تجزیه و تحلیل آماری مقدمه: این فصل براساس نظریه نمونه گیری ،مباحثی را در باب آمار بیان میکند .پس از آن که محقق دادهها را گردآوری ،استخراج و طبقه بندی نمود و جداول توزیع فراوانی و نسبتهای توزیع را تهی ه ک رد ،بای د مرحل ه جدی دی از فرآین د تحقی ق ک ه ب ه مرحل ه تجزیه و تحلیل دادهها معروف است ،آغاز شود .این مرحله در تحقیق اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان دهنده تالشها و زحمات فراوان گذشته است .در این مرحله محقق با استفاده از روش- های مختلف و با تکیه بر معیار عقل سعی میکند اطالعات و دادهها را در جهت آزمون فرضیه و ارزیابی آن مورد بررسی قرار دهد .در مرحله تجزیه و تحلیل آنچه مهم است این است ک ه محق ق بای د اطالع ات و دادهه ا را در مس یر ه دف تحقی ق، پاسخ گویی به سوال یا سوالهای تحقیق و نیز ارزیابی فرضی ه- های خود جهت داده ،مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. کدگذاری ،استخراج و طبقه بندی دادهها: کدگ ذاری در جاه ای مختل ف پ ژوهش م ورد اس تفاده ق رار میگ یرد .مثًال در تحقیقات و مطالعات کتابخانهای برای خالصه کردن اطالعات و صرفه جویی در وقت در هنگام فیش برداری از روش کدگذاری استفاده میشود. کدگذاری عمدتًا در تحقیقات میدانی موضوعیت دارد .لذا در این جا منظور از کدگذاری اختصاص دادن شماره یا عددی خاص به هر یک از اقالم مندرج در ابزار گردآوری اطالعات اعم از صفحات ،سواالت،گزینهها و نظایر آن است تا به کمک آن امکان انتقال اطالعات به رایانه فراهم آید. برای سهولت کار و صرفه جویی در هزینهها و فرص تها ،بهتر است محقق ابزار طراحی شده خود را قبل از اجرا و تکثیر و چاپ کدگذاری کند .به این منظور الزم است محقق با یک نفر متخصص در امور رایانه مشورت نماید. برای کدگذاری باید ابتدا از پرسشنامهها و کارتها آغاز کند و به هر یک شماره و ک د ویژهای اختص اص ده د .س پس گزینهه ای مرب وط ب ه ه ر ی ک از س واالت را کدگذاری نماید. رای این کار باید یک تابلو راهنما یا کلید پیش بینی کند که بداند به هر یک از گزینهها چه کدی را باید اختصاص دهد .در نهایت محقق باید استخراج اطالعات را از پرسشنامهها و ابزارها آغاز نماید .استخراج داده ها با توجه به نوع و حجم دادهها و نیز روش کار و ابزار به کار گرفته شده و همچنین چگونگی استفاده از ماش ین ه ای محاس ب انج ام میپ ذیرد و ب ه یکی از دو روش دس تی ی ا ماش ینی صورت میگیرد. استخراج دادهها به شیوه دستی: منظور از استخراج اطالعات و دادهها به روش دستی آن است که محقق یا محققان برای هر یک از سواالت پرسشنامه ها جداول ویژهای در نظر گرفته ،تک تک سوالها و پاس خها را در تمامی پرسشنامهها بررسی نموده ،پاسخ ها را به آنها منتقل نمایند و در پایان فراوانی و جداول توزیع مربوط به هر یک از آنها تنظیم کنند. الف) استخراج پاسخهای سواالت باز: در پاسخ به سواالت باز پاسخ گویان آزادی عمل دارند؛ از این رو ،پرسشگر ناچار است اظهارات و اقدامات آنها را در پرسشنامه یا کارت مصاحبه و مشاهده ثبت و ضبط نماید .استخراج پاسخ ها مربوط به سواالت باز کار پر زحمتی است و محقق باید با حوصله این کار را انجام دهد .روش استخراج این گونه پاسخ ها بدین طریق است که ابتدا محقق جدول ویژه استخراج سوال باز را تهیه مینماید ،سپس کلیه پاسخ ها را به ترتیب زیر یکدیگر ردیف و ثبت میکند .پس از اتمام ثبت پاسخ ها ،باید فراوانی پاس خهای مشابه را محاسبه و همراه با شماره پرسشنامههای مربوط در مقابل اولین ردیف از پاسخ ها مشابه قید کند .اگر حجم کار کم باشد ،میتوان فرم استخراج مرحله دوم را نیز طراحی کند .در مرحله سوم محقق باید از روش خالصه سازی استفاده کند و عناوین پاسخهای نزدیک به هم را در یک عنوان کلیتر ادغام کند تا بدین ترتیب تعداد پاسخ ها به حداقل ممکن تقلیل یابد .آنگاه تعداد فراوانی هر یک جدول -1جدول استخراج سؤاالت باز سواالت باز به شرح جدول از آنها را با همدیگر جمع کند .نمونه جدول های استخراج زیر است ردی شرح پاسخ های مربوط به شماره فراوان درصد ف سوال شماره پرسشنامه ی توزیع ب) سؤاالت بسته: : استخراج پاسخ این گونه سواالت برخالف سؤاالت باز نیاز به کار زیادی ندارد؛ به خصوص اگر ابزار از نوع استانداد باشد ،استخراج دادهها و تهیه جدولهای مربوط ساده تر است .برای استخراج این گونه سواالت ،جداول استخراج با توجه به نوع و تعدا گزینههای سواالت طراحی میشود. وقتی محقق جدولهای استخراج شده را طراحی کرد ،اقدام به نوشتن صورت سوال در باالی جدول یا در هر یک از ردیفهای جدول مینماید .آنگاه پرسشنامه ها را مورد بازبینی قرار داده با توجه به پاسخ های داده شده ،در محل گزینه مربوط در جدول یک عالمت قراردادی (مانند عالمت ضربدر یا تیک) ثبت میکند و در نهایت نسبت به شمارش عالمتها و تعیین تعداد آنها اقدام میکند .تعداد عالیم معروف تعداد فراوانی در هر یک از گزینه و نیز در رابطه با کل سوال خواهد بود .آنگاه محقق میتواند جدول :2نمونه ای از جدول مربوط به استخراج سؤاالت کند) چندتنظیم بسته را جدول توزیع فراوانی و درصدهای توزیع گزینه ای گزینه ها میانگی ن بسیار خوب خوب متوسط ضعیف بسیار ضعیف 5 4 3 2 1 شرح گزینه های سوال شماره سوال استخراج داده ها به شیوه ماشینی: الEف) سEؤال بEاز :برای استخراج سوالهای باز همانند روش دس تی ،بای د ابت دا فهرس تی از پاس خ ه ای داده ش ده ب ه ه ر سؤال را تهیه کرد .سپس باید هر کدام از پاسخ ها در حکم گزینه تلقی و کدگذاری شود؛ بدین ترتیب ،ت ابلوی راهنمای کدگذاری فراهم میشود. ب) سEؤاالت بسEته :برای استخراج سؤاالت بسته ابتدا باید س ؤاالت کدگ ذاری ش ود .اگ ر کدگ ذاری قب ل از ط راحی پرسش نامه و اب زار گ ردآوری اطالع ات انج ام ش ده باش د، محقق یا کدگذار صرفًا به کدگذاری پاسخ ها خواهد پرداخت. ولی اگر کدگذاری گزینهها قبًال انجام نشده باشد ،ابتدا باید گزینهها و صفحات و سایر اقالم مورد نیاز کدگذاری شود و سپس نسبت به کدگذاری پاسخ ها اقدام گردد. شیوه تجزیه و تحلیل کیفی چون دادهه ای بس یاری از تحقیق ات علمی کمی نب وده ،جنب ه آماری ندارند ،معیار و مبنای دیگری غیر از روشهای آماری باید برای تجزیه و تحلیل آنها به کار رود .این مبنا و معیار در تجزیه و تحلیلهای کیفی مشخصًا عقل ،منطق ،تفکر و استدالل است؛ یعنی محقق با استفاده از عقل و منطق و غور و اندیشه باید اس ناد ،م دارک و اطالع ات را م ورد بررس ی و تجزی ه و تحلی ل ق رار ده د و حقیقت و واقعیت را کش ف و درب اره فرض یهها اظه ارنظر نمای د .البت ه اس تدالل عقالئی ،منط ق و تفک ر معیارهایی نیستند که تنها به کار تحقیقات کیفی بیایند ،بلکه در هر نوع تحقیق علمی به کار میروند و محقق ناگزیر است روش- ها و نتایج به دست آمده را با آنها محک بزند و اگر احساس کند روش آماری نتیجهای داده که با عقل و منطق جور در نمیآید، بای د نت ایج روش آم اری را کن ار گ ذارد و ب ه عق ل و منط ق به ا بده د؛ زی را تجزی ه و تحلی ل ،ت رکیب ،تجری د و تعمیم ک ار عق ل است. کنترل نتایج تحلیلهای آماری مطالعات مقدماتی طرحهای تحقیق به منظور سازماندهی کار و تعریف مسأله ،فرضیهها ،متغیرها ،مدلهالی علی ،روشها و غیره تانگرش واقعی- تری به محقق بدهد. تحقیقات کیفی ممکن است در همه انواع تحقیقات علمی وجود داشته باشد ،بیشتر در تحقیقات تاریخی ،توصیفی موردی ،تحلیل محتوا ،علی و نظری وجود دارد .تحقیقاتی که نوعًا کتابخانهای و نظر هستند و اطالعات به وسیله ابزارهای سنجش مربوط نظیر فیش ،جدول و کارت و امثال آن گردآوری میشود ،از نوع تحقیقات کیفی هستد .تحقیقاتی که در حوزه ادیان و مذاهب و متون تاریخی و ادبی و نظایر انجام میپذیرد نوعًا کیفی هستند .در این نوع تحقیقات اسناد و مدارک و نوشتهها و آثار ،حکم داده را دارند که از جمع آوری ،طبقه بندی ،ارزیابی ،مقایسه و تحلیل آنها محقق میتواند مجهول را کشف نموده فرضیه ارائه شده را ارزیابی کند؛ بنابراین ،در تحقیقات کیفی محقق میتواند از طریق استدالل قیاسی و استقرائی ،تمثیل و تشبیه ،نشانه یابی ،تجرید ،تشخیص متفاوت و تمایز مقایسه و غیره که جملگی به کمک تفکر و تعقل و منطق صورت می پذیرد ،دادههای گردآوری شده را ارزیابی و تجزیه و تحلیل نموده ،با ذهن مکاشفهای خود نتیجه گیری کند. شیوه تجزیه و تحلیل کّم ی این شیوه که به روش تجزیه و تحلیل آماری نیز معروف است ،در مورد اطالعات و دادههای کّمی به کار میرود .در تحقیق ات عل وم اجتم اعی از جمل ه م دیریت ،روز ب ه روز روشهای کّمی توسعه مییابند و محققان سعی میکنند پدیده- ه ا ،متغیره ا ،ویژگیه ا ،ارزشها و باوره ا را ان دازه گ یری و کّمی نمایند .از این رو روشهای آماری برای تجزیه و تحلیل آنه ا ض رورت پی دا میکن د .اس تفاده از روشهای آم اری ب ا توجه به نوع و روش تحقیق و هدف محقق متفاوت است و از روشهای س اده اولی ه آم اری ت ا روشهای پیچی ده را ش امل میش ود .ن وع مقی اس ان دازه گ یری ن یز در انتخ اب روش آماری مناسب تأثیر دارد تجزیه و تحلیل توصیفی در این نوع تجزیه و تحلیل ،پژوهشگر دادههای جمع آوری شده را با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی خالصه و طبقه بندی میکند ،به عبارت دیگر در تجزیه و تحلیل توصیفی ،پژوهشگر ابتدا دادههای جمع آوری شده را با تهیه و تنظیم توزیع فراوانی خالصه میکند و سپس به کمک نمودار آنها را نمایش میدهد و سرانجام با استفاده از سایر شاخصهای آمار توصیفی آنها را خالصه و تحلیل میکند. توزیEع فEراوانی متغیرهEای اسEمی :با متغیرهای اسمی ،طبقات پاسخ ممکن است با هر ترتیب دلخواهی فهرست شوند .لذا ،در متغیر «وضعیت متأهل» که یک متغیر اسمی است ،ممکن است هر یک از طبقات «متأهل» و «مجرد» اول قرار گیرند. توزیEع فEراوانی متغیرهEای ترتیEبی :متغیره ایی ک ه ب ه طری ق ترتی بی اندازه گیری شوند ،دارای رتبههای مختلفی هستند و لذا به ترتیب تنظیم می- شوند (از کم به زیاد یا از زیاد به کم). توزیEع فEراوانی متغیرهEای فاصEلهای :وقتی میخواهیم توزیع فراوانی متغیرهای فاصلهای را تهیه کنیم ،باید تعداد طبقات و فاصله بین آنها را در نظر گرفت .متغیرهای فاصلهای ،متوالی هستند و دسته بندی آنها در طبقات مشخص ممکن است کامًال به طور دلخواه صورت گیرد. شاخصهای آماری ه- سنجش گEرایش مرکEزی و پراکنEدگی :اغلب س ازماندهی داد ه ای خاص ی ک ه در ی ک پ روژه تحقیق اتی جم ع آوری میش ود ،دش وار است .در نتیجه به طور معمول محققان دادههای خود را به شکلی خالصه ادغام میکنند تا بتوانند در خصوص گرایشها و الگوی دادهها به اطالع ات بیش تری دس ت یابن د و زمین ه را ب رای مقایس ه آم اری بین متغیرها فراهم سازند .در یک گزارش تحقیقی این خالصه تحت عنوان «آمار توصیفی» بوده و بر حسب دو شاخص یا اندازه معینی گرایش مرکزی و پراکندگی ارائه میشوند. گرایش مرک زی تش ریح میکن د ک ه چگون ه نم رات ی ک متغ یر ب ه جم ع شدن در مرکز توزیع خود گرایش مییابند .این گرایش حاکی از آن اس ت ک ه چه نمراتی از ی ک متغ یر ب ه می انگین مش ابهت دارن د .سه شاخص گرایش مرکزی عبارتند از میانگین ،نما و میانه. پراکندگی شرح میدهد که چگونه نمرات یک متغیر در طول مقیاس اندازه گیری پراکنده میشوند. سه شاخص پراکندگی عبارتند از :دامنه ،واریانس و انحراف معیار. استفاده از جداول مختلف: جدول ،آرایهای از اعداد طبیعی به صورت ماتریس است که این اعداد ،شمارهها یا فراوانیها را نشان میدهد (کنوور، .)184 :1372ه دف نهایی ج داول ،کمی و سنجش پ ذیر س اختن واقعیت م ورد مطالع ه ت ا س ر ح د امک ان و ارائ ه تصویری دقیق از آن است. جداول یEک بعEدی :ب ه این ن وع ج داول توزی ع ف راوانی ساده یا یک بعدی نیز اطالق میشود و در آنها یک متغیر با فراوانی های آن نشان داده میشود. موضوع بعدی فراوانیجداول یک قالب کلی جدول:3 ردیف فراوانی درصد f1 F1 الف 1 f2 F2 ب 2 f3 F3 ج 3 f4 F4 د 4 f5 F5 ه 5 جداول دو بعدی: جداول دو بعدی جداولی هستند که در آن دو متغیر را می- ت وان نش ان داد« .ج داول دو بع دی ب رای تع داد نمون ه کم س ازگارتر اس ت ،زی را ض من نش ان دادن همبس تگی (ب ه دس ت آم ده از طری ق آزم ون ک ای -مرب ع) و م یزان آن، مشکل تعداد خانه ها را ندارد. جدول :4قالب کلی جداول دوبعدی متغیر yi نوع دوم نوع اول جمع متغير xi نوع سوم سطح اول سطح دوم سطح سوم ................... Z جمع انواع كاربردهای جداول دو بعدی جداول دو بع دی ب ا نس بتهای عم ودی ک ه در ش رایطی ک ه دادهه ای ج دول ب ا توج ه ب ه متغ یر ق انونی ج دول درص دگیری میش وند ،م ورد استفاده قرار میگیرد. جداول دوبع دی ب ا نس بت ه ای افقی ک ه در ش رایطی ک ه دادهه ای جدول با توجه به متغیر ضلع راست جدول درصدگیری میشوند ،مورد استفاده قرار میگیرد. برخی دیگر از جداول دوبعدی هم دارای نسبتهای عمودی و هم افقی می باشند. جدول پیوسته ک ه زم انی ب ه ک ار میآین د که محق ق در نظ ر دارد ک ل برحس ب درص د توزی ع ارق ام سبک 100بدان د و مطالع ه را جمعیت م ورد متغیر yi سبک سبك سبكs2 جمع s3برآید. مورد نظرش متغیرهای متغير xi s1 s4 جدول :5نمونه ای از جداول پیوسته 100 سبک s1 سبك s2 سبک s3 سبك s4 جمع جداول سه بعدی چون هر واقعیت که مورد مطالعه قرار میگیرد تابع چند یا چندین عامل است ،بنابراین باید تأثیر آنان را بر هم دید .از این رو استفاده از جداول سه بعدی میتواند کمک موثری در این زمینه نماید. جدول :6نمونه ای از جداول سه بعدی کمتر از لیسانس رابطه مدار کارمدار لیسانس رابطه مدار کارمدار فوق لیسانس رابطه مدار کارمدار تحصیالت و سبک مدیریت رضایت از کار راضی ناراضی جمع اس تفاده از ج داول ب ا بیش از دو بع د ت ابع ش رایط خاص ی اس ت از جمله این شرایط میتوان به موارد زیر اشاره کرد: باید فراوانی جامعه آماری چنان باشد که در خانههای متعدد یک جدول به خوبی توزیع شوند و در هر خانه تعداد قابل توجهی جای یابد. متغیره ای چندگان ه در س طح افقی ی ا عم ودی ج دول همگی چن دین توزیع نداشته باشند .به عنوان مثال چنانچه قرار باشد دو متغیر شغل و تحصیل در یک سوی جدول بیامیزند ،عمًال کار جدول سه بعدی و سپس ارائه آن دشوار خواهد بود ،زیرا مقاطع تحصیلی بسیار زیادند، همان طور که وضع اشتغال چندین شاخه می یابد. نمودارها نمودار عبارت از نمایش دو بعدی یک چند رابطه .نمودار یکی از نیرومن دترین وس ایل تجزی ه و تحلی ل اس ت و تص ویری از مجموعه زوجهای مرتب شده را به گونهای نشان میدهد که ارائ ه آن توس ط روشهای دیگ ر ممکن نیس ت .اگ ر در ی ک مجموعه از دادهها رابطه ای وجود داشته باشد ،نمودار نه تنها آن را به روشنی نمایش میدهد ،بلکه ماهیت آن را نیز نشان خواهد داد .در نمودارها معموًال محور افقی (طول ها) نش ان دهن ده متغ یر مس تقل xو مح ور عم ودی (ع رض ه ا) نشان دهنده متغیر وابسته Yاستز تجزیه و تحلیل استنباطی در تحلیل استنباطی همواره محقق با جریان نمونه گیری و انتخ اب ی ک گ روه کوچ ک موس وم ب ه نمون ه از ی ک گ روه بزرگتر موسوم به جامعه آماری با جمعیت اصلی سروکار دارد .پژوهش گر ب ه وس یله داده ه ا و اطالع ات حاص له از نمون ه ب ه ب رآورد و پیش گویی ویژگیه ای جمعیت م ورد مطالعه میپردازد .هدف از تحلیل استنباطی ،تعمیم نتایج حاص له از مش اهدات محق ق در نمون ه انتخ ابی خ ود ب ه جمعیت اصلی می باشد. محق ق از دو طری ق ب ه تحلی ل دادهه ا میپردازد (س اده ، .)287 :1375 برآورد ارزشهای جمعیت از طری ق ارزشهای نمون ه و آزمون فرضیهها. آمار پارامتریک در آمار پارامتریک ،به طور تجربی ،ساختار معینی را درباره توزیع جامعه فرض میکنند رفتار آزمون ها برای پارامترهای دو جملهای ،پواسون از این گونهاند .آزمون tاستيودنت برای اس تنباط ه ایی درب اره می انگین ی ک جامع ه و مقایس ه دومی انگین ،آزمونه ای ک ای مرب ع و Fب رای اس تنباط ه ایی درب اره واری انس ،اس تنباط ه ای مع رفی ش ده ب رای م دلهای رگرس یون و تجزی ه و تحلی ل واری انس ،هم ه ب ر مبن ای این ف رض هس تند ک ه ان دازه ه ای پاس خ ،نمون ه ه ایی از جامع ه نرمال را تشکیل میدهند. محدودیتهای آمار پارامتریک .1توزیع آمارهای روش پارامتریک و نقاط درصد جدول بندی شده آنه ا وق تی معتبرن د ک ه توزی ع جامع ه تحت مطالع ه تقریب ًا نرم ال باشد. .2ش یوههای پ ارامتری ب ه آن مش اهداتی ک ه برحس ب مقی اس اندازه گیری مشخصی ثبت شده اند و در نتیجه به استفاده صریح از جنبههای عددی معین دادهها ،مثل میانگین نمونه ،انحراف معیار نمونه و مجموعه توانهای دوم دیگر نیاز دارند. آمار ناپارامتریک اص طالح ناپ ارامتری ،از این واقعیت نتیجه میشود که ک اربرد این شیوهها به مدل بندی جامعه بر حسب یک شکل پارامتری معین منحنیهای چگالی ،مثل توزیع های نرمال نیازی ندارد. توزیع صفر یک آماره آزمون ناپارامتری را میتوان بدون توجه به شکل توزیع جامعه تحت مطالعه تعیین کرد ،به این دلیل این شیوه ها« ،آزمون های آزاد توزیع» نیز نامیده میشوند. قضایای و نکات مورد توجه در تحلیل آمار استنباطی به ط ور کلی آمار اس تنباطی به دنبال آن اس ت که براس اس اطالعات ب ه دس ت آم ده از نمون ه ی ک جمعیت ،قض ایای احتم الی را درب اره آن جمعیت تبیین نماید .این قضایا ،احتمالی هستند چون به طور قطع نمیتوان مطئمن بود که هر نمونه واقعًا معرف جمعیتی باشد که از آن اخذ شده است و تنها میتوان این احتمال را تخمین زده که نتایج حاصله از یک نمونه در خصوص آن جمعیت واقعی هس تند .چ نین قض ایایی میتوانن د توص یفی ،تط بیقی و ی ا رابطهای باشند (جدول)7 جدول :7انواع قضایای احتمالی قضیه توصیفی 10 :درصد از مدیران از کامپیوترهای مکینتاش استفاده می کنند. قضیه تطبیقی 10 :درصد از کامپیوترهای مکینتاش استفاده می نمایند، ولی 90درصد از کامپیوترهای شخصی ()PC قضیه رابطه ای :افراد پردرآمد بیشتر از افراد کم درآمد از کامپیوترهای مکینتاش استفاده می نمایند. فرمتهاي قضايا در تحقیق ات اجتم اعی رس م اس ت ک ه از س طوح احتم الی 95 درصد یا 99درصد گاهی هم 90درصد و 9/99درصد استفاده ش ود .اگ ر ی ک یافت ه ت ا س طح 99درص د معن ادار باش د ،میگ وییم معتقدیم یک احتمال 99درصدی وجود دارد که یافتههای ما نسبت به جمعیت درست باشد ،یا این که 1درصد احتمال دارد که یافت ه- های ما درست نباشد .اگر بگوییم معناداری مطالبی به میزان 95 درصد است ،اطمینان ما کمتر میشود و به عبارتی یک احتمال 5 درص دی وج ود دارد ک ه یافتهه ا اش تباه باش د .از این رو عب ارت «بس یار معن ادار» گ اه نس بت ب ه یافتهه ایی ب ه ک ار میرود ک ه ب ر سطح 99درصد هستند و عبارت «معنادار» برای سطح 95درصد استفاده میشود. معناداری دومین ویژگی مشترک فرآیندها و آزمونهای آماری این است که آنها با تفکر معناداری سروکار دارند و یک رابطه و یا تفاوت معنادار رابطهای است که به احتمال قوی به طور اتفاقی حادث نمیشود .بنابراین هر چه که تفاوت بین دو درص د نمون ه بیش تر باش د ،احتم ال بیش تری وج ود دارد ک ه تف اوت «واقعی» باشد و فقط یک اتفاق آماری شانسی نباشد. فرضEیه صEفر :یکی دیگ ر از ویژگیه ای رایج روش آماری ،مفهوم فرضیه صفر است .این مفهوم بر ایده تنظیم دو فرضیة مقابل و ناسازگار استوار اس ت ،ب ه این خ اطر تنه ا یکی از آنه ا میتوان د ص حیح باش د .فرض یه ص فر معموًال نشان میدهد که تفاوتی بین دو ارزش مشاهده شده وجود ندارد و یا این که بین دو متغیر ارتباطی وجود ندارد .بنابراین دو احتمال وجود دارد: -------------------------------------- -H0 فرضيه صفر :تفاوت و يا رابطه ای وجود ندارد. -H1 فرضیه مقابل :تفاوت و یا رابطه ای وجود دارد. -------------------------------------- به طور معمول محقق فرضیه مقابل یعنی ،H1را در نظر میگیرد اما نظریه آماری مفاهیم فرضیه صفر را بررسی میکند. آزمونها هر چه که سطح اندازه گیری باالتر باشد ،دامنه تحلیل دادهها بیشتر خواهد شد .میتوان برای اندازههای نسبی و ترتیبی ،میانگین و متوسط را محاسبه کرد ولی برای دادههای عددی این کار ممکن نیست. جدول :9انواع آزمونهای آماری وظایف قالب داده ها تعداد متغیرها رابطه بین دو متغیر جدول متقاطع فراوانی ها 2 عددی میانگین – محل نمونه 2 نسبی-تریبی آزمون تی -جفت شده میانگین -دو زیرگروه 2 1نسبی یا تریبی (میانگین) 2عددی (فقط با 2گروه) آزمون تی -نمونه های مستقل میانگین -سه زیرگروه یا بیشتر 2 میانگین -جدول متقاطع +3 اندازه گیری های انفرادی 2 1نسبی یا تریبی (میانگین) 2عددی ( 3گروه یا بیشتر) 1نسبی یا تریبی (میانگین) 2عددی یا بیشتر نسبی یا ترتیبی ()2 تحلیل یک سویه واریانس تحلیل عاملی واریانس همبستگی اندازه گیری های انفرادی 2 نسبی یا ترتیبی ()2 دگرسیون خطی اندازه گیری های انفرادی +3 اندازه گیری های انفرادی زیاد رابطه بین دو میانگین جفت شده تفاوت بین دو میانگین -نمونه های مستقل رابطه بین دو متغیر رابطه بین سه متغیر یا بیشتر رابطه بین دو متغیر رابطه خطی بین دو متغیر رابطه خطی بین سه متغیر یا بیشتر رابطه بین تعداد نوع متغیرها سه متغیر نسبی یا ترتیبی و یا متغیرهای بیشتر تعداد زیاد متغیرها آزمون مربع خی دگرسیون چندگانه تحلیل عاملی مربEع خطی (یEا کEای دو) :مربع خی (با سمبول X2و تلفظ خی) را میتوان برای بررسی رابطه بین متغیر اسمی نیز به کار برد (دان ایی ف رد ،)457 :1383 ،ولی در این مرحل ه ک اربرد آن در ارتباط با جدول متقاطع دو متغیر عددی نشان داده میشود .در زمان بررسی این جدول میتوان از آگاهی نهفته از اندازه فواصل اطمینان استفاده نمود و در خصوص رابطه بین دو متغیر موجود در جدول اظهارنظر کرد. مقایسEه دو میEانگین آزمEون تی :بسیاری از نتایج تحقیقاتی به ش کل می انگین هس تند ،مث ل می انگین س ال گ روهی از ش رکت کنندگان یک فعالیت ،متوسط حقوق مدیران صنایع مختلف و یا متوسط نمره یک گروه براساس مقیاس لیکرت .در واژه شناسی آماری ،متوسط را به عنوان میانگین میشناسد .میتوان میانگین را برای متغیرهای ترتیبی و یا نسبی محاسبه کرد ،ولی در متغیرهای عددی محاسبه میانگین ممکن نیست .اگر ما یک متغیر عددی را رمزگ ذاری میک نیم .مثًال در طبق ه بن دی ش غلی 1 ،را ب رای جوشکاری 2 ،را برای نقاش 3 ،را برای قالب ساز و 4را برای مکانیک در نظر بگیریم دیگر نمیتوان میانگین طبقه شغلی را به دس ت آورد .می انگین 5/2نش ان نمیده د ک ه ش غل متوس ط بین نقاش و قاب ساز قرار دارد. ساده ت رین ش کل تحلی ل میانگینه ا ،مقایس ه دو می انگین اس ت ت ا متوجه تفاوت بارز آنها شویم. همبستگی: : میتوان از همبستگی برای بررسی رابطه بین دو یا چند متغیر ترتیبی و یا نسبی استفاده کرد .اگر دو پدیده به روشی نظام مند به یکدیگری مرتبط شوند ،می رگرسEیون خطی :رگرسیون خطی ،ما را یک گام در این نوع تحلیل کّمی- و به سمت پیش بینی به جلو می برد .اگر همبستگی بین دو متغیر به قدر ک افی منس جم باش د ،میت وان از ی ک متغ یر ب رای پیش بی نی متغ یر دیگ ر اس تفاده ک رد .ب ویژه میت وان از متغیره ایی ک ه ب ه س ادگی س نجیده میش ود (مثل سن و یا درآمد) برای پیش بینی متغیرهایی استفاده نمود که سنجش آنه ا دش وارتر و ی ا پ ر هزین ه ت ر می باش ند (چ ون مش ارکت در دوره ه ای آموزشی مدیریت). برای تحلیل رگرسیون ،مدل سازی ضرورت دارد .مدل سازیهای میتوانند به صورت خطی یا چندگانه انجام شوند .به طور کلی معادله ذیل نشان دهنده رابطه خطی است: y=a+bx که yبه عنوان متغیر وابسته و xمتغیر مستقل می باشند a .عرض از مبدأ است و bشیب خط را نشان میدهد .فرآیند رگرسیون با پیدا کردن خطی می- ک ه مجموع ه تفاوته ای (مج ذور) بین آن و نق اط داده ای را ب ه ح داقل رساند ،خط بهترین پردازش را مشخص میکند و با دادن مقادیری به aو b این خط را روشن می سازد.توان گفت که آنها همبستگی دارند. این در حالی است که رگرسیون چندگانه ،یک رگرسیون خطی است که به چند متغیر مستقل مربوط میشود. تحلیل عاملی و خوشهای: تحلیEل عEاملی :تحلیل عاملی بر این تفکر استوار است که متغیرهای خاصی با یکدیگر در کنار هم هستند و به این خاطر افرادی که در یک متغیر نمره باالیی دارند ،میخواهند در متغیرهای دیگر هم نمرات باالیی به دست آورند و بدین سان میتوانند گروهی را شکل دهند .شاید افرادی ک ه وارد دورهه ای آم وزش ک امپیوتر میش وند بخواهن د از این ترنت هم اس تفاده نمایند و ی ا احتم ال دارد اف رادی ک ه ب ه ش دت طرف دار محی ط زیس ت هس تند در س ازمان ه ای خاص ی ب ه ک ار مش غول ش وند .در این حالت با استفاده از یک فن ساده و دستی که از یک ماتریس همبستگی استفاده میکند میتوان به تحلیل چنین پدیدههایی پرداخت .با تأکید بر این که کدام متغیر باالترین همبستگی را با دیگر متغیرها دارد ،میتوان گروه بندی متغیرها را نشان داد. تحلیEل خوشEهای :تحلیل خوشهای یک فرآیند «گروه بندی» دیگر است ک ه میخواه د براس اس وی ژگی ه ای در نظ ر گرفت ه ش دهای ،گ روهی متجانس از موارد (یا متغیرها) را شناسایی نماید. مطالب مهم در هر پژوهش علمی این است که کار تحقیقی باید همیشه ب ا اجته اد و اظه ارنظر ت وأم باش د و محق ق در پای ان ک ار و براس اس مطالعات انجام شده به طور قاطع نظر خود را درباره موضوع اعالم دارد تا به گسترش دامنه معرفتی علم و یافتههای موجود کمک نماید .در غیر این صورت ،تحقیق اعتبار علمی زیادی نخواهد داشت.
آموزش • تحقیق و پژوهش • آمار • برنامهریزی
دانلود پاور پوینت تجزیه و تحلیل آماری
46,500 تومان