درس :کار و فنآوری { قرآن كريم } آنگاه كه زمين را بشدت بلرزانند تا مردگان و دفينه ها و گنجها از درون زمين بيرون آيند ,آدمي با تعجب گويد ,زمين را چه ميشود كه چنين متزلزل است . زلزله از ديدگاه مردم قديم : زلزله از آغاز پيدايش زمين وجود داشته . بعضي مي پنداشته اند سبب پيدايش زمين لرزه خشم خدايان است و گمان مي كرده اند خدايان با دستهاي خود زمين را نگه داشته اند . سابقه و زمینه زلزله : مدارک مرتیط با زلزله های ژاپن و نواحی شرق مدیترانه تقریبا به 1600سال قبل بر می گردد . مهمترين مناطق زلزله خيز جهان : كمربند كوهستاني آلپ ,هيماليا ,جائيكه پوسته تشكيل دهنده قاره آسيا – اروپا به پوسته تشكيل دهنده قاره آفريقا و هند برخورد مي كند . كمربند اطراف اقيانوس آرام يعني محلي كه پوسته كف اقيانوس آرام به پوسته قاره آسيا – اروپا ,آمريكاي جنوبي ,استراليا و آمريكاي شمالي برخورد مي كند . كمربند مياني اقيانوس اطلس ايران از نظر زمين لرزه : ايران از نظر زمين شناسي در رده هاي تازه ترين چين خوردگي ها و محل برخورد صفحه بزرگ عربستان و هندوستان قرار گرفته و موقعيت زمين ساختي ايران و واقع شدن آن بر روي كمربند زلزله همواره با خطر وقوع اين مهمترين پديده طبيعي روبروست . تاریخ زلزله های ایران تنها در 8سال گذشته 942زلزله به بزرگي 3تا 7/3ريشتر در ايران به وقوع پيوسته كه %17 كشتار جهاني زلزله متعلق به ايران بوده است . زمين لرزه از ديدگاه علم : الف ) منقبض شدن پوسته زمين در اثر سرما . ب ) سائيدگي و ته نشين شدن مواد سطح زمين . ج ) تجزيه مواد راديو اكتيو در گوشه زمين . اين سه نظريه در گذشته مرسوم بوده زلزله : Earthquake شایع ترین ومخرب ترین بالیای طبیعی درکل دنیااست زلزله تکان خوردن شدید قشر زمین است که درنتیجه انفجاردراعماق زمین یا درنتیجه فعالیتهای آتشفشانها یا لغزش الیه های زمین روی یکدیگردرطول گسلها ایجادمیشود. الیه های زمین -1پوسته : به خارجي ترين بخش زمين پوسته زمين گفتهمي شود كه نسبت به بقيه زمين از سنگهاي متنوع تري درست شده است ضخامت متوسط پوسته 35كيلومتر است ولي در زير رشته كوهها تا 70كيلو متر مي رسد0 -2گوشته : در زير پوسته قرار دارد و بيشترين حجم زمين را به خود اختصاص داده است و تا عمق 2900كيلو متري ادامه دارد 0 گوشته بااليي يا سنگ كره كه جامد بودن و استقامت زياد از ويژگي هاي آن است0 گوشته مياني يا سست كره كه نرم تر و كم استقامت تر ازاليه فوقاني است,حالت خميري دارد. گوشته پاييني يا زيرين بسيار سخت و متراكم است0 -3هسته : هسته زمين با شعاع تقريبي 3500كيلومتر در زير گوشته قرار گرفته است0 به دو قسمت خارجي (مايع) و داخلي (جامد) تقسيم ميشود 0هسته هيچ نقشي در حركت صفحات سنگ كره ندارد منبع توليد ميدان مغناطيسي زمين است و از مخلوطي از آهن و نيكل درست شده است0 انواع زمین لرزه لرزههای تکتونیکی: -1زمین زمین لرزه های تکتونیکی در برگیرنده زلزلههایی هستند تعداد بسیار زیادی از که ساالنه در سطح جهان ثبت میشوند. حرکات صفحات تشکیل دهنده پوسته زمین عامل ایجاد این زمین لرزه ها می باشد. -2زلزله های آتشفشانی: این زلزله ها فقط در نواحی فعال میافتد و به آتشفشانی اتفاق انفجارهای آتشفشانی نیز معروف است. زلزله ها و آتشفشانها اغلب در کنار هم و در امتداد مرز صفحات رخ میدهند. -3زمین لرزه های القایی: بر اثر آبگیری یا تغییرات ناگهانی سطح آب دریاچههای پشت سدها ،تزریق آب یا سیالهای دیگر به داخل زمین و یا استخراج آنها ،مخصوصًا درجاهایی كه گسلهای فعال وجود دارد زمینلرزههایی ایجاد میشود. لرزههای ناشی از معادن نیز در این دسته قرار میگیرند. -4زمین لرزه های ناشی از انفجارها: انفجارهای نظامی و صنعتی ،همچنین آمدو شد و یا فعالیتهای ساختمانی ،نیز لرزههایی را ایجاد مینمایند كه شدت، زمان وقوع و محل آنها قابل پیش بینی است . -5زمین لرزه های فروریختی بر اثر فروریختن غارها و كانالهای زیرزمینی ،لرزههایی ایجاد میشود كه به نام زمینلرزههای فروریختی موسومند .این تكانها بسیار كوچك بوده و فقط اهمیت محلی دارند. مقياسهاي زلزله : -1شدت زلزله بر مبناي انرژی آزادشده (ریشتر) -2ميزان خسارات و خرابي ها (:مرکالی ) مقیاس ریشتر: اطالعات مورد نیاز برای محاسبه بزرگی زمین لرزه را از لرزه نگار به دست میآورند .مقیاس ریشتر لگاریتمی است یعنی افزایش یک واحد در مقیاس ریشتر نشان دهنده افزایش ده واحدی در دامنه موج است .به عبارت دیگر دامنه موج در زلزله 6ریشتری ده برابر دامنه موج زلزله 5ریشتری است و دامنه موج 7ریشتر 100برابر زلزله 5ریشتری است .مقدار انرژی آزاد شده در زلزله 6ریشتری 7.21برابر زلزله 5ریشتری است. پيش نشانه هاي زلزله پيش نشانه هاي فيزيكي مانند : تغييرات شكل پوسته زمين تغيير در سطح آب درياها و آبهاي زير زميني تجمع گاز رادون در چاههاي زير زميني ميدان مغناطيسي زمين تغيير در سرعت امواج لرزه اي . پيش نشانه هاي بيولوژيكي مانند : تغييرات رفتار حيوانات مشخصات زلزله : هشدار قبلي ندارد وقوع آن بسيار سريع اتفاق مي افتد عمومًا مناطق زلزله خيز ,مشخص و از پيش شناخته شده مي باشند . امواج حجمی :امواج p امواج S اليه هاي زمين و نحوه انتشار امواج لرزه اي کانون زلزله نقطه ای را که امواج ازآن منتشر می شوند “ کانون زلزله ” می نامند. این همان محل داخل زمین است که سنگها شکسته می شوند و منجر به آزاد شدن انرژی و انتشار به اطراف می شود. مرکز زلزله اگر از کانون زلزله که درداخل زمین قرار داردخطی قائم به سمت سطح زمین رسم نمائیم ،محل برخورد این خط با سطح زمین را “ مرکز زلزله ”می نامند. عمق زلزله فاصله بین مرکز و کانون زلزله به “ عمق زلزله ” معروف است زلزله های عمیق :عمق کانون آن بیش از 300 کیلومتر است. زلزله های متوسط :عمق کانون آن بین 70 تا 300کیلو متر است. زلزله کم عمق:که عمق آنها از 60کیلومتر کمتر است. زلزله نگاشت Seismogram ارتعاشاتی که توسط دستگاههای ثبات درایستگاههای بر روی کاغذ رسم می شود “ لرزه نگاشت ” نام دارد .لرزه نگارها دائم در حال کارند ، لذا در فاصله بین زمین لرزه ها روی لرزه نگاشتها خطوط ممتدی رسم می شود که امواج خیلی کوچک که می تواند ناشی از عوامل مختلف مثل تغییرات فشار اتمسفر ،حرکت قطارها ،برخورد درختان و غیره باشد را ثبت می نماید که این ارتعاشات کوچک را “ کهلرزه ” می گویند که همیشه ودر هر حال در زمین وجود دارند. ادامه اولین نشانه وجود زمین لرزه مهم در یک ناحیه عبارت از شروع ناگهانی یک سری امواج بزرگتر از حد متوسط است .امواج یا مستقیم به زمین می رسند یا طی مسیری پیچیده و پس از انعکاس و انکسار در مرزهای مختلف به لرزه نگار می رسند .امواج اینگونه بصورت “ پالس ” مجزا در لرزه نگاشتها ظاهر می شوند. در هنگام وقوع زلزله چه بايد كرد ؟ خونسرد باشيد . اگر در ساختمان بلند هستيد به محل امن داخل آپارتمان پناه ببريد . اگر در ساختمان يك تا دو طبقه هستيد با حفظ سر خود بوسيله دست با جسمي مثل تخته ,به خارج از خانه بروید. جريان هاي آب و برق و گاز را قطع كنيد . حريق احتمالي را در اسرع وقت خاموش كنيد . اگر در داخل منزل يا مدرسه يا ...هستيدوامكان خروج نداريد,سعي کنيد به زير يك نيمكت يا ميز پناه ببريد. مراقب ريزش شيشه ها باشيد. ادامه ادامه به هيچ عنوان از آسانسور استفاده نكنيد . در صورتيكه در خارج از ساختمان هستيد ,بايد سر خود رامقابل اشياء در حال سقوط حفظ كنيد . در مكانهاي عمومي و ساختمانهاي شلوغ به هيچ عنوان به طرف دربهاي خروجي هجوم نبريد . در هنگام وقوع زلزله سعي نكنيد از اشياء گرانقيمت و شخصي خود محافظت كنيد .بيشتر به فكر جان خود باشيد . اگر در هنگام زلزله درون ماشين بوديد ،اتومبيل را به آرامي به سمت راست جاده كشيده و توقف كنيد و موتور ماشين را خاموش و به راديو گوش فرا دهيد . از اتمام زلزله چه بايد كرد ؟ با حفظ خونسردي به كمك مصدومين بشتابيد . مخصوصًا در آپارتمان هاي آسيب ديده متوجه پس لرزه ها باشيد . از آسانسور استفاده نكنيد و آتشهاي بوجود آمده را خاموش كنيد . در صورت امكان ,مقداري آب ذخيره جمع آوري كنيد . حداقل يك پنجره را بگشاييد كه در تله نيافتيد . از راه رفتن روي آوار جدًا خودداري كنيد . در هنگام كمك به افراد و امداد رساني ,از كشيدن افراد در حاليكه به جايي گير كرده اند يا حمل غير اصولي جدًا بپرهيزيد . ادامه : امنيت محيط را تا حد امكان كنترل كنيد .از كابلهاي برق روي زمين افتاده دوري كنيد و به آن دست نزنيد ,با قرار دادن عالئم هشدار دهنده در محل ,ديگران را نيز مطلع كنيد . خسارات ساختمان خود را ارزيابي كنيد و از امنيت آن در پس لرزه هاي بعدي مطمئن شويد . به راديو گوش دهيد و به دستورات صادره از سوي مقامات مسئول عمل كرده و از تلفن جز در موارد اضطراري استفاده نكنيد . به درخواستهاي كمك مامورين انتظامي ,آتش نشاني ,هالل احمر ,سازمانهاي خيريه و ساير سازمانها پاسخ مثبت بدهيد .
تحقیق و پژوهش • زمینشناسی و مهندسی معدن • جغرافیا و نجوم
دانلود پاور پوینت زلزله از ديدگاه مردم قديم
زلزله از ديدگاه مردم قديم زلزله از آغاز پيدايش زمين وجود داشته . بعضي مي پنداشته اند سبب پيدايش زمين لرزه خشم خدايان است و گمان مي كرده اند خدايان با دستهاي خود زمين را نگه داشته اند .
طاهره واحدی
42,000 تومان