.بطور کلی حرکت رفت وبرگشت پیستون همراه باچهارعمل تنفس،تراکم،انفجاروتخلیه انجام می شود. الف)عمل تنفس:درای زمان سوپاپ گاز یا دریچه ورودی توسط میل سوپاپ بازشده وبر اثرمکش ایجاد شده سوخت وهوا باهم مخلوط گردیده ووارد محفظه احتراق سرسیلندرمی شوددراین زمان دریچه خروجی دود بسته می باشد. ب)عمل تراکم:پیستون از نقطه پایین به باال حرکت کرده وچون دوسوپاپ دراین زمان بسته می باشد هوا وسوخت موجودی متراکم شده وحجم آن کم وفشرده می گرددوآماده انفجار یا جرقه می باشد. ج)زمان انفجاریا تولید قدرت:در این زمان هر دو سوپاپ یا دریچه هم چنان بسته می باشند وسوخت فشرده شده دراثرجرقه به موقع شمع منفجرشده وپیستون راباقدرت تمام به پایین می فرستدتاتولید قدرت وحرکت نمایید. د)زمان تخلیه:دراین زمان پیستون که با قدرت به پایین رفته بود دوباره باال می آیدودریچه دودیاخروجی باز شده ودودهای حاصل از انفجارسوخت خارج می شود.چون تولید یک سیکل قدرت در چهار بارحرکت رفت وبرگشت پیستون پایین وباالانجام می شودموتور راچهار زمانه می گوییم. موتورهای چهار زمانه دیزلی عنوان موتورهای دیزل که به نام موتورهای“اشتعال براثر فشار باال“نیز شناخته می شوند،از نام دکتر رودلف دیزل اقتباس گشته که در حدود سال 1893درآلمان اختراع آن به ثبت رسانید.این موتورها ازنوع احتراق داخلی محسوب می شوندزیرا اشتعال درداخل موتورانجام میشود.اساس این نوع موتورازنظرساختمان وطراحی مشابه موتورهای بنزینی می باشد که آن هم نوعی موتور احتراق داخلی بوده ولی اختالف آنها در طریقه ورود سوخت،به سیلندرهای موتوروشیوه وقوع احتراق می باشد.درموتورهای بنزینی،سوخت با هوامخلوط شده وواردسیلندرها می شودواشتعال براثریک جرقه الکتریکی توسط شمع ایجادمیگردد.درموتورهای دیزل،سوخت به شکل پودرشده به درون سیلندرها تزریق شده واشتعال در اثردرجه حرارت باالی داخل سیلندرها حاصل میشود.نام“اشتعال براثرفشارباال“براساس عملکردموتورانتخاب شده است. کاربردموتوردیزل در خودروها موتورهای دیزل ویژه خودروها به عنوان قوای محرکه محدوده وسیعی ازخودروها،شامل اتومبیل های کوچک سواری،که به عنوان رقیبی برای خودروهای بنزینی می باشند،تاکامیون های بزرگ وماشین آالت راهسازی کاربرد دارند.برای ماشین آالت سنگین،موتورهای دیزل بسیار قدرتمندبوده ومنبع عظیم تامین قدرت موردنیازآنهامی باشند.عملکرد موتورهای دیزل مقرون به صرفه بوده وآلودگی کمتری نسبت به موتور بنزینی مشابه برای محیط زیست دارد،اگرچه قیمت تمام شده اولیه موتوردیزل باالتراست.موتورهای دیزل معموال پرسروصداتر ودارای سرعت کمتری نسبت به موتورهای بنزینی میباشند.به علت طراحی مقاوم تر،موتورهای دیزل نیاز به نگهداری کمترداشته وفاصله بین تعمیر اساسی موتورنیز بیشتر خواهدبود.موتورماشین آالت ساختمانی نظیر ماشین آالت سنگین راهسازی وسد سازی ومعدن ازنوع دیزل هستند. این موتورها مشابه موتورهای مورداستفاده درخودروها بوده،امابه مراتب بزرگتراز موتورخودروهای معمولی می باشند.عالوه براستفاده ازموتور دیزل درصنعت خودرو،این موتورها برای مقاصد مختلف دیگری کاربرددارند.موتورهای زمینی برای به گردش درآوردن ژنراتورهابه منظورتولید الکتریسیته ویاتامین نیروی محرک پمپ ها(مثال برای پمپ آب)ازاین قبیل اند.به منظورکارای دریایی،موتورهای دیزل درمحدوده وسیعی ازلحاظ ابعادوتوان برای تامین قدرت یک قایق کوچک موتوری تابزرگترین کشتی های دریایی کاربرد دارند.البته امروزه موتورهای دیزلی جای خود رابه موتورهای اتمی وهسته ای داده اند. قسمت های اص:لی یک موتور -1بدنه سیلندر)بلوک سیلندر) بلوک سیل:ندر بعنوان یک قسمت اصلی موتور بوده و یک پایه فلزی محکم و یکپارچه برای تمام قطعات موتور مورد استفاده قرار می گیرد در داخل بلوک سیلندراستوانه های تو خالی بنام سیلندر وجود داشته که پیستون در داخل ا:ن استوانه ها حرکت رفت و برگشتی خود را انجام می دهد شکل :بلوک :سیلندر بستگی به نوع موتور از لحاظ سیستم خنک کننده دارد در سطح باالی ان سرسیل:ندر بسته می شود که دارای سوراخها و مجاری متعددی بوده که این مجاری به طور کلی مجاری اب و روغن وتایپت ها می باشددر بعضی ازموتورها ()T,L سوراخها مجاری سوپاپها در سطح باالئی بلوک قرار دارند قسمت پایین بلوک که به ان کارتل متصل می شود محفظه میل لنگ گفته می شود که در انجا میل لنگ توسط کپه های به بلوک سیلندر متصل می شود در قسمت جلوی بلوک محل قرا:ر گرفتن سینی جل:و که در داخل ان زنجیر و دنده میل لنگ و دنده میل سوپاپ قرا:ر دارند قسمت عقب بلوک درانتهای میل لنگ فالیویل متصل شده که عمل انتقال نیروی موتور به سیستم انتقال قدرت را انجام می دهد قطعاتی که به بلوک سیلندر متصل می شود عبارتند از واتر پمپ – پمپ بنزین – سینی جلو پایه فیلتر روغن و یک سری قطعات دیگر که اغلب برای ابنندی این قطعات از واشر استفاده می شود در نهایت کلیه قطعات سوار شده روی بلوک و داخل ان موتور را تشکیل می دهند موتور روی شاسی بوسیله دسته موتور از جنس الستیک های فشرده می باشند سوار شده است ضمنا دسته موتور عالوه بر اینکه اتصال موتور با شاسی را برقرار می کند ارتعاشات موتور و شاسی را نسبت به یکدیگرخنثی می کند . وظایف دسته موتور عبارتند از -1 :نگهداری و تحمل وزن موتور بر روی شاسی -2جذب ارتعاشات موتور و شاسی -3مقاومت در مقابل چرخش موتور نسبت به شاسی جنس بلوک سیلندر : بلوک سیلندر یکپارچه ریخته شده و جنس ان از چدن خاکستری با الیاژ کرم دار یا نیکل دار اهن یا از جنس الومینیوم می باشد بدنه موتور (بلوک سیلندر)را معموال به دو روش می سازند الف – بوسیله ریختن مواد مذاب در قالبهای ماسه ای و بعدا عملیات تراشکاری را در قسمتهایی که الزم است انجام می دهند . ب – استفاده کردن از قالب فلزی به این ترتیب است که مواد مذاب را با فشار به داخل قالب فلزی تزریق می کنند. انواع بلوک سیلندر بر حسب قرار گرفتن سیلندرها : -1موتورهای یک ردیفه در این نوع موتور سیلندرها در یک خط واقع و در یک ردیف قائم قرار دارنددر این موتور تمام سیلندرها یکپارچه ریخته می شوند. -2موتورهای دو ردیفه یا Vشکل :در این گونه موتور نیمی از سیلندرها در یک طرف و نیمی دیگردر طرف دیگر قرار دارند. - 3موتورهای افقی یا تخت یا خوابیده :در این نوع موتور سیلندرها را داخل یک صفحه افقی و در دو طرف محور اصلی میل لنگ قرار دارند. -4موتورهای سه ردیفه یا :Wاین نوع موتور دو ردیف از سیلندرها در یک صفحه و در مقابل هم وردیف دیگر عمود بر این دو ردیف قرار دارند در موتورهای سه ردیفه معموال در طراحی موتورهای دوازده سیلندر استفاده می شود . -5موتورهای چهار ردیفه یا Xشکل :در این نوع موتورها چهار ردیف سیلندر وجود داشته و با هم زاویه 90درجه را تشکیل می دهند . -6موتورهای رادیال یا ستاره ای :این نوع موتورها با هوا خنک شده و سیل:ندرها در این نوع موتوردور یک مرکز قرار گرفته اند. عیوب بلوک سیلندر: در زمستان و سرمای شدید بلوک در اثر یخ زدن اب در داخل بدنه ترک خورده که این ترک خوردگی درسطح خارجی بلوک ایجاد شده و اب از انجا بیرون نشت می کند ترک خوردگی را می توان مانند ترک خوردگی سر سیلندر برطرف کرد. جلوگیری از ترک خوردن بلوک سیلندر: بعد از ریختن موتور و دراوردن بلوک سیلندر ازقالب ریخته گری ان را با عملیات پرداخت کاری پاک وتمیز می کنند محلهایی که مابین پوسته و سیلندرو بلوک قراردارد بوسیله سوراخهایی که در بدنه بلوک :ایجادمی کنداز وجود ذرات شن و بقایای ریخته گری پاک می کنند دهانه این سوراخها را با پولک می پوشانند وظیفه این پولکها که قابل تعویض است جلوگیری از ترک خوردن می باشد در سرمای شدید پس از اینکه حجم اب در محفظه های بلوک بر اثر یخ زدن زیاد شده و فشار انبساط که به همه نقاط بلوک سیلندر وارد می شود پولکها را به طرف بیرون پرتاب کرده و فشار را خنثی می کند پولکها را در موقع تعویض با چسب در محل خود در بلوک جا می زنند که عمل اببندی به خوبی انجام شود در ضمن پولکها در اثر فشار اب و گرفتگی ترموستات و لولهای رابط و در موقع تابستان بر اثر گرمای زیاد نیز با بیرون پریدن خود امکان ترک خوردن سیلندر را برطرف کند. عیوب دیگری که امکان دارد در بلوک پیش بیاید گرفتگی لوله ها ومجاری روغن یا مجاری اب است جهت باز کردن لوله های روغن پیچهای در روی بلوک درمسیراصلی وجود دارد که با باز کردن ان و سیخ زدن لوله ها را تمیزمی کند و یا برای تمیزکردن مجاری اب پولک را خارج کرده مجاری اب راتمیز کرد و سپس با فشار باد کلیه کثافات را از مجاری خارج کرده و بعدا پیچ و پولکها را در محل خود قرار می دهیم عیب دیگر تاب داشتن بلوک سیلندر :در اثر حرارت و نیروی وارد به بلوک سیلندر باعث پیچیدگی وتاب دیدگی بلوک می شود و جایاتاقانیها از محور اصلی منحرف می شود و این عیب سریع یاتاقانها را از بین خواهد برد تغییر مکان جایاتاقانیها نباید بیشتر از 0.05میلی متر باشد اگر این تغییر مکان بیش از این باشد باید کلیه انها را تراشیده و هم محور می کنند . تابدیدگی جایاتاقانی یا کپه های بلوک سیلندر: کپه یاتاقانیها در محل نشت خود پیچیدگی پیدا می کنند و این پیچیدگی باعث می شود که این یاتاقانها سریع از بین بروند روغن ریزی موتور در این حالت باال می رود این کپه ها را می توان بوسیله سوهان و سمباده نرم واغشته به روغن در یک محل صاف مثل صافی و یا شیشه ان را صاف و پرداخت کرد. بوشهای سیلندر: سیلندر با توجه به طراحی موتور به اقسام گوناگون ساخته می شود الف :سیلندرهای تکی :از این نوع سیلندرها در موتورهایی که با هوا خنک می شوند استفاده می شود ب :سیلندرهای یکپارچه :سیلندر و بلوک :موتور یکپارچه ریخته شده ج :سیلندر با بوش قابل تعویض که این بوش بر حسب تماس با ا:ب به دو دسته تقسیم می شود -2بوش خشک -1بوش تر -1 بوش های تر: در قسمت باال و پایین به وسیل:ه رینگ های الستیکی یا رینگهای مخصوص که با بوشها همراه است ا:بنندی می گردند تا اب از اطراف بوش خارج نشود در این نوع اب به طور مستقیم با بدنه بوش در تماس می باشد موقع جازدن بوش تر باید رینگهای الستیکی را بازدید نموده که سال:م باشند سپس مختصری صابون به رینگهای الستیگی زده و ان را در جای خود با فشار قرار می دهیم در ضمن اندازه بیرون ماندن بوش از روی صفحه (باالئی) سیلندر به وسیله ساعت اندا:زه گیری طبق کاتالوگ اندازه می گیریم تلرانسی در نظر گرفته شده بین 0.05تا 0.01میلیمتر می باشد تفاوت بلندیهای بوش در یک موتور چند سیلندنبایستی از 0.02 میلی متر بیشتر باشد اگر الزم شد می توان بوش را در محل خودش به وسیله روغن سنباده اب بندی کرده و سپس جا بزنیم در صورتی که بخواهیم بوش سیلندر را مجددا مورد استفاده قرار دهیم جهت بوش را در روی محل مربوط روی بدنه عالمت گذاری کنید زیرا سائیدگی اطراف بوش یکنواخت نبوده و ممکن است باعث روغن سوزی گردد. -2 بوش های خشک : بوشهای خشک کامال به بدنه سیلندر چسبیده و با اب تماس مستقیم ندارد این بوشها توسط کارخانه تولید کننده موتور ساخته شده و به بازار عرضه شده و یا اینکه در صورت عدم دسترسی به ان تراشکارهامی توانند ان را بتراشند قطر داخلی این بوشها استاندارد بوده و از پیستونها ی استاندارد نیز استفاده می شود. علت پیدایش عیوب در سیلندر : حرکت رفت و امد پیستون در سیلندرواصطکاک رینگ ها با جدارسیلندرتغییرجهت شاتون درنقاط مرگ باال و پایین فشارناشی ازاحتراق مخلوط به محفظه احتراق وبه خصوص به رینگها عدم روغن کاری مناسب سیلندردر نقطه مرگ باال و در زمان احتراق به علت وجود حرارت زیاد عوامل ایجاد سائیدگی در سیلندرمی باشد سیلندریکی از قطعات یا محلهایی است که بعد از باز کردن موتور و شستشوی ان و پس از خشک کردن حتما باید خیلی دقیق مورد بررسی و عیب یابی است که بعد از باز کردن موتور و شستشوی ان و پس از خشک کردن حتما باید خیلی دقیق مورد بررسی و عیب یابی قرار گیرد. سایش سیلندر: دالیل سایش نامتعادل سیلندر: -1وجود رینگ در قسمت باال -2تاثیر عوامل شیمیایی (وجود دود) -3عدم روغن کافی -4نیروی جانبی -5فشار زیاد و حرارت زیاد به طور کلی سایش معمولی سیلندر برای هر صد هزار کیلومتر 0.02تا 0.04میلیمتر می باشد. وظایف سیلندر: -1هدایت پیستون -2تشکیل محوطه احتراق -3هدایت احتراق -4گرفتن فشار احتراق نیروهای موثر در سیلندر: -1نیروی حرارت -2نیروی سایش -3نیروی فشاری -4عوامل شیمیایی مشخصات سیلندر: -1مقاومت در مقابل حرارت -2مقاومت در مقابل فشار -3مقاومت در مقابل عوامل شیمیایی -4قابلیت هدایت پیستون -5قابلیت هدایت حرارت -6انبساط کم در مقابل حرارت معایبی که در سیلندر به وجود می اید : -4دو پهنی (در ارتفاع -2پله کردن یا لبه دار شدن -3دو پهنی -1خط برداشتن -6سائیدگی سیلندر گل:دون شدن) -5صیقلی شدن با اینه شدن -1 خط برداشتن : خط افتادن سیلندر بر اثر شکستن رینگ و کثافات داخل روغن وعلل دیگری بوده که با این عمل گازبندی به خوبی انجام نمی شود در این حالت با تراش سیلندر و استفاده از پیستون اورسایز می توان ان رااصالح کرد خط افتادگی سیلندر را میتوان به وسیله کشیدن ناخن داخل سیلندر ازمایش کرد . -2 لبه دار شدن : پیدا شدن لبه بخصوص در فاصله مابین رینگ اتش و سطح باالئی سیلندر بر اثر حرکت و کار مداوم و به خصوص فنریت بیش از حد رینگ باالئی می باشد این لبه را می توان با ناخن احساس کرد اما دقیق ترین وسیله برای تشخیص لبه میکرومتر داخل سنج یا ساعت اندازه گیر سیلندر است . -3 دو پهنی : این عیب در اثر سائیدگی و اختالف قطر سیلندر در دو نقطه عمود بر هم به وجود می اید که در ان قسمت سیلندر از حالت دایره خارج و به صورت بیضی در می اید برای ازمایش دو پهنی با ساعت اندازه گیر یا میکرومتر داخل سن د ر دو سمت عمود بر گژن پین وموازی گژنپین را اندازه گیری می کنیم اگر اختالفی در اعداد مشاهده شد دل:یل به دو پهنی شدن سیلندر می باشد که برای رفع این عیب انرا تراش داده و از پیستون اورسایز استفاده می کنیم ال:بته اندازه گیری همیشه یک سانتی متر پایین تر از پله می باشد یعنی محلی که سائیدگی پیش می اید. -4 دو پهنی( در ارتفاع گلدونی شدن ): این عیب که در اثر کار زیاد و سائیدگی بیش از حد به وجود می اید شامل اختالف قطر در قسمت باال و پایین سیلندر می باشد به طوری که سیلندر از حالت استوانه کامل خارج شده و در قسمت پایین قطرش کمتر از قطر در قسمت باالی ان می گردد . -5 صیقلی شدن یا ائینه شدن سیلندر: در اثر کار مداوم رینگها در سیلندر و زمانی که روغنکاری سیلندرها به خوبی انجام نشود سطح سیلندر کامال صیقلی می شود این امر باعث خارج شدن کمپرس و وارد شدن روغن به اطاق احتراق می شود باید سیلندر را هونیگ کرد تا در دیواره سیلندر خطوط هونیگ با زاویه 120درجه ایجاد شود ضمنا پس از تراش سیلندرها به وسیله دستگاه تراش عمل هونیگ به وسیله سنگ زنی انجام می شود. -6 سائیدگی سیلندر: سیلندر بر اثر فشار و گرمای حاصل از احتراق و نرسیدن روغن یا شسته شدن روغن توسط قطرات مخلوط و علل دیگر سائیده می شود این سائیدگی بیشتر به وجود امدن عللی از قبیل (دو پهن شدن -بیضی شدن – موج دار شدن – گل:دانی شدن ) سیلندر می شود . -2سرسیلندرو واشرسرسیلندر سرسیلندر واشرسرسیلندر تعریف سرسیلندر :در پوشی است که با بلوک سیلندر تشکیل اطاق احتراق را می دهد و شکل ان تابع ساختمان سیلندر بوده و چنانچه از نوع خنک کننده با اب باشد دارای مجاری اب و در غیر ا:ین صورت دارای شیارهای خنک کننده با هوا می باشد سرسیلندر با پیچ و مهره به بلوک سیلندر متصل می شود در کف سرسیلندر به تعدا:د سیلندر ها گودی وجود دارد بنام اطاق احتراق روی سرسیلندرداخل هر اطاق احتراق سوراخی برای قرار دا:دن شمع وجود دارد . متعلقات سرسیل:ندر : الف :محل بسته شدن شمع در سرسیلندر است و بسته به ساختمان سرسیلندر در سطح جانبی یا فوقانی ان قرار دارد . ب :در صورت قرار گرفتن سوپاپها در سرسیلندر قطعات تشکیل دهنده مکانیزم سوپاپ ها از قبیل اسبکها و گیتهای سوپاپ و سیت سوپاپ و میل سوپاپ (موتورهای میل سوپاپ رو )فنرها و غیره که همگی در محلهای مخصوص خود در سرسیلندر بسته می شود. ج :کانالها ومجاری اب و روغن. د :محل های عبور میل تایپت. ه :مانیفولد ها (لوله های که سوخت رابه داخل سیلندر وارد کرده و پنجه اگزوز که دود و مواد حاصل از احتراق را از سیلندر خارج می کند. و :محل بستن ترموستات . جنس سرسیلندر: جنس سرسیلندر از الیاژهای اهن (چدن دندانه ریز) یا الیاژهای الومینیوم بدو صورت ریختگی یا تزریقی در داخل قالبهای بخصوص ساخته می شود سرسیلندر معموال یکپارچه و یا اگر طول موتور زیاد و یا سنگین باشد چند تکه ریخته شده و سپس سطوح الزم را تراشیده و صیقل داده و بشکل مورد نظر در می اورد . انواع سر سیلندر : سرسیلندر بسته بترتیب و نوع قرار گرفتن سوپاپها بطور کلی به چهار دسته تقسیم می شود -1ای هد -I 2اف هد -F 3تی هد -T 4ال هد L شکل قرار گرفتن سوپاپ در سرسیلندر های ای هد یا خطی یک ردیفه یا دو ردیفه است بعضی سرسیلندرها فاقد محل عبور سوپاپ می باشد مثل تی هد و ال هد. باز و بستن سرسیلندر : یکی از قطعات که باز و بستن ان بسیار مهم می باشد و باید کمال دقت را در این امر مبذول داشت باز بستن غلظ سرسیلندر باعث ایجاد عیوب از جمله تاب دیدگی و یا سوختن مرتب واشر سیلندر می گردد . نکات زیر در باز و بستن سرسیلندر بسیار مهم است : -1هیچگاه و در هیچ مورد سرسیلندر را در موقعی که موتور گرم است باز نکنید (خیلی مهم) -2بست باطری را باز می کنیم (این امر در هر موقعیکه خواستیم گیربکس یا موتور یا قطعات دیگر مانند استارت دینام و غیره را باز کنیم الزامی است ). -3اب موتور را خالی می کنیم . -4در صورت باز کردن رادیاتور محوطه عمل وسیعتر می شود . -5کلیه اتصاالت لوله های اب رادیاتور –ترموستات و لوله های بخاری را باز می کنیم . -6اتصاالت الکتریکی از قبیل سیم درجه اب و وایراهای شمع را باز می کنیم . -7کلیه شمع ها را باز می کنیم. -8بست گلویی اگزوز را باز کرده و از اتصال خارج می کنیم. -9کلیه سیم ها و لوله های مربوط به کاربراتور را باز کرده و عالمت گذاری می کنیم -10کاربراتور را باز کرده . -11درب قالپاق سوپاپ را باز می کنیم. -12در صورتیکه اسبک ها و پایه های ان مانع باز کردن پیچ های سرسیلندر باشد انها را نیز باز کرده. -13میل تایپت ها را بر می داریم . -14با اچار بکس مناسب و دسته بکس با کمک رابط و به روشهای زیر پیچها را ابتدا دو رزوه شل و سپس باز می کنیم . - 15باید دقت کرد که مقدار گشتاور(مقدار وارد بر پیچ) در سفت کردن مطابق با مقدار کاتالوگ ماشین مورد نظر باشد مقدار گشتاور را باید از کاتالوگ بدست اورد در صورت نداشتن کاتالوگ قبل از باز کردن و شل کردن پیچ های سرسیلندر می توان توسط اچار ترکمتر مقدار گشتاور را بدست اورد بدین منظور اچار ترکمتر را با بکس مناسب بر روی گل پیچ قرارداده و بسمت سفت شدن به دسته ترکمتر به ارامی فشار می اوریم و تا حدی این فشار را ادامه می دهیم تا پیچ در جای خود حرکت نکند این عمل را با پیچهای دیگر تکرار کرده میانگین عدد نشان داده شده توسط ترکمتر محاسبه و بعنوان مقدار گشتاور پیچ های سرسیلندر موتور مورد نظر در موقع سفت کردن پیچها استفاده می کنیم. عیوب سرسیلندر : سرسیلندر بطور کلی عیوب زیر را پیدا می کند -1ترک خوردگی -2تاب دیدگی -3کربن گرفتن -4گشاد کردن گیت سوپاپ ,سوختن و خرابی سیت سوپاپ . -1 ترک خوردگی :در صورت یخ زدن شدید اب در سرسیلندر و یا زمانی که در حین تعمیر در اثربی احتیاطی ضربه شدید به ان وارد اید :عالج این امر الف :اگر ترک بسیار مویی و ریز باشد (واندربل و واندرسیل ) را از طریق رادیاتور داخل سیستم خنک کننده پس از برداشتن ترموستات میریزند تا ضمن چرخش اب داخل ترک ها نفوذ کرده و ترک ها را می گیرد .ب : ج :بوسیله جوش دادن . تعمیر بوسیله دوختن . -2 تاب دیده گی :علل تاب برداشتن سرسیلندر :الف :باز و بستن غلط سرسیلندر ب :در موقع گرم بودن سرسیلندر ان را باز کردن .ج :نامیزان بستن پیچهای سرسیلندر د :سوختن واشر سرسیلندر .ه :گرم شدن بیش از حد . عالئم تاب دیده گی سرسیلندر :الف :سوختن مرتب واشر سرسیلندر ب :موتور دیر روشن شده و بد کار می کند ج :کمپرس داخل کاربراتور و اگزوز و کارتر و رادیاتور می گردد .د :گرم کردن ر زیاد موتور ه :مخلوط شدن اب و روغن ز :اب سوزی (خارج شدن بخار اب از اگزوز) :کمی کمپرس. ازمایشات تاب دیدگی سرسیلندر :سرسیلندر را پس از باز کردن کامال شستشو داده و سطح سرسیلندر را با شابر کامال تمیز کرده و قطعات باقیمانده از واشر و یا ذرات :را کامال پاک می کنیم طریقه ازمای:ش -1 :بوسیله سنگ مرع و فیلر 0.20میلیمتر - 2ازمایش با خط کش فلزی و فیلر . -3ازمایش با پودر سرن:ج . -3 کربن گرفتن سرسیلندر (اطاق احتراق) :در اثر احتراق مخلوط هوا و بنزین د:ر داخل سیلندر به مرور مقداری دود در اطاق احتراق چمع شده که می تواند کامال در کار موتور موثر واقع شود این دوده عالوه بر این:که حجم اطاق احت:راق را کوچک ساخته نسبت تراکم را در موتور باال می برد که خود باعث احتراق زود رس د:ر موتور می شود سرخ شدن کربن در زمان احتراق چه در الکترودهای شمع و چه در نقاط گرم دیگر مانند سطح نعلبکی سوپاپها و سطح باالی پ:یستون باعث ایجاداحتراق های نابه هنگام می گردد بنابراین از عالئم زیاد شدن کربن در اطاق احتراق می توان انفجار خود سوزی و باال رفت:ن کمپرس موتور را نام برد موتورهای:ی که بعد از بستن سوئیچ جرقه ب:گردش خود ادامه می دهند چنانچه خودسوزی در اثر گرم ب:ود:ن ب:یش از حد الکترودها و یا حرارت بیش از حد سرسی:لندر بعلت گرفتگی مجاری اب :و یا ضعیف شدن سیستم خنک کنند:ه یا تنظیم نبودن جرقه می ت:واند در اثر ازدیاد دوده در اطاق احتراق باشد :انفجار موتور را اکثرا در هنگام باز بودن دریچه گاز قبل از اینکه موتور زیر بار برود شنیده می شود کارخانجات سازنده موتور معموال کیلومتر معینی را برای کربن گیری و یا تعمیرات سرسیل:ندر تعیین می کنند ولی گاهی عیوبی در موتور پیش می اید که فواصل کربن گیری را نزدیکتر می سازد از جمله :روغن سوزی – کم شدن کمپرس موتور – گرفتگی در لوله اگزوز – اشتباه جاانداختن زنجیر دنده میل لنگ و میل سوپاپ -گرفتگی در هواکش کارتر و سرد کار کردن موتور -گرفتگی در هواکش کاربراتور – کار نکردن صافی هواکش – غنی بودن مخل:وط بعلت عدم تنظیم درست کاربراتور – اشتباه بودن زمان جرقه – ضعیف بودن جرقه در شمع. ‏واشر سرسیلندر: واشری است از جنس نسوز که مابین بلوک و سرسیلندر قرار گرفته و واشر سر سیلندر عمل اب بندی کمپرس را انجام می دهد کلفتی این واشر در اطراف اطاق احتراق بیشتر است. جنس واشر سرسیلندر :از ورقه های فلز نرم یا پنبه نسوز و فلز نرم ساخته می شود واشر سرسیلندر انواع مختلف دارد یک الیه که از الیاژ الومینیوم و کرم دو الیه از فلزات نرم و پنبه نسوزسه الیه که از الیه های مسی بخاطر نرمی ان و بهتر شدن عمل اب بندی مقوا یا پنبه نسوز جهت مقاومت در مقابل حرارت زیاد و الیه فوالدی جهت مقاومت زیادتر در مقابل فشار و حرارت .پنبه نسوز یا اسبست یک ماده معدنی است که نقطه ذوب ان 1550درجه سانتیگراد است یک واشر سرسیلندر یکبار مصرف است و زمانی که بسته شد بعد از باز کردن سرسیلندر دیگر قابل استفاده نخواهد بودلذا قبل از تعویض واشر سرسیلندر حتما سرسیلندر را از لحاظ تاب دیدگی باید ازمایش کرد ضمنا سطح سرسیلندر نباید ناصاف باشد. عیوب واشر سر سیلندر :واشر سر سیلندر ممکن است بسوزد یا نیم سوز شود. علل :سوختگی واشر سرسیل:ندر عبارتند از -1 :تاب داشتن سرسیلندر -2ترکیدن سرسیلندر -3 شل بودن پیچهای سرسیلندر -4گرم کردن بیش از اندازه موتور -5نامیزا:ن بستن پیچهای ان. عالئم سوختگی واشر سر سیلندر -1 :خارج شدن اب از اگزوز -2گرم کردن موتور -3 -5قاطی کردن ورود کمپرس در داخل رادیاتور (جوش کاذب) -4کمی کشش موتور اب و روغن – دیر روشن شدن موتور. توجه :اگر بخار در حالت گرم بودن موتور از اگزوز خارج شود دلیل بر سوختن یا نیم سوز بودن (ترسیدگی) واشر سرسیلندر است . نکته مهم :در موتورهای که دارای بوش تر هستند در صورتیکه عیبی از عیوب سرسیلندر یا واشر سرسیلندر باشد که فقط در این حالت باز کردن سرسیلندر کافی است باید پس از باز کردن کلیه پیچهای سرسیلندر همه پیچها را بجز دو پیچ سرسیلندر را خارج می کنیم و سپس سرسیلندر راچند بار به چپ و راست در سر جای خود حرکت داده تا اگر احتماال بوش پیستون با سیلندر درگیری داشته باشد با این حرکت از درگیری خارج شود چون اگر این عمل را انجام ندهیم و سرسیلندر رابرداریم ا:مکان دارد بوش پیستون مقداری با سرسیلندر به سمت باال حرکت کرده و باعث خرابی و ازاببندی خارج شدن واشر اببندی بوش پیستون بگردد در صورت عدم توجه به این نکته امکان دا:رد پس از بستن سرسیلندر و روشن کردن موتور اب و روغن مخلوط شده در نتیجه بازکردن موتور و تعویض کلیه واشرها مورد لزوم باشد . توجه :پس از بستن سرسیلندر و سفت کردن پیچهای سرسیلندر توسط ترکمتر بدون اینکه اب در داخل موتور باشد موتور را روشن کرده و قبل از گرم شدن موتور ان را خاموش می کنیم سپس با اچارترکمتر سفت بودن پیچها را کنترل می کنیم. نکاتی در مورد تعویض واشر سرسیلندر :برای جاگذا:ری واشر سرسیلندر از هیچ گونه مواد خارجی مانند گریس یا چسب استفاده نمی کنید . توجه :عالمت ( )TOPروی واشر سرسیلندر در موقع بستن باید به سمت باال بوده و در صورت نبودن عالمت با منطبق کردن واشر با بلوک می توان به جهت واشر سرسیلندر پی برد در ضمن سمت مسی واشر سر سیلندر بی به سمت پایین و روی بلوک سیلندر قرار بگیرد. -3کارتر(محفظه میل لنگ)ومیلنگ ریشه لغوی میلنگ میل لنگ یک کلمه فارسی است و بیانگر میله‌ای است که از حالت ضخیم خارج شده است .معنای کاربردی میل لنگ عبارتست از یکی از قطعات موتورکه باعث می شود قدرت چرخشی تولید شود. مقدمه برای آنکه تصوری از شکل فضایی میل لنگ داشته باشید .یک فیلتر دستی را تصور کنید .که قسمت دستگیره آن همان لنگ و طرفین آن (که در یک راستا قرار داند( تکیه گاههای میل لنگ می‌باشند .تعداد لنگ‌های میل لنگ متناسب با تعداد سیلندرهای یک موتور ا:ست .بدین شکل که پیستون قرار گرفته در داخل :هر سیلندر به یکی از لنگهای میل لنگ متصل می‌گردد .البته این حالت در موتورهای پیستونی که سیلندرهای آنها به شکل ردیفی قرار گرفته‌اند صادق است. در موتورهای پیستونی Vشکل (موتورهای خورجینی) تعداد لنگ‌های میل لنگ معموال 1/2 تعداد سیل:ندرهای موتوراست و به هر لنگ دو پیستون متصل می‌گردد .هدف از استفاده از میل لنگ در موتور اینست که حرکت دورانی تولید گردد .برای مثال همان فیلتر دستی را در نظر بگیرید .در حالیکه که دستگیره فیلتر با استفاده از دست چرخانده می‌شود .در این حالت دستگیره یک مسیر دایره‌ای شکل طی می‌کند .در حالیکه نوک‌ متر در سر جایش در محل ایجاد سوراخ باقی مانده است و تنها در آنجا چرخش می‌کند (دستگیره بر روی محیط دا:یره سیر می‌کند و نوک متر در مرکز دایره قرار دارد ).در موتورهای پیستونی می‌توان نیروی پیستون را به نیروی دست تشبیه کرد که باعث به حرکت در آوردن قسمت لنگ می‌شود (البته اینکار به کمک شاتون انجام می‌پذیرد) .هر چند که حرکت پیستون به شکل رفت و برگشتی است، لیکن به علت چرخش قسمت لنگ در میان سر بزرگ شاتون این حرکت به شکل چرخشی در می‌آید و در نهایت ما چرخش مطلوب خوبی را از سر میل لنگ می‌گیریم که می‌توان آنرا به نوک فیلتر تشبیه کرد. ساختمان میل لنگ اغلب میل لنگ‌ها از جنس فوالد با کربن متوسط یا آلیاژ فوالد در ترکیب با فلزات کروم و نیکل و به رویش آهنگری ساخته می‌شود .البته در تعداد معدودی از موتورهای چند سیلندره که با دورهای باال کار می‌کند میل لنگ را با استفاده از روش ریخته گری می‌سازند که در مواد آن نسبتا مقادیر زیادی از کربن و مس را بکار می‌برند .اجزای میل لنگ از محورهای اصلی ،لنگ‌ها یا محورهای اصلی لنگ ،بازوهای لنگ ،و وزنه‌های تعادل تشکیل شده است. لنگ‌ها لنگ‌ها قسمت‌هایی از میل لنگ می‌باشند که بر روی خط محور اصلی میل لنگ قرار نگرفته‌اند (مثل دستگیره چتر) و انتهای بزگ شاتون به آنها متصل می‌گردد .تعداد لنگ‌ها در موتورهای ردیفی برابر با تعداد سیلندرهای و در موتورهای Vشکل نصف تعداد سیلندرها است. محورهای اصلی محورهایی از میل لنگ می‌باشد که با خط محوری اصلی میل لنگ هم مرکز می‌باشند این محورها در محفظه میل لنگ درون یا تاقانون‌های ثابت قرار گرفته و با اتکا به آنها می‌چرخند هر یاتاقان ثابت از دو نیمه یا تاقان تشکیل شده است .که نیمه باالیی آن که نیمه ثابت نامیده می‌شود .با بدنه موتور و در محفظه میل لنگ بصورت یکپارچه ریخته گری شده است و نیمه پایینی بوسیله دو عدد پیچ و مهره در نیمه باالیی متصل می‌گردد .غالبا تعداد محورهای اصلی میل لنگ در موتورهای مختلف (حتی با تعداد سیلندرهای برابر) فرق می‌کند. بازوهای لنگ قسمت‌هایی از میل لنگ می‌باشند که محورهای اصلی میل لنگ را به لنگ‌ها وصل می‌کنند البته بازوهای لنگ با وزنه‌های تعادل (که در پی خواهد آمد( بصورت یکپارچه هستند. وزنه‌های تعادل در وزنه‌های تعادل به منظور ایجاد تعادل در برابر نیروهای پیستون و شاتون استفاده می‌شود وزنه‌های تعادل در مقابل لنگ‌ها قرار می‌گیرند. انواع میل لنگ میل لنگ‌ها را می‌توان براساس تعداد لنگهایشان یا محورهای اصلی و غیره طبقه بندی کرد اما اصوال برای میل لنگ‌ها طبقه بندی خاصی وجود ندارد و تفاوت‌های آنان و به نحوه استفاده و هدف از ساخت آنها بر می‌گردد آنچنانکه اندازه میل لنگ ،تعداد محورهای اصلی ،تعدا لنگها و طرز قرار گرفتن لنگ‌ها بر روی میل لنگ همگی به نوع ،اندازه و دور موتور ،موتور مورد نظر بستگی دارد. سایر متعلقات به قسمت جلو میل لنگ چرخ دنده‌ای متصل است که معموال چرخ دنده ،میل بادامک و یا سایر چرخ دنده‌های مورد لزوم را به حرکت در می‌آورد .در جلو این چرخ دنده یک پولی قرار می‌گیرد که برای به حرکت در آوردن ژنراتور )یا آلترناتور( و پمپ آب مورد استفاده قرار می‌گیرد .و در انتهای پشتی میل لنگ صفحه‌ای وجود دارد که فالیویل را بوسیله پیچ بر روی آن نصب می‌کنند. کارتر(محفظه میل لنگ) محفظه ای است برای روغن که میل لنگ ویاتاقانها وشاتون رادر خودروغن کاری می نماید.بین کارتروبدنه سیلندر واشری به نام واشرکارتروجود داردکه عمل آب بندی این دوقطعه راانجام می دهد. -4پیستون ورینگ های پیستون رینگ های پیستون پیستون ریشه لغوی پیستون پیستون شکل دست نخورده کلمه ( )Pistonاست که از زبان انگلیسی به زبان ما وارد شده است و به یکی از قطعات موتور اطالق می‌شود. ساختمان پیستون پیستونها به شکل یک استوانه توخالی هستند که یک سر آنها بسته و سر دیگرشان باز است که از طریق این سر و بوسیله شاتون به میل لنگ متصل می‌شود البته معموال قطر پیستون در سر باز آن بیشتر است .به عنوان یک مثال اگر یک استکان را برگردانید تقریبا شکل کلی یک پیستون را خواهید دید. طول پیستونها معموال کمی بیشتر از قطرشان است و تا حد امکان سبک ساخته می‌شوند .پیستونها می‌بایست دارای استحکام الزم بوده و کیفیت باالیی داشته باشند در ضمن می‌بایست بتوانند به خوبی حرارت را هدایت کنند .هدایت حرارت در پیستون بسیار حیاتی است زیرا در غیر اینصورت پیستون بسیار داغ شده و خطر چسبیدن آن بر اثر انبساط به جداره سیلندرپیش می‌آید. مواد ساختمانی موادی که برای ساختن پیستونها بکار می‌روند عبارتند ازچدن خاکستری،فوالدریختگری ،و آلیاژ آلومینیوم .از چدن یا فوالد معموال در ساختار پیستونهای موتورهای سنگین که به سرعت زیاد و شتاب آنی نیاز ندارند استفاده می‌شود .در اغلب موتورهای اتومبیلها از پیستونهایی استفاده می‌شود که با آلیاژ آلومینیوم ساخته شده‌اند .دلیل این تفاوت اینست که مواد بکار رفته در پیستونهای اتومبیل‌ها با وزن سبکتر خود اجازه کار در سرعت‌های بیشتر و انعطاف پذیری در سرعت‌های مختلف را به پیستونها می‌دهند. از طرف دیگر در بعضی از موتورهای سنگین از پیستونهای آلیاژ آلومینیومی به لحاظ داشتن خواص رسانش گرمایی مناسب این ماده استفاده می‌شود بدین ترتیب که استفاده از آن ،کنترل بهتر حرارت محفظه احتراق را فراهم آورده و بنابراین باعث کنترل بهتر احتراق می‌گردد. پیستونهای چدنی در مقابل فرسودگی مقاومت بیشتری داشته شی کمتری در داخل سیلندر نسبت به پیستونهای آلومینیومی نیاز دارند (اصطالح لقی پیستون به فاصله میان پیستون و جداره سیلندر گفته می شود) .پیستونها چدنی گاهی اوقات با قلع یا یک فلز مخصوص روکش داده می‌شوند تا جالی صاف‌تر و مقاومت بهتری در مقابل فرسودگی بوجود آورند. عیب پیستونهای آلومینیومی عیب مهم پیستونهای آلیاژ آلومینیومی اینست که دارای ضریب انبساط باالیی می‌باشند .این بدان معناست که لقی در این پیستون می‌بایست اندکی بیشتر از لقی در پیستونهای چدنی باشد ،معموال برای جلوگیری از انبساط پیستونها از روشهای مخصوصی استفاده می‌شود که در ذیل چهار روش رایج آنها را به اختصار می‌کنیم. روش اول در این روش مقطع بدنه پیستون را به جای آنکه به شکل دایره بسازند .به شکل بیضی عمود بر محور انگشتی پیستون و قطر کوچک آن در جهت انگشتی پیستون باشد. روش دوم در این روش برای کنترل کردن انبساط پیستون بر اثر حرارت یک سری شکافهای عمودی و افقی و یا فرو رفتگیهایی در بدنه پیستون ایجاد می‌گردد. روش سوم در این روش برای کنترل انبساط حرارتی پیستون از روش تقویت کردن یا دو فلزی نمودن قسمتی از پیستون که در معرض حرارت بیشتری قرار دارد ،استفاده می‌گردد .بدین ترتیب که در داخل پیستون نواری از فوالد یا یک فلز مخصوص (که فلز غیر قابل تغییر نامیده می‌شود) قرار می‌دهند و روی آنها را با ماده اصلی یا آلیاژ‌های آلومینیوم پوشش می‌دهند .در بعضی از پیستونها مواد فوالدی بصورت حلقه‌ای در موقع ریخته گری داخل پیستون قرار می‌گیرند. روش چهارم در این روش برای جلوگیری از ا:نتقال حرارت سر پیستون (که در مجاورت احتراق سوخت است) به بدنه پیستون ،یک سر حرارتی شامل شیاری است که در نزدیکی سر پیستون و به موازات شیارهای رینگ ایجاد می‌شود با این عمل تا اندازه‌ای راهی که حرارت را از سر پیستون به بدنه آن منتقل می‌سازد کمتر می‌کنند .بنابراین بدنه زیاد گرم نمی‌شود و انبساط زیادی پیدا نمی‌کند. قسمت‌های اصلی پیستون قسمت‌های اصلی پیستون عبارتند از سر یا تاج ،شیارهای رینگ ،سطوح پیستون ،بدنه یا دامن و سوراخ انگشتی. سر یا تاج پیستون این قسمت سطح باالیی پیستون است معموال دایره‌ای شکل است و نیروی تولید شده توسط سوخت مستقیما روی آن وارد می‌شود سر بعضی از پیستونها خصوصا پیستونهای موتورهای دوزمانه و موتورهای دیزلی فرمدار ساخته می‌شود. شیارهای رینگ شیارهای محل قرار گرفتن رینگ‌ها در قسمت باالی پیستون می‌باشند در هر پیستون معموال 3تا 5 شیار رینگ وجود دارد .پایین‌ترین شیارها متعلق به رینگ‌های روغن می‌باشد و همین دلیل در ته این شیار منافذی برای ورود روغن به داخل پیستون تعبیه شده است. سطوح پیستون‌ها تکیه گاهها یا سطوح عبارتست از لبه‌هایی که بین شیارهای رینگ قرار گرفته‌اند بگونه‌ای که رینگها را در شیارهای خود نگه داشته و حمایت می‌کنند. بدنه یا دامن پیستون بدنه پیستون به قسمت خارجی آن گفته می‌شود که در زیر شیارهای رینگ قرار دارد .پیستون توسط بدنه در حالت راست قرار می‌گیرد. سوراخ انگشتی سوراخ انگشتی محلی است که شاتون بوسیله انگشتی به پیستون متصل می‌گردد .اطراف دو سوراخ انگشتی پیستون (در داخل پیستون) ضخیم‌تر ساخته شده است تا استقامت این سوراخها افزایش یابد .هر یک از این قسمت‌ها ،برجستگی انگشتی پیستون نامیده می‌شود. طرز کار پیستون همانگونه که ذکر شد پیستون اولین قطعه متحرک موتوراست که باعث می‌شود تا انرژی آزاد شده از احتراق سوخت در دسترس قرار بگیرد .بدین منظور پیستون با حرکات خود ابتدا باعث ورود هوا و یا مخلوط هوا و سوخت به داخل سیلندرمی‌شود (در هنگام حرکت به سمت پایین) ،سپس باعث فشرده شدن مخلوط مذکور می‌گردد و در ضمن به نحو رضایت بخشی از نشت کردن گازها جلوگیری می‌کند (در هنگام حرکت رو به باال) ،پس از عمل احتراق انرژی آزاد شده توسط پیستون جذب شده و با کمک شاتون به میل لنگ منتقل می‌گردد .و در نهایت پیستون باعث بیرون راندن گازهای ناشی از احتراق از محفظه سیلندر می‌گردد. کاربرد ویژه از پیستون در ساختمان موتورهای احتراق خارجی و موتورهای رفت و برگشتی استفاده می‌شود. رینگهای پیستون ریشه لغوی رینگ یک کلمه انگلیسی ( )Ringeاست که به همان شکل اصلی در زبان ما رایج شده است و معنای آن حلقه می‌باشد و در اصطالح به حلقه‌های فلزی گفته می‌شود که در روی پیستون قرار می‌گیرند. رینگ پیستون چیست؟ برای آنکه تصور درستی از رینگ و پیستون داشته باشید به مثال ساده زیر توجه کنید .در نظر بگیرید که یک قوطی کنسرو ماهی را به سطح صافی مثل یک تکه فلز ،شیشه آینه‌ای و ...تکیه دهید حال از کنار به محل تماس قوطی و سطح نگاه کنید مشاهده خواهید نمود که قوطی کنسرو از لبه‌های فوقانی و تحتانی که مقداری برجسته‌تر است به سطح مذکور چسبیده است و مابقی ته قوطی با کمی فاصله نسبت به سطح صاف قرار دارد .در واقع رینگ‌های پیستون همان برجستگیها می‌باشند و بدنه قوطی هم به مشابه بدنه پیستون. وظیفه رینگ‌های پیستون در استفاده از رینگ‌ها در ساختمان پیستونها یک سری اهداف دنبال می‌شود که اهم آنها عبارتند از: .Iکاهش سطح تماس میان پیستون و جدا:ره سیلندرتا حداقل ممکن. .IIنگهداری و حفظ تراکم در قسمت فوقانی پیستون. .IIIجلوگیری از ا:صطکاک و ممانعت از فرسودگی بیش از حد. .IVکنترل روغن و روغنکاری در فاصله بین دیواره سیلندر و پیستون. .Vانتقال حرارت ا:ز پیستون به دیوا:ره سیلندر . ساختار رینگ‌های پیستون رینگ‌های پیستون از جنس چدن خاکستری ساخته می‌شوند ،زیرا فلزی است مقاوم که در برابر گرما حساسیت کمی از خود نشان می‌دهد و در ضمن دارای قابلیت ارتجاعی خوبی می‌باشد. تعدا رینگ‌ها در هر پیستون بسته به نوع موتورو تراکم مورد نظر از سه تا پنج و گاهی تا هفت رینگ متغیر می‌باشد .موتورهای بنزینی معمولی بندرت دارای بیش از سه تا چهار رینگ هستند اما موتورهای دیزلی معموال دارای 5تا 7رینگ در هر پیستون می‌باشند انوع رینگ‌ها رینگ‌ها برحسب کار مخصوصی که انجام می‌دهند و نیز برحسب محل قرارگیری شان بر روی پیستون طبقه‌بندی می‌گردند .بر این اساس رینگ‌ها به دو گروه رینگ‌های روغن تقسیم می‌شوند. طرز کار رینگهای مختلف : رینگ‌های متراکم این رینگ‌ها از نشست یا فرار گاز از کنار پیستون در زمان تراکم و نیز در زمان قدرت جلوگیری می‌کند و در موقع پایین آمدن در زمان تنس عمل پاک کردن روغن را انجام می دهد .رینگ مذکور توسط رینگ روغن بر روی سطح داخلی سیلندرقرار داده شده است .رینگ‌های متراکم با انبساط خود به طرف خارج به دیواره سیلندر چسبیده و گازبندی خوبی را بوجود می‌آورند. رینگ‌های متراکم توسط نیروهای حاصله از انبساط خود و همچنین توسط فشار احتراق که در زمان محترق شدن سوخت در پشت آنها بوجود می‌آید منبسط شده و به دیواره داخلی سیلندر می چسبند .رینگ‌های متراکم یک تکه ساخته شده و همیشه در شیارهای نزدیک به سر پیستون قرار می‌گیرند (شیارهای باالتر از رینگ‌های روغن). رینگ‌های روغن یکی از انواع رینگ‌های شیاردار ،سوراخ‌دار یا چاک‌دا:ر می‌باشند و معموال در پایین‌ترین شیار در باالی انگشتی پیستون یا در یک شیار نزدیک به انتهای بدنه پیستون قرار می‌گیرند .کار رینگ‌های روغن ا:ین ا:ست که پخش روغن روی جدار سیلندر را کنترل کرده و از مصرف غیر ضروری و اضافی روغن جلوگیری نمایند. کاربرد ویژه رینگ‌های پیستون برای کنترل بهتر روغن ،اغلب از منبسط کننده‌های فنری در پشت رینگ‌های روغن استفاده می‌شود .در بعضی از موتورهای رینگ‌های روغن هم از باال و هم در پایین انگشتی پیستون مورد استفاده قرار می‌گیرند .در ضمن هر رینگ دارای یک دهانه است که با باز و بسته کردن آن می‌توان قطر رینگ‌ها را در موقع نصب کردن روی پیستون یا قرار دادن پیستون داخل سیلندر ، کم و زیاد کرد. ‏شاتون ها شاتون میله ای فوالدی و سخت که به طریقه ریخته گری یا اهنگری ساخته می شود مقطع شاتون را برای مقاومت بیشتر به صورت تیر اهن Iمی سازند شاتون ارتباط پیستون را با میل لنگ برقرار نموده و ضربه حاصله از نیروی سوخت که بر روی پیستون فشار می اورد را بر روی میل لنگ منتقل و لنگ راپایین برده و نهایتا حرکت رفت و برگشتی پیستون بوسیله شاتون به میل لنگ وارد می شود که درمیل لنگ به حرکت دورانی تبدیل می گردد در دورهای زیاد فشار نیروهای کششی زیادی به شاتون وارد می شود بنابراین بایستی جنس ان بسیار مرغوب و حتی اال مکان سبک باشد قسمت بزرگ شاتون توسط کپه یاتاقان به وسیله پیچ و مهره روی یک لنگ میل لنگ سوار می شود و یک یاتاقان دو نیمه ای بین شاتون و میل لنگ قرار میگیرد و انتهای کوچک شاتون توسط گژن پین به پیستون متصل می گردد داخل محل قرار گرفتن گژن پین از یک بوش جهت کم کردن اصطکاک استفاده می شود روغنکاری به وسیله شاتون انجام می شود و به دو صورت می باشد: -1در بعضی موتورها یک مجرای سرتاسری در طول شاتون بوده و روغن را از سوراخ یاتاقان گرفته و به بوش گژنپین می رساند. -2بعضی دیگر از موتورها سوراخ روغن پاش در یک سمت شاتون قرار گرفته و سبب روغن کاری دیواره سیلندر می گردد هنگام گردش میل لنگ موقعی که سوراخ میل لنگ و شاتون در یک امتداد قرار می گیرند روغن از مجرای میل لنگ و شاتون عبور کرده و از سوراخ بغل شاتون به دیوار سیلندر پاشیده می شود روغن دیواره سیلندر نیز به وسیله رینگ روغنی وارد شیار و سوراخهای پیستون شده و روی بوش گژنپین می ریزد و انرا روغنکاری می کند . یاتاقانهای متحرک شاتون به دو دسته تقسیم می شوند : -1نوع یاتاقانهای یک پارچه : در این نوع قسمت بزرگ شاتون به صورت یکپارچه ساخته شده و در داخل ان معموال غلطک های کوچک و یا بلبرینگ قرار می گیرد این نوع یاتاقان بیشتر در موتورهای دو زمانه بنزینی و در بعضی از موتورهای کوچک استفاده می شود. -2نوع یاتاقانهای دو تکه : در این نوع قسمت بزرگ شاتون به دو قطعه نیم دایره شکل تقسیم شده که یکی از نیم دایره ها (کپه پایین را تشکیل می دهد ) پس از گذاشتن هر دو قسمت در روی گلوئی متحرک میل لنگ به وسیله پیچ ومهره به یکدیگر متصل می شوند . شاتون موتورهای خورجینی ( )vشكل طرز قرار گرفتن شاتون در روی موتورهای خورجینی بر سه نوع می باشد : -1نوع شاتون موازی : در این نوع موتور دو عدد شاتون مربوط به دو پیستون در کنار یکدیگر و در روی یک گلوئی میل لنگ بسته می شوند ساختمان این نوع شا تون ها مثل شاتون های معمولی است . -2نوع شاتون ضربدری (متقاطع) در این نوع شاتون نیز مثل قبلی یاتاقانهای متحرک هر دو شاتون مربوط به دو سیلندر مقابل به هم در روی یک گلوئی میل لنگ قرار میگیرد با این تفاوت که (کفه یکی از شاتون ها به شکل دو شاخه بوده و انتهای شاتون دیگر باریک می باشد ) در نتیجه انتهای یکی از شاتونها داخل شاتون دیگر شده و سپس هر دو روی میل لنگ بسته می شوند. -3نوع شاتون لوالیی : در این نوع یکی از شاتونها در روی گلوئی میل لنگ وصل می شود و شاتون دیگر که سر ان دارای یک سوراخ می باشد و به وسیله یک پین به قسمت باالی کفه متحرک پشت زین کفه شاتون اولی وصل می گردد . عیب های شاتون ها : معموال به ندرت اتفاق می افتد که شاتون احتیاج به تعویض پیدا کند مگر اینکه صدمه شدیدی در اثر تصادف به شاتون وارد شود و یا در اثر کار مداوم موتور شاتون کج شده و یا تاب بر میدارد و به طور کلی محور گژنپین کامال موازی محور لنگ متحرک میل لنگ و برای اطمینان هنگام جمع کردن موتور باید شاتون نو یا کار کرده را قبل از بستن روی موتور از نظر خمیدگی (تاب داشتن) پیچیدگی امتحان و ازمایش نمود و به خاطر این که اگر شاتون خم شده باشد محور گژنپین با محور لنگ میل لنگ موازی نبوده و باعث اعمال نیروی جانبی نامناسب به میل لنگ و یاتاقانهای متحرک و همچنین به گژن پین وارد می شود . تذکر مهم برای شاتون : -1بلندی طول شاتون با قدرت موتور نسبت مستقیم دارد یعنی اگر طول شاتون بلند باشد موتور دارای قدرت زیاد است ولی تعداد دور ان در دقیقه کمتر است از موتور با شاتون کوتا ه تر اختالف وزن شاتون ها در موقع تعویض در موتورهای سواری از پنج گرم و در موتورهای سنگین ازده گرم بیشتر نباشد در مواقع ضروری می توان به مقدار کم از پای شاتون تراشیده و وزن شاتونها را یکسان نمود در هنگام جا زدن بوش کوچک شاتون (بوش گژن پین) باید به مجرای روغن بوش دقت نماید که اشتباه قرار نگیرد به خاطر این که مسیر روغن شاتون را کور میکند البته این موضوع برای شاتون های که در مسیر روغن گژن پین از وسط شاتون می گذرد . -2تذکر برای قرار دادن خار نگه دارنده گژن پین در شاتون باید توجه داشته باشیم هنگام جا زدن خار گژنپین حتما دهانه خار به سمت باالی پیستون قرار بگیرد و در غیر این صورت این امکان وجود دارد که خار از محل خود خارج شود به این دلیل در هنگام احتراق ضربه وارده بر روی پیستون اگر دهانه به سمت پایین باشد باعث جمع شدن فنر و خارج شدن ان میگردد ولی اگر به سمت باال باشد در اثر ضربه دهانه بازتر شده و کامال در محل خود قرار می گیرد. -5گژن پین (انگشتی پیستون) گژن پین میله ای است استوا:نه ای که جنس ان از فوالد می باشد و قسمت خارجی ان نرم است و سطح داخل:ی ان سخت ا:ست تا گژنپین در مقابل ضربات حاصل از احتراق مقاوم باشد برای مقاومت بیشتر ان را ابکاری و صیقل می دهند گژن پین محور اتصال دهنده شاتون به پیستون است اتصال و درگیری گژن پین با پیستون و شاتون به پنج صورت انجام می گیرد: -1گژن پین در داخل بوش برنزی ومحل :نشیمن خودروی پیستون کامال ازاد بوده ومی تواند به راحتی حرکت نماید این حالت کامال ازاد نامیده می شود وپیستون در این نوع معموال الومینیومی است و در این وضعیت خارهای نگهدارنده در شیارهای مخصوص داخل سوراخهای پیستون قرار گرفته و ازحرکت گژن پین جلوگیری می کند. -2سوراخ سر کوچک شاتون چاکدار بوده و به وسیله پیچ قفلی بسته می شود هم چنین در دوسمت پیستون بوش های برنزی در داخل نشیمن گژنپین قرار داده شده و پیستون از نوع چدنی است -3گژنپین به وسیله پیچ قفلی مانند حالت قبل بسته شده فقط در سوراخهای پیستون بوش برنزی وجود ندارد همچنین پیستون از نوع ا:لومینیومی است . -4گژن پین با فشار دستگاه پرس به سر کوچک شاتون جا زده شده و سر کوچک شاتون و سوراخهای پیستون بوش ندارد قطر گژن پین 0.3میلیمتر بزرکتر از قطر سر کوچک شاتون است تا گژن پین کامال در محل سفت بوده و نتواند لق شود در ا:ین حالت بهتر است که قبل از زمان درگیری سر کوچک شاتون را بوسیله کوره های مخصوص یااجاق برقی گرم کرده تا حالت انبساطی پیدا :کند سپس خیلی سریع درگیری را انجام داده تا وقتی که شاتون سرد شود و به خالت اولیه خود برگردد کامال گژن پین را سفت می کند -5 .گژن پین به وسیله پیچ قفلی به پیستون بسته شده و سر کوچک شاتون دارای بوش برنزی بوده و پیستون از نوع چدنی است . -6یاتاقان های متحرک وثابت در موتور هر جایی که دو سطح داشته باشد از یاتاقان استفاده می شود این نوع یاتاقانها را یاتاقانهای استوانه ای می گویند زیرا مانند یک استوانه دور یک شفت گردنده قرار می گیرد چون لنگهای میل لنگ اجازه نمیدهند که یاتاقانها مانند یک بوش کامل مدور وارد محورهای ثابت و متحرک میل لنگ شوند لذا این بوشها به صورت دو قطعه نیم دایره ای ساخته می شود. ساختمان یاتاقان پوسته یاتاقان از فوالد یا برنز ساخته شده است این فوالد استحکام و مقاومت الزم را به یاتاقان می دهددر روی این قسمت یک یا چند الیه مواد یاتاقانی به ضخامت چند هزارم اینچ قرار گرفته است علت استفاده از مواد نرم در یاتاقان این است که در صورت تاثیر عوامل خارجی فقط مواد یاتاقانی از بین میرودو میل لنگ سالم خواهد ماند یاتاقانها دارای شیار روغن بوده و این شیار روغن را در تمام سطح یاتاقان پخش می کند . مواد یاتاقان مواد یاتاقان ها الیاژفلزا:ت سرب قلع مس انتیموان یا فلزات سرب قلع جیوه کالیم الومینیوم به نسبتهای معین ترکیب می شوند یا بابیت که در موتورهای سبک بکار می رود از یک الیه پوسته فوالدی و یک الیه بابیت ساخته شده است در ساختمان بابی از دو فلز اصلی قلع و سرب استفاده شده است در بعضی از یاتاقانها نسبت به نوع موتور دو یا سه الیه مواد یاتاقانی روی پوسته قرار دارد و در موتورهای سنگین به چهار الیه در یاتاقان نیز می رسد طرز قرار گرفتن الیه ها بر روی پوسته فوالدی به شرح زیر است : الف – مواد یاتاقانی الیاژمس و سرب ب :الیه نیکل ج :الیه الیاژسرب قلع مس د :مواد گردی قلع خصوصیات یک یاتاقان خوب ساختن یک یاتاقان ایده ال ساده نیست زیرا باال بردن یک خاصیت در یاتاقان ایجاد معایب دیگر در ان می کند در هر حال یاتاقان خوب باید دارای مشخصات زیادی باشد که بطور خالصه به ان اشاره می شود: الف :مقاومت یاتاقان در مقابل فشار حمل بار و ضربات ناشی از احتراق موتورهای امروزی چون نسبت تراکمی باال دارند بنابراین نیروی زیادی به یاتاقان وارد می شود که حدود 200کیلوگرم بر سانتی متر مربع می باشد که یاتاقان این بار را باید تحمل کند . ب :نرمی و قابلیت فرو بردن ذرات خارجی در یاتاقان ذرات چرک و گرد غبار و خاک با هوا وارد موتور می شود کامال توسط صافی هوا گرفته نمی شود و با روغن حرکت کرده و مقداری از ان همراه روغن از داخل یاتاقان خارج نمی شود ماده یاتاقان طوری باید باشد که بتوا:ند این مواد خارجی را در خود فرو ببرد تا یاتاقان و شفت از خراش برداشتن و سائیده شدن مصون بماند پس یاتاقان به اندازه کافی باید نرم باشد تا خاصیت فرو بردن مواد خارجی را در خود داشته باشد . ج :مقاومت در برابر خستگی در یاتاقان هرگاه فلزی در معرض تنش های مداوم قرار بگیرد انعطاف پیدا کرده و خم می گردد سپس این فلز سخت شده ترک برداشته و یا شکسته می شود لذا یاتاقانها که در معرض بارهای زیاد هستند بایستی بتواند درمقابل این بارهای متغیر ایستادگی کنند بدون این که به حد خستگی برسد و تمایل به ترک یا شکستگی از خود نشان ندهند . د :مقاومت در برابر خوردگی در یاتاقان در اثر احتراق مواد خورنده تولید می شود که برای فلزات مفید نیست همچنین بنزین های بدون سرب خاصیت شیمیایی روغن را تغییر داده و حالت خورندگی یاتاقانها را افزایش می دهد ماده یاتاقان باید در مقابل این خورندگی مقاومت داشته باشد در قدیم از یاتاقانهای مسی و سربی استفاده می شد ولی امروزه از یاتاقانهای الومینیومی سربی استفاده می شود این نوع یاتاقان در مقابل خورندگی بهتر مقاومت می کند. ه :مقاومت در مقابل سائدیگی در یاتاقان ماده یاتاقان باید به اندازه کافی سخت و محکم باشد تا به سرعت سائیده نشود از طرف دیگر باید به اندازه کافی نرم باشد تا توانایی فرو بردن و انطباق داشته باشد . ز :قابلیت هدایت حرارتی کلیه یاتاقانها در اثر گردش میل لنگ ایجاد حرارت می کنند ل:ذا مواد یاتاقانی بایستی قابلیت هدایت حرارتی بیشتری داشته باشد تا بتواند حرارت را انتقال دهند . روغن کاری یاتاقان ها از مدار اصلی روغن مسیری به کپه های ثابت روی بلوک راه دارد که روغن از ان مسیر وارد سوراخ مجرای روغن میل لنگ شده و سطح کلیه یاتاقانها را روغن کاری می نماید این روغن بصورت قشر نازکی (فیلم روغن) به سطوح متحرک محور میل لنگ و سطوح ثابت یاتاقان می چسبد و در اثر فشار مدار روغن میل لنگ در بستری از روغن بصورت شناور می چرخد در ابتدای کار میل لنگ در اثر نیروی وزن خود در روی کف یاتاقان قرار دارد به محض روشن شدن موتور روغن در اثر چسبندگی به سطوح تماس مانند گوه ای میل لنگ را بلند کرده و در وسط یاتاقان نگه می دارد اصطکاکی که به این صورت ایجاد می شود اصطکاک غلظتی روغن بوده و اگر به علت تشکیل نشدن قشر روغن فلز میل لنگ با فلز یاتاقان تماس بگیرد نیروی اصطکاک باال رفته و گرمای یاتاقان بحدی می رسد که بابیت را ذوب کرده و صدای ناشی از یاتاقان سوزی بگوش می رسد بین پوسته یاتاقانها و میل لنگ خالصی مجازی وجود دارد که اصطالحا این خالصی را فاصله روغن نیز می گویند هر چه این خالصی بیشتر باشد روغن به سرعت ازیاتاقان ها خارج می شود اندازه این خالصی در موتورهای مختلف متفاوت بوده و حدودا یک هزارم اینچ یا سه صدم میلیمتر بیشتر معمول است در صورتی که ان خالصی دو برابر گردد مقدار ریزش روغن 5برابر می شود افزایش خالصی روغن سبب نرسیدن روغن به یاتاقانها مجاور می گردد زیرا پمپ روغن فقط مقدار معینی از روغن را می تواند جابجا کند در نتیجه بیشتر روغنها از یاتاقان های نزدیک مجرای روغن بیرون ریخته و به یاتاقانهای دورتر کمتر روغن می رسد کاهش خالصی روغن در یاتاقانها سبب می شود که عمل روغنکاری صحیح انجام نگرفته و سائیدگی انها سریع تر شود همچنین مقدار روغن که به دیواره سیلندر پاشیده می شود کافی نبوده و روغنکاری دیواره سیلندر و رینگ ها بخوبی انجام نمیشود در ضمن زمانی که لقی یاتاقانها زیاد باشد بجز اینکه روغن ریزی موتور زیاد می شود و فشار روغن پایین می اید و افزایش روغن به دیواره سیلندر زیاد می شود که باعث روغن سوزی موتورمی گردد. یاتاقانهای پین دار و یاتاقانهای خاردار در بعضی از موتورها یاتاقانهای اصلی بوسیله سوراخی که دارند در پین جا یاتاقانی قرار می گیرند که از چرخش یاتاقان جلوگیری شود در ضمن در بیشتر موتورها از یاتاقانهای استفاده می شود که یک طرف پوسته یاتاقان بصورت خاردار ساخته می شود که در شیار جا یاتاقان قرار گرفته و حرکت چرخشی ان راضامن می کند. پیش بینی لبه اضافی یاتاقان پوسته یاتاقانها باید به خوبی با جا یاتاقانی تماس بگیرد تا اوال بطور کامل گرمای ایجاد شده را از طریق جا یاتاقانی انتقال دهد و نسوزد ثانیا با داشتن تکیه گاه مناسب می تواند نیروی وارده را به جایاتاقانی متصل نموده و خراب نشود برای اطمینان از تکیه نمودن کامل پوسته یاتاقان بهتر است لبه های نیمه یاتاقانی پایین را به اندازه دو صدم تا هفت صدم میلیمتر از لبه های کپه یاتاقانی بلندتر تنظیم کنند با این عمل در صورت سفت کردن یاتاقان نیروی اولیه به پوسته یاتاقان وارد شده و ا:ن را بخوبی به تکیه گاهش می فشارد یک چنین یاتاقانی نیروی وارد به محور را بطور یکنواخت در جهت شعاعی به جا یاتاقانی انتقال می دهد. عیب های یاتاقانها -1خراشهای بوجود امده توسط ذرات خارجی الف :خراشهای بوجود امده در امتداد سطح داخلی یاتاقان ب :پدید امدن حفره های بر روی سطح داخل:ی یاتاقان علل :پیدایش: الف :ا:لودگی روغن ب :تمیز نکردن دقیق قطعات موتور هنگام مونتاژ ان -2وارد شدن بار به لبه های یاتاقان شکل ظاهری :ایجاد شدن خراشهای شدید در یک طرف هر دو نیم یاتاقان علل :پیدایش: الف :مخروطی بودن محل تماس میل :لنگ با یاتاقان متحرک ب :مخروطی بودن نشیمن یاتاقان ثابت ج :بزرگتر از حد معمول بودن شعاع گردی میل لنگ د :خوب موازی نبودن صحیح میل لنگ ه :کج بودن شاتون -3بوجود امدن خراشهای شدید در قسمت میانی و همچنین ا:مکان ترک برداشتن الیه روئی یاتاقان کنده و جمع شدن الیه روئی یاتاقان شکل ظاهری :الف :سائیدگی شدید موضعی در قسمت میانی یاتاقان بطوریکه وارد شدن بار بیش از حد مجاز بر یاتاقان به ترک برداشتن و ایجاد شکاف در الیه روئی یاتاقان می انجامد ب: جابجایی موضعی فلز سطح روئی یاتاقان علل :پیدایش : الف :محدب بودن محل تماس میل لنگ با یاتاقان متحرک ب :محدب بودن نشیمن یاتاقان ثابت. -4ایجاد سائیدگی هایی به شکل نوار نازک :در قسمت انتهایی یاتاقان شکل ظاهری : سائیدگی شدید به صورت اثری نازک در قسمت انتهایی یاتاقان بدین ترتیب که بین لبه یاتاقان و اثر بوجود امده به علت سائیدگی اثری دیگر از منتبح از حرکت میل لنگ مشاهده نمی شود اثرهای بوجود امده به علت سائیدگی می توانند در یک انتهای یاتاقان ظاهر شوند. علل پیدایش :میل لنگهای که ناصحیح صیقل داده شده اند. -5جابجا شدن کپه شاتون شکل ظاهری :سائیدگی الیه روی یاتاقان بر اثر ایجاد اصطکاک شدید در اطراف سطح های بر روی هم افتاده دو نیم یاتاقان بطور قرینه علل پیدایش :جابجا شدن کپه شاتون بر اثر اشتباه مونتاژ کردن ان . -6زنگ زدگی شکل ظاهری: خورده شدن و از بین رفتن سطح روئی یاتاقان بصورت سوراخهای پراکنده و یا بطور کامل علل پیدا:یش: الف :بکار بردن مواد اضافی در روغن که هماهنگی الزم را با نحوه عمل روغن ندارد ب :الوده شدن روغن توسط ورود احتمالی مواد قلیایی از طریق واشرها ج :بموقع عوض نکردن روغن - 7اشتباه قرار دادن یاتاقان در محل نشستن ان در رابطه با سوراخها تامین کننده روغن . شکل ظاهری :سائیده شدن و خوردگی شدید سطح داخلی یاتاقان بعلت نرسیدن روغن الزمه به ان . علل پیدا:یش :توجه نکردن و عدم دقت کافی در هنگام قرار دادن و مونتاژ کردن یاتاقانها . - 8اشتباه مونتاژ کردن در رابطه با میله کوتاه (خار) نگهدارنده یاتاقان شکل ظاهری:به علت بلندتر از حد معمول بود میله کوتاه (خار) نگهدارنده در محل جا افتادن ا:ین خار در پشت یاتاقان همین امر موجب اصطکاک زیاد و سائیدگی موضعی در همین قسمت سطح روئی یاتاقان می گردد. علل پیدایش :اشتباه مونتاژکردن و بلندتر از حد الزم بودن (خار)نگاه دارنده یاتاقان. -8فالیویل فالیویل یاچرخ لنگر وزنه ای دوار ودا:یره ای شکل است انتهای میل لنگ بسته می شودوضربات احتمالی را:جبران می نماید وحرکت رایکنواخت می کند. -9میل سوپاپ(میل بادامک ) و زنجیر سفت کن میل سوپاپ یا میل بادامک وظیفه باز و بستن سوپاپ ها را بر عهده دارد بر روی میل سوپاپ دایره اکسانتیر و دنده اویل پمپ وجود دارد میل سوپاپ نیروی خود را از میل لنگ توسط دنده دریافت مینمایدوظیفه باز و بسته کردن سوپاپ یا فرمان موتور را به عهده دارد در روی میل سوپاپ بادامکهای قرار دا:رندکه می توانند حرکت دورانی را به حرکت مستقیم الخط تبدیل نمایند شکل بادمکها در کار موتور تاثیر بسزایی داشته و مقدار اوانس و ریتارد سوپاپها نیز روی بادامکها محاسبه شده است . بادامک در میل سوپاپ برای هر یک از سوپاپها یک بادامک در نظر گرفته شده است این بادامکها تحت زاویه مخصوص قرار گرفته و با فاصله معینی از یکدیگر عمل خود را انجام می دهند هر بادامک بایستی دارای مشخصات زیر باشد -1:بعد از کار کردن تغییر شکل ندهد -2در موقع باز و بسته کردن سوپاپها ایجاد ضربه و لرزش نکند . قسمتهای مختلف بادامک -1دایره مبنا -2حد باز شدن (شیب مالیم باز شدن ) -3پهلوی باز کردن سوپاپ -4 پهلوی بسته شدن سوپاپ -5حد بسته شدن (شیب مالیم بسته شدن ) انتقال نیروی میل لنگ به میل سوپاپ ممکن است به سه صورت (دنده به دنده – زنجیری – تسمه ای ) انجام شود چون در هر 720درجه گردش میل لنگ یک احتراق در هر سیلندر انجام می شود و در هر سیکل یکبار احتیاج به باز و بسته شدن هرسوپاپ وجود دارد لذا :گردش میل سوپاپ نصف گردش میل لنگ می باشد یعنی (در 360درجه گردش) و نسبت دنده انها نصف می باشد یعنی دنده میل سوپاپ دو برابر دنده میل لنگ می باشد . انواع بادامک در میل سوپاپ بادامکهای میل سوپاپ از نظر شکل ظاهری به سه نوع تقسیم می شوند که هر یک دارای خواص به خود هستند -1بادامک نوک تیز -2بادامک با نوک صاف و تخت -3بادامک با نوک نیم گرد وظایف میل سوپاپ (میل بادامک) -1باز و بسته کردن سوپاپ ها توسط چخش میل سوپاپ و قرار گرفتن بادامک ها زیر تایپت ها. - 2روی میل سوپاپ یک دایره خارج از مرکز (اکسانتریک)وجود دارد که با قرار گرفتن شیطانک پمپ بنزین وباال و پایین رفتن ان انتقال بنزین از باک :به کاربراتور توسط پمپ بنزین انجام می شود . -3روی میل سوپاپ دندانه ای وجود دارد ک این دنده دلکو و اویل پمپ را بکار می اندازد معایبی که میل سوپاپ می تواند داشته باشد: -1خوردگی بادامکها که این حالت باعث بهم خوردن تایمینگ سوپاپها می شود . -2خوردگی یا شکستگی دنده اویل پمپ و دلکو . -3لقی بیش از حد بین میل سوپاپ و یاتاقانهای ثابت ان که ا:ین ل:قی باعث کاهش فشارروغن می شود در ضمن لقی بین 0.05تا 0.1میلیمتر می باشد که به وسیله میکرومتر داخلی یا ساعت اندازه گیری می توان ا:ندازه گیری کرد و هنگام جا زدن بوش باید دقت کرد که سوراخ روغنکاری در محل خود قرار بگیرد . -4در موتورهایی که ارتباط حرکتی میل لنگ و میل سوپاپ مستقیما دو چرخ دنده می باشد برای تشخیص دقیق میزان ل:قی دو دنده می توان از میکرومتر ساعتی استفاده نمود بدین ترتیب که میکرومتر ساعتی را به وسیله پایه اش روی بلوک موتور بسته و نوک ساعت را روی یکی از دنده های چرخ دنده قرار داده و با حرکت چرخ دنده دیگر میزان لقی دنده ها را از روی انحراف عقربه میکرومتر ساعتی معلوم می کنیم . -5برای ازمایش میزان لقی دو دنده می توان با قرار دادن تیغه فیلر در محل تماس دنده ها لقی را اندازه گرفت میزان لقی مجاز بین دو چرخ دنده 0.07تا 0.12میلیمتر می باشد در صورتیکه این لقی بیش از حد مجاز باشد باید هر دو چرخ دنده را عوض نمود . - 6در موتورهای که از زنجیر استفاده می شود معموال در اثر کار موتور زنجیره طولش زیاد می شود و همچنین چرخ دنده ها نیز سائیده می شوند برای ازمایش زنجیر طول ان را با یک زنجیر نو مقایسه می کنند اگر افزایش طول زنجیر کم باشد فقط بایستی زنجیر را عوض نمود سپس دنده های چرخ دنده ها را بازدید نمود در صورتی که طول زنجیر خیلی زیاد شده عالوه بر زنجیر چرخ دنده ها نیز بایستی عوض شوند به طور کلی لقی غیر مجاز بین ندها و افزایش طول زنجیر سبب مختل شدنتایمینگ سوپاپها و تولید صداهای غیر عادی می گردد. -7کنترل و بازرسی لقی طولی میل سوپاپ فاصله بین محور یاتاقان جلو و پالک (وا:شر گلوئی را زمانی که میل سوپاپ روی پایه مخصوص قرار داده ایم با فیل:ر اندازه می گیریم که این فاصله 0.03تا 0.08میلیمتر می باشد . -8کنترل خمش میل سوپاپ دو محور جا یاتاقانی کناره را روی دو پایه جناغی که روی صفحه صافی قرار دارد می گذاریم سپس ساعت را روی یکی از یاتاقانهای میل سوپاپ قرار داده و میل سوپاپ را بوسیله دست یک دور کامل میگردانیم و مقدار خمش را به دست می اوریم که نباید از 0.05میلیمتر تجاوز کند در صورت بیشتربودن می توانیم ان را به وسیله پرس در حالت سرد صاف نمائیم . -9کنترل لقی جانبی به وسیله ساعت اندازه گیر میل سوپاپ را به سمت عقب حرکت می دهیم سپس ساعت را با مقداری پیش فشار روی ان قرار می دهیم و ساعت را صفر می کنیم با کشیدن دنده به سمت جلو و فشار امدن روی سوزن مقدار لقی جانبی را نشان می دهند. زنجیر سفت کن زنجیر سفت کن همانطور که از اسم ان پیداست برای گرفتن شلی زنجیر و کم کردن صدای چرخ دنده ها بوده و همچنین از سائیدگی زنجیر و چرخ دنده ها جلوگیری می کند در نتیجه تایمینگ سوپاپها بهم نخورده و سوپاپها بموقع باز و بسته شده امروزه در اغلب موتورها زنجیر سفت کن اتوماتیک نصب شده است این نوع زنجیر سفت کن ها با فشار روغن موتور و فنر کار کی کنند روغن موتور با فشار وارد سیلندر زنجیر سفت کن شده و پیستون مربوطه را روی قسمت الستیکی فشار داده و از شل شدن زنجیر جلوگیری می کند هر چند زنجیر های کوتاه نیاز به زنجیر سفت کن ندارند ولی اغلب از ان استفاده می شود .اغلب زنجیر سفت کن ها مجهز به قطعهای جغجغه ای مانندی هستند که از برگشت قطعه لغزنده جلوگیری می کند در موتورهایی که میل بادامک ان در سر سیلندر تعبیه شده از زنجیر سفت کن شامل یک تیغه فنری با پوشش نئوپرین در طرف شل زنجیر و یک صفحه الستیکی را با پوشش نئوپرین در طرف دیگر ان می باشد و گاهی از چزخ دنده کمکی قابل تنظیم استفاده می کند. دستگاه سوخت رسانی دستگاه سوخت رسانی :برای تولید قدرت درعمل انفجار بااحتیاج به سوخت ا:ست که مجموعه دستگاه سوخت رسانی تشکیل شده از-1:باک -2پدال گاز -3پمپ بنزین -4کاربراتور -5 صافی هوا ولوله های ارتباطی. -1باک مخزنی است برای ذخیره سوخت های از قبیل بنزین یاگازوئیل.که خود باک یامخزن ذخیره سوخت دارای اجزایی می باشد ماننددرب باک – صفحه های موج گیر – لوله هایی برای بنزین نما – صافی وشناورکه قسمت های داخلی باک را:تشکیل می دهند.شکل زیر باک یه نوع ماشین : -2پدال گاز سرعت وقدرت موتور بسته به مقدارسوختی است که داخل سیلندر می شود.تنظیم مقدارسوخت توسط پدال گاز که زیر پای راننده است صورت می گیرد،وباتوجه به فشاری که به پدال وارد می شود،می توان سرعت یا قدرت موتور راتغییرداد. -3پمپ بنزین پمپ بنزین برای رسانیدن بنزین یاتولید فشارسوخت ازباک به کاربراتورمورد استفاده قرارمی گیرد که دوحرکت،ابتدامکش بنزین ازباک وبعد فرستادن آن به کاربراتور راانجام می دهد،که خود دارای اجزاء داخلی به شرح زیر می باشد -1:شیطانک -2فنرشیطانک 3بدنه پمپ -4 سوپاپ ورودی -5سوپاپ خروجی -6لوله های ارتباطی(به باک وکاربراتور) -7دیافراگم -8فنردیافراگم -4کاربراتور کاربراتور نام وسیله‌ای در اتومبیل است که وظیفه دارد سوخت مورد نیاز موتور در سیستم‌های کاربراتوری را در کلیه شرایط به نحوی آماده کند که موتور با بهترین شرایط ممکن کار کند. این وسیله در سال ۱۸۸۵میالدی توسط کارل بنزاختراع گردید . طرز کار کاربراتور عامل :اصلی کار کاربراتور ایجاد خأل در روی مجرای خروج سوخت ( ژیگلور ) می‌باشد .ایجاد خالء براساس دو قانون مهم در مکانیک سیاالت بنامهای معادله پیوستگی و معادله برنولی بوجود می آید .این کار توسط قسمتی از کاربراتور به نام ونتوری یا گل:وگاه انجام میگیرد .با باز شدن صفحه گاز هوا توسط سیلندر موتور مکیده شده و به داخل کاربراتور جریان می یابد . در هنگام عبور از ونتوری به علت کاهش مقطع عبور سرعت هوا افزایش یافته و فشار محفظه ونتوری کاهش میابد ،و مکشی ایجاد می‌کند که به مراتب از سایر مقاطع کاربرا:تور بیشتر است .بنابراین چنانچه مجرای سوخت به این قسمت متصل شود ،سوخت مکیده شده و پس از مخلوط شدن با هوا به داخل سیلندر وارد می‌شود .سوخت به حالت اتمیزه با نسبت استکیومتری با هوا ترکیب می شود. انواع کاربراتور: کاربراتورها را میتوان از جهات مختلف دسته بندی کرد : • براساس جهت حرکت سوخت .Iکاربراتور صعودی .IIکاربراتور نزولی .IIIکاربراتور افقی • بر اساس ونتوری .Iکاربراتور ونتوری ثابت : در این نوع کاربرا:تور جریان هوا:ی عبوری از ونتوری خال نسبی یا مکشی ایجاد می‌کند که سبب تخلیه سوخت از نازل می‌شود تنوع این کاربراتور زیاد است و همگی برا اساس روش مشترکی کار میکنند . ‏II.کاربراتور ونتوری متغیر : در این نوع کاربراتور با تغییر شرایط وارد بر موتور سطح موثر ونتوری نیز تغییر می‌کند. • براساس تعداد دهانه • یک دهانه • دو دهانه • چهار دهانه طرح کلی از یک کاربراتور -5صافی هواولوله های ارتباطی ذرات کوچک وجامدی که در هوا معلق می باشند،دراثر تنفس وارد سیلندرها شده وباعث سائیدگی سیلندر وپیستون می شوند،یاممکن است داخل روغن موتورشده وخواص آن راازبین ببرند.برای جلوگیری ازاین پیشامدهاازصافی هوا استفاده می شود. -6انژکتور: در ابتدا باید به علت پیدایش سیستم های انژکتوری و کنار رفتن سیستم های کاربراتوری بپردازیم و از همین رو ابتدا به سیستم های کاربراتوری ومعایب آن خواهیم پرداخت .شاید عبارت تنظیم نبودن کاربراتور را در گذشته شنیده باشید .سیستم های کاربراتوری اولین سیستمی بودند که برای تامین سوخت خودرو به تولید رسیده و به کار رفتند .این سیستم ها که نزدیک به ۲۵سال قبل منسوخ شدند معایب فراوانی داشتند. یکی از بزرگترین معایب این سیستم ها وابستگی شدید آنها به محیط بود به گونه ای که اگر شما به منطقه ای می رفتید که آب و هوای متفاوتی داشت یقینا ً خودروی شما بد کار کرده و از تنظیمات اولیه خارج می شد .کاربراتور پس از تنظیم زمانی به درستی وظیفه خود را انجام می داد که در همان منطقه تنظیم شده به کار گرفته شود و در غیر این صورت خوب کار نمی کرد .سوخت در انواع کاربراتور به صورت نسبتا ً قطره ای و درشت پودر می شد ،به گونه ای که در سیلندر به درستی محترق نشده و باعث خود سوزی می شد .از طرف دیگر به علت عدم احتراق درست و کامل قدرت کافی تولید نمی شد و میزان زیادی از انرژی حرارتی سوخت هدر می رفت .این حالت باعث ایجاد کوبش در موتور و کاهش عمر قطعات آن می شد و در کنار آن آلودگی محیط زیست نیز افزایش پیدا می کرد .آلودگی خودروهای کاربراتوری در مقابل انواع انژکتوری بسیار زیاد بود. یکی دیگر از عیوب بزرگ این سیستم مصرف باالی سوخت در آنها بود .در این سیستم به علت عدم پاشش یکنواخت سوخت و پودر نکردن مناسب سوخت بنزین بیهوده می سوخت و مصرف باال می رفت .از طرفی علت کار در این سیستم مکش موتور بود .در نتیجه سیلندرهایی که به کاربراتور نزدیک تر بودند بیشتر سوخت دریافت کرده و آنهایی که دورتر بودند کمتر سوخت می گرفتند .در مجموع این سیستم معایب زیادی داشته که به ذکر مهم ترین آنها پرداختیم .علت منسوخ شدن این سیستم نیز همین عیوب فراوان بود .به همین دلیل به مرور سیستم های انژکتوری جایگزین آن ها شدند. مزایای سیستم های انژکتوری پیش از بررسی چگونگی کارکرد این سیستم ها به بررسی نقاط قوت آن ها نسبت به سیستم های کاربراتوری می پردازیم تا علت عمومیت یافتن آن ها مشخص شود. • اولین برتری این سیستم نسبت به نوع کاربرا:توری کاهش مصرف سوخت به دلیل وجود سیستم کنترل مصرف است .دومین مزیت این سیستم افزایش عمر موتوربه دلیل کاهش قطعات مکانیکی آن است .در این مکانیزم تمامی اجزای سیستم همگی عملکرد برقی و الکترونیکی داشته و سیستم با اجزای مکانیکی بسیار کمی به کار می پردازد .سومین مزیت کاهش ارتفاع موتور به دلیل حذف کاربراتور است .در این حالت ارتفاع کاپوت نیز کمتر می شود و در نتیجه در طراحی خودرو نیز دست طراحان بسیار باز است. • چهارمین مزیت که بسیار مهم است باال رفتن قدرت شتاب گیری به دلیل اینکه سوخت به صورت ا:تمیزه در پشت سوپاپ ورودی آماده است .همچنین اوانس به موقع و دقیق باعث باال رفتن توان شتاب گیری نیز می شود .در نتیجه از خود سوزی و احتراق پیش ا:ز موعد نیز خبری نبوده و موتور خودرو به خوبی کار می کند. • یکی دیگر از مزایای این سیستم قابلیت استارت بهتر در هوای سرد به دلیل تزریق سوخت با توجه به درجه حرارت موتور است و راننده های خودروهای انژکتوری از بد روشنی در روزهای سرد زمستان رنج نمی برند .خام سوزی کمتر نیز دراین سیستم به دلیل اندازه گیری دقیق سوخت با توجه به شرایط موتور از دیگر مزایای این سیستم است .در حقیقت سوخت به درستی مصرف شده و بهینه می سوزد و در نتیجه موتور نیز بهتر کار می کند. • اگر یادتان باشد گفتیم در سیستم های کاربراتوری سوخت به صورت یکنواخت بین سیلندرها توزیع نمی شود .اما در سیستم های انژکتوری توزیع به اندازه سوخت بین سیلندر ها یکی از مزایای آنها محسوب می شود .با داشتن این مزایا نسبت به نوع کاربراتوری این سیستم سریعا ً رشد یافت و مورد استفاده قرار گرفت .اما تفاوت اساسی سیستم انژکتوری با سیستم کاربراتوری در سیستم سوخت رسانی و ارتباط آن با سایر اجزا و وجود سنسورهایی برای رساندن اطالعات به ECUاست. اجزاء سیستم • ECUیا Electronic Control Unit :فرمانده و تصمیم گیرنده اصلی در این مجموعه است که وظیفه مدیریت کل سیستم را بر عهده دارد. • سنسورها یا حسگرها :به قطعاتی گفته می شود که شرایط کارکرد موتور را به ECUارسال می کنند. • عملگرها یا فرمانبرها :به قطعاتی گفته می شوند که هر کدام با توجه به وظیفه خود در زمان مورد نظر از ECUفرمان دریافت کرده و وظیفه خود را در جهت کمک به موتور انجام می دهند. انواع سیستم های انژکتوری به طور کلی سیستم های انژکتوری به سه دسته تقسیم می شوند: )۱سیستم انژکتور تک نقطه ای ()SPFI )۲سیتم انژکتور چند نقطه ای ()MPFI )۳سیستم انژکتوری پاشش مستقیم بنزینی ()GDI اما انژکتور چیست و چه نقشی ایفا می کند؟ این قطعه را می توا:ن مهمترین قطعه سیستم انژکتوری نامید .انژکتور چیزی جز یک سوپاپ که به صورت الکترونیکی کنترل می شود نیست .این سوپاپ می تواند چندین بار در ثانیه باز و بسته شود و از طریق فشاری که از سوی پمپ سوخت دریافت می کند ،بنزین را با فشار به محفظه احتراق می رساند. هنگام تزریق سوخت ،یک آهنربای الکتریکی میله ای را حرکت می دهد که سوپاپ انژکتور را باز می کند و به سوخت تحت فشار پشت آ:ن ،اجازه می دهد از یک نازل ریز به بیرون پاشیده شود. نازل طوری طراحی شده که سوخت را پودر کند و تا جایی که ممکن است آن را به ذرات ریزی تبدیل کند تا به راحتی بسوزد. مقدار سوختی که به موتور می رسد به زمانی که سوپاپ انژکتور باز است بستگی دارد .به این زمان پهنای تپش می گویند که توسط ECUکنترل می شود .انژکتور ها به لوله های ورودی متصل هستند به طوری که مستقیما ً سوخت را به سوپاپ ورودی می پاشند .لوله ای که سوخت تحت فشار را به انژکتورها می رساند ،ریل :سوخت نامیده می شود. سوخت از طریق ریل سوخت جریان پیدا کرده و به تمامی انژکتورها توزیع می شود .انژکتورها در ریل سوخت قرار گرفته و در انتهای این ریل نیز رگالتور فشار قرار دارد .ابعاد ریل سوخت رسانی جهت جلوگیری از نوسانات فشار در حین کارکرد انژکتورهای می تواند در اندازه های مختلف انتخاب شود .این عامل باعث جلوگیری ا:ز تغییر در مقدار سوخت پاشش شده از انژکتورها و در نتیجه تغییر در بار و سرعت موتور می شود .بسته به نوع طراحی موتور و نیازمندی های سیستم ریل سوخت از انواع مختلف فوالد ،آلومینیوم و پالستیک طراحی و ساخته می شود .همچنین ممکن است در برخی مدل :ها سوپاپ تست جهت هوا :گیری و سرویس سیستم تعبیه شده باشد. اما گفتیم که در انتهای ریل سوخت رگالتور فشار قرار دارد .فشار پاشش سوخت بایستی دقیقا ً توسط مدت زمان پاشش مشخص گردد .به همین منظور اختالف بین فشار سوخت در ریل توزیع سوخت و فشار در مانیفولد ورودی باید ثابت باقی بماند .به همین دلیل باید از وسیله ای که نسبت به تغییرات فشار حساس بوده و به نحوی آن را تنظیم می کند استفاده کرد. رگالتور فشار مقدار سوخت برگشتی به باک بنزین را جهت ثابت نگه داشتن افت فشار انژکتورها تنظیم می کند .رگالتور فشار در انتهای ریل سوخت رسانی نصب می شود تا از به وجود آمدن نوسانات در جریان سوخت در ریل جلوگیری به عمل آورد .به هر حال رگالتور می تواند در خط برگشت سوخت نیز تعبیه شود .رگالتور فشار به عنوان یک دیافراگم کنترل کننده فشار عمل می کند و طراحی می شود. دستگاه تولید برق دستگاه تولید برق:برای ایجادجرقه درزمان معین وبه موقع توسط شمع در محفظه احتراق از سیستم جرقه زنی استفاده می گردد وهرسیلندر معموال دارای یک شمع در محفظه احتراق می باشد.سیستم جرقه زنی دا:رای -1باطری -2سوئیچ -3کوئل -4دلکو -5شمع می باشد. -1 باطری دستگاهی ا:ست که انرژی شیمیائی را به انرژی الکتریکی تبدیل می کند. به عبارت دیگر انرژی الکتریکی را :به صورت انرژی شیمیائی در خود ذخیره کرده سپس به صورت انرژی الکتریکی پس می دهد. هر باتری دارای دو قطب می باشد که صفحات مثبت در داخل باتری بهم متصل شده تشکیل قطب مثبت و صفحات منفی نیز به هم وصل شده قطب منفی را تشکیل می دهند. تشخیص قطبین از یکدیگر معموالً قطب مثبت را قطورتر ار قطب منفی می سازند و با قطب مثبت را با عالمت()+یا ()P ویابا حلقه پالستیکی قرمز رنگ و قطب منفی را با عالمت ()-یا()Nو یا با حلقه پالستیکی سیاه یا آبی رنگ مشخص می کنند. اگریک سیم به یک قطب و یک سیم دیگر را به قطب دیگر وصل کنیم سپس دو سر دیگر سیمها را داخل محلول آب نمک قرار دهیم از اطراف هر کدام از سیمها که حباب بیشتری متصاعد شود آن سیم مربوط به قطب منفی است. نگهداری باتری: برای دوام افزایش طول عمر باتری باید باتری همیشه در حال شارژ باشد و اگر باتری مدت زیادی شارژ نشود،صفحه های آ:ن سول:فاته شده وغیر قابل استفاده خواهد شد و در زمستان یخ می زند.غلظت آب باتری باید اندا:زه باشد و سطح آب باتری مقداری از درب باتری پائین تر بوده بطوریکه روی پلیت های باتری (یک سانتی متر باالی صفحات)مایع باتری قرار گرفته باشد وهفته ای یک بار کنترل شود .بستهای باتری با استفاده از جوش شیرین و آب گرم تمیز و محکم شود و روی بستهاگریس مالیده شود و هیچگاه برای بستن یا باز کردن بستهای باتری فشار یا ضربه به آنها وارد نیاورید ،برای اندازه کردن آب اسید داخل باتری در تابستان آب مقطر ودر زمستان آب اسید اضافه شود .و سوراخهای هواکش درب خانه های باتری باز باشد و از قرار دادن ابزار کار و اشیائ فلزی بر روی باتری خودداری شود. الکترولیت یا اسید باتری: مایع داخل باتریهای سربی محلول اسید سولفوریک H2SO4میباشد که به نسبت %75آب مقطر و %25اسید تهیه میشود. درصد مخلوط اسید و آب مقطرو غلظت آنرا توسط هیدرومتر یا اسید سنج تعیین میکنند. توصیه - 1موقعی که برای مدت طوالنی نخواهید از خودرو تان استفاده کنید به مرور زمان برق باتری تخلیه می شود در اینصورت برای جلو گیری از خالی شدن برق باتری ابتدا باید آن را خشک نموده و سپس باتری را دور ا:ز رطوبت نگهداری نمائید. توصیه -2موقعی که ا:ستارت می زنید و برق به صفحه نمایشگر سرعت نمی رسد ابتدا باتری را بررسی کنید و سر باتری یا بست ها و یا کابل ها را بررسی نمائید. توصیه - 3از اتصال کوتاه نمودن قطبهای باتری بپرهیزید زیرا باعث ترکیدن باتری و ایجاد ضایعه میگردد. توصیه -4دقت شود که سوراخهای هواکش درب خانه های باتری باز باشند. ب) مدارهای الکتریکی مدا:رهای اصلی الکتریکی خودروها عبارتند ا:ز: -3مدار روشنائی -2مدار شارژ -1مدار جرقه عالوه بر مدارهای اصلی فوق ،در اکثر خودروها مدارهای فرعی نیز وجود دا:رد که از جمله مدار استارت ،مداربوق،مداربرف پاک :کن،وغیره می باشد. مدار جرقه: بر دونوع است: -1مدار اولیه یا مدار فشار ضعیف -2مدا:ر ثانویه یا مدارفشار قوی. اگر یک موتور احتراق داخلی که به کمک جرقه شمع کار می کند بخواهد بطور صحیح و مناسب به کار خود ادامه دهد .الزم است که جرقه درست در لحظه معین و مورد نیاز به الکترودهای شمع آ:ن تحویل داده شود .اکثر عیوب جزئی و اشکاالت که باعث روشن نشدن و یا درست کار نکردن موتور می شود را می توان به درست کارنکردن سیستم جرقه نسبت داد. اصول کار مدار جرقه بصورت زیر است: ولتاژ خیلی کم باتری( 12ولت)به کمک کویل و پالتینهای دلکو در لحظه معینی به ولتاژ نسبتا ً زیادی تبدیل شده و به وسیله چکش برق و درب دلکو به شمع سیلندری که در اواخر مرحله تراکم قرار دارد منتقل می شود .بدین صورت که هنگامی که دهانه پالتینهای دلکو بسته است هسته مرکزی کویل در اثر عبور جریان باتری از سیم پیچی اولیه کویل آهنربا شده و درست در لحظه ای که دهانه پالتینهای دلکو بوسیله چهار ضلعی میل دلکو از یکدیگر جدا می شوند ،به کمک خازن (فیوز دلکو)ولتاژ فوق العاده زیادی در سیم پیچی ثانویه کویل پدید می آید ،این ولتاژ زیاد به برج مرکزی درب دلکو منتقل شده و از آنجا توسط چکش برق و بنا به ترتیب احتراق صحیح به شمع سیلندری از موتور که در حوالی انتهای مرحله تراکم قراردارد می رسد(هر یک از برجهای فرعی درب دلکو توسط سیم ولتاژ زیاد که به وایر موسوم است به یکی از شمع ها متصل هستند.ضمنا ً برج اصلی درب دلکو نیز توسط وایر به برج مرکزی کویل مرتبط است). -2سوئیچ که باباز کردن آن(استارت زدن)برق باطری وارد کویل شده وبعد از چند برابر شدن ولتاژ وارد دلکو می شود. -3کوئل و ساختمان آن کویل ترانسفورماتور فشار قوی است که وظیفه دارد ولتاژ ضعیف باتری را بین 5000تا 25000ولت افزایش دهد.علت اختالف دو عدد فوق شرایط مختلف کار موتور می باشد که در حالت عادی احتیاج به ولتاژ بین 5تا 10کیلو ولت ولی در شرایطی که هوا :سرد است یا مقاومت در دهانه پالتینهای شمع زیاد است مانند رسوب گرفتگی ،زیاد بودن سوخت کاربراتور ،روغن سوزی داشتن موتور و غیره ولتاژ جرقه باید بیشتر باشد. کویل از قطعات: -1سیم پیچهای اولیه -2سیم پیچهای ثانویه -3هسته کویل -4غالف یا جلد کویل -5مقاومت کویل تشکیل یافته است. -4دلکو دستگاهی است که با انرژی گرفتن از موتور وظیفه قطع و وصل جریان مدار اولیه کویل را به عهده دارد. وظیفه دلکو در مدار جرقه زنی به شرح زیر است: -1قطع و وصل مدار اولیه توسط پالتین . - 2تقسیم ولتاژ قوی خروجی کویل بین شمعهای موتور برحسب ترتیب احتراق هر موتور. -3تنظیم پیش جرقه متناسب (آوانس) برحسب دور و نیاز موتور بطور خودکار. پالتین :در دلکوهای معمولی اتومبیلها برای قطع و وصل مدار اولیه کویل برای ایجاد جریان جریان متغیر از پالتین استفاده میشود .چون برق باتری از نوع جریان مستقیم است و برای باال بردن ولتاژ در مدار ثانویه کویل نیاز به جریان متغیر است . درب دلکو :ولتاژ قوی کویل را :دریافت داشته و سپس توسط چکش برق بین شمعها تقسیم مینماید. خازن دلکو :جهت باال بردن ول:تاژ در ثانویه به کار میرود. چکش برق :وظیفه دارد برق ولتاژ قوی در دلکو را بطور منظم به وایرها جهت جرقه شمع برساند .جنس چکش برق هم مانند در دلکو عایق بوده و در مقابل حرارت نیز مقاوم است. تنظیم دهانه پالتین:پس از هر تعویض یا سرویس باید دهانه پالتین توسط فیلر اندازه گیری شود که این اندازه در اتومبیلهای مختلف متفاوت است .در مورد پیکان این مقدار 4ر 0میلیمتر می باشد. نگهداری دلکو: هر8000کیلومتر دردلکورابازکنیدوهنگامی که چکش برق راازروی میل دلکو برمی دارید،دوسه قطره روغن موتورداخل سوراخ میل دلکوبریزید.این کارباعث می شود وزنه های مربوط به آوانس وزنه ای دلکو روغنکاری شوندوگیرنکنند.درضمن این روغن شفت دلکورانیز روغنکاری می کند .همچنین مقداری گریس یاوال:والین به قسمت چهارضلعی میل دلکو که زایده فیبری پالتین متحرک روی آن حرکت می کندبمالید.میل :دلکورابیش ازاندازه روغنکاری نکنید،زیرا ممکن است مقدار زیادآن باعث شودکه دهانه پالتین ها نیز چرب شودودرمدار جرقه اشکال ایجادکند. بعدازهر 8000کیلومتر سطوح تماس پالتین هابایکدیگررابررسی کنید.اگر روی سطح تماس یکی ازپالتین ها برجستگی وروی سطح تماس پالتین دیگر فرورفتگی به وجودآمده باشدبایدپالتین هاراعوض کنید. -5شمع آخرین قطعه مدار ثانویه است که ولتاژ قوی کویل را بصورت پرتاب جرقه در آورده و باعث انفجار در ا:تاق احتراق می شود. عیبیابی موتور از طریق شمع: از رنگ الکترود شمع میتوان به عیب آ:ن پی برد: اگر پایه شمع به رنگ قهوهای و الکترود آن به رنگ خاکستری باشد نوع شمع برای موتور مناسب است .موتور در شرایط خوبی کار میکند .سوخت و هوای آن مناسب است .روغن سوزی ندارد .زمان جرقه زنی مناسب است. اگر پایه شمع قهوهای روشن و الکترودهای آن به رنگ سفید باشد .نوع شمع برای موتور مناسب نیست .سوخت مناسب نیست یعنی هوا نسبت به سوخت بیشتر است به همین دلیل شمع حرارت زیادی دریافت میکند. اگر پایه و الکترودهای شمع دوده گرفته باشد .شمع مناسب نیست .یعنی شمع سرد است .سوخت مناسب نیست یعنی بنزین نسبت به هوا بیشتر میباشد .موتور سرد کار میکند. اگر پایه و الکترودهای شمع دود زده و چرب باشد .موتور روغن سوزی دا:رد .شمع مناسب نیست یعنی سرد است .سوخت مناسب نیست. توصیه می شود هر 8000کیلومتر شمع ماشین را تمیز و هر 16000کیلومتر آنرا تعویض نمائید . استارت دستگاهی ا:ست که انرژی الکتریکی را به مکانیکی تبدیل نموده و مکانیزم آن راه اندازی موتوربوده و انرژی اولیه خود را از باتری تأمین می کند. دینام دستگاهی است که محرک آن موتور بوده و انرژی مکانیکی را به الکتریکی تبدیل می نماید کاربردآن جهت تأمین انرژی الکتریکی دستگاههای مصرفی خودرو و شارژ باتری می باشد. ح ) آفتامات دستگاهی است که به منظورتنظیم ولتاژ و جریان خروجی دینام بکار رفته است. توجه:به یاد داشته باشید که معموالً شمع های موتور بازائ هر 5000کیلومتر مسافت نیاز به سرویس دارند و عمر شمع ها نیز بین 25000تا 35000کیلومتر می باشند. انواع سیستم خنک کننده خودرو سیستم خنک کننده خودرو وظیفه دستگاه خنک کاری موتور احتراقی ان است که از باال رفتن درجه حرارت موتورو ایجادضایعات در اجزای موتور جلوگیری نماید.اب در اطراف سیلندر و سرسیلندردر مجاری مخصوصی حرکت می کند .برای انکه سرعت خنک کاری موا:ضع گرم افزایش یابد توسط پمپی اب را به حرکت در میاورند .پمپ اب یا واتر پمپ وظیفه دارد اب را قسمت پایین رادیاتور کشیده وان را به مجاری اطرا:ف سیلندر برساند.اب پس از گرفتن گرمای سلیندرها به سر سیلندر هدایت گردیده و گرمای محفظه احتراق و سیت سوپاپها را نیز گرفته و بوسیله لوله الستیکی از باال به رادیاتور می ریزد. به طور کلی سیستم های خنک کننده بردونوع هستند: الف)سیستم خنک کننده آبی ب)سیستم خنک کننده هوایی خصوصیات سیستم خنک کننده -1کاهش گرمای اب (تادرجه حرارت )c80 توجه :درجه حرارت اب موتور نباید بیش از c3باالتر ازحد مجاز باشد. -2جریان هوای خارج راکشیده اب رادیاتور را خنک می کند الف)سیستم خنک کننده آبی سیستم خنک کاری ترموسیفون اساس کار ترموسیفون بر اصل انبساط و انقباض حجم اب بعلت تغییرات درجه حرارت ا:ستوار است قبل از سال 1940میالدی ترموسیفون تنها روش خنک کاری موتورهای احتراقی محسوب می گردید.در این روش اب داغ ا:ز لول:ه نسبتا قطوری که در باالی موتور قرار داشته در اثر خاصیت جابجائی انتقال پیدا نموده و به باالی رادیاتور میریزد .اب گرم در رادیاتور سرد شده و منقبض می گردد و چون اب سرد دارای وزن مخصوص زیادتری ممیباشد به پائین رادیاتور جریان پیدا :کرده و چرخش خود به خود ان ادامه می یابد .در این روش عمل تبادل حرارت بکندی انجام می شود. دستگاه سیستم خنک کننده تشکیل شده از: .Iرادیاتور .IIلوله ناقل اب .IIIواتر پمپ .IVمجاری اب در بلوک :سیلندر نمای کلی از دستگاه خنک کننده: -1رادیاتور رادیاتور وسیله ای است که در ان قسمتی از گرمای اب گرفته شده و به هوا منتقل می شود و در جلوی موتور بعد از فن نصب می شود و با سطح تشعشع فراوانی که دارد تبادل حرارتی معینی را انجام می دهد. انواع رادیاتور .Iرادیاتور عمودی:در این نوع رادیاتور جریان سیال خنک کننده از طرف باال رادیاتور وارد شده بعد از خنک کاری از ناحیه کف ان خارج می شود. .IIرادیاتورافقی:در این نوع رادیاتور سیال از جحت عرضی وارد و بعد از عبور شبکه ها به طریق افقی از ان خارج می شود. مجاری اب و فن: فن :فن در قسمت جلوی موتور مقابل رادیاتور نصب شده و بوسیله تسمه از موتور ویا بوسیله موتور خود میچرخد و باعث مکیدن هوا از الی پره های رادیاتور میشود که باعث کاهش دما شده. مجاری اب :دربدنه موتور وسرسیلندر محفظه های برای عبور جریان اب در اطراف سیلندرها و سوپاپها درسر سیلندر تعبیه شده است. ترموستات برای ثابت نگه داشتن درجه حرارت موتورجهت احتراق در قسمت خروجی سرسیلندر ترموستات قرار میدهند که وظیفه ان یکنواخت نگه داشتن درجه حرارت موتور می شود ترموستا ت در موقع سرد بودن خودرو بسته می با شد. طرز کار ترموستات : در ابتدا که موتور سرد است ترموستات مسیر ورود آب به رادیاتور را می بندد بنابر این آبی که برای گردش در دور سیلندر مورد استفاده است قرار می گیرد فقط همان مسیر بسته دور موتور را طی می کند و وارد رادیاتور نمی شود تا گرمای آن به 85در جه سانتیگراد برسد در این حالت گرمای مزبور باعث فعال شدن ترموستات شده و جیوه ای که درون آن است منبسط شده و مسیر ورود آب به رادیاتور را باز می کند تا درجه حرارت بیش از این باال نرود با پائین آمدن حرارت مجدداً ترموستات بسته می شود و همین سیکل مرتب تکرار می شود تا درجه حرارت موتور در حد مطلوب باقی بماند .در واقع این ترموستات یک وسیله مکانیکی هوشمند است که کار یک شیر قطع و وصل اتوماتیک را انجام می دهد .استفاده از ترموستات همیشه باید صورت گیرد و از این نظر فرقی بین روزهای گرم تابستان و یا روزهای سرد زمستان وجود ندارد. انواع ترموستات: ترموستات فانوسی و ترموستات مومی ترموستات فانوسی در قدیم مورد استفاده قرار می گرفت و در داخل ان الکل بود زمانی که الکل گرم می شد انبساط پیدا می کرد اما در ترموستات مومی کپسولی وجود دارد که درون ان موم یا پودری از کرستال های مخصوص قرار داده اند که در اثر افزایش درجه حرارت منبسط شده و پیستون متصل به ان را حرکت داده و دریچه ترموستات را باز می کند و زمانی که درجه حرارت موتور پایین است اب سرد ناشی از ان ,موم یا کرستال ها را منقبض کرده و فنر ترموستات دریچه را می بندد .ترموستات وسیله حرارت سنجی است که برای کنترل جریان اب دستگاه خنک کننده در درجه حرارت معین به کار می رود چون عملکرد موتور به طور مستقیم به درجه حرارت موثر ان بستگی دارد بنابراین استفاده از وسیله ای که بتواند این درجه حرارت را به ویژه در فصل زمستان حفظ کند بسیار ضروری است این وسیله یا به عبارت دیگر ترموستات در حالی که موتور سرد است از هدایت اب داخل موتور به را:دیاتور جلوگیری می کند و بر عکس هنگامی گرمای موتور بیش از درجه حرارت موثر ان است ترموستات باز می شود و امکان می دهد که حداکثر جریان اب برای خنک شدن از موتور به سمت رادیاتور جاری شود .اگر سیستم خنک کننده موتور همیشه تمیز و درجه حرارت موتور در حد معمول باشد ترموستات سالها عمر می کند اگر چه ترموستات از نظر ثابت نگه داشتن درجه حرارت نقش مهمی در موتور دارد ولی در صورت گیر کردن ممکن است سبب کاهش یا افزایش حرارت موتور شود اگر ترموستات در وضعیت باز گیر کند موتور در فصل زمستان به درجه حرارت موثر خود نخواهد رسید از طرف دیگر ترموستات در وضعیت بسته گیر کرده باشد یا در درجه حرارت بیش از حد مجاز باشد گرمای موتور اقزایش می یابد و اب سیستم خنک کننده شروع به جوشیدن می کند .درجه ترموستات در کارخانه سازنده تنظیم می شود و در صورت بروز نقص غیر قابل تنظیم خواهد بود برای مثال ا:گر درجه باز شدن ترموستاتی 82درجه سانتیگراد باشد ولی در 71درجه سانتیگراد باز شود نشان می دهد که ترموستات از تنظیم خارج شده است اگر ترموستات در درجه حرارت پایین تر از حد مجاز خود باز شود موتور در وضعیت خیلی سرد کار خواهد کرد موتور سرد معموال دارای معایب زیر خواهد بود . -1مصرف سوخت ا:فزایش می یابد -2غل:ظت روغن کم می شود مصرف ان ا:ز حد مجاز زیادتر خواهد بود -3سائیدگی سیلندر و رینگ ها پیستون زیاد می شود - 4با تشکیل اسید و تراکم رطوبت زیاد روغن را الوده می کند و موجب سایش قطعات فلزی می شود از طرف دیگر ترموستات در درجه حرارتی زیادتر از حد مجاز و تنظیم شده باز شود یا به علت نقص باز شود درجه حرارت موتور ناگهانی افزایش می یابد چنانچه در درجه حرارت زیاد کار کند احتمال جوش امدن اب از دستگاه خنک کننده بسیار زیاد خواهد بود جوش امدن اب بتدا در فشار کم و درست ورودی پمپ اب اتفاق می افتد در چنین حالتی مجرای اب در اثر بخار مسدود یا به عبارت دیگر وضعیت قفل بخار در ستگاه خنک کننده موتور ایجاد خواهد شد قطعات فلزی موتور قابلیت تحمل درجه حرارت 138تا 149در جه سانتیگراد را دارند در این درجه حرارت روغن موتور شروع به شل شدن می کند و در وضعیت جوش امدن درجه حرارت موتور به 371تا 482درجه سانتیگرا:د افزایش می یابد این میزان درجه حرارت می تواند سوپاپ های دود و کاسه نمدها را از وضعیت اصلی خود خارج کند یا ممکن است انها را بسوزاند . در این حالت انفجار زود رس و روغن سوزی نیز اتفاق می افتد و گیر پاژ و خرابی کامل موتور دور از انتظار نخواهد بود به همین دلیل است که ترموستات طراحی و ساخته شده است. ترموستات دقیق و سالم باید شرایط زیر را داشته باشد . -1در محدوده درجه حرارت تنظیم شده شروع به باز شدن کند. -2در درجه حرارت تنظیم شده کامال باز شود. -3حداکثر مقدار اب سیستم خنک کننده از طریق ان به رادیاتور جریان یابد. -4پس از بسته شدن جریان اب رادیاتور بیشتر از مقدار مجاز نباشد . واترپمپ پمپ اب را از پایین ادیاتور کشیده بعد ازعبور دادن ان از مجاری اب موتوربه باالی رادیاتور رسانده این پمپ در قسمت جلوی موتور و پایین تر از پولی پروانه روی موتور نصب می شود ونیروی خود را از موتور بوسیله تسمه می گیرد. پروانه خنک کن پروانه با سرعت متغییر :بعضی از پروانه ها را از نوع کالچ هیدرولیکی میسازند که حاوی روغن سلیکونی میباشند .در ا:ین روش چرخش پولی به روغن نیروی جنبشی داده وروغن پروانه را میگرداند .یعنی کوپلینگ محرک پروانه روغن سیلیکون است. انواع پروانه های هیدرول:یکی -1پروانه سرعت متغیر با ورقه بی متال -2پروانه سرعت متغیر با بی متال مارپیچی -3پروانه قابل انعطاف پروانه سرعت متغیر با ورقه بی متال در این سیستم یک نوار بی متال ویک پیستون کنترل کوچک بکار رفته است.وظیفه پیستون کنترل نمودن روغن ورودی به کالچ میباشد .بی متال در موقعی که درجه حرارت محیط کم است بطرف خارج خم می شود و در نتیجه اجازه میدهد پیستون کنترل حرکت زیادتری به طرف خارج انجام دهد.که با حرکت بیشتر پیستون بخارج روغن از محفظه کالچ به مخزن بازگشت کرده و در اثر کمبود روغن کوپلینگ پروانه با سرعت اهسته تری میچرخد. پروانه سرعت متغیربا بی متال خارجی در این روش یک فلز بی متال فنری بکار رفته است .در موقع گرم و سرد شدن موتور فنر بی متال تغییر حالت داده و پیستون کنترل روغن کوپلینگ را حرکت میدهد .بقیه حالت کارا:ین سیستم مانند نوع اول است. پروانه قابل انعطاف: پره های پروانه قابل انعطاف را توری میسازند که در سرعت های زیاد تغیر زاویه داده و مکش را بیشتر انجام میدهد. انواع سیستم خنک کننده .Iسیستم مدار بسته ( تحت فشار) .IIسیستم مدار باز( بدون فشار) سیستم مدار بسته همانطور که می دانید برای باال بردن دمای جوش مایعات از جمله اب میتوانید فشار ان را افزایش داد. در این سیستم جهت افزایش دمای جوش مایع سیستم خنک کننده از درب رادیاتوربا فشار باال استفاده می شود.در این سیستم یک منبع انبساط برای جمع اوری مایع اضافی سر ریزشده از رادیاتور در زمان گرم شدن موتور تعبیه شده است در طی گرم شدن موتوراب رادیاتور افزایش حجم می یابد و به این منبع منتقل میشود.با کاهش دما و کاهش فشار مایع به مداربر می گردد. سیستم مدار باز دراین سیستم بر خالف سیستم مدار بسته منبع انبسا ط استفاده نشده است وفقط به افزا یش فشار سیستم خنک کننده اکتفا شده است .در این سیستم به منظور جلوگیری ازایجاد خال پس از سرد شدن موتور یک سوپاپ درون درب رادیاتور تعبیه شده است .با افزایش دما مایع سیستم خنک کننده اضافی از طریق یک لوله پالستیکی به بیرون ازرادیاتور منتقل میشود و درزمان سردشدن موتور هوای محیط خارج به داخل رادیاتور منتقل میشود. در صورت خرابی سوپاپ عملیات فوق مختل شده و باعث جوش اوردن وهمچنین کاهش مایع درون سیستم شده. مایع سیستم خنک کننده این مایع مخلوطی از اب خالص ومایع ضد یخ است درصد اختالط انها بستگی به درجه حرارت محیط دارد. خواص مایع ضد یخ .Iجلوگیری از خوردگی ورسوب زدایی در سیستم خنک کننده. .IIکاهش نقطه انجماد و افزایش نقطه جوش مایع سیستم خنک کننده. درب راد یاتور درب رادیاتور از یک فنر و تعدادی واشر اب بندی تشکیل شده است. خواص استفاده فنر در درب رادیاتور .1جلوگیری از خروج مایع سیستم خنک کننده از دا:خل رادیاتوردر اثر افزایش دمای اب .2ایجاد فشار نسبی در سیستم خنک کننده جهت افزایش دمای نقطه جوش ب)دستگاه خنک کننده هوایی دراین سیستم خنک کاری به وسیله تماس هوای بیرون بابدنه سیلندر انجام می گرددومانندانواع موتورسیکلت هاکه دارا:ی پره های برای تماس بیشتر هوابابدنه سیلندر وسرسیلندر می باشد. دستگاه روغن ک:اری دستگاه روغن کاری دستگاه روغنكاری كلیه قطعات متحرك راكه با هم درگیر هستند را روغنكاری می نماید. اعمال روغنكاری در موتور بشرح ذیل می باشد: الف) جلوگیری ازاصطكاك دوقطعه فلزی كه بر روی هم درحال گردش وحركت می باشند. ب ) عمل نظافت وشستشوی فاصله بین قطعات یعنی اگر درضمن كار موتور گردوخاك ویاماسه ازطریق صافی هوای كاربراتوروارد موتور شود آن راشسته وتمیز می نماید. ج ) ضمن گردش در بین قطعات حرارت آنها راگرفته وخنك می نماید وبه عمل دستگاه خنك كننده كمك می كند. قطعات دستگاه روغنكاری الف) پمپ روغن ب ) فشارسنج ج )صافی پمپ روغن د )صافی یافیلترروغن ه )كانال:های روغن الف ) پمپ روغن: پمپ روغن ممكن است باتوجه به نوع موتورها در داخل یاخارج از كارتر(مخزنی ازجنس فوالد نرم) نصب گردد ومعموال دنده آن بطور مستقیم یا غیر مستقیم بامیل دلكو یابه وسیله دنده مورب میل سوپاپ می چرخد.درنتیجه روغن را تخلیه كرده وبه كانالهای روغن می رساند. ب ) فشار سنج روغن: بطور كلی دونوع اندازه گیری را انجام می دهد.یكی فشار روغن رادرداخل دستگاه روغنكاری نشان می دهد ودیگری سطح روغن رادرداخل كارتر تعیین می كند .فشار سنج روغن درداخل داشبورت نصب می شود .سطح روغن درداخل كارتر به وسیله خط كش (گیج ) روغن مشخص می گردد. ج ) صافی پمپ روغن: موقعی كه روغن از كارتر وارد پمپ می شود ،از صافی مربوطه عبور نموده جنانچه مواد خارجی درداخل آن باشد .تصفیه شده ومواد خارجی رادرداخل كارترباقی می گذارد. د ) صافی روغن یا فیلتر : فیلتر روغن در مدار روغن بعد از پمپ قرار گرفته وروغنی كه ازآن عبور می نمایدتمیز كرده وبه كارتر برمی گرداند. ه ) كانال های روغن : دراكثر موتورها پس از اینكه روغن از پمپ رانده شده واردكانال سراسری می شودواز آنجا به سه قسمت :فشار سنج روغن ،یاتاقانهای ثابت ومتحرك ومیل لنگ وانگشتی ویاتاقانهای میل سوپاپ وصافی (فیلتر ) روغن راه می یابد. روغن موتور : روغنی است كه غل:ظت آن بستگی به درجه روغن دارد .معموال در زمستان ا:زروغن های رقیق شماره (10ـ )20و در تابستان به علت گرما و رقیق شدن از روغنهای غلیظ تر (از شماره باالتر) استفاده می كنند (30ـ40ـ )50توجه داشته باشید كه فقط از روغن استاندارد و توصیه شده استفاده نمایید. ‏مخزن (کارتر): کارتر ،مخزني بي شکل است که براي نگهداري روغن به زير بدنه موتور پيچ مي شود .ميل لنگ در فضاي اين ظرف مي گردد ،زهکش و پمپ روغن نيز در آن جاي مي گيرد .براي ريختن روغن در يک ظرف از سوراخي استفاده مي شود که بر سر درپوش سرسيلندر درآورده شده و با درپوشي بسته شده است .روي بدنه موتور ،فيلتر ساده اي نصب مي شود که با فضاي ا:ين مخزن در ارتباط است آن را نفس کش کارتر نامند .بخار روغن پس از تصفيه در اين فيلتر به صافي هوا هدايت مي گردد يا به درون سيلندر موتور مکيده شده و بسوزد .اين کار براي حفظ محيط زيست ضروري است. خوا:ص و وظایف روغن: -1هنگام استارت زدن از خود مقاومت نشان نداده یعنی تقریبا ً دارای ویسکوزیته ثابتی است. -2روغنکاری کامل کلیه قطعات و جلوگیری از فرسایش قطعات در شرایط مختلف کار موتور -3کاهش اصطکاک قطعات موتور -4کربن و اسیدهای حاصل ا:ز احتراق را در خود حل نموده و در نتیجه به قطعات صدمهای نرسد. -5شستشوی کلیه قطعات و رسوب زدائی آنها ذرات خارجی را در خود بصورت معلق نگه دارد. -6آب بندی بین قطعات یعنی فواصل خال:ی را پر نموده و آب بندی رینگ ،پیستون و سیلندر را کامل تر می کند و مانع از عبور کمپرس به داخل کارتر شود. -7جلوگیری از زنگ زدگی کلیه قطعات داخل موتور بعلت بوجود آوردن آبی که بر اثر احتراق بوجود میآید .میدانیم از احتراق ناقص یک لیتر بنزین بیش از یک لیتر آب بوجود میآید که مقدار کمی از آن از طریق رینگها و سیلندر وارد روغن میگردد. -8خنک کردن کلیه قطعات داخل موتور -9کف نکردن هنگام کار موتور و تالطم در کارتر در غیر اینصورت در کانالها ایجاد حباب نموده و سیستم روغنکاری را دچار اشکال میسازد .بهمین علت موادی بنام ضد کف به روغن اضافه می کنند. دستگاه انتقال نیرو آشنایی با دستگاه انتقال نیرو ( انتقال حرکت به چرخها) در خودرو دستگاههائی الزم است تا نیروی تولید شده موتور را به چرخها منتقل نموده و خودرو را به حرکت درآورد و یا در موقع توقفهای کوتاه نیروی موتور را ازچرخها قطع نماید .برای انتقال نیروی موتور به چرخها ،بین موتور و چرخها دستگاه مختلفی به نام دستگاههای انتقال نیرو واقع شده است. دستگاههای انتقال نیرو شامل دستگاهها و قطعاتی هستند که بین موتور و چرخها قرار گرفته و نیروی حاصله موتور را پس از تغییر و تبدیل به چرخها منتقل :و سبب حرکت خودرو می گردند. محور حرکت بستگی به سیستم خودرو ممکن است در چرخهای عقب و یا چرخهای جلو قرار گرفته باشد. دستگاه انتقال به ترتیب بعد از موتور عبارتند از: -1دستگاه کالچ -2دستگاه جعبه دنده -3میلهای گاردان و قفلهای گاردان -4محورها (گرداننده های نهائی دیفرانسیل ،میل پلوسها) -1کالچ الچ (به انگلیسی )Clutch :نام یکی ازقطعات خودرواست. ِکِالچ ریشه لغوی کالچ یک کلمه انگلیسی است و به معنی اتصال است .لیکن معنی مصطلح آن به وسیله‌ای اتالق می‌گردد که عمل اتصال یا قطع کردن را انجام می‌دهد. کالچ دستگاهی است که به وسیله آن راننده هر زمان که بخواهد می‌تواند موتوررا از جعبه دنده جدا نماید ،یعنی موتور بچرخد بدون ا:ینکه دنده‌ها در جعبه‌دنده بچرخند و در نتیجه خودرو حرکت نماید. کاربرد کالچ در مواقع تعویض دنده یا متوقف کردن خودرو است آن هم برای اینکه موتور خاموش نشود.دستگاه کالچ به وسیله پدال کالچ که زیر پلی چپ راننده قرار گرفته بکار می‌افتد .برای بکار ا:نداختن کالچ ،راننده می‌بایست با پای چپ پدال کالچ را تا انتها فشار بدهد.به هنگام حرکت دادن خودرو پس از آنکه دنده یک شده شد ،بایستی پا خیلی آرام از روی پدال کالچ برداشته شود تا از جستن خودرو به جلو جلوگیری شود.به حالتی که کالچ گرفته می‌شود حالت خالصی و به حالتی که کالچ رها می‌شود حالت درگیر شدن کالچ گفته می‌شود. به طور کلی کالچ وظیفه دارد: - 1انتقال قدرت مطمئن بدون لرزش وبوکسباد خود دستگاه کالچ -2سبک بودن تا در مقابل دور موتور دور کافی داشته باشد. و قطعات آن عبارت است از: -1صفحه کالچ -2دیسک کالچ -3پدال -4دوشاخه کالچ -5بلبرینگ کالچ نحوه عمل دستگاه کالچ: توسط فشار پای راننده به پدال کالچ نیروی وارده از طریق اهرم بندی یا فشار هیدرولیکی به دو شاخه کالچ و سپس به آسیابک یا خورشیدی دیسک منتقل شده و در نتیجه صفحه فشار دهنده به عقب کشیده شده و صفحه کالچ از فالیویل جدا و در نتیجه انتقال نیروی موتور از گیربکس قطع می شود و با رها کردن مجدد پدال کالچ فنرهای صفحه فشار دهنده دیسک ،صفحه کالچ را مجدداً به فالیویل محکم چسبانده و در نتیجه نیروی موتور انتقال پیدا می کند. نگهداری سیستم کالچ : مفصل بندیهاوگریس خورآن بایدبه موقع گریس کاری شود ومیزان خالصی کالچ اندازه باشد. بازدید از عمل کالچ از نظر بکسباد کردن ،صداکردن ،ارتعاش یا لرزش و لق بودن اهرم بندیها وترک خوردگی یا شکستگی باید امتحان شود و درصورت وجود معایب به موقع به تعمیرگاه مراجعه شود. پس از هر 8000کیلومتر و یا هر سه ماه ،هر کدام که زودتر اتفاق بیفتد ،سطح مایع داخل مخزن ذخیره ای که در باالی پمپ کالچ واقع شده ا:ست را نگاه کنید .سطح مایع مخزن باالی پمپ ترمز را نیز ببینید .اگر سطح مایع کمی پایین است آن را پر کنید ولی ا:گر سطح مایع به مقدار خیلی زیادی افت کرده است ،احتماالً سیستم دارای نشتی است .اگر نشتی وجود داشت ، کارهای الزم را انجام دهید .درپوش مخزن ذخیره را تمیز و سوراخ هواکش واقع روی درپوش را کامالً بازکنید. عیوب کالچ ،نحوه تشخیص ورفع آنها : معموالً عیب عمده ای که در سیستم کالچ به وجود می آید یکی فرسایش سریعتر از حد طبیعی زغال کالچ و تمام شدن آن و دیگری فرسایش لنت (صفحه کالچ) است. - 1عیب اول در اثر نیم کالچ گرفتن زیاد و استفاده بی مورد از پدال و قرار دادن پا روی آن ناشی می شود .عیب دوم در اثر فرسایش بیش از حد طبیعی صفحه کالچ شروع می شود و با بکسباد کردن کالچ آشکار می گردد .یعنی در این حالت موتور با سرعت طبیعی می چرخد اما خودرو به طور مناسب شتاب نمی گیرد و در سرباالیی ها حرکت آن آهسته می شود. - 2اشکال در آزاد شدن صفحه کالچ هنگامی که پدال کامال فشرده است .این اشکال ممکن است به واسطه یک یا چند عامل مختلف باشد .از نشانه ها یا عالئم این اشکال جا نرفتن یا مشکل جا رفتن دنده ها است هنگامی که خودرو ایستاده و موتور روشن است و همچنین هنگامی که دنده جا می رود همراه با صدا و تکان خودرو است. -3گاهی اوقات ممکن است هم زغال کالچ و هم صفحه کالچ همراه با هم فرسوده شده باشند .از نشانه های این عیب ایجاد صدای نا متعارف هنگام فشار دادن پدال کالچ است و در این حالت نیز پیاده کردن کالچ ضروری است. -4عیب دیگر کالچ لرزش خودرو است .این لرزش مخصوصا ً هنگامی که پا از روی پدال برداشته می شود و موتور و جعبه دنده در گیر می شوند قابل مالحظه تر می شود .هر چند که با کالچ گرفتن امکان دارد لرزش خودرو مشهود تر شود با این وجود ممکن است عیب اصلی از کالچ نباشد. -2دستگاه جعبه دنده جعبه دنده برروی خودرو بالفاصله بعد از کالچ واقع شده و نیرو را :ازکالچ گرفته وبه محورها و یا سایر قسمتهای دستگاه انتقال می رساند .جعبه دنده قادر است مانند کالچ نیروی موتور را قطع و وصل نماید و همچنین می تواند دور و قدرت موتور را به قدرت و سرعتهای مختلف تنظیم نماید .راننده خودرو به کمک دسته دنده می تواند در وضعیتهای مختلف سرعت و قدرت الزم رابه چرخها بدهد (دنده های 1و2و3و ) ...وجعبه دنده قادر است جهت حرکت خودرو را تغییر داده تا مواقعی که الزم است خودروبه طرف عقب حرکت نماید. تعویض دنده معکوس: هنگامیکه مجبور هستید در ترافیک سنگین سرعت خودرو را کاهش دهید و یا در سر باالیی ها رانندگی کنید ،قبل از آنکه به موتور فشار آید ،از دنده معکوس مناسب استفاده کنید.دنده معکوس احتمال :ریپ زدن موتور را کاهش داده و برای افزایش سرعت ،شتاب بهتری به خودرو می دهد. نگهداری جعبه دنده: دسته دنده درمحل :دنده های مختلف به طرز صحیح قرارداده شود .حداکثر سرعت مجاز در هر دنده رعایت شود .دنده صحیح در شرایط رانندگی انتخاب شود.خودرو زیادتر از ظرفیت بارگیری نشود از جعبه دنده در غیر از مواقع ضروری به عنوان ترمز استفاده نشود .سطح روغن و نوع روغن کنترل شود .عالوه بر بررسی سطح روغن جعبه دنده که باید پس از هر 8000کیلومتر انجام دهید کارخانه سازنده توصیه کرده است که برای خودرو نو پس از 800وپس از آن هر 50000کیلومتر روغن جعبه دنده را عوض کنید .برای بررسی سطح روغن جعبه دنده باید خودرو را روی سطح افقی قرار دهید و پیچ ریختن و بررسی روغن جعبه دنده را که در طرف راست پوسته آن قرار گرفته است ،باز کنید .در صورت پایین بودن سطح روغن ،آنقدر به آن واسکازین با مشخصات صحیح ا:ضافه کنید تا اینکه سرازیر شود .برای دیدن این حالت در هوای سرد ممکن است کمی زمان الزم باشد .در چنین حال:ت بیش از اندازه جعبه دنده را از روغن پر نکنید زیرا ممکن است فشار داخلی اضافی که در حین کار به وجود می آید باعث ترکاندن کاسه نمد و یا نشت روغن شود. برای تخلیه وپر کردن مجدد واسکازین جعبه دنده ابتدا خودرو را برای زمان کافی به کار اندازید تا گرمای کافی از موتور به جعبه دنده منتقل شود و واسکازین جعبه دنده را رقیق تر کند .آنگاه خودرو را روی سطح افقی قرار دهید و پیچهای تخلیه و پر کردن واسکازین جعبه دنده را باز کنید. گیربکس اتوماتیک: از مزیت های گیربکس اتوماتیک این است که دنده ها را بطور خودکار تعویض می کند و وظایف راننده را :کاهش می دهد ،در نتیجه او مجبور نخواهد بود در تعویض دنده ها مهارت خاص رانندگی را داشته باشد.در ا:ین نوع سیستم های انتقال قدرت ،متناسب با مقاومت مسیر حرکت ،که به وزن ،سرعت و موقعیت خودرو بستگی دارد ،در مواقع ل:زوم تعویض دنده ها بطور خودکار صورت می گیرد.در جعبه دنده های معمولی سرعت بیش از حد و یا ناهماهنگی بین سرعت چرخها به ویژه اگر راننده غیر ماهر باشد ،به استهالک سریع قطعات خواهد انجامید ،در صورتیکه در جعبه دنده های اتوماتیک راننده تنها به اهرم تغییر وضعیت دنده ها و پدال گاز برای سرعت گیری نیاز دارد .گیربکس های اتوماتیک به مجموعه ای به نام مبدل گشتاور مجهز می باشند .مجموعه نامبرده با روغن کار می کند و دوام کافی دارد .با انتقال حرکت آرام از موتور ،از وارد شدن ضربات ناگهانی به اجزای مسیر انتقال قدرت جلوگیری میکند و در نتیجه تعمیرات را :کاهش میدهد. -3میل گاردان وظیفه میل گاردان انتقال گشتاور پیچشی گیربکس به دیفرانسیل بوده میل گاردان در خودروهای که چرخ های محرک در جل:و وجود دارد به کار نمیرود میل گاردان نیروی پیچشی زیادی تحمل میکند بر طبق قرار داد اکثر اتومبیل های که شامل دستگاه تولید نیرو و دستگاه انتقال قدرت و دستگاه کالچ در جلو می باشند ولی دستگاه محرک واقعی خودرو در عقب واقع است و برای انتقال نیرو به دستگاه محرک در عقب اجزای مخصوصی الزم است که این کار را انجام می دهند که در مهندسی اتومبیل "محور حرکت " نامیده می شود. -1 قفل های میل گاردان قفل :های میل گاردان برای این منظور به کار می رود که انتقال نیرو را با سرعت زا:ویه ای ثابتی انجام دهند .قفل گاردان سبب ا:رتباط محورها به طور قابل انعطاف می شوند تا اجازه انتقال نیرو در وقتیکه زاویه های بین محورها تغییر پیدا کرد را بدهند خرابی جاده و قابلیت انعطاف میله های معلق به ندرت امکان هم محور بودن قفل گاردان وجود دارد یک قفل گاردان نیز ممکن است بین محور زنده و دوک چرخ جلو (پلوس) وجود داشته باشد که می تواند نیرو را به چرخ ها منتقل کند قفل گاردان شامل اجزای زیر است : .Iمفصل هوک :قفل گاردانی که خیلی متداول است به نام مفصل هوک :نامیده می شود این قفل اولین مورد استعمال در محورهای حرکت خودرو بوده ا:ست و متدا:ول بوده است به طور زوجی مورداستفاده واقع می شوند به علت این که در مورد چرخ های جلو محرک باشند به کار بردن مفصل هوک حجم زیادی را اشغال خواهد کرد در این مورد مفصل مخصوص سرعت ثابت که کوچکتر است به کار می برند . -IIمفصلمخصوصس::رعتث:::ابت :ا:ینمفصلخیلیمتداولا:ستچ:ونا:جزا:یارتع:اشب:::ه :چ:رخ ها میدهد مفصلمخصوصح:رک:تزاویه :ا:یعضو محرکرا طوریجهتمیدهد ک:::ه :عضو ب:::ه: ح:رک:تدراورنده :دارا:یهمانس::رعتیب:::اشد ک:::ه :عضو محرکدارد. - 2میل گاردان:میل گاردان برای این در اتومبیل به کار میرود که گشتاور را از فاصله بین دستگاه انتقال نیرو به گردانده نهایی منتقل کند. - 3اتصال کشویی میل گاردان :چون چرخ های عقب در ضمن عبور از چاله ها دارای حرکت عمودی می شوند الزم و ضروری است که وسیله ای برای تغییر دادن طول به میل گاردان در هنگام تغییر وضع چرخ ها وجود داشته باشد این عمل به وسیله اتصال کشویی انجام می شود حال که به طور خالصه عملکرد هر یک از اجزای فوق را درک کردید به بررسی کلی هر یک از انها می پردازیم. توضیحات جامع در مورد میل گاردان • میل گاردان میله ای فوالدی تا اندازه ای قطور و بسیار محکم و کامال صاف و راست می باشد که نیروی گیربکس را به دیفرانسیل منتقل می کند چون گیربکس با دیفرانسیل فاصله دارد و از طرف دیگر در یک سطح مساوی قرار ندارند با باال و پایین رفتن چرخ های عقب .دیفرانسیل هم باال و پایین میرود به همین جهت و برای این که اسیبی به میل گاردان نرسد در دو سر میل گاردان دو عدد چهارشاخه که یک سر ان به شفت گیربکس و سر دیگر ان به دنده پیستون دیفرانسیل وصل شده که این مجموعه را میل گاردان و قفل های گاردان می گویند میل گاردان ممکن است توپر یا تو خالی ساخته شده باشند نوع تو خالی برای موتورهای با کارکرد سنگین ارجعیت دارد چون وزن کمتری دارند و در نتیجه دارای قدرت انتقال گشتاور بیشتری میباشند میله های تو خالی معموال از ل:وله درزدار ساخته می شوند لوله ها که از ورقه های فوالد کم ذغال تهیه می شوند به وسیله الکتریکی یا گاز جوش داده می شوند ایجاد صدا در زیر میل گاردان به خصوص زمانی که گاز را کم می کنیم و یا که به طور ناگهانی روی پدال فشار می دهیم دلیل ان این است که از ناحیه چهار شاخه لقی به وجود امده است به سبب این که موارد فوق و سایر معایب کم تر شود و برای این که از نیروی گریز از مرکز میل گاردان به موقع گردش جلوگیری شود و سعی شده است که در حد امکان میل گاردان را کوتاه تر بسازند .یک مزیت عالی کوتاه بودن میل گاردان این است که از نیروی موتور کاسته نمی شود و به طور کامل به دیفرا:نسیل منتق می گردد و اتومبیل دارای قدرت بیشتری می باشد به همین دلیل در بسیاری از اتومبیل ها دیفرانسیل را در جلو قرار می دهند و البته در بسیاری دیگر اتومبیل ها دارا:ی دو دیفرانسیل می باشند مثل اتومبیل جیپ .خرابی قفل گاردان گیر کردن کشویی گاردان خوردگی بلبرینگ های چهار شاخه گاردان ,تعویض دنده معکوس در دور زیاد و فشار اوردن به اتومبیل در جایی که بکسواد می کند موجب بریدن میل گاردان می شود . میل گاردان و چهار شاخه های ان نیروی موتور از طریق گیربکس توسط میل گاردان به دیفرانسیل منتقل می شود در ضمن به خاطرحرکت به عقب به سمت باال و پایین بعلت فنربندی و پستی و بلندی جاده و لرزش اتومبیل و تغییر فاصله بین گیربکس و دیفرانسیل در دو انتهای میل :گاردان از چهار شاخه و کشویی گاردان استفاده می شود میل گاردان به صورت میله توخالی ساخته و سپس باالنس کرده و مورد استفاده قرار می گیرد قسمت کشویی گاردان به وسیله روغن گیربکس روغن کاری شده و کاسه وچهار شاخه را هنگام نصب از گیربکس پر می کند و در مواردی از گیربکس خور استفاده می شود. انواع میل گاردان میل گاردان را به صورت یک تکه و دو تکه می سازند در اتومبیل هایی که فاصله بین گیربکس و موتور حداکثر 1 /5متر باشد از گاردان یک تکه و بیش از این فاصله از گاردان دو تکه استفاده می شود چون اگر طول گاردان یک تکه زیاد بلند باشد در سرعت زیاد دچار اشکال می شود به همین دلیل از نوع دو تکه استفاده می کنند در میل گاردان دو تکه عالوه بر داشتن چهار شاخه در سر و ته ان و کشویی در جلو در ناحیه وسط دارای بلبرینگ و الستیک ضربه گیر می باشد . معایب میل گاردان خرابی و سائیدگی کاسه ساچمه چهار شاخه هنگام حرکت اولیه و رها کردن کالچ ایجاد تقه می کند و در سرعت زیاد اتاق اتومبیل را به لرزش در می اورد. خرابی و سائیدگی کشویی گاردان هنگام حرکت اتومبیل تولید صدا و هنگام حرکت تولید تقه می کند معموال میل گاردان نیازی به بازرسی و نگهداری به خصوص ندارد و فقط هر چند وقت یک بار باید چهار شاخه گاردان را مورد بررسی قرار داد. کشویی گاردان حرکت اکسل روی فنرها به طور مداوم فاصله بین جعبه دنده و دیفرانسیل را کم می کند بنابراین محور گاردان نیز باید طول خود را کاهش دهد این عمل به وسیله کشویی گاردان امکان پذیر است در ضمن کشویی گاردان در هر 5000کیلومتر بهتر است گریس کاری شود. هزار خار در اتومبیل های اکسل جلو یا اتومبیل های موتور عقب و اکسل عقب گاردان به کار نرفته استو نیروی محرکه از جعبه دنده و دیفرانسیل به چرخ ها منتقل می شود و نیم شفت ها به چهار شاخ مجهزند و به وسیله اتصال های کشویی (هزار خار) به دیفرانسیل متصل هستند گرفتن ضربه های شدید در اکسل جلو یا عقب هنگامی که اتومبیل موتور جلو با اکسل عقب حرکت در میاید ضربه وارده به جعبه دنده به وسیله محور گاردان بلند گرفته می شود بدین ترتیب کمی پیچیده و دوباره به جای اول خود باز می گردد در اتومبیل ای اکسل جلو با موتور و اکسل عقب نیم شفت ها که نیروی محرکه را انتقال می دهند برای پیچیدگی خیلی کوتاه هستند در اینجا عمل ضربه گیر به وسیله چهارشاخ متصل می شود این بوش ها عمل ضربه گیری را انجام می دهند . -4دیفر:انسیل دیفرانسیل یکی ازاعضای سیستم انتقال قدرت می باشددیفرانسیل بعد ازمیل گاردان قرارمی گیردالبته درصورتی که خودرو دارای میل گاردا:ن باشداگر خودرودارای میل گاردان نباشد دیفرانسیل بعد از گیربکس قرارخواهد گرفت و بعد از دیفرانسیل پلوس ها قرار دارند زمانی که یک اتومبیل دور میزند باید چرخی از ان که در طرف خارج پیچ است با سرعت بیشتری نسبت به چرخ دیگر بچرخد اگر بخواهیم بدون ترمز گرفتن بچرخیم و همچنین هنگامی که یک چرخ از روی یک برجستگی عبور می کند باید از چرخ دیگر تندتر بچرخد دیفرانسیل این عمل را امکان پذیرمی کند دیفرانسیل دستگاهی است که نیروی حاصله از موتور را موقعی که وسیله نقلیه به طورمستقیم و در سطح صاف حرکت می کند به طور مساوی بین چرخ های عقب تقسیم می کند ولی موقع دور زدن و یا چپ و را:ست رفتن و هنگام گردش ها یا در دست انداز نیروی موتور را به نسبت احتیاج بین چرخ های عقب تقسیم می نماید قطعات دیفرانسیل در داخل پوسته یا محفظه ای که معموال ان را کله گاوی می گویند قرار دارند در داخل این جعبه که دنده کرانویل و دنده پینیون و چهارهرز گرد کوچک و شش عدد بلبرینگ و دو دنده سر پلوس چرخ ها قرار گرفته اند به طور خالصه می توان گفت که نیروی موتور به وسیله کالچ به جعبه دنده و از گیربکس توسط میل گاردا:ن به دیفرانسیل و از دیفرانسیل به پلوس چرخ ها منتقل و چرخ ها به حرکت در می ایند با گردش میل گاردان دنده پینیون هم می چرخد و چون دنده کرانویل با دنده پینیون درگیر است کرانویل را به حرکت در می اورد و به همراه خود هرز گردها را هم می چرخاند اگر چرخ های اتومبیل در سطح صاف حرکت کنند دنده هرز گرد با دنده های پلوس حرکت و چرخشی ندارد ولی اگر چرخ ها هماهنگی نداشته باشد و اتومبیل در حال دور زدن باشد باید یک چرخ که در زاویه تنگ قرار گرفته است اهسته گردش نماید در این موقع دنده های هرز گرد بر خالف دنده های پلوس به حرکت در ایند و سبب سریع تر گردانیدن یکی از دنده های پلوس می شوند (چرخی که مقاومت کمتری را تحمل می کند)دنده های هرز گرد که تعداد انها دو یا چهار عدد می باشد نقش مهمی در دیفرانسیل دارند کار انها تنظیم دور چرخ در سر پیچ ها می باشد . وظیفه دیفرانسیل عبارتند از : 90 -1درجه تغییر جهت گردش گاردان -2ازدیاد گشتاور -3تعدیل دور چرخ های عقب هنگام دورزدن یا حرکت در میدان. به این معنی که هنگامی که اتومبیل در میدان حرکت می کند چرخ سمت داخل میدان دایره کوچکتری را طی می کند در صورتی که چرخ سمت خارج میدان دایره بزرگ تری را طی می کند نتیجه اینکه یک چرخ خارجی دور بیشتر و چرخ داخلی دور کمتری می زند امکان این تغییر دور وظیفه چرخ دنده های داخلی دیفرانسیل می باشد مثال دیگر هنگامی که چرخ اتومبیل داخل جوی اب یا جدول گیر می کند در صورت حرکت چرخ ها چرخ داخل چاله ثابت ولی چرخ دیگر به سرعت حرکت می کند دیفرانسیل اتومبیل های سواری را به صورت یک پارچه و مفصلی می سازند که نوع یک پارچه ان مثل پیکان و نوع مفصلی ان مثل بنز و بی ام و را میتوان نام برد ولی همگی تقریبا دارای قطعات مشابه یکدیگر می سازند. هوزینگ در دیفرانسیل (کله گاوی) وظیفه اصلی هوزینگ و چرخ دنده داخلی ان تعدیل یا تنظیم دور چرخ ها هنگام دور زدن یا حرکت در میدان ها می باشد هنگامی که اتومبیل به طور مستقیم حرکت می کند چرخ ها چه محرک چه متحرک با دور مساوی دوران می کنند ولی هنگامی که در میدان ها یا مسیر های منحنی شکل چرخ های قوس خارجی میدان مسافت بیشتری طی می کنند و چرخ های قوس داخلی میدان مسافت کمتری را طی می کنند هرگاه هر دو چرخ به کمک یک محور به یکدیگر متصل بودند چرخ ها هنگام دور زدن روی زمین کشیده می شوند و سایش زیاد الستیک و انحراف اتومبیل حتمی خواهد بود به همین دلیل محور محرک را به دو قسمت تقسیم کرده و هر یک را پلوس می نامند بدین ترتیب گردش نامساوی چرخ ها محرک امکان پذیر میشود برا:ی این که بتوان هر دو پلوس را به کمک یک گاردان به حرکت دراورد انها را به کمک "جعبه هوزینگ"به یکدیگر متصل می کنند در دیفرانسیل پینیون کرانویل را بهحرکت در می اورد و بدین ترتیب "هوزینگ" که به کرانویل متصل است به حرکت در می اید در انتهای هر پلوس یک چرخ دنده مخروطی به نام دنده پلوس در جعبه هوزینگ قرار دارد که این دنده ها به کمک دو دنده دیگر که انها را دنده هرز گرد (ساتلیت) می گویند به یگدیگر مربوط می سازد دنده های هرز گرد روی محور خود ازاد هستند و می توانند در مواقع لزوم حول ان دوران نمایند مسیرانتقال نیرو از جمله هوزینگ به محور دنده ها هرز گرد و از انها به دنده های پلوس و باالخره به پلوس ها و چرخ صورت می گیرد هنگام حرکت مستقیم پلوس ها ودر نتیجه هر دو چرخ دارای دور یکسان هستند هرز گردها حول خود دورا:ن ندارند و همراه جعبه هوزینگ به حرکت گردشی خود ادامه می دهند و عمل اتصال :بین پلوس ها جعبه دنده هوزینگ به حرکت گردشی خود ادا:مه می دهند و عمل اتصال بین پل:وس و جعبه هوزینگ انجام می دهند و در نتیجه فقط انتقال نیرو به دنده پلوس را :انجام می دهند . -5دنده پلوس -3دنده پلوس -4هرز گرد -2واشر مسی -1هوزینگ -6کرا:نویل هنگام طی مسیر منحنی یا دور زدن چرخ داخلی چون مسیر کوتاه تری را طی می کند باید دور کمتری نسبت به چرخ خارجی بزند در این حال هرز گرد مربوط به دنده پلوس چون نمی تواند تمامی دنده را دور جعبه دنده هوزینگ منتقل کند سرعتش کم می شود و در نتیجه روی ان لغزیده و بنابراین حول محور خود به دوران در می ایند این حرکت اضافی به دنده پلوس دیگر منتقل شده و انرا با دور بیشتری می گرداند چرخ خارجی دور بیشتری و مسافت بیشتری را طی می کند دنده هرز گرد تنها هنگامی طی مسیرهای منحنی یا دور زدن عمل نمی کند بلکه در مواقعی که به نحوی اصطکاک :بین دو چرخ متفاوت باشد یا بار یکی از الستیکها از دیگری کمتر باشد وارد عمل می گردد هرگاه مثال چرخی در سطح متفاوت زمین یخ زده قرار گیرد و چرخ دیگر در سطح خشک دراین حال چرخ با اصطکاک کم تا دو برابر دور جعبه هوزینگ می گردد در حالی که چرخ دیگر حرکتی ندارد و در این حال وسیله نقلیه قدرت حرکت را نخواهد داشت زیرا نیروی اصطکاک موجود در چرخ در حال بکسواد کافی برای اتومبیل :نیست برای این گونه موارد در بعضی از وسایل نقلیه سنگین ازقفل کن دیفرانسیل استفاده می کنند قفل کن دیفرانسیل دو پلوس را با یکدیگر یک پارچه می کند واتومبیل را در مکان برفی و غیره ممکن می سازد . -5میل پلوس وظیفه منتقل کردن حرکت قدرتی دیفرانسیل به چرخ ها به عهده میل پلوس است که دارای یک سر هزار خاری است که درون دنده پلوس قرار می گیرند ودرسر دیگر دا:رای رزوه که به مهره پلوس بسته می شود. -6چرخ ها نیروی انتقالی ازموتوررابه زمین منتقل می کنند وباتوجه به اصطکاکی که با سطح زمین دارند اتومبیل را به حرکت درمی آورند. دستگاه هدایت فرمان وخودرو دستگاه هدایت فرمان اتومبیل قدرت تولیدی موتور توسط دستگاه های متفاوتی به چرخها می رسدحال بایدسیستمی باشد که به راننده امکان بدهد تا اتومبیل دارای حرکت وقدرت راازبهترین مسیر جاده هدایت نماید که این سیستم راسیستم هدایت یا فرمان اتومبیل می گویند.وازقسمت های زیر تشکیل شده است: -1غربالک فرمان -2جعبه دنده فرمان -3میل :وسط فرمان -4اهرم فرمان -5میل فرمان -6 بازوی هزار خاری سیستم فرمان انواع گوناگونی دارد از جمله :سیستم فرمان مکانیکی(دنده شانه ای و پینیون)،هیدرولیکی والکتریکی . دستگاه ترمز دستگاه ترمز برای ایستادن وکم کردن سرعت خودرو ازسیستمی به نام سیستم ترمز استفاده می شود که براساس اصطحکاک :یک جسم ثابت با چرخ که درحالت چرخش وحرکت می باشد حالت ترمز ایجاد می شود که قطعات اصلی سیستم ترمزبه شرح زیر می باشد -1:پدال -2بوستر -3سیلندر اصلی ترمز -4مخزن روغن ترمز -5ترمز دستی -6لوله های ارتباطی -7دیسک وکاسه چرخ -8لنت ترمز (به روسی )тормоз :ابزاری است برای بازداشتن یک وسیله ازحرکت .این واژه از زبان روسی وارد زبان پارسی شده است. گونه‌های ترمز: ترمز ای بی اس ( ABS(Anti lock Brake Systemبه معنی سیستم ضد قفل ترمز ومعمولی ترمز در خودروها به چند صورت وجود دارد -۱ترمزهای سیمی -۲ترمزهای هیدرولیکی -۳ ترمزهای پنوماتیکی /ترمزهای سیمی در خودروها کاربرد زیادی ندارند و در ترمز دستی خودرو کاربرد دارند نوع هیدرولیکی بیشترین کاربرد رادارد و رایج‌ترین ترمز مورد استفاده در خودروهای سبک وسنگین می‌باشد ترمزهای پنوماتیکی در خودروهای سنگین بکار می‌رود و به وسیل ٔه فشار هوا عمل ترمز گیری صورت میپذ یرد //طرز کار کلی ترمزهای هیدرولیکی به این صورت ا:ست که بر اثر فشار وارده به پدال ترمز به وسیل ٔه اهرم بندی نیرو به پمپ اولی ٔه روغن وارد شده و پیستون موجود در پمپ روغن مقابل خود رابافشار به داخل لوله‌ها می‌فرستد و روغن به دا:خل دستگاه ترمز می‌رود و دستگاه ترمز با توجه به نوع خود که ممکن است کاسه‌ای یا دیسکی باشد عمل ترمز گیری راانجام می‌دهد. قطعات تشکیل دهنده ترمز: -1پدا:ل :جهت انتقال :نیروی پای راننده به روغن موجود در سیلندر ا:ولیه. - 2بوستر :جهت زیاد کردن نیروی پای راننده وکمک کردن به نیروی اعمالی پای راننده به سیل:ندر وپیستون باالیی. - 3سیلندر اصلی ترمز :جهت انتقال نیروی پای راننده ونیروی بوستر به روغن موجود در لوله های ارتباطی. -4باک ذخیره روغن :چهت ذخیره کردن روغن برای جبران کمبود روغن سیلندر ولوله های ارتباطی . -5ترمز دستی :برای حالت ایست اتومبیل و خارج شدن از اتومبیل به کار گرفته می شود. -6لوله های ارتباطی: جهت ا:نتقال نیرو به وسیل:ه روغن ا:ز پدال ترمز به چرخ ها .کار کلی به این صورت است که بعد از فشار دادن پدال ترمز روغن توسط سیلندر وپیستون زیر پدال به داخل لوله های ارتباطی حرکت کرده وبه پیستون داخل چرخ می رسد که وقتی پیستون داخل چرخ از هم باز شد کفشک های ترمز ا:ز هم باز شده وکاسه چرخ ودر نتیجه چرخ ها را ثابت نگه می دارد. -7دیسک وکاسه چرخ :که به چرخ ها متصل است وبا در گیر شدن لنت باآن باعث متوقف شدن اتومبیل می گردد. -8لنت :که با دیسک درگیر شده ونیروی دریافتی توسط پدال را به آنها منتق می کندوباعث ایجاد اصطحکاک و در نهایت توقف اتومبیل :می شود. دستگاه تعلیق شاسی در یک تعریف ،شاسی شامل سازه شاسی و متعلقات آن شامل قاب و فنرهای تحمل‌کننده بار، مکانیزم فرمان ،ترمزها ،موتور و سیستم انتقال قدرت یا مکانیزم‌های انتقال قدرت به چرخ‌ها است. در تعریف دیگر در یک خودرو اگر قسمت‌های مولد قدرت ،انتقال قدرت و دستگاه‌های ال:کتریکی جدا شوند ،هر آنچه باقی بماند شاسی و بدنه نامیده می‌شود. در تعریفی دیگر ،شاسی ،اسکلتی است که زنجیره انتقال قدرت ،سیستم هدایت و کنترل و بدنه را در کنار یکدیگر نگه می‌دارد .در هر حال ،صلبیت شاسی باید به گونه‌ای باشد که موقعیت قطعات و تجهیزات سوار بر آن نسبت به یکدیگر تغییر نكند و تغییر شکل آن در اثر بارهای اینرسی و عکس‌العمل‌ها کمترین مقدار باشد. به طور كلي سه تركيب از شاسي وجود دارد: .Iساختار سه جزئي :اين ساختار اغلب در خودرو‌هاي بزرگ و خودروهاي تجاري بكار رفته است .در اين ساختار خودرو از سه جزء اصلي شاسی ،اسکلت اصلی و ورق‌های بیرونی تشکیل شده است .بارهاي اصلي در اين طرح ،توسط مقاطع مناسب كفي بدنه حمل شده و .Iسپرهاي جلو و عقب خودرو بعداً به شاسي متصل مي‌شوند .در این‌گونه شاسی‌ها که بیشتر در خودروهای سنگین و نیمه سنگین و بعضی خودروهای سبک استفاده می‌شود ،کابین به صورت جداگانه بر روی شاسی سوار می‌شود .در این حالت ،شاسی به اندازه کافی صلب ساخته می‌شود تا بتواند بارهای ناشی از اجزاء و قطعات را تحمل کند. .IIساختار دوجزئي‌ :در اين ساختار ،اسكلت اصلي و ورق‌هاي بيروني ،يك ساختار يكپارچه تشكيل مي‌دهند .به این ترتيب سازه خودرو متشكل از دو جزء اصلي بدنه و شاسي است. .IIIساختار واحد يا يكپاچه :در اغلب خودروها ،سه جزء باال در يك ساختار واحد گنجانده شده که به يكديگر متصل هستند .در اين حالت ،بار اصلي توسط تمامي مقاطع قوطي شكل بدنه با سختي پيچشي و خمشي مناسب حمل مي‌شود .از جمله مهمترین مزیت‌های این‌گونه از شاسی‌ها ،وزن کم در مقابل سختی زیاد و امنیت بیشتر در تصادفات است و توسط جذب‌کننده‌های انرژی به کار رفته در کل سازه ،می‌توان در هنگام برخورد ،میزان شتاب وارده به بدن سرنشینان خودرو را به میزان قابل مالحظه‌ای پایین آورد .از اين ساختار بيشتر در انواع خودروهاي سواری ،اسپرت و خودروهاي باگي () Buggyاستفاده مي‌شود .با اين تفاوت كه انواع پروفيل‌هايي كه در ساختار آنها استفاده مي‌شود ،متفاوت است .مثالً در انواع خودروهاي سواري از پروفيل‌هاي ورقي يا پروفيل‌هاي باز استفاده مي‌شود ولي در خودرو‌هاي باگي از پروفيل‌هاي مقطع بسته استفاده مي‌شود. از ميان ساختار‌هاي فوق ،ساختار يكپارچه با توجه به برتري‌هاي زير براي خودروهاي سواري شهري بیشتر مورد استقبال قرار می‌گیرد و مزایای زیرا را در بر دارد: -1استفاده موثر از مواد و در نتيجه كاهش وزن و افزايش سختي نسبت به وزن. -2پايين‌تر بودن هزينه توليد ،ابزار و قيد و بن:د با حذف تجهیزات :مورد نياز براي سوراخكاري شاسي و كار روي ورق و تير. -3حذف امكان جابه‌جايي بدنه و شاسي نسبت به يكديگر و آسيب‌هاي احتمالی در اين زمينه. - 4مناسب بودن براي خودروهاي كم ارتفاع و خودروهاي با ارتفاع كفي پايين. -5ايمني بهتر بدنه در تصادفات ،به دليل وزن كمتر و افزايش نسبت :است:حكام به وزن. فرم‌هاي متداول شاسی ،عبارتند از: .Iشاسي نردباني ))Ladder frame .IIشاسي مركزي ) )Central .IIIشاسي ضربدري ) )X .IVشاسي محيطي ) )perimeter frame .Vفرم‌هاي ديگر شاسي را مي‌توان مت:علق به يك يا تركيبي از گونه‌هاي باال دانست .همچنين شاسي نردباني را نيز مي‌توان به گونه‌اي شاسي محيطي يا تركيبی دانست ،چون عمالً محيط بدنه را دور مي‌زند و فضاي ميان آن كامالً قابل استفاده است. .VIکاربرد دستگاه تعليق الف) وزن خودرو را بين هردو محور بطور مساوي تقسيم مي کند. ب) ضربه هاي جاده را به طورمساوي روي چرخها منتقل مي کند .:بنابراين هر دو فنرضربه هاي جاده را گرفته و به دو قسمت :مساوي تقسيم مي نمايند. قسمت‌هاي مختلف دست:گاه تعليق قسمت‌هاي مختلف دستگاه تعليق عبارتند از :محورها(اکسلها) ،فنرها و کمک فنرها. اکسل‌ها دو نوعند :اکسل جلو و اکسل عقب. فنرها :فنرهادر اتومبيلها براي از بين بردن ارتعاشات و تکانهائي است که بر اثر برخورد چرخها باپستي و بلنديها و دست اندازها ايجاد مي شود و بين شاسي و محور و چرخها سوار مي شوند. چرخها :شاسي اتومبيل که همه قطعات روي آن قرار دارد توسط اکسل :جلو و عقب روي چرخها قرار گرفته و حرکت چرخها اتومبيل را به جلو مي برد .چرخهاي جلو عالوه بر حرکت دوراني، توسط فرمان اتومبيل در اختيار راننده هستند.به مجموعه وسائل :حرکتي ،ترمز و الستيک چرخ گفته مي شود. الستيکها :الستيکها براي از بين بردن نوساناتي است که در اتومبيلها در اثر پستي و بلندي و موانع جاده توليد مي شود .و بردو نوع هستند: -1توپر:توپر در وسايل :نقليه کندرو استفاده مي گردد. -2توخالي و تيوپ دار نگهداري الستيک :نگهداري الستيک شامل اعمالي است که بايد بطور مرتب انجام شود تا اطمينان حاصل گردد .اين اعمال :عبارتند از: الف) فشارباد هر تاير بايد با باد مخص:وص کار کند .معموال اندازه باد هر تاير روي بدنه خودرو نوشته مي شود. براي سنجيدن باد تاير بايد از درجه باد استفاده نمود و هرگز نبايد با چشم حدس زد. الستيک کم باد و يا الستيکي که بيش از اندازه باد داشته باشد خطرناک بوده و عمر الستيک را کم مي کند .اگر باد زياد داشته باشد بطور نامنظم سائيده شده و خاصيت ارتجاعي خود را از دست مي دهد. فشار کمتر از حد معمول الست:يکها عواقب زير را در پي دارد : -1سائيدگي و فرسودگي الستيکها -2عدم کارکرد :دقيق آنها -3افزايش مصرف بنزين -4باعث مي‌شود تا لبه بر آمده کنار رينگ ،فاقد آب بندي الزم باشد و فشار بيش از حد باعث کج شدن رينگ و جد:ا شدن الستيک از رينگ مي گردد.: در صورتيکه فشار باد الستيکها بيش از حد معمول باشد:: - 1رانندگي با خودرو به راحتي ميسر نبوده -2سطح مياني الستيک به سرعت سائيده مي شود -3خطرات ناشي از وقوع تصادفات :را در اثر انحرافات فرمان به دنبال خواهد داشت. ب ) متناسب :بودن الستيک تايرهاي زوجي و الستيکهاي هرخودرو بايد از نظر نوع و آج با هم يکنواخت باشند ت:ا باعث: سائيدگي غير يکنواخت الستيک نگردد .بعالوه عدم تناسب :الستيکها به کمک و ديفرانسيل نيز صدمه مي زند. ج ) جابجا نمودن الستيک هر 8000کيلومتر بايد الستيکهاي يک خودرو را بطور ضربدر (1به4و2به )3و منظم عوض ن:مايند. د)سائيدگي نامرتب اگر آثار سائيدگي نامرتب در الستيکها مشاهده شد دليل بر اين است که چرخهاي خودرو بطور دقيق تنظيم نيست و بايد آنرا تنظيم نمود. توجه داشته باشيد که وجود فشار باد صحيح در تايرها داراي امتيازاتي بشرح ذيل :مي باشد: الف) داشتن تسلط بيشتر راننده در حرکت خودرو. ب ) داشتن ترمز دقيق تر در حرکت و پيچيدن خودرو. ج )صرفه جوئي در مصرف سوخت .ضمنا کمترين تغيير در شکل تايرها موجب افزايش اصطکاک چرخشي اتومبيل در جاده ها مي گردد. د)افزايش عمر و دوام بيشتر تايرها. باالنس چرخ‌ها: اگر باالن:س چرخها دقيق انجام گرفته باشد ،رانن:دگي بسيار آسان بوده و در ضمن از سائيدگي آج الستيکها نيز کاسته مي شود .باالنس غلط چرخها ،و ناميزان بودن آنها ،باعث بروز ارتعاشات آزار دهنده و سائيدگي ناهمگون الستيکها مي گردد. نحوه تعويض تايرپنچر - 1خودرو را در محلي سفت و هموار متوقف و :ترمزدستي را کشيده و :دسته دنده را در وضعيت دنده يک و ياعقب قرارداده و جلوي چرخ مخالف موقعيت جک را با آجر يا سنگ مهار نمائيد. -2ابتدا تاير زاپاس را از داخل صندوق عقب خارج نموده و در نزديکي تاير پنچر قراردهيد. -3هر يک از پيچهاي چرخ را بر خالف جهت عقربه هاي ساعت شل کرده و تا زمانيکه الستيک کامال از روي زمين بلند نشده هيچيک از مهره ها را بيرون نياوريد. -4سرجک را در محل :مخصوص خود قرار داده و دستگيره جک را در جهت حرکت عقربه هاي ساعت آنقدر بگردانيد تا الستيک از روي زمين کامال بلند شود. -5الستيک زاپاس را در جاي الستيک باز شده قرار دا:ده و پيچهاي چرخ را با دست تا آخر سفت کنيد .سپس با آچارچرخ پيچهاي چرخ را بصورت ضربدري سفت کرده جک را چرخانده و الستيک را پائين آوريد .مجددا پيچهاي چرخ را سفت و محکم نمائيد. يادآوري مهم -1فشار باد تايرها را بايد هنگامي که تايرها سردمي باشند اندازه گيري کرد .زيرا تايرهاي گرم همواره داراي فشار باد اضافي مي باشند هيچ وقت نبايد در حاليکه الستيکها گرم هستند فشار باد اضافي آنها را خال:ي کرد. -2باالنس چرخها بايد دقيق انجام شود .باالنس چرخها رانندگي را بسيار آسان نموده و در ضمن ازسائيدگي آج الستيکها نيز کاسته مي شود. -3چون آج الستيکها به مرور زمان سائيده و صاف شده و ضريب اطمينان آن در زمان گرفتن ترمز کم شده و خطر بروز تصادف ا:فزايش مي يابد بنابراين بايستي دقت الزم در حفظ و نگهداري آنها بعمل آيد ضمنا جنس و نوع الستيک در رانندگي بدون خطر حائز اهميت ا:ست. آشنايي با دستگاه انتقال نيرو در خودرو دستگاههائي الزم است تا نيروي توليد شده موتور را به چرخها منتقل نموده و خودرو را به حرکت درآورد و يا در موقع توقفهاي کوتاه نيروي موتور را از چرخها قطع نمايد .براي انتقال نيروي موتور به چرخها ،بين موتور و چرخها دستگاه مختلفي به نام دستگاههاي انتقال نيرو واقع شده است. دستگاههاي انتقال نيرو شامل دستگاهها و قطعاتي هستند که بين موتور و چرخها قرار گرفته و نيروي حاصله موتور را پس از تغيير و تبديل به چرخها منتقل و سبب حرکت خودرو مي گردند .محور حرکت بستگي به سيستم خودرو ممکن است در چرخهاي عقب و يا چرخهاي جلو قرار گرفته باشد. منابع: دستور کارگاه عمومی (رشته فیزیک)/دکترعبدالرسول قرائتی جهرمی ومحمد رضا زردشت/چاپ اول آبان /1385انتشارات دانشگاه پیام نور موتورهای دیزل(/)Diesel mechanicsمترجمین:مهندس مهدی افقی ومهندس مجید امینی/چاپ سوم آذر /1383زمان وفقیه با آرزوي موفقيت براي تمامي دانشجویان محترم ته:يه کننده مطلب :بهزاد شوکت پایان

62,000 تومان