دانلود پاور پوینت روش شناسی پژوهش کیفی

روش شناسی پژوهش کیفی QUALITATIVE RESEARCH Introduction and expectations انتظار دارید امروزچه چیزی را یاد بگیرید؟ چه تفاوتهایی بین روشهای کّمی و کیفی وجود دارد؟ کدامیک از روشهای مطالعه کیفی را تاکنون به کار برده اید؟ موضوعاتی از محیط کار/رشته تحصیلی خود را بنویسید که برای بررسی به روشهای کیفی نیاز دارند. نیاز به تحقیق کیفی ‏تغی یرات س ریع اجتم اعی و در نتیج ه آن تن وع زیس ت جهان به شکل روز افزونی محققان را با زمینه های اجتم اعی و دی دگاههای جدی دی مواج ه س اخته اس ت این مسائل بقدری برای آنان نوظهورو متنوع اند که روشهای سنتی (روشهای قیاسی) برای شناخت آنان پاسخگو نیست .بدین جهت تحقیق اجتماعی به شکل فزاین ده ای وادار ب ه اس تفاده از روش ها و استراتژیهای جدید(روشهای استقرائی) شده اند. ‏بعبارت دیگرروشهای قیاسی از مفاهیم دانش نظری پیشینی متاثرند اما در شیوه های نوین نظریه ها بر اساس مطالعات تجربی تدوین می شوند. پژوهش کیفی به عنوان جنبشی اصالح گرایانه از سال 1970در دانشگاهها شروع شد. این پ ژوهش تالش و کوشش ی اندیش مندانه ب رای معنادار کردن واقعیات است .ابعاد پژوهش کیفی یک عملکرد تلفیقی برای پژوهشگران دارد (Jones, .) 2004 نورمن دنزین و یووانا لینکلن پیشنهاد کردند :پژوهش کیفی ماهیت ًا چن د روش ی اس ت و متض من رویک ردی تفسیری و طبیعت گرایان ه ب ه موض وع مورد مطالعه اس ت .این ب دان معناس ت ک ه پژوهش گران کیفی، اشیاء رادر موقعیتهای طبیعی آنها مطالعه می کنند و می کوشند پدیده ها را برحسب معناهایی که مردم به آنها می دهند ،مفهوم سازی یا تفسیر کنند ( بورگ و گال .)1383 ، پژوهش کیفی ،اص طالحی ع ام ب رای رویکرده ای مختل ف تحقی ق در زمین ه تعلیم وت ربیت و ارزش یابی تلقی می ش ود ک ه ب ا عن اوین مختلفی چ ون ق وم نگاری ،پژوهش میدانی و مشاهده توأم ب ا مش ارکت خوان ده می ش وند .این رویکردها برحسب سنن مختلف فلسفی و تحلیلی قاب ل تفکی ک هس تند .این س نن دارای ويژگیه ای مش ترکی ن یز هس تند ک ه آنه ا را از پژوهش های کّم ی در پ ژوهش ه ای کیفی از واژه س نت ب ه ج ای روش استفاده می شود.سنت دارای معنای خاصی است که مبن ای ی ک بحث فلس فی می باش د .پ ژوهش ه ای کیفی مبت نی ب ر پیش فرض هایی اس ت ک ه ب ا درک اهمیت این پیش فرض ها برمفه وم س نت تأکی د ش ده است. جاکوب سنت را کل به هم پیوسته و یکپارچه ای تعریف می کند ک ه در آن مفروض اتی در باره ماهیت آدمی، اجتماع و روش شناسی با هم سازگارند.در پژوهش ه ای کیفی ب ه م وازات تغی یر در الگوه ای فلس فی و علمی م ورد قب ول و همچ نین تغی یر در زمین ه ه ای اجتماعی که تالش علمی در آن جریان دارد ،سنتهای پژوهش نیز تغییر می کنند. روشهای سنتی(پوزیتیویسم) سنت مع رفت ش ناختی پوزیتیویس م از عل وم ط بیعی نش ئت گرفت و بر پیش فرضهائی استوار بود: تنها علم به پدیده هائی که از طریق حواس قابل تاییدند (مشاهده ،آزمایش و تجربه) به منزله دانش پذیرفته می شوند. از نظریه ها برای تولید فرضیاتی استفاده می شود که قابل آزمون اند و امکان ارزیابی قوانین را فراهم می کنند (قیاس گری) ()deductivism دانش از طری ق گ ردآوری حق ایق ک ه بنی ان ق وانین را تش کیل می دهن د قاب ل حص ول اس ت (اس تقرا گ ری) (.)Inductivism فعالیت علمی باید و می تواند فارغ از ارزش و در نتیجه عینی انجام شود. یکی از رهیافتهای نیل به دانش مبتنی است برگردآوری حقایق دراعداد و آمار. انتقاد به رویکردهای متکی بر روشهای آماری ‏آمار واقعیت نیست بلکه تصویری انتزاعی از واقعیت است. ‏گرایش آمار به شبیه سازی واقعیات وجود دارد. ‏آمارها نمی توانند همه جنبه های واقعیت را آشکار سازند .بستگی به زاویه ای دارد که محقق بدان می نگرد. آمارهای رسمی از دقت الزم برخوردار نیستند. دغدغه هاي پژوهشهاي كمي ‏سنجش مفاهيم ‏تعيين عليت ‏تعميم دهي ‏تكرار پذيري ‏تمركز بر افراد دغدغه هاي پژوهشهاي كيفي ‏استفاده از ديدگاه كنشگران اجتماعي ‏توصيف فربه ()Thick description ‏تمركز بر فرآيندهاي اجتماعي ‏پذيرش رهيافت انعطاف پذير ‏پروراندن مفاهيم و نظريه Quantitative Orientation Worldview: positivist, value free Type of research question: relationship Logic: hypothetico-deductive Type of data: numeric Data collection procedures: structured Type of data analysis : statistical Qualitative Orientation Worldview: interpretivist, constructivist, critical approach, feminist, participatory. Type of research question: understanding VS measuring Logic: Inductive Type of data: narrative Data collection procedures: unstructured Type of data analysis: qualitative analysis ?What is it اساسی ترین تعریف بر مبنای هدف مطالعه: کمی:چقدر؟ چند تا؟ کیفی :چه؟ چطور؟ چرا؟ سایر ویژگی های مشترک Naturalistic inquiry مطالعه موضوع در محیط طبیعی خود Inductive analysis Going into the field Holistic Dynamic, developmental and flexible perspective روشهای انعطاف پذیر Depth and detail تاکید بر توصیف دقیق و روند ها مقایسه پژوهش های کّم ی و کیفی پژوهشگران کّم ی یک واقعیت اجتم اعی عی نی را ف رض می گیرد. فرض می گ یرد واقعیت اجتم اعی ،طی زم ان و موقعیته ا نس بتًا ث ابت است. رواب ط عّلی می ان پدی ده ه ای اجتم اعی را از منظ ری ابزارگون ه می نگرد. ‏ ‏ ‏ پژوهشگران کیفی فرض می گ یرد واقعیت اجتماعی بوسیله مشارکت کنندگان در آن ساخته می شود. فرض می گیردکه واقعیت اجتم اعی ب ه ط ور پیوس ته در موقعیته ای محلی ساخته می شود. در تبیین روابط عّلی میان پدی ده ه ای اجتم اعی، نقش ی عم ده برمقاص د بشری می دهند. پژوهشگران کّم ی فاص له ای ملم وس بین پ ژوهش و پژوهش گران ایجاد می شود. جامعه یا نمونه هایی که نماین ده جامع ه ان د را مطالعه می کند. رفتار و پدیده های قابل مشاهده را مشاهده می کند. رفت ار آدمی را در محیطه ای تص نعی م ورد مطالعه قرار می دهد. واقعیت اجتم اعی را ب ه متغییرها تبدیل می کند. از مفاهیم و نظریه های پیش پنداش ته اس تفاده پژوهشگران کیفی شخص ًا ب ا ش رکت کن دگان در پ ژوهش ارتب اط برق رار می کن د ت ا دی دگاههای مش ترک و نگ اه همدالنه بیابند. موارد را مطالعه می کند. معناه ایی را ک ه اف راد می آفرینن د و پدی ده ه ای درونی را مطالعه می کند. اعم ال آدمی را در محیطه ای طبیعی مطالعه می کند. مش اهدات ک ل گرایان ه را در زمین ه کلی ک ه اعم ال اجتم اعی در آن رخ می ده د بررس ی می کند. بع د از آنک ه داده ه ا گ رد آوری ش دند مف اهیم ونظری ه ه ایی را کشف می کنند. پژوهشگران کّم ی پژوهشگران کیفی ‏داده ه ای ع ددی ب رای ب ازنمود محی ط اجتم اعی فراهم می شود. ‏از روش های آم اری ب رای تحلیل داده ها استفاده می شود. ‏از ش یوه ه ای اس تنباط آماری برای تعمیم یافته ها از ی ک نمون ه ب ه جامع ه مورد مطالعه استفاده می شود. ‏گزارش های غ یر شخص ی و عی نی از یافت ه ه ای پژوهش ی ف راهم می آورند. ‏داده های کالمی و تصویری ب رای ب ازنمود محی ط اجتماعی فراهم می شود. ‏از اس تقراء ب رای تحلی ل داده ها استفاده می شود. ‏یافته های مورد مطالعه را از طری ق جس تجوی م وارد مش ابه دیگ ر تعمیم می دهند. ‏گزارش های تفس یری ک ه منعکس کنن ده س ازه ه ای پژوهشگران از داده هاست فراهم می آورند. تقسیم بندی رویکردهای نظری در پژوهش های کیفی ‏رویکردهای نظری در پژوهش های کیفی را می توان در سه دسته خالصه نمود: .1سنت کنش متقابل نمادی (رویکرد ذهنی) ()Symbolic Interaction .2روش شناس ی م ردم نگاران ه (رویک رد توص یفی) ()Ethnomethodology .3مواضع ساختگرا یا روان کاوانه (رویکرد ذهنی و تفسیری). سنت کنش متقابل نمادی این رویک رد ب ه مطالع ه معن ای ذه نی و س اختن معن ای ف ردی می پ ردازد(رویک رد ذه نی) .نماین دگان این مکتب عبارتن د از هرب رت می د()1900 هربرت بلومر ( ،،)1938چارلز هورتون کولی. این رویک رد نقش ی اساس ی در تحقیق ات کیفی داشته است و جامعه شناسانی چ ون آنس لم اش تراوس ،ب ارنی گل یرز مفروضات کنش متقابل نمادی ‏آدمی ان ب ر مبن ای معن ائی ک ه پدی ده ه ا برایشان دارند با آنها رفتار می کنند ‏معنای این پدیده ها از تعامل اجتماعی آن ب ا ف رد ب ا همنوع انش نش ئات می گیرد ‏این مع انی توس ط فرآین د تفس یری اصالح و بکار گرفته می شوند. !!!پیامد این مفروضات ‏مهمترین پیامد اینست که افراد به پدیده ها ، تجربیات و جز اینها معنا می بخشند بازسازی این دی دگاه ذه نی اب زاری اس ت ب رای تحلی ل جهان اجتماعی .بنابر این محقق باید به جهان از زاوی ه دی د اف راد م ورد مطالع ه ش ان نگ اه کند. روش شناسی مردم نگارانه هارول د کارفینگ ل ( )1967بنیانگ ذار این مکتب است .این مکتب بدنبال این موضوع است که انس ان ه ا چگون ه در طی و از طری ق فرآیندهای تعاملی شان واقعیت اجتماعی را می سازند این روش به امور عادی زندگی روزمره و تولید آنه ا توج ه دارد (رویکرد توص یفی) .در اینج ا توجه فعالیت های روزمره ،نحوه اجرا و جز اینها – یعنی رویکرد موضعی به بستر و زمینه ای ک ه فع الیت ه ا در دامن آن انج ام می پذیرند. مفروضات روش شناسی مردم نگارانه .1کنش متقابل ساختاری سازمان یافته دارد .2هر گونه مشارکتی در کنش متقابل ضمن آن ک ه توس ط زمین ه ش کل گرفت ه اس ت ،آن را تجدید نیز می کند .3نتیج ه دو وی ژگی ذاتی کنش متقاب ل اینس ت که نمی توان هیچ نظمی را در کنش متقابل گفت و گ و بط ور پیش ینی ب ه منزل ه ام ری مغشوش ،تصادفی یا بی ربط کنار گذاشت. !!!پیامد این مفروضات ‏مهم ترین پیام د این مفروض ات اینس ت ک ه در کنش متقاب ل آنچ ه ب ه اعض ا مرب وط می ش ود ، تنه ا از طری ق تحلی ل آن تعام ل ب رای ش رکت کنندگان ممکن است و نه بشکل پیشینی .آنچه در اینج ا ب ه آن توج ه می ش ود ن ه معن ای ذه نی ی ا محت وای ی ک تعام ل ب رای ش رکت کنن دگان در آن بلکه نحوه سازمان یافتن آن است. ‏در اینجا بجای رویدادهای برجسته ای که آگاهانه معن ایی ب ر آن تحمی ل می ش ود ،جری ان ع ادی زن دگی روزم ره موض وع م ورد مطالع ه ق رار می گیرد. مواضع ساختگرا یا روان کاوانه ‏رویکرده ای س اختگرا کارش ان را از فرآین د ناخودآگ اه اجتم اعی ی ا روانی آغ از می کنن د (رویکرد ذهنی) .از این رویکرد به منزله چارچوبی نظری برای مطالعات کیفی درباره ساخت پدیده های اجتماعی مانند سالمت و بیماری ،جنون ،یا تغییرات تکنولوژیکی در زندگی روزمره استفاده می کنن د .در اینج ا قواع د اجتم اعی از دانش و مع رفت اجتم اعی نس بت ب ه موض وعات م ورد فرضیات کلیدی در اینج ا س طح ظ اهری تجربی ات و اعم ال ،و دیگ ر ژرف س اختهای اعم ال اف راد ب ه عم ل آم ده اس ت .اگ ر چ ه س طح ظ اهر در دس ترس اف راد ق رار دارد ،ام ا س اختار ه ای زی رین دور از دسترس تامالت روزمره آنها است .سطح با مقاصد و معانی ذهنی مربوط به اعمال در ارتباط است ،در حالی که س اختار ه ای زی رین مول د اعم ال محس وب می ش وند .چ نین س اختار ژرفی متش کل ان د از الگوه ای ف رهنگی ،قالبه ای تفس یری و س اختار ه ای پنه انی معن ایی و ب االخره س اختار پنه انی ک ه بعقی ده روانک اوان ناخودآگ اه ب اقی می مانند.روانکاوان تالش می کنند ناخوداگاه را هم در جامعه و هو در فرایند تحقیق آشکار سازند سنتهای پژوهش کیفی این سنتهای پژوهشی در قالب سه طبقه تنظیم می شوند : ال ف) ب رخی ب رفهم م اهیت تجرب ه زیس ته تأکی د دارن د مث ل پدی دار نگ اری ،پدی دار شناس ی ،تاریخچ ه زن دگی و روانشناسی شناختی ب) برخی بر فهم پدیده های اجتماعی و فرهنگی نظر دارند مثل مطالعات فرهنگی ،قوم نگاری ،روش شناسی قومی ، پ ژوهش ض من عم ل ره ایی بخش ،تحلی ل س اختار وق ایع و دیدگاه تعامل نمادین ج) برخی بر فهم زبان و پدیده های ارتباطی توجه دارند مثل دی دگاه هرمنوتی ک ،تحلی ل حک ایتی ،نش انه شناس ی ، ساختارگرایی و تحلیل محتوای قوم نگارانه .البته باید یادآور ش د ک ه س نتهای پ ژوهش کیفی در مع رض رش د س ریع و مفه وم پ ردازی مج دد و مس تمر ق رار دارد ( ب ورگ وگ ال ، .)1383 کار عملی مقال ه ارائ ه ش ده را بررس ی و فرض یات نظ ری نویس ندگان را مش خص کنی د. سایر چارچوبهای نظری که میتوانستند در بررسی این موضوع به کار روند را با اف راد هم گ روه خ ود و س ا ی رین بحث کنید. تدوین طرح تحقیق کیفی WRITING QUALITATIVE RESEARCH PROPOSAL طرح تحقی ق نقش ه ای اس ت ب رای گ رد آوری و تحلیل شواهد به نحوی که امکان پاسخ به سوال هایی را که محقق مطرح کرده است ،میسر می س ازد .ط رح ی ک پ ژوهش تقریب ًا تم امی ج وانب تحقیق ،از جزیی ترین جزئیات گردآوری داده ها ت ا انتخ اب فن ون تحلی ل داده ه ا ،را در ب ر می گیرد(راگین)1994- تحقی ق کّم ی وکیفی دو س نت متض اد و غ یر قاب ل جم ع نیس تند ک ه نت وان آنه ا را ب ا یک دیگر تلفی ق ک رد .تحقی ق کیفی درک خاص ی از رابط ه می ان مسئله و روش دارد .تحقیق کّم ی فرایندی خطی و تحقیق کیفی فرایندی دورانی دارد. خطی بودن فرایند تحقیق کّم ی در تحقی ق کّم ی ،فراین د مطالع ه را می ت وان ب ه دقت ب ر اس اس ت والی مراح ل مفه ومی روش شناسی و تجربی تنظیم کرد .هر مرحله پس از مرحل ه دیگ ر و ج دای از آن ب ه اج را در می آی د. محققان پیش از ورود به میدان مطالعه ،مدلی از شرایط و روابط می سازند. نقطه شروع تحقیق ،دانش نظری برگرفته از آثار و نوش ته ه ای منتش ر ش ده ی ا یافت ه ه ای تج ربی پیش ین اس ت .فرض یه ه ا ن یز از همین دانش نظ ری اس تخراج ش ده و پس از عملی اتی ش دن آزمون می شوند. ارزیاب ی اعتبار تفسیر گردآور ی نمونه گیری عملیات ی کردن فرضیا ت نظریه Deductive دورانی بودن فرایند تحقیق کیفی تحقی ق کیفی محق ق را وا می دارد درب اره کل فرایند تحقیق و تک تک مراحل آن به تأمل و باز اندیشی بپردازد .ارتباط نزدیک میان گرد آوری و تفسیر داده ها از یک سو و از س وی دیگ ر انتخ اب م واد تج ربی، ب رخالف روش خطی س نتی ،این امک ان را تحقق می بخشد که سوال زیر را بارها از خود بپرسد بلکه جوابی نیز برای آن فراهم کند: ‏روش ه ا ،مق والت و نظری ه ه ای ب ه ک ار مقایسه مفرو ضات اولیه گردآور ی تفسی اطالعا ر مورت د م قا ی سه نم و گی نه ری گردآو ری اطالعا مورت د نه نمو ی یر گ تفسی ر گردآو ری تفسی اطالعا ر مورت د قا ی م سه نظری ه The literature review process درک اولیه از واقعیت های مورد مطالعه به عنوان فهم مق دماتی تلقی می ش ود ک ه ب ا اف زودن اطالع ات جدی د و ناس ازگار از این درک اولی ه فرات ر می رویم .این پیش فرض های اولی ه ب ه منزله دیدگاهی به موضوع مورد مطالعه و روایت ه ایی مق دماتی از فهم موض وعیت می یابن د ک ه در طول تحقیق دوباره تدوین می شوند ،و مهم تر از همه در ط ول فرایند تحقیق شرح و بسط می یابند. ‏غالب ًا تفکیک فرایند تحقیق در پژوهش کیفی به مراحل مجزا از یکدیگر کار دشواری است. ‏تحقیق کیفی توان بالقوه واقعی خود را هنگامی آشکار می کند که بخش های مهم فرایند تحقیق Inductive Research Research Design 1 Involves combining the essential elements of investigation into an effective problem-solving sequence. Guides the investigator in the process of collecting, analyzing, and interpreting of data. It is a logical model of proof that allows the researcher to draw inferences concerning causal relations among the variables under investigation. Research Design 2 This document convinces the client that the research is needed. It is a comprehensive compilation of what, why, how, when, where and how much. Visuals are recommended but not required. The report is divided into 8 sections مولفه های طرح تحقیق کیفی مقدمه طرح تحقیق ( اهداف مطالعه ،ضرورتها و بیان مسائل) ‏سواالت پژوهشی ‏چارچوب نظری پژوهش ‏رویه های روش شناختی( روش مطالعه ،روش انتخاب شرکت کنندگان در مطالعه ،شیوه جمع آوری اطالعات، شیوه تجزیه وتحلیل داده ها) Research Design 3 Four basic questions structure the issue of design: (1) How will the design connect to the paradigm being used? That is how will empirical materials be informed by and interact with the paradigm in question? (2) Who or what will be studied? (3) What strategies of inquiry will be used? (4) What methods or research tools will be used for collecting and analyzing empirical materials? 1. Proposal Introduction Establishes the purpose and importance of the research  Short statement establishes area of concern and arouses interest  States purpose  Provides rationale for study with logical argument and documentation  Written in third person 2. Research Question Includes the question to which you need answers to develop the client’s campaign Can be general or specific questions Include limitations that might hinder the project (budget, subjects) سئواالت پژوهش یکی از مهمترین مراحل تحقیق کیفی ،نحوه صورتبندی س ئواالت پ ژوهش اس ت .بای د توج ه داش ت تنه ا در ابتدای مطالعه با پرسش های تحقیق مواجه نیستیم، بلک ه در طی مراح ل تحقی ق مرتب ًا این س ئواالت را صورتبندی می کنیم : ‏به هنگام مفهوم پردازی طرح تحقیق ‏به هنگام ورود به میدان مطالعه ‏به هنگام انتخاب نمونه ها ‏به هنگام گرد آوری داده ها ‏به هنگام تفسیر صورتبندی سئوال کلی صورتبندی سئوال های جزئی تر تحقیق صورتبندی مفاهیم حساسیت بر انگیز انتخاب گروههای تحقیق انتخاب طرح ها و روش های مناسب ارزیابی و صورتبندی مجدد سئوالهای جزئی تحقیق گردآوری داده ها ارزیابی و صورتبندی مجدد سئوالهای جزئی تحقیق تحلیل داده ها تعمیم و ارزیابی تحلیل صورتبندی یافته ها انواع سوال های تحقیق ‏سواالتی که به تشریح وضعیت های ثابت می پردازند ش امل س واالتی ک ه ب ه ش رح چگ ونگی ی ک وض عیت مش خص و چگ ونگی دوام آن اق دام می کن د (.از چ ه نوعی) ‏سواالتی ک ه فراین دها را تش ریح می کنن د ش امل س واالتی ک ه ب ه توص یف نح وه تح ول و تغی یر (عل ل، فراین دها ،پیام دها واس تراتژی ه ا) می پ ردازد(.چ ه ساختاری ،علل آن ،فرایندهای آن ،پیامدهای آن) ‏سواالت موّل د ک ه خ ط س یر تحقی ق را ب ه س مت و س ویی س ودمند می کش اند وب ه فرض یه ه ا ،مقایس ه ه ای س ودمند ،گ ردآوری ان واع خاص ی از اطالع ات منجر می شود. 3. Scope Here you discuss the background of the problem to include: What do we already know? How does this problem relate to what we already know or do? Why is this method of investigation better than others? ادبیات تحقیق در تحقی ق کیفی از چن دین ن وع ادبی ات تحقی ق استفاده می شود: ‏ادبیات نظری راجع به موضوع تحقیق ‏ادبی ات تج ربی راج ع ب ه تحقیق ات پیش ین در حوزه مطالعاتی شما یا حوزه های مشابه ‏ادبی ات روش ش ناختی درب اره نح وه انج ام تحقیق ‏ادبیات نظری و تجربی برای افزودن اطالعات زمینه ای به داده ها ،مقایسه و تعمیم یافته ها ادبیات نظری راجع به موضوع تحقیق ‏چه اطالعاتی از پیش درباره این موضوع به طور خاص ،و این حوزه به طور عام ،وجود دارد؟ ‏در این حوزه از چه نظریه هایی استفاده و بحث شده است؟ ‏چه بحث یا مجادالت نظری یا روش شناختی ای در این حوزه وجود دارد؟ ‏کدام یک از سئواالت همچنان مطرح هستند؟ ‏کدام یک از موضوعات هنوز مطالعه نشده اند؟ ادبیات تجربی راجع به تحقیقات پیشین در حوزه مطالعاتی شما یا حوزه های مشابه ‏ادبی ات تج ربی عم دتًا آن اس ت ک ه بدانی د ک ه دیگران در حوزه مطالعاتی شما چه می کنند ،چه مطالعاتی انجام شده ،بر چه مو ضوعاتی تمرکز شده ،درباره چه موضوعاتی هنوز تحقیق انجام نشده است؟ ‏چه سنن یا مجادالت روش شناختی در این حوزه وجود دارد ‏آیا نتایج یا یافته های ضد و نقیضی وجود دارند که نقطه شروع تحقیق شما قرار بگیرند؟ 4. Procedures This is a plan for the careful and systematic observation of events that explain the following items. Identification and description of the target segment and sampling methods Data gathering techniques and design Explanation of data analysis Proposed time schedule  -5درجه استاندارد و کنترل طرح های تحقیق را به دو دسته باز و بسته تقسیم می کنند ‏طرح های بسته شامل سوال های محدود و مشخص رویه های گزینش از پیش تعیین شده می باشند ‏طرح های باز عبارت است از تعریف اجمالی مفاهیم و استفاده اندک از رویه های رزش شناختی معین در ابتدای تحقیق -6اهداف تعمیم ‏در پ ژوهش کیفی تم ایزی بین تعمیم ع ددی و نظ ری وج ود دارد .تعمیم ع ددی قص د دارد از مورده ای م ورد مطالع ه نت ایجی درب اره ی ک جمعیت مش خص ب ه دس ت آورد ک ه م ورد توج ه نیست در تعمیم نظری تعداد افراد یا موقعیت ه ا کم تر م ورد توج ه ق رار می گ یرد .ب رای افزایش قدرت تعمیم نظری استفاده از روش ه ای مختل ف مطالع ه راه گشاس ت ت ا ب ه ارائ ه تحلیل مبس وط ت ر از تمامی ابعاد ممکن دست یافت. 7. Budget Itemize costs that will be incurred, including but not limited to: Remuneration for subjects Cost of professional data collectors Cost of outside research company if used Equipment or facilities costs 8. Reference Sections 6. Present the cull citations for any data or quotations cited in the introduction or scope sections کار گروهی ‏یک مطالعه کیفی انتخاب کنید .پرسش راهنمای تحقیق را مشخص کنید. ‏این پرسش تحقیقی را ارزیابی کنید آیا واضح و خوب صورتبندی شده است. ‏پرسش های تحقیقی مختلفی برای آن تدوین کنید. ‏به دنبال پاسخ برای کدامیک از پرسشها هستید. روشهای نمونه گیری در مطالعات کیفی نمونه گیری در مطالعات کیفی با نمونه گیری در مطالع ات کّم ی تف اوت دارد .در پ ژوهش کّم ی نمون ه م ورد مطالع ه ب ا این قص د ک ه معرف جامعه باشد انتخاب می شود .ولی در تحقیق ات کیفی ص رفًا ب ه نمون ه ک ه خ ود ی ک مورد خاص است توجه می شود .در تحقیقات کّم ی به افراد نمونه آزمودنی گفته می شود ولی در تحقیقات کیفی از واژه مورد استفاده می شود. نمونه گیری هدفمند ‏Purposeful sampling ‏پاتون اصطالح نمونه گیری هدفمند یا از روی قصد را برای توصیف نوعی از نمونه گیری به ک ار می ب رد ک ه در آن م واردی ک ه از لح اظ ه دفهای تحقی ق کیفی اطالع ات غ نی در ب ر، دارن د ،انتخ اب می ش وند .وی پ انزده روش نمونه گیری مشخص می نماید که عبارتند از: (بورگ و گال)1383 - ‏Keshtiaray-Islamic Azad University Khorasgan ‏Branch  -1نمونه گیری هدفمند طبقه ای ‏Stratified Purpose Sampling نمون ه گ یری هدفمن د طبق ه ای چن دین م ورد ازهری ک از ان واع تغی یرات مش خص ش ده را (مثًال متوسط ،باالتر از متوسط و )...با توجه به پدیده مورد مطالعه را در بر می گیرد .با در نظر گرفتن چندین مورد از هر نوع پژوهشگر می توان د ویژگیه ای ه ر ن وع و همچ نین پراکن دگی موج ود در آنه ا را م ورد شناس ایی قرار دهد. -2نمونه گیری متجانس(همگن) ‏Homogeneous Sampling هدف این راهبرد انتخاب یک نمونه از موارد مشابه است (افرادی که دارای ویژگیهای مشابه هستند) تا از این طریق گروهی که نمونه معرف آن می باش د ب ه ص ورت عمی ق م ورد تحقی ق ق رار گ یرد.مثًال پژوهش گری ب ه تحقی ق دربرنام ه ه ای آم اده س ازی ب رای ورود ب ه دبیرس تان عالقمن د است .در صورتی که این برنامه ها در مورد تمام دانش آموزان یکسان اجرا شده باشد یک گروه از دانش آموزان را انتخاب می کنند.  -3نمونه گیری تغییرات بیشینه(ناهمگن)یا با حداکثر نوسان ‏Maximum Variation Sampling این نمون ه گ یری مس تلزم انتخ اب م واردی اس ت ک ه از لح اظ عم ده ای ب ا یک دیگر تفاوت دارند و دامن ه تغی یرات پدی ده مورد تحقی ق را نش ان می ده د.مثًال بررس ی تج ارب پزش کان ،پرس تاران و ...در م ورد مراقبت از بیماران مبتال به آلزایمر نمونه گیری زنجیره ای4- ‏Chain Sampling این نمونه گیری که به آن گلوله برفی هم می گوین د .مس تلزم مش ورت ب ا اف راد مطلع است تا آنها موارد مناسب تحقیق را معرفی کنند نمونه گیری مالک محور5- ‏Criterion Sampling این نمونه گیری مستلزم انتخاب افرادی اس ت ک ه مالک مهمی را ب ر آورده می س ازند .وش امل نمون ه گ یری م وارد استثنایی ،موارد مطلوب و موارد عادی می شود. نمونه گیری مورد استثنایی یا کرانه ای 5-1 یا گزینش عامدانه موارد افراطی یا نا بهنجار ‏Extreme Sampling این نمون ه گ یری ش امل م واردی اس ت ک ه پدی ده م ورد مطالعه را به صورت غیر معمول یا خاص در خود دارد. یافت ه ه ای تحقی ق روی م وارد خ اص ی ا کران ه ای می توان د زمین ه فهم م وارد معم ولی را فراهم س ازد .مثل چگ ونگی توج ه معلم ان ب ه مش کالت دانش آم وزان در فراین د ت دریس و رابط ه آن ب ا ق درت معلم ان ،م وارد شامل معلمانی هستند که ویژگیهای شخصیتی خاصی در برق راری ارتب اط ب ا دانش آم وزان دارن د(.ب ورگ و گ ال)گ زینش عامدان ه م وارد اف راطی ی ا ن ا بهنج ار مث ل مطالع ه ی ک برنام ه اص الحی و انتخ اب م وارد موف ق ی ا ناموفق(پاتون) نمونه گیری موارد 5-2 مطلوب یا بر اساس شدت ‏Intensity Case Sampling این نمون ه گ یری ش امل انتخ اب م وارد ی است که پدیده مورد مطالعه را به میزان ف راوان ولی ن ه ب ه گون ه ای اس تثنایی نش ان می دهن د .ب رای مث ال بررس ی ویژگیهای اساتید پژوهشگر  6-3نمونه گیری موارد عادی یا تیپیک ‏Typical case Sampling این نوع نمونه گیری شامل انتخاب موارد عادی و معمولی است .این نمونه گیری در م واردی ک ه قص د ارزی ابی برنام ه جدی دی را ک ه ب رای اک ثریت اف رادی ک ه برنام ه ب رای خ دمت ب ه آنه ا تهی ه ش ده است انجام می گیرد نمونه گیری موارد بحرانی یا6- حاد ‏Critical Case Sampling مس تلزم انتخ اب ی ک واح د مطالع ه اس ت .ک ه روابط مورد مطالعه در آنها از وضوح بیشتری برخ وردار هس تند .این انتخ اب زمین ه آزم ون قطعی یک نظریه ،برنامه یا پدیده های دیگر را فراهم می سازد .پاتون تحقیق گالیه در مورد وزن یک شیء و میزان سرعت آن را بیان می کن د .و ی ا آنه ایی ک ه ب رای بررس ی م وفقیت برنام ه م ورد ارزی ابی اهمیت وی ژه ای دارن د. (متخصصان در میدان) حجم نمونه در تحقیقات کیفی ‏پاتون معتق د اس ت ک ه انتخ اب حجم مناس ب نمون ه ،مس تلزم معامل ه ای پایاپ ای بین گستردگی تحقیق وعمق آن است .او بیان می کند که شیوه ایدئال نمونه گیری این است که تا رسیدن به مورد زائد( موردی که پس از آن اطالعات جدیدی به دست نمی آید) به انتخاب ادامه دهیم (.بورگ و گال – )1383 در تحقیقات کیفی حجم نمونه به سوال تحقیق، زمان ،تعداد محققین و روش تحقیق بستگی دارد. In-depth interview ‏گفت و شنودی بین مصاحبه گر و مطلع با هدف دستیابی به اطالعات معین. ‏مصاحبه های غیر ساختار یافتهunstructuned Interviewsو مصاحبه های نیمه ساختار یافته ( )Semi-structuredبرای مطالعات کیفی وتفسیری مورد استفاده قرار می گیرند. -در جستجوی اطالعات ازفرد یا افراد -گفتگوی دو طرفه - سؤاالت باز شروط انجام مصاحبه -1اطالع ات م ورد درخواس ت بای د در دس ترس پاسخگو باشد -2فهم و درک س وال از س وی پاس خگو (چ ه اطالع اتی نی از دارد؟ چگون ه ج واب کام ل بده د؟ جواب خود را کی تقویت کند؟ و ) ... -3انگیزه الزم برای پاسخگوئی Always…. Listen more than talk  مصاحبه يك هنر است همچنان كه يك مهارت نيز هست ،بيش از هر تكنيك ديگر ،نيازمند گوش دادن است. گوش دادني فعال به مصاحبه شونده مي گويد ،دنبال كردن آن و حفظ روند گفتگو را. مصاحبه بسيار شبيه يك رودخانه پرپيچ و خم است و كمتر به بازي تنيس شبيه است. In-depth interview Range from fixed to free Structured ساختار یافته Semi-Structured نیمه ساختار یافته Unstructured ساختار یافته Number One to one Group interviews In-depth interview ‏یادگیری انجام مصاحبه داده های کیفی --مهارت انجام مصاحبهتر --زمان انجام مصاحبه --زم ان تش ویق مش ارکت کنن دگان ب ه ادام همصاحبه --تغییر بحث به موضوعات دیگر --ت اثیر مص احبه گربرمص احبه ش ونده (چگون ه اومی شنود ،چگونه او را مالقات كند ،او را تشویق کند و چگونه انقطاع ایجاد کند ،موضوع را چگونه عوض کند ،چگونه عنوان را آغاز و پاسخها را به انتها برساند) ایجاد یک محیط مثبت برای یک مصاحبه ‏محیط گرم و مناسب برای گفتگو وسایل ضبط (صوت یا تصویر) باید در مک ان مناس ب بطوریک ه ب رای انج ام مصاحبه مزاحمت ایجاد نکنند قرار گیرند ‏کیفیت مناسب ضبط برای پیاده سازی انجام یک مصاحبه موثر تعیین و بررسی مشکالت حین مصاحبه قبل از انجام مصاحبه برگزاری یک جلسه عملی مصاحبه محق ق ق درت آن را دارد ت ا دس تور جلس ه مص احبه را سازماندهي كند. مشارکت کنندگان هم قدرت آنرا دارند تا سطح پاسخهایی که ارائه می دهند را معین نمایند مصاحبه شوندگان باید قادر باشند با آزادی عمل از تجاربشان صحبت نمایند تشویق مصاحبه گر به ادامه ( تکان دادن سر ،بله و)... مص احبه ش ونده بای د احس اس کن د ص حبت‌هایش م ورد توج ه وعالقه مصاحبه کننده است. کم ک ب ه مص احبه ش ونده ت ا ابع اد بیش تری از موض وع را بشکافند سواالت را در سطح فهم مصاحبه شونده بیان کنید. ده توصیه برای مصاحبه موثر .1هرگز مصاحبه را سرد وبی روح آغاز نکنید .2اهداف را بخاطر داشته باشید .3حالت طبیعی ومعمولی داشته باشید .4گوش دادن هوشیارانه خود را به مصاحبه‌شونده نشان دهید .5در مورد وضعیت ظاهریتان فکر کنید .6مص احبه را در ی ک محی ط مناس ب وآرام انج ام دهيد .7از پاسخهای یک کلمه‌ای راضی نباشید .8محترمانه عمل کنید .9مصاحبه کن ،مصاحبه کن وبیشتر مصاحبه‌کن .1 0صمیمانه باشید و از آنان وسپاسگزاري كنيد، مشکالتی پیرامون مصاحبه « انقطاع ها» يا مزاحت‌ها مانند زنگ تلفن، ترس پاسخ دهنده به جهت ضبط مصاحبه، عدم توانایی مصاحبه گردر برقراري ارتباط، مط ول گ ویی پاس خ دهن دگان و می ل ب ه انح راف از موضوع درشتاب وعجله بودن مصاحبه شونده بر کیفیت داده ها موثر است ‏مص احبه ه ا نبای د ب ا تحت فش ار ق رار دادن وتهدی د نمودن مصاحبه شونده همراه باشد ‏ازویژگیه ای شخص یتی ف رد م ورد مص احبه (س ن، ق ومیت ،جنس ،زمین ه حرف ه ای وتخصص ی ،س طح تحصیالت ،پایگاه اجتماعی). تأثیرداده های مصاحبه از عوانل دیگر (مانند دقت در شنیدن ،لکنت زبان ،خستگی ،درد ،ضعف حافظه ،بی توجهی ،حالت عاطفی ومشکالت زبان ) در حين مصاحبه • سعي كنيد سواالتي را مطرح كنيد كه طرف مقابل را به صحبت كردن واداريد نه سكوت. • سعي كنيد از پرسيدن سواالتي كه به آساني و با استفاده از بله يا خير جواب مي شنويد پرهيز كنيد. • از سواالت دو جوابي كه غالبا مصاحبه شونده را براي جواب دادن يك جواب خاص هدايت مي كند بپرهيزيد (آيا موافق نيستيدكه.)... • در مورد استفاده از سواالتي كه با چرا؟ آغاز مي شوند ،محتاط باشيد ،مردم معموال نمي دانند چرا بعضي از كارها را انجام مي دهند. • در يك مصاحبه عميق بايد در جا فكر كنيد ،شما بايد پيشگام در باشيد و مصاحبه را لحظه به لحظه تعقيب بعضي مواقع مردم براي جمع و جور كردن افكار خود نياز به زمان دارند ،در كالم آنها اختالل ايجاد نكنيد. ‏يك مصاحبه آرام اطالعات بيشتري نسبت به يك مصاحبه تند و سريع در اختيار شما قرار مي دهد. ‏هم ه ارتباط ات بص ورت ش فاهي نيس ت بلك ه مصاحبه گر بدنبال ساختار زبان نيز هست. بعد از مصاحبه ‏برخي يادداش ت ب رداري و نوش تن را بع د از مصاحبه توصيه مي كنند. ‏در اولين فرصت بازنويسي كنيد( .هر ساعت مصاحبه 3تا 4ساعت نياز دارد و هر مصاحبه بين 10تا 20صفحه مطلب در بر مي گيرد). ‏مص احبه را ب ا يادداش تها و حرك ات ب دني مصاحبه شونده تكميل كنيد. ‏سعي نكني د زب ان مح اوره اي را ب ه ب ه زب ان نوشتاري تبديل كنيد Steps in In-depth interview Plan Prepare interview schedule and recording system Pilot Modify Interview Analyse Plan Access and representation دستیابی و معرف بودن نمونه Identify and familiarize with language and cultural issues آشنائی با زبان و مسائل فرهنگی Consider presentation of yourself چطور خود را معرفی کنید؟ Decide of the length of interview طول مدت مصاحبه Ensure making your appointments حتمٌا سر Prepare Questions or themes تم ها/سؤاالت Are questions confusing, insulting, leading or problematic? سؤاالت مناسب Logical order of questions/themes ترتیب سؤاالت Prepare probes and pamphelets/instruction during interview آماده سازی راهنماها؛ کاوش ها Recording method روش ثبت داده ها Pilot Pilot interview مصاحبه Pilot translator مترجم Pilot recording ثبت Pilot transcription پیاده سازی Modify Modify questions or method اصالح و بهبود سؤاالت و روشها Interview Be on time سر وقت Check equipments before چک وسایل Establish rapport, introduce study and ethics ایجاد اعتماد؛ معرفی مطالعه و Ease into interview چقدر حقوق میگیری؟؟؟ Keep on track but explore new ideas راهنمای مصاحبه را رعایت کنید ولی پذیرای ایده های جدید باشید تمرین عملی ‏با همکاری گروه موضوعی را بعنوان تحقیق انتخاب و با توجه به اهداف سوالهای یک مصاحبه نیمه ساختار یافته را تنظیم و تدوین نمائید. معیارهای کیفیت در تحقیق کیفی یکی از انتقاده ایی ک ه غالب ًا مط رح می ش ود این است که تفسیر و نتایج تحقیق کیفی تنها زمانی برای خواننده شفاف و قابل فهم می شوند که با نق ل قوله ای روش نگر از مص احبه ه ا ی ا پروتک ل ه ای مش اهده هم راه باش د .البت ه ب رخی پژوهش گران معتق د هس تند ک ه م ا معم وًال عبارته ایی را نق ل می ک نیم ک ه تص ور می ک نیم صفات روزمره و ویژگی های جهان روزمره تحت مطالعه را نشان می دهند. ارزیابی تحقیق کیفی اساس ًا چه ار موض وع م ورد بررس ی ق رارمی گیرند: .Aچه معیاره ایی بای د ب رای ارزی ابی روش و نتایج تحقیق کیفی به شکل مناسب به کار گرفته شوند؟ .Bهر بار تا چه حد می توان نتایج را تعمیم داد و چگون ه می ت وان تعمیم پ ذیری داده ه ا را تضمین کرد؟ .Cآی ا روش دیگ ری ب رای پاس خ ب ه پرس ش کیفیت در تحقیق کیفی به شکل بهتر وجود پایایی بر اساس رویه تحقیق پایایی به عنوان معیاری جهت ارزیابی تحقیق کیفی از پیش زمینه یک نظریه خاص در خصوص مطالعه موض وع م ورد نظ ر و نح وه اس تفاده از روش ه ای مختل ف کس ب می ش ود .معی ار پای ایی در ق ابلیت کن ترل ،ق ابلیت اعتم اد ب ه داده ه ا و روش اج رای تحقیق و با توجه به خاص بودن هر یک از روشهای تحقی ق کیفی مج ددًا فرم ول بن دی می ش وند .ک ه شامل: ‏پایایی داده های حاصل از مشاهده ‏پایایی داده های حاصل از مصاحبه پایایی داده های حاصل از مشاهده()1 ‏اس تفاده از چن دین مش اهده گ ر جهت یکپارچ ه سازی یادداشت ها ‏تفسیرهای خالصه شده در یک کلمه ،جمله ،نقل قولی از یک گفت و گو و... ‏شرح مفص ل ت ری از برداش ت ه ای مرب وط ب ه مصاحبه ها و تماسهای میدانی ‏یاداشت های روزانه از کار میدانی مثل خاطرات ح اوی تجربی ات ،ای ده ه ا ،ت رس ه ا ،اش تباهات، پیش رفت ه ا و مش کالتی ک ه در حین ک ار ایج اد شده است. پایایی داده های حاصل از مشاهده()2 ‏برخی از یاد داشتها حاوی تحلیل و تفسیرها ک ه بالفاص له پس از تم اس می دانی آغ از و ت ا پایان مطالعه ادامه پیدا می کند. ‏اس تفاده از قرارداده ایی ب رای یادداش ت برداری ‏آموزش مشاهده گران پیش از ورود به میدان و ارزیابی منظم عمل مشاهده ‏تفکی ک برداش تهای ف رد مش اهده ش ده از برداشتهای مشاهده گر پایایی داده های حاصل از مصاحبه آم وزش مص احبه گ ران و اس تفاده از راهنم ای مص احبه ی ا پرسش های موّلد در مصاحبه های آزمایشی یا پس از اولین مصاحبه آم وزش و تب ادل نظ ر درب اره ش یوه اج رای تفس یر و روش کدگذاری ،به هنگام تفسیر داده ها تک وین داده ه ا بای د ب ه نح وی تحلی ل ش ود ک ه بت وان مش خص کرد کدام گزاره متعلق به فرد مورد مطالعه است و کدامیک تفسیر محقق است. روش کار در میدان به هنگام مصاحبه باید از طریق آموزش یا کنترل مجدد تحلیل شود .تا امکان مقایسه یافته های مصاحبه گران مختلف فراهم شود. هرچه فرایند تحقیق به منزله یک کل با جزئیات بیشتری ثبت شود ،پایایی کل فرا یند بهتر است. اعتبار بر اساس رویه تحقیق در بحث اعتب ار ،پرس ش اص لی آن اس ت ک ه محقق ان هم ان چ یزی را می بینن د ک ه تص ور می کنن د ک ه می بینن د .ت ا چ ه م یزان س اخته های محقق بر ساخته های افراد مورد مطالعه متکی است .اساس ًا سه نوع خطا ممکن است بوجود آید: ‏قائ ل ش دن ب ه رابط ه ای ک ه در اص ل وج ود ندارد( خطای نوع اول) ‏انک ار ب ه رابط ه ای ک ه در اص ل وج ود دارد( خطای نوع دوم) در تحقیقات کیفی اعتبار مبتنی است بر روائی ابزار ،تعمیم پذیری داده ها و عینی بودن داده ها در تحقیقات کیفی اعتبار مبتنی است بر اعتماد پذیری ))trustworthiness باورپذبری ((credibility اطمینان پذیری (،)dependability انتقال پذیری))transferability تصدیق پذیری ()confirmability باورپذیری ((credibility ‏حضور طوالنی مدت در میدان و مشاهده مداوم، ‏چند بعدی کردن روش ‏مناسب بودن مبنای داوری تفسیرها و ارزیابی آنها ‏کنترل توسط اعضا (ارزیابی اعتبار به روش ارتباطی داده هاو تفسیر توسط اعضا میدان مورد مطالعه) ‏تحلیل موارد منفی یا تحليل افراد بيرون از محدوده ()outlier رویکرد سه سوسازی شناختی یاچند بعدی کردن روش ‏فرايند استفاده از چندين روش گردآوري داده ها ،منابع اطالعاتي ،تحليل گران يا تئوريهايي كه روايي يافته هاي مطالعه را بررسي كند. ‏تري انگوليشن به حذف مواردی كه در نتيجه تكي ه ك ردن مطل ق ب ر ي ك روش از جم ع آوري داده ه ا ي ا ي ك منب ع از اطالع ات ي ا تنه ا ي ك تحليل گر يا يك تئوري بوجود مي آيند كمك مي كند. Triangulation  بررسي اعضاي تحقيق checking رون د وا داش تن مش اركت كنن دگان در تحقيق كه گزارش محقق را از نظر صحت و كامل بودن مطالعه و بررسي كنند خوان دن گ زارش م وجب مي گ ردد ك ه مش اركت كنن دگان حق ايق ت ازه اي ب ه خاطرآورن د ي ا درك جديدي از موقعيت بدست آورند ‏ تحليل افراد بيرون از محدوده يك فرد خارج از محدوده فرد يا موقعيتي است كه درگیر تحقیق نیست تا نقاط کور تحقیق مشخص شود مشاهده طوالني مدت ‏جمع آوري داده ها در طي مدتي طوالني و همچ نين انج ام مش اهدات مک رر ب ر روي پدي ده مي تواند پاي ايي يافته هاي تحقي ق را افزايش دهد ‏مناس ب ب ودن مبن ای داوری تفسیر و ارزیابی داده ها ‏ميزان پايايي فرايند کد بندي ، اطمینان پذیری بر پایه رویه تحقیق .1منبع و روش ثبت داده هاي خام .2حاصل تحليل و كم كردن داده ها و نتايج سنتز از طريق خالصه کردن ،یاداشتهای نظری و... .3حاصل باز سازي و سنتز داده ها براساس ساختار تدوين شده ،مقوله های بکار گرفته شده .4ياد داشتهاي فرایند(یاداشت های روش شناسی و تصمیمات مربوط به آن .5مواد مربوط به تمايالت و مقاصد(مفاهیم تحقیق، یادداشتهای شخصی و انتظارات و توقعات شرکت کنندگان) .6اطالع ات مرب وط ب ه س اخت ابزاره ا ش امل نس خه های آزمایشی و طرحهای مقدماتی اطمینان پذیری ()dependability ‏اطمینان پذیری طی فرآیند حسابرسی بر اساس همان روش حسابرسی در امور مالی آزمون می شود که شامل اطمینان از رویه اجرای تحقیق می باشد: ‏آیا یافته ها متکی و مبتنی بر داده ها هستند ( نمونه گیری مناسب ،آیا به داده ها به شکل مناسب وزن داده اند) ‏ایا استنباطها منطقی اند( آیا استراتژی های تحلیلی در بکار کرفته شده است) ‏آیا ساختار مقوالت مناسب است؟ ‏ایا برای تصمیم های اتخاذ شده و تغییر جهت های روش شناختی توجیهی وجود دارد؟ ایا پیوندی میان روش نمونه گیری و سئواالتی که بر اساس آنها کار می کنید وجود دارد؟) ‏میزان سوگیری محقق چقدراست؟ ‏چه استراتژی هائی برای افزایش باور پذیری بکار ?Is the research confirmable ‏تا چه حد داده ها و تحلیل ها از نظر پاسخ گویان درست هستند؟ ?Is the research transferable ‏تا چه حد نتایج یا متد قابل انتقال و اجرا در محیط متفاوتی هستند