دانلود پاورپوینت آمفتامين

بنام خدا آمفتامي ن الگوي جديد سوء مصرف مواد شيميايي اكستاز ي كـــراك مهمترين گروههاي مواد كه مورد سوءمصرف قرار مي : از عبارتند گيرند -1محرك هاي سيستم عصبي مركزي ( : ) Central Nervous System Stimulants نظير آمفتامين و مشتقات آن ،نيكوتين ،كوكائين وكافئين . -2مضعف هاي سيستم عصبي مركز ( : ) CNS Depressants نظير اپيوئيدها ،بنزوديازپين ها و باربيتورات ها . -3عوامل توهم زا(: )Hallucinogenic Agents نظير مسكالين ،ليزرژيك اسيد دي اتيل آميد ( ، ) LSDكتامين ،پسيلوسيبين و فن سيكليدين ( . ) PCP  -4مواد استنشاقي ( : ) Inhalants نظير حالل هاي آلي ( بنزن ،تولوئن ،گزيلن ) ،نيتريت هانيترت هاي آلي ( آميل نيتريت ،ايزوبوتيل نيتريت ) ، و ، N2 Oگازهاي بيهوش كننده عمومي ( مانند :هالوتان ، انفلوران ،ايزوفلوران ) . -5استروئيدهاي آنابوليك : نظير اكسي متولون ،ناندرولون ،اتيل استريول ،استانوزولول ،متيل تستوتسترون و غيره . يك دسته مهم از عوامل دارويي و شيميايي كه از ديرباز سوء مصرف قرار گرفته اند عوامل محرك CNS مورد آن ها آمفتامين و مشتقات وابسته به بوده ،كه از ميان آن جايگاه مهمي را در اين زمينه دارا مي باشند .  (آمفتامين ،دكسترو آمفتامين ،متيل آمفتامين ،فنيلپروپانول آمين ،متيل فنديت ،فن مترازين ،فن ترمين ، دي اكسي مت هيدروكسي آمفتامين ،متيلن آمفتامين ) ،با عالمت اختصاري ، MDMAمتيل دي اكسي اتيل آمفتامين ،با عالمت اختصاري ، MDEAاز جمله مهمترين تركيبات اين دسته مي باشند . از ميان مشتقات متعدد آمفتامين ،در ساليان اخيرسوءمصرف ناشي از MDMAبا نام معروف خياباني Ecstasyبه علت داشتن خصوصيات تحريكي ، CNSتوهم زايي ،توانايي ايجاد حس راحتي و ايجاد سرخوشي ، افزايش ميل جنسي ،افزايش انرژي و توانايي از بين بردن هراس و ايجاد ارتباط با افراد ،رواج گسترده اي يافته است . • تاريخچه : MDMAنخستين بار در سال 1912ميالدي توسط شركتداروسازي مـرك ( ) Merck Pharmaceuticalدر آلمان سنتز شد . اين ماده اولين بار بعنوان محصول جانبي سنتز ( Hydrastininيك عامل تنگ كننده عروق ) شناسايي گرديد و سپس در سال 1914توسط شركت مـرك بصورت Patentدر آمد .اين ماده در ابتدا بعنوان يك عامل سركوب كننده اشتها جهت درمان چاقي درنظر گرفته شد . از آنجا كه آمفتامين ( سر دسته اين تركيبات ) بعلتداشتن خصوصياتي نظير احتمال باالي سوءمصرف و بروز وابستگي و ساير عوارض جانبي از فهرست عوامل ضد اشتهاي بازارهاي دارويي جهان حذف گرديد .  در فاصله سالهاي 1953 – 1954دولت امريكا در يك طرحتحقيقاتي مشترك با سازمان مركزي اطالعات ( ) CIAو محققين ارتش اين كشور ،مطالعاتي را جهت بررسي كارايي اين تركيب جهت روانكاوي افراد ،تحت عنوان ( سرم حقيقت ( Truth Serumآغاز نمود . هر چند نتايج اين تحقيقات تا سال 1973منتشر نگرديدولي شواهد حاكي از آن بود كه MDMAبه علت داشتن جهت روانكاوي مناسب نمي باشد . عوارض جانبي ، نخستين گزارش در رابطه با مصرف تفريحي اين ماده دردهه 60ميالدي ارائه شد .در اواسط دهه ميالدي اين تركيب بعنوان يك عامل توهم زا توسط روانپزشكان و روانكاوان جهت روانكاوي استفاده گرديد .  در اوايل سالهاي 80ميالدي ،مصرف غير طبي اين مادهدر امريكا بويژه در اياالت تگزاس تحت نام Ecstasyرواج يافت . با توجه به ماهيت توهم زايي و محرك بودن اين ماده وبروز عوارض جانبي شديد ناشي از ، MDMAكاربرد درماني اين ماده از طرف سازمان غذا و دارو امريكا ( FDA اعالم گرديد . ) در سال 1985ممنوع و غيرقانوني اپيدميولوژي : ميزان شيوع و بروز سوءمصرف مواد در جوامع ،متفاوت است و بستگي به عوامل متعدد اجتماعي ، فرهنگي و اقتصادي دارد . از اين رو برآورد دقيق ميزان سوءمصرف مشكل ميباشد .استفاده از اطالعات به دست آمده از مراكز اطالع رساني داروها و سموم ،مراكز كنترل مسمئميت ها ،مراكز پزشكي قانوني ،دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي مي تواند در بررسي الگوي سوءمصرف مواد در هر جامعه اي راهگشا باشد . مطالعات انجام شده در نقاط مختلف جهان نشاندهنده سير فزاينده مصرف MDMAبخصوص در قشر نوجوان و جوان مي باشد .بعبارتي سوءمصرف ناشي از  در مطالعه اي كه درسال 1987در دانشگاه استافوردامريكا انجام شد ،حدود 39درصد افراد مصاحبه شده ، سابقه مصرف MDMAداشتند . -در مطالعه مشابهي كه در سال 1990در دانشگاه Tulane در امريكا انجام شد 3/24 ،درصد افراد تحت مطالعه حداقل يكبار از MDMAاستفاده نموده بودند . در امريكا تخمين زده مي شود كه حدود 4/6ميليون نفرداراي سابقه مصرف MDMAمي باشند و دانش آموزان دبيرستاني يكي از مهمترين اقشار مصرف كننده اين ماده محسوب مي گردند . در مطالعه ديگري نشان داده شد كه ميزان سوءمصرفدر دانش آموزان سال هاي آخر دبيرستان در ‏MDMA  مصرف گسترده اين ماده در امريكا و اروپا بيشتر دررقص هاي شبانه به نام Raveمرسوم است . مجالس جوانان شركت كننده در اين مجالس جهت رقص هايطوالني مدت همراه با موزيك هاي تند جهت به دست آوردن انرژي الزم اين ماده را مصرف مي نمايند ،از اين رو اين تركيب به همراه فلونيترازپام ،گاماهيدروكسي بوتيرات و كتامين جز Club Drugsطبقه بندي مي شود . در آمار ارائه شده توسط مركز ملي مطالعه سوءمصرفدارويي در امريكا MDMA ،بعنوان يكي از شايع ترين عوامل سوءمصرف در نوجوانان امريكايي محسوب شده است . Fendrchو همكاران در مطالعه اي نشان دادند كه حدود 50درصد از مواد سوءمصرف گرديده توسط جوانان و  در مطالعه انجام شده در انگلستان نشان داده شد كهالگوي سوءمصرف مواد محرك سيستم عصبي مركزي به مصرف MDMAگرايش دارد . در اين مطالعه از 763فرد مورد بررسي 282نفر سابقهمصرف MDMAمصرف مي كردند ،بطور همزمان از ، LSD كوكائين ،آمفتامين و پسيلوسيبين نيز استفاده مي نمودند . بعبارتي يك الگوي Polydrug abuseدر اين افراد وجودداشته است . عوامل اقتصادي و بحران هاي خانوادگي و شغلي از جملهعوامل مستعد كننده فرد جهت مصرف MDMAمحسوب مي شود . -در مطالعه انجام شده ديگري در استراليا ،تخمين زده  در زالندنو ،در سال 1998ميزان مصرف MDMAاز 5/1درصد جمعيت 15 – 45ساله به 4/3درصد در سال 2001 رسيده است . در دانمارك MDMA ،يكي از مهمترين و فراوان ترينداروهاي خياباني غيرمجاز در سال 200بوده است . در بررسي هاي انجام شده در اسپانيا نشان داده شد كه 71درصد افراد با ميانگين سني 21سال كه در فاصله سال هاي 1995 – 1999در يك مطالعه مورد بررسي قرار گرفته بودند ،سابقه مصرف حداقل يكبار MDMAرا داشتند . در تركيه در فاصله سالهاي ، 1998 – 2001ميزانمصرف MDMAدر نوجوانان دبيرستاني از 65/2درصد در سال 1998به 31/3درصد در سال 2001رسيده است .  در تايوان ميزان سوءمصرف ناشي از MDMAنسبت بهساير عوامل محرك CNSنظير آمفتامين و ساير عوامل نظير كتامين روند رو به رشدي را در بين جوانان داشته است . بطور كلي باتوجه به مطالعات انجام شده مي توان چنينحدس رد كه مصرف MDMAدر جوانان و نوجوانان در جهان روندي رو به رشد را داشته است . در كشور ما هنوز آمار رسمي در زمينه سوءمصرفناشي از MDMAوجود ندارد ،ولي با توجه به وجود شبكه هاي اينترنتي و تبليغات ماهواره اي كه در پاره اي موارد حتي مصرف اين ماده را در جوانان تبليغ مي نمايند . لزوم توجه بيشتر به اطالع رساني صحيح در باره عوارضسوءمصرف اين ماده انكار پذير مي باشد .  نامهاي خياباني ( ) Street Namesو اشكال موجود : متيلين دي اكسي مت آمفتامين يا MDMAبا نام هايخياباني گوناگوني در كشورهاي جهان شناخته مي شود كه مهمترين اين نام ها عبارتند از : ‏Ecstasy , X Tablet , E , XTC , Adam , Whizz , California , ‏Double Diamond , Rhubarb Custard , Essence , MDM , Roll , ‏Whizz Bomb , M&M , Buffalo , Bean , Dove , Love Drug , ‏Love Heart MDMAبصورت قرص ،كپسول ،پودر و شياف دربازارهاي دارويي غير مجاز موجود است . -قرصهاي MDMAحاوي mg110- 50ماده موثره MDMA  قابل ذكر است كه در بسياري از اين اشكال ،همراه باماده موثره ، MDMAمواد ديگري نظير متيلين دي اكسي آمفتامين ( ، ) MDAمتيلن دي اكسي فنيل – – Nمتيل بوتان آمين ( ، ) MBOBپارامتوكسي آمفتامين ( ، ) PMA افدرين و كوكائين بعنوان ناخالصي موجود مي باشد كه اين عوامل خود باعث بروز آسيب هاي جدي و حتي مرگ در مصرف كنندگان مي شود .  شيمــي : Ecstasyبا نام شيميايي ،متيلن دي اكسي مت آمفتامين وعالمت اختصاري MDMAيك مشتق آمفتامين مي باشد . اين تركيب مشتق فنيل اتيل آمين بوده كه از استخالفدي اكسي ( ) -O-CH2-O-در موقعيت متيلن گروه هاي 3و 4حلقه بنزني آمفتامين ايجاد شده است . قابل ذكر است كه اكثر فرم هاي MDMAموجود ،بصورتمخلوط راسميك ( مخلوط داراي نسبت هاي مولي برابر از راست گردان و ژپ گردان ) مي باشند . ايزومرهاي شباهت ساختاري MDMAاز يك سو به آمفتامين و ازسوي ديگر به مسكالين موجب گرديده كه اين تركيب خواص محرك CNSو توهم زايي را توامًا داشته باشد .  فارماكوكينتيك : MDMAمانند ساير عوامل آمفتاميني بصورت نمك هايآميني يا باز آزاد وجود دارد .در مورد ساير آمفتامين ها فرم آن ها فرار مي باشد و قابليت باز آزاد( ) Free Base استفاده از راه تدخين را نيز دارد ،ولي بعلت وجود گروه متيلن دي اكسي ،نقطه جوش MDMAباال رفته و قابليت استفاده از راه استنشاق را ندارد ،ولي نمك هاي موجود در آب مي توانند به صورت خوراكي يا داخل بعلت حالليت وريدي مصرف شوند . متعاقب مصرف خوراكي ( كه شايع ترين راه سوءمصرفاين ماده نيز مي باشد ) MDMA ،به آساني از مجراي گوارشي جذب و پس از 2ساعت به حداكثر غلظت سرمي خود مي رسد . -تجويز دوزهاي خوراكي 50و 75و 125ميليگرم از MDMA  وجود غلظت هاي سرمي اين ماده مويد تمايل زياد MDMAبه پروتئين هاي بافتي مي باشد . دارو بعلت ليپوفيل بودن در كبد ،كليه و ريه ها تجمع ميدارو بيشتر در كبد و تحت تأثير سيستم آنزيمي يابد . سيتوكروم P – 450متابوليزه مي گردد . آنزيم CYP2D6يكي از مهمترين آنزيم هاي دخيل درمتابوليسم MDMAمي باشد .متابوليسم از طريق هيدروكسيالسيون آروماتيك ،هيدركسيالسيون آليفاتيك N ، – د آلكيالسيون و كونژوگاسيون با گلوكورونيك اسيد و گاليسين صورت مي گيرد . MDMAداراي فارماكوكينتيك غير خطي ( ) Non – Linearبوده و اين امر بعلت خاصيت اشباع پذيري آنزيم هاي دخيل در متابوليسم دارو و متابوليت هاي آن ،توجيه پذير است .  MDMAداراي متابوليتهاي فعال و غيرفعال مي باشد ومتيلن دي اكسي آمفتامين ( ) MDAبعنوان مهم ترين مي گردد .مدت زمان متابوليت فعال دارو محسوب شروع اثر دارو متعاقب مصرف خوراكي 20-60دقيقه بوده و مدت زمان دوام اثر دارو 4 – 6ساعت مي باشد ،اين زمان باتوجه به افزايش دوز مصرفي مي تواند افزايش يابد . -حجم توزيع ظاهري ( ) Vdو ميزان اتصال پروتئيني MDMA تاكنون محاسبه نشده است . نيمه عمر حذف دارو از بدن 8ساعت مي باشد ،بنابراينمتوسط زمان حذف 95درصد يك دوز خوراكي از بدن حدود 40ساعت است .راه دفع آن كليوي است و حدود 65درصد يك دوز خوراكي در طي 24ساعت از بدن دفع  فارماكوديناميك و مكانيسم اثـر: مكانيسم اثر MDMAاز طريق افزايش آزادسازي( سروتونين ،نوراپي نفرين و منوآمين ها سلول هاي دوپامين ) از انتهاي آكسون ها و عصبي است MDMA .همچنين از طريق مهار باز جذب سروتونين باعث افزايش اثر اين ( افزايش آزاد نورترانسميتر مي گردد سازي سروتونين و دوپامين غير وابسته به كلسيم مي باشد) .  عاليم باليني ناشي از مصرف : MDMA -اثرات باليني گزارش شده در نتيجه مصرف MDMA بستگي به ميزان مصرف ،دوره مصرف و دفعات مصرف مي تواند متفاوت باشد . بطور كلي اثرات باليني MDMAرا مي توان به اثرات حاد ،مزمن و كشنده يا سمي تقسيم بندي نمود .اگرچه مصرف حاد اين ماده در افراد با اثراتي نظير افزايش انرژي ،رفع خستگي ،افزايش اجتماعي شدن و تمايل به شركت در كارهاي گروهي و سرخوشي همراه مي باشد ، ولي طيف گسترده اصرات نامطلوب جسماني و رواني حاد و مزمن ،كاربرد باليني اين ماده را محدود و ممنوع كرده است . اثرات حــاد : مصرف مقادير متوسط MDMAحتي براي مصارفتفريحي مي تواند سبب بروز اضطراب ،بي قراري و سفتي گردن شود .افزايش دماي بدن و تعريق به علت تأثير دارو بر روي مركز تنظيم حرارت بدن درهيپوتاالموس و افزايش حركات عضالني ايجاد مي شود . درد و سفتي عضالني معموًال در 2 – 3روز اول پس ازمصرف دارو مشاهده مي گردد .سردرد ،تهوع ،بي اشتهايي ،تاري ديد ،خشكي دهان ،بي خوابي ،افزايش ضربان قلب و افزايش فشارخون از ديگر عوارض مصرف MDMAاست .  افزايش تحريك پذيري ،هيجان ،پرخاشگري ،عدمتمركز فكري ،اضطراب ،توهم ،حمالت هراس و بروز رفتارهاي ضد اجتماعي ،هذيان و اپيزودهاي سايكوتيك ( بويژه در مواقع قطع مصرف ) از ديگر عاليم و نشانه MDMAمي باشد . ‌ هاي باليني سوءمصرف ناشي از در پاره اي از مصرف كنندگان ، MDMAپس از كاهشاوليه ماده ،افت قابل توجه روحي ايجاد مي شود تأثير كه اصطالحًا به آن Crashگويند . اين حالت كه در برخي افراد پس از قطع مصرف ايجادمي شود ،خود موجب مصرف مكرر دارو جهت برطرف شدن افت روحيه مي شود . در واقع عاليم Crashنظير واكنش هاي محروميت بعد ازحالت مانيا و سرخوشي مشاهده شده در افراد مصرف  اثـرات مزمن : توانايي MDMAدر افزايش غلظت سروتونين در سيناپسها خود باعث ايجاد تغييرات حسي و خلقي مي گردد .در غلظت هاي باالتر به علت آزادسازي مقادير فراوان سروتونين نه تنها نشانه هاي سايكوز ،بلكه آسيب شيميايي در سلو لهاي سروتونرژيك ايجاد مي گردد . مطالعات حاكي از آن است كه تجويز مكرر MDMAباعثكاهش يا عدم تشكيل كمپلكس ناقل دوپامين در مغز مي گردد .آسيب وارده به سلول هاي مغزي در تجربيات آزمايشگاهي بر روي حيوانات در نتيجه تجويز MDMAبه خوبي شناخته شده است . مطالعات بيوشيميايي و هيستولوژيك نشان دهنده كاهشمحتوي سروتونين در مغز ،كاهش تعداد نورون هاي  در مطالعه اي نشان داده شده است كه ميزان كاهشنورون هاي سروتونرژيك در نتيجه مصرف MDMAدر خانم ها بيشتر از آقايان مي باشد .بعبارتي خانم ها نسبت به اين اثر MDMAمستعدتر مي باشند. مطالعات انساني و حيواني در رابطه با مصرف ، MDMAعالوه بر كاهش تعداد سلول هاي سروتونرژيك ،افزايش سلول هاي گليا ،كاهش ميزان متابوليت هاي سروتونين در مايغ مغزي – نخاعي ،تغيير الگوي متابوليسم گلوكز و تغيير ميزان جريان خون در نواحي مختلف مغز را نشان مي دهند . در ضمن Down Regulationگيرنده هاي سروتونين دركورتكس مغز متعاقب مصرف حاد MDMAمشاهده گرديده است .در حاليكه مصرف طوالني مدت اين ماده موجب  مطالعات الكتروآنسفالوگرافيك در مصرف كنندگان MDMAتغيير الگوي تقارن امواج مغزي نظير حاالتي مشابه پيري و دمانس را نشان داده است ،از طرفي تغيير در پاسخ هاي ايجاد شده به محرك هاي شنوايي در مصرف كنندگان MDMAايجاد مي گردد . MDMAاز طريق ايجاد اثرات ‌ مصرف مزمن و حادتوكسيك بر روي سيستم سروتونرژيك مي تواند سبب بروز مشكالت رواني و رفتاري در فرد مصرف كننده گردد . اختالل در حافظه ديداري و شنيداري ،اختالالت شخصيتياختالل در قضاوت ،اختالل در پردازش اطالعات ، ، اختالل در كنترل رفتارهاي فردي ،حمالت هراس ، پارانويا ،توهم ،فالش بك و اپيزودهاي سايكوتيك ( بويژه در موارد قطع ، ) MDMAافسردگي شديد ( مقاوم به درمان هاي دارويي ) و تمايل به خودكشي از جمله اين  عالئم و نشانه هاي مسموميت ناشي از MDMAو حتيدر دوزهاي كم و متداول مصرف ( مانند مرگ قرص هاي اكستازي ) نيز گزارش مصرف 1-2عدد از شده است . اضطراب ،بيقراري ،افزايش فشارخون ،طپش قلب ،ميدرياز ،تعريق و ( Trismusقفل شدن فك ) ،ضعف ، اختالل در تمركز و در پاره اي موارد افسردگي ،گيجي و هذيان نيز با مصرف اين تركيب رخ مي دهد . در مسموميت شديد با ، MDMAهيپرترمي ،انعقادمنتشره داخل عروقي ( ، ) DICرابدوميوليز ،تشنج و نارسايي حاد كليوي ( ) ARFبروز مي كند . مرگ در اثر هيپوناتريمي ،دهيدراتاسيون ،هيپرترمي ،بحران شديد فشارخون و آريتمي هاي قلبي رخ مي دهد .  شايعترين تغييرات عاليم حياتي در مسموميتناشي از MDMAعبارتند از : الف) تنفسي :افزايش سرعت تنفس ب ) دمـا :هيپرترمي در موارد شديد مسموميت گزارش شده است .هيپرترمي مي تواند تهديدكننده حيات باشد . ممكن است كه دماي مركزي بدن حتي به 42درجه سانتيگراد نيز برسد . در پاره اي موارد هيپرترمي ايجاد شده مشابه هيپرترميبدخيم مي باشد و مي تواند باعث افزايش يون هاي كلسيم در ميوپالسم گردد . ج ) فشارخون :هيپرتانسيون شايع است .هيپوتانسيون و كالپس قلبي -عروقي نيز در موارد مسموميت شديد اثرات قلبي – عروقي : هيپرتانسيون سيستوليك و دياستوليك ،تاكيكاردي ( كهاحتماًال ناشي از افزايش آزاد سازي نوراپي نفرين است ) از شايع ترين اثرات قلبي – عروقي در مسموميت با اين ماده مي باشد . افزايش خطر پارگي عروق و خونريزي داخلي نيزگزارش شده است .هيپوتانسيون و كالپس قلبي – عروقي نيز در موارد شديد مسموميت گزارش شده است . ديس تايمي هاي قلبي ،سكته قلبي ( ، ) AMIپارگيآئورت و مرگ ناگهاني نيز در مسموميت هاي ناشي از شده است . مصرف MDMAگزارش اثرات تنفسي : افزايش ميزان تنفس ،هيپرنتيالسيون ،ادم ريويغيرقلبي ( ،) NCPEسندرم ديسترس تنفسي بالغين ( ) ARDSاز جمله عاليم و نشانه هاي تنفسي در مسموميت ناشي از MDMAمي باشد . ‏اثرات نورولوژيك : خالصه اين اثرات عبارتند از : -1بيقراري -4نيستاگموس -2هيجان -3بي اشتهايي -5هذيان -6تشنج و كوما  ادم مغزي همراه با هيپوناترمي و سندرم ترسحنامتناسب هورمون ضدادراري ( ، ) SIADHخونريزي داخل جمجمه ( ) ICHاز ديگر عوارض گزارش شده در مسموميت ناشي از MDMAمي باشد . افزايش فعاليت عضالني متعاقب مصرف MDMAسببتعريق و از دست دادن آب و يون سديم از بدن مي گردد . از طرفي تأثير MDMAبر هيپوتاالموس باعث اختالل در مركز تنظيم حرارت مركزي بدن و در نتيجه باعث بروز تشنگي و تمايل به نوشيدن آب در فرد مي گردد . از سويي با افزايش تحريك و ترسح هورمون ضدادراريدر نتيجه تأثير ، MDMAاحتباس آب و در نهايت رقيق شدن خون ،هيپوناترمي ايجاد مي گردد .  عبور آب از خون به سمت بافت ها بويژه بافت مغزيباعث بروز تشنجات صرعي شكل و فشرده شدن ساقه مغز و مخچه به سمت Foramen Magnumمي شود . اين امر خود مي تواند منجر به توقف اعمال حياتيگردش خون و تنفس و در نهايت مرگ شود . خونريزي تحت عنكبوتيه ،حتي بعد از مصرف 5/2قرصاكستازي نيز گزارش شده است .انسداد شريان مغزي ، ادم مغزي ،فراموشي ،گيجي و انفاركتوس مغزي ، عاليم مشابه پاركينسون در مسموميتهاي شديد گزارش شده است . اثرات كبـدي : يرقان ،افزاسش آنزيم هاي كبدي ،افزايش بيلي روبينو هپاتومگالي از عاليم و نشانه هاي سميت حاد ناشي از MDMAمي باشد . مكانيسم بروز عوارض كبدي ناشي از MDMAكامًالنشده است .وقوع واكنش هاي آلرژيك شناخته دارويي و يا آالينده هايي با خاصيت هپاتوتوكسيسيته كه در فراورده هاي خياباني MDMAوجود دارند از جمله مكانيسم هاي احتمالي بروز سميت كبدي ناشي از MDMAمي باشند . مكانيسم پيشنهادي ديگر تأثير متابوليت هاي دارو است ، MDMAتوسط سيستم هاي آنزيمي كبدي متابوليزه و به متابوليت هاي فعال و غيرفعال تبديل مي گردد .  برخي از متابوليت هاي حاصل شده بسيار فعال است وقابليت تشكيل Addactبا گلوتاتيون كبدي را دارند .اين امر موجب كاهش سطح گلوتاتيون آزاد كبدي شده و در نهايت مي تواند منجر به بروز يكسري تغييرات بيوشيميايي نظير افزايش يـون كلسيم درون سلولي در هپاتوسيت ها و تغييرات اكسياتيو در ليپدهاي غشاهاي سلول هاي كبد شود كه در نهايت مي تواند منجر به مرگ سلولي گردد . تغييرات هموديناميك ايجاد شده در جريان خون كبدي ،لقاي آنزيم هاي سيتوكروم P -450كـبد و هيپرترمي از ديگر مكانيسم هاي مطرح در بروز اثرات مخرب كبدي ناشي از MDMAمي باشند . اثرات كليوي : ميوگلوبيتوري و رابدوميوليز و نارسايي حاد كليوي ازجمله عوارض گزارش شده در مسموميت هاي شديد ناشي از MDMAمي باشند .فعاليت شديد عضالني مي تواند سبب توليد حرارت و آسيب شديد به بافت هاي عضالني گردد . تورم و انفيلتراسيون سلول هاي التهابي به بافتعضالني باعث شكسن غشاء سلول هاي عضالني و در نهايت نكروز مي شود ،بطوري كه در برخي موارد نياز به برداشت بافت نكروتيك توسط اعمال جراحي وجود دارد . ميوگلوبين آزاد شده در جريان تخريب عضله وارد جريانخون شده و به علت داشتن خاصيت نفروتوكسيك سبب اثرات هماتولوژيك : انعقاد منتشره داخل عروقي ،ترمبوسيتوپني و اختالالتانعقادي در مسموميت هاي حاد و شديد ناشي از MDMA گزارش شده است . -مكانيسم اصلي ايجاد DICدر مسموميت ناشي از MDMA شناخته نشده است ولي شايد تب باعث گسترش انعقاد خون در عروق و در نهايت انسداد عروق كوچك خوني و پيدايش نواحي ميكروانفاركت در بافت هاي مختلف گردد . افزايش ، INR , PTT , PTترمبوسيتوپني ،آنمي آپالستيكو افزايش فرآورده هاي تخريب فيبرين در مسموميت هاي شديد ناشي از MDMAگزارش شده است . ثأثير بر سيستم ايمني : مطالعات انساني و حيواني از آن است كه مصرف MDMAمي تواند بعنوان يك عامل مضعف سيستم ايمني محسوب شده و باعث افزايش خطر بروز بيماريهاي عفوني در افراد مصرف كننده شود . از جمله اثرات نامطلوب MDMAبر سيستم ايمني ميتوان به موارد زير اشاره كرد : -1مهار فاگوسيتوز نوتروفيل ها -2مهار توليد سيتوكين هاي پيش التهابي نظير – TNFآلفا و اينترلوكين بتا) IL-B-1 ( 1- -3افزايش توليد سيتوكين هاي ايمنوساپرسيو آندروژن نظير اينترلوكين  تراتوژنيسيته : MDMAداراي اثرات تراتوژنيك بوده و مي تواند باعثبروز آنومالي قلبي – عروقي و اسكلتي – عضالني در جنين گردد .  تداخالت دارويي : مصرف همزمان MDMAبا مهاركننده هاي آنزيم منوآميناكسيداز مانند فنلزين و مهاركننده هاي پروتئاز ( مانند ريتوناوير كه در درمان عفونت هاي ناشي از ويروس مي رود ) ،موجب نقص ايمني اكتسابي ( ) HIVبكار بروز تداخالت دارويي مي گردد .مصرف همزمان مهاركننده هاي منوآمين اكسيداز با ، MDMAبا بروز هيپرتانسيون ،تغييرات حالت رواني و هيپرتوني عضالت همراه است . -ريتوناوير نيز با مهار آنزيم هاي متابوليزه كننده MDMA درصورت مصرف همزمان باعث افزايش غلظت سرمي MDMAو بروز اثرات توكسيك ناشي از MDMAمي گردد . اصول كلي درمان مسموميت حاد ناشي از : MDMA بطور كلي درمان در موارد مسموميت حاد ناشي از MDMAبصورت عالمتي – حمايتي است كه در اين جا به مروري بر اصول درمان مسموميت ناشي از MDMAمي پردازيم . اقدامات درماني اورژانس : اقدامات درماني اورژانس ،مانند ساير مسموميت هايناشي از مواد شيميايي و دارويي است و عمده اعمال انجام شده در اين مرحله بايد متكي بر كنترل راههاي هوايي ،كنترل وضعيت قلبي – عروقي و تنفسي و كنترل و پيگيري دقيق بيمار باشد . برقراري راههاي وريدي جهت تجويز مايعات و داروها دراين مرحله ضروري است . جلوگيري از جذب سـم : در صورت خواركي ، MDMAتجويز شربت ايپكا جهت ايجاداستفراغ توصيه نمي گردد چون اين امر مي تواند منتهي به بروز تشنج و ناپايداري وضعيت قلبي – عروقي شود . تجويز زغال فعال ،بويژه در ساعات اوليه بعد از بلع باحمايت راههاي هوايي مي تواند باعث كاهش جذب سم گردد .دوز زغال فعال در بزرگساالن 25تا 100گرم ،در جوانان 25تا 50گرم و در اطفال 1-12سال 5/0 -1گرم به ازاي هر كيلوگرم و در اطفال يكساله 1گرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن است . تجويز متداول مسهل در اين مورد توصيه نميشود زيراشواهدي مبني بر افزايش دفع دارو متعاقب مصرف مسهل وجود نداشته و از طرفي بروز عوارض جانبي نظيرتهوع ، اسهال ،دردهاي شكمي و اختالالت الكتروليتي و در برخي  كنترل تشنـج : جهت درمان تشنج از پروتكل هاي استاندارد درمانحمالت تشنجي استفاده مي شود .تجويز بنزوديازپين ها بعنوان خط اول درمان و در صورت عدم پاسخگويي و بروز تشنجات راجعه استفاده از فنوباربيتال توصيه مي شود . ديازپام با دوز 5-10ميليگرم بصورت داخل وريدي دربزرگساالن و درصورت نياز هر 5-10دقيقه تكرار دوز ، حداكثر 30ميليگرم ديازپام با بررسي بيمار از نظر دپرسيون تنفسي ،افت فشارخون و حمايت از راههاي هوايي جهت كنترل تشنج توصيه مي گردد .  در اطفال ديازپام به ميزان mg/kg 5/0 – 2/0و در صورتنياز تكرار دوز هر 5دقيقه مجاز است ،در اطفال درصورت عدم راههاي وريدي ،استفاده از فرم ركتال ( شياف ركتال ) دارو توصيه مي شود . لورازپام با دوز 4-2ميليگرم در بزرگساالن بصورت داخلوريدي و تكرار آن هر 10-15دقيقه درصورت نياز ،جهت كنترل تشنجات مي تواند مؤثر باشد . لورازپام در اطفال با دوز mg/kg 1/0 – 5/0بصورتتزريق داخل وريدي ( حداكثر تا 4ميليگرم در روز ) توصيه شده است . در اطفال درصورت عدم وجود وريد مناسب جهت تزريقمي توان از ميدازوالم با دوز mg/kg 2/0بصورت داخل عضالني و داخل بيني حداكثر تا 7ميليگرم استفاده نمود . درصورت عدم كنترل تشنجات در بزرگساالن فنوباربيتال با دوز اوليه يا دوز سرشار كننده 600 -1200ميليگرم ( )mg/kg 20 - 10بصورت داخل وريدي استفاده مي شود كه اين مقدار را مي توان در 60ميلي ليتر نرمال سالين 9/0درصد حل و با سرعت mg/min 50 – 25تجويز نمود . دوز سرشار كننده فنوباربيتال در اطفال mg/kg 20-15بصورت داخل وريدي و دوز نگهدارنده آن mg/kg 10 – 5 است كه هر 20دقيقه درصورت نياز تكرار مي شود .  كنترل هيپرتانسيون : در هيپرتانسيون شديد تجويز سديم نيتروپروسايد وآنتاگونيست هاي كانال هاي كلسيم مي تواند مؤثر باشند . قابل ذكر است كه بتا بالكرها به علت توانايي ايجادوازواسپاسم در اين مورد منع مصرف دارند . در صورت عدم دسترسي به سديم نيتروپروسايد ميتوان از فنتوالمين ،البتالول و نيتروگليسرين استفاده نمود . سديم نيتروپروسايد بصورت انفوزيون بايد ظروفمحتوي دارو توسط فويل آلومينيومي از نور محافظت گردند .  مهم ترين عوارض جانبي دارو عبارتند از : -1تهوع -3هيپوتانسيون شديد -2استفراغ -4دردهاي شكمي -5مت هموگلوبينمي و سميت ناشي از تيوسيانات يا سيانيد -6اسيدوز الكتيك -7درد قفسه صدري جهت پيشگيري از مسموميت با سيانيد در طي درمان باسديم نيتروپروسايد به ازاي هر 100ميليگرم سديم نيتروپروسايد 1گرم تيوسولفات سديم به محلول انفوزيون افزوده مي شود .  جلوگيري از هيپرترمي : جهت درمان هيپرترمي ناشي از مسموميت شديد با MDMAاقدامات زير را مي توان انجام داد : قرار دادن بيمار در مكان خنك ،آرام كردن بيمار جهت بهحداقل رساندن فعاليت ،شستشوي بدن با اسفنج آغشته قرار دادن بيماردر معرض هواي سرد ، به آب سرد ، استفاده از پتوهاي خنك كننده ،گاواژ معده با نرمال سالين سرد ،انتوباسيون بيمار و جريان دادن هواي سرد به ريه ها . تجويز دانترولن سديم با دوز mg/kg 10- 1بصورت داخلوريدي نيز جهت كنترل و درمان هيپرترمي مؤثر است . درمطالعات حيواني ،تجويز باكلوفن (آگونيست گيرندههاي ) GABA-Bمانع از بروز هيپرترمي ناشي از MDMA  درمان هيپوتانسيون : درصورت بروز هيپوتانسيون ،انفوزيون مايعاتايزوتونيك نظير نرمال سالين با دوز ml/kg 20 – 10و قرار دادن بيمار در وضعيت ترندلنبرگ و درصورت عدم درمان ، تجويز آمين هاي وازوپرسور نظير نوراپي نفرين و دوپامين با دوزهاي متداول ضروري است . درمان آريتمي هاي قلبي : عالوه بر تنظيم اختالالت زمينه اي نظير اصالح اسيدوز ،تجويز اكسيژن ،درمان اختالالت الكتروليتي ( هيپوكالمي ، هيپوكلسمي ،هيپومنيزيمي ) مي توان از تجويز ليدوكائين و آميودارون استفاده نمود . درصورت براديكاري شديد ،استفاده از آتروپين مناسباست .  درمان رابدوميوليز : قدم اول و مهم در درمان رابدوميوليز جايگزيني مايعاتبه منظور جلوگيري از ايجاد نارسايي كليوي است . معموًال از تزريق نرمال سالين 9/0درصد جهت جايگزينيمايعات از دست رفته بدن و جبران كاهش حجم خون استفاده مي شود . تجويز ديورتيك ها نظير مانيتول و فروزمايد جهت حفظبرون ده كليوي مناسب است . درمان اختالالت زمينه اي نظير هيپرترمي ،هيپوولمي ،هيپوكالمي ،تشنج و انقباظات عضالني الزم است .  كنترل حاالت هيجاني و سايكوتيك : كاهش محرك هاي محيطي و استفاده از داروهاي آرامبخش نظير بنزوديازپين ها ( ديازپام ،لورازپام ) بوتيروفنون ها ( هالوپريدول ،دروپريدول ) و جلوگيري از بروز رفتارهاي آسيب زننده به خود بيمار اهميت ويژه اي در درمان بخصوص مسموميت هاي شديد ناشي از MDMAدارد .  افزايش دفع سم از بدن : اگرچه ازنظر اسيدي كردن ادرار باعث افزايش دفعمي شود ،ولي به علت عارضه MDMAاز بدن رابدوميوليز و خطر افزايش اثرات نفروتوكسيك ميوگلوبين در توبول در PHاسيدي ( به علت رسوب ميوگلوبين هاي كليوي و بروز نارسايي كليوي ) اسيدي كردن ادرار معموًال توصيه نمي شود . هموپرفيوژن همودياليز و دياليز صفاقي جهت افزايشدفع سم از بدن مؤثر نمي باشند .  تجويز پادزهـر : آنتي دوت يا پادزهر اختصاصي جهت درمان مسموميتناشي از MDMAوجود ندارد . پايش بيمار و ارزيابي هاي آزمايشگاهي : اندازه گيري الكتروليت هاي سرم ( سديم ،پتاسيم ،كلسيم و منيزيم ) اندازه گيري آنزيم هاي كبدي ( SGOT , ) SGPTبررسي فعاليت كراتين كيناز ،اندازه گيري فشارخون و وضعيت هموديناميك ،شمارش كامل سلول هاي خوني ( ، ) CBCارزيابي فاكتورهاي انعقادي ،آناليز ادرار ( ، ) Urinanalysisالكتروكارديوگرافي از جمله موارد بررسي وضعيت بيمار از ديدگاه آزمايشگاهي مي باشد . • آمفتامين : كشور ما داراي جمعيت جواني است كه عالوه بر جوانبودن جمعيت ،در منطقه اي قرار گرفته كه بيشترين توليد و ترانزيت مواد مخدر دنيا در آن انجام مي شود . اين دو ويژگي آسيب پذيري جامعه ما را باالتر مي برد وهر روز با آسيب تازه اي روبرو مي شويم .با امروزينه شدن ( مدرنيزاسيون ) جوامع ،آسيب ها نيز امروزينه مي شوند . اعتياد يكي از آسيب هاي اجتماعي است كه به سرعتدرحال تغيير شكل است ،اعتياد بيشتر عاليم ويژه اي داشت كه پي بردن به آن براي بيشتر مردم آسان بود . امروزه اعتياد چنان تغيير شكل پيدا نموده كه فرد مبتال نيزشايد تا ماهها نداند ماده اي كه مصرف مي كند مخدر است  مافياي مواد مخدر از هين ناآگاهي جوانان و شباهتشكلي مواد جديد با داروها سوء استفاده نمود و هر روز قربانيان بيشتري مي گيرد . آمفتامين ها ،گروهي از مواد محرك مغزي هستند كه ازنظر ساختماني با ناقل هاي عصبي و نوراپي نفرين ،اپي و به نام داروهاي مقلد نفرين و دوپامين مربوطند سمپاتيك يا محرك سيستم عصبي مركزي نيز معروف هستند . آمفتامين ها آزادسازي دوپامين را افزايش مي دهند ،افزايش دوپامين باعث روان پريشي مي گردد . اين مواد معموًال بشكل پودر سفيد و گاه متمايل به قهوهو بلورهاي كريستالي شفاف يا مايع زرد – اي روشن قهو ه اي ديده مي شوند .گونه اي از اين مواد گاهي  آمفتامين ها ،داراي اسامي خياباني مانند :يخ ،سرعت ،شيشه ،كريستال ،ميتسي بوشي ،تعقيب اژدها ،شابـو ،سولفات ،آپـرز ،دانه ژالتيني ،يـابـا ،تينا ، شالك آرماني و هرمس هستند .گاهي برخي از مواد مخدر ( مانند هرويين ) بنام آمفتامين به فروش ميرسد . ‏شيوه مصرف : مصرف اين ماده به صورت خوراكي ،بويايي ،انفيه ،كشيدن ،تزريق و سيگاري است و درصورت مصرف با مشروبات الكلي ممكن است فرد دست به كارهايي بزند كه در شرايط عادي هيچگاه حاضر با انجام آن نيست خطرناكترين شيوه مصرف اين ماده روش تزريقي آن مي باشد و عوارض زود هنگام تري دارد . -آمفتامين به سرعت از راه دهان جذب مي شود و آثار آن 1  -1عوارض : عوارض جسماني افزايش ضربان قلب ،افزايش دمايبدن ،فشارخون ،آسيب به رگ هاي مغزي ،سكته مغزي ، بي نظمي ضربان قلب ،بي مشكالت تنفسي ، اشتهايي شديد ،خشكي دهان ،تعريق ،كاهش اشتها ، تهوع ،تخريب سلولهاي مغزي ،كاهش دوپامين ،تخريب پايانه هاي عصبي . -2عوارض رواني : احساس سرخوشي ،احساس قدرت دروغين ،بيخوابي ،تشنج ،افزايش انرژي و هوشياري ،افزايش تمركز كاذب ،احساس خستگي ،توهم ،اضطراب ، دلهره ،نوسانات خلقي ،برآشفتگي و تحريك پذيري باال ، كاهش كارايي ذهن و حافظه ،فراموشي .  روان پريشي يك حالت مغزي شبيه شيزوفرنيامي باشد و اثرات آن عبارتند از : بيقراري شديد ،داضطراب ،ترس ،شك ،وحشت ، سراسيمگي ،هذيان گويي ،بدبيني ( پارانويا ) ،عقايد بيش بها داده شده ،در حالت بسيار شديد توهم بينايي ،شنوايي و المسه ،احساسات ناخوشايند ( احساس گزش توسط حشرات ) بروز مي كند . اين عارضه بعلت توهم و بدبيني شديد مي تواند منجر بهيا ديگركشي ( قتل ) گردد .بطوركلي فرد خودزني رفتار تهاجمي پيدا مي كند و در زمينه روابط خانوادگي و اجتماعي دچار مشكل مي شود . عاليم مسموميت : خونريزي شديد مغزي بعلت فشارخون ،شوك ناشي ازافت شديد فشارخون ،افزايش بيش از حد دماي بدن ، آريتمي قلبي ،تشنج ،هذيان ،كما . از مهمترين علل مرگ و مير معتادان آمفتاميني حمالتقلبي است .يكي از خطرناك ترين مشكالت آمفتامين مصرف هم زمان آن با ساير مواد مخدر يا داروها ( داروهاي ضد افسردگي و ) ....است . عاليم ترك : اضطراب ،برافروختگي ،ترس ناگهاني ،توهم ،تشنج ،رعشه ،بي حالي ،خستگي ،كابوس شبانه ،بي قراري ، اختالل خواب ،سردرد ،تعريق شديد ،گرفتگي عضالت ، گرسنگي و سير ناپذيري . وابستگي : وابستگي به آمفتامين ها سريع اتفاق مي افتد .درمانآمفتامين ها به شدت وابستگي ايجاد مي كنند و بيمار براي ترك مي بايست تحت نظر متخصصان قرار بگيرد .  پيشگيري : چون شماري از معتادان ،آمفتامين را تزريق مي كنند ،بايد آنان را ترغيب نمود كه در صورت امكان شيوه مصرف را تغيير دهند و درصورتي كه مايل به اين كار نيستند در زمينه پيشگيري از رفتارهاي پرخطر آموزش هايي را ببينند مانند : آگاهي ازخطرات مصرف تزريقي و احتمال ابتال به هپاتيت / HIVايـدز آموزش استريل نمودن وسايل تزريق و پرهيز از تزريقمشترك راهنمايي بيماران به مراكز گذري ( ) DICبراي گرفتنسرنگ و كاندوم رايگان -آموزش رفتارهاي سالم جنسي كـراك : در يكي دو سال گذشته نام ماده جديدي در رسانه ها بهميان آمده است كه كريستال يا كراك نام دارد . بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد اين ماده همانهرويين است كه به شكل خالص تر و بلور در آمده و در بازار خريد و فروش مي شود . روش مصرف اين نوع هرويين تدخين و دود كردن است .اين ماده فوق العاده اعتياد آور است و قدرت اعتياد آوري ( كه بصورت پودر است ) تا چند آن از هرويين معمولي برابر بيشتر است . از آنجاكه كريستال شكل خالص تر هرويين است لذا آثارآن همانند پودر هرويين ولي با شدت بيشتر است .شدت  درواقع يكي از داليل اعتياد آوري بسيار زياد هرويين وكريستال اين است كه خيلي زود به مغز مي رسد . بيشتر كساني كه كريستال مصرف مي كنند در ابتدااحساس سرخوشي و نشئگي مي كنند ،همراه با اين سرخوشي بدن گرم تر مي شود و دهان خشك مي شود و فرد در دست ها و پاهاي خود احساس سنگيني مي كند . در مواقعي نيز فرد مصرف كننده دچار حالت تهوع واستفراغ و بيقراري شديد مي شود .بعد از اين حالت اوليه ممكن است تا چند ساعت حالت سرگيجه پيش آيد . در اين وضعيت تمامي اعمال مغز تحت تأثير اثار اين مادهمي گيرد و دچار نابساماني مي گردد ،حركات قرار قلب كند شده و تنفس در مواردي آن چنان آهسته مي شود كه منجر به مرگ مي گردد .  آثار بلند مدت مصرف كريستال يا كراك : اولين اثر مصرف مداوم كريستال يا كراك اعتياد ووابستگي به آن است .اعتياد نيز يك بيماري مزمن و عود كننده است كه توأم با اجبار دروني براي يافتن مواد و تغييرات سلولي شيميايي و ملكولي مغز است . كريستال در عين حال ،سبب به وجود آمدن تحمل ووابستگي جسمي بسيار شديدي مي شود كه در نتيجه آن فرد به مصرف اجباري و مجدد آن باز مي گردد .همانند اعتياد به هرويين در اين حالت فرد زمان و انرژي بيشتري را صرف بدست آوردن اين ماده مي كند . بديهي است با بروز اعتياد ،هدف اصلي زندگي فردمصرف كننده به دست آوردن و مصرف مواد خواهد بود .  وقتي كه وابستگي جسمي به كريستال يا كراك به وجودبدن فرد به حضور اين ماده در بدن عادت مي مي آيد ، كند ،به گونه اي كه اگر مصرف آن به يك باره قطع شود عالئم محروميت بروز مي كند . اين عالئم چند ساعت پس از آخرين مصرف نمايان ميشوند كه شايعترين آنها عبارتند از : -1بي قراري -2درد استخوان و عضالت -3بي خوابي -4اسهال -5استفراغ  تا مدت ها تصور بر اين بود كه وابستگي و اعتياد جسميعاليم محروميت و تالش فرد براي رهايي و كاهش اين عالئم علت اصلي اعتياد فرد است . اما در حال حاضر روشن شده است كه اين تنها دليلنيست ،چرا كه در موارد متعددي ثابت شده است كه اشتياق فرد براي مصرف دوباره و عود مصرف ،مي تواند هفته ها و ماهها پس از بين رفتن عاليم ترك به وجود آيـد . همين نكته در مورد كريستال يا كراك نيز صادق مي كند .در واقع كريستال يا كراك نيز همانند هرويين نه تنها ( مغز ) را به خود وابسته مي كند بلكه با وابسته كردن روان فرد در وي ميلي دايمي براي مصرف مواد را پديد مي آورد .  كريستال يا كراك باعث كاهش تنفس مي شود ،اين عملاز طريق تغييراتي كه در فعاليت سلولي /شيميايي ساقه رخ مي دهد . مغز بوجود مي آيد ساقه مغز كنترل اعمال غيرارادي بدن را بعهده دارد .باعث تغييرات سيستم ليمبيك مي شود ،اين سيستم مسئول كنترل عواطف است و تحت تأثير كريستال احساس لذت را افزايش مي دهد .باعث مي شود كه پيام درد از نخاع به مغز انتقال پيدا نكنند .  وضعيت كراك در ايران : هم اكنون عده اي سودجو و قاچاقچي مواد مخدر بدليلنفرت جوانان از حاالت و عاليم جسمي و روحي و رواني معتادان به هرويين و متعاقب آن كاهش تقاضا براي مصرف هرويين اقدام به تبليغات گسترده اي در بين جوانان علي الخصوص قشر مرفه جامعه نموده اند . كه ماده مخدر جديد به نام ( كراك ) وارد بازار ايران شدهكه مورد قبول تمام جوانان دنيا به خصوص است . اروپايي ها و آمريكايي ها است .به همين دليل شماري از جوانان كه از مواد مخدر سنتي و قديمي ( ترياك ،شيره ، حشيش ) خسته شده بودند و اين ماده مخدر كه همان ( هرويين فشرده ) مي باشد و با نام مستعار ( كراك ) وارد بازار شده بود نموده اند و اين موضوع در همين مدت كوتاه  قابل ذكر است كه در چندين سال گذشته بدليل نفرتعمومي از هرويين و عوارض وحشتناك اين ماده بر افراد مصرف كننده ،سيستم مافياي قاچاق مواد مخدر و كارتل هاي بزرگ بازاريابي نام هاي مهيج جذاب و اغوا كننده اي را براي هرويين انتخاب كرده كه به نامهاي شكار اژدها ، غبار فرشته ،اشك خدا از آن جمله اند . آخرين نام فريبنده اين ماده را كراك گذاشته اند و جالباين كه تمامي اين راهكارها و ترفندها كارساز بوده و توانسته در ايران سطح تقاضا را براي مصرف هرويين ،كه افت كرده بود ،افزايش داده و مشتريان جديدي را جذب نمايند .  درمان دارويي : به علت غلظت باالي هرويين در اين ماده و وابستگيشديدتر ،درمان در اين گروه بايد جدي تر گرفته شود . درمان سم زدايي در مصارف كوتاه مدت بسيار موفقعمل مي كند به شرط اين كه درمان كاهش وسوسه به صورت غيردارويي و يا با استفاده از داروي نالتروكسان به دقت پيگيري شود و در مواردي كه مصرف چند نوع ماده مخدر وجود داشته يا شكست هاي متعدد درمان مطرح شود يا مصرف تزريقي وجود داشته باشد . درمان نگهدارنده با متادون ( ) MMTيا درمان نگه دارندهبا بوپرونورفين زيرزباني ( ) MMTپيشنهاد مي شود .گاهي اوقات بعلت مخلوط شدن مواد مخدر نامشخص با هرويين عاليم ديگري نيز ظاهر مي شود كه بايد بصورت عالمتي  درمان غيردارويي : مشاوره و روان درماني ،خانواده درماني و گروه درماني وگروههاي خودياري مثل NAو كاهش آسيب هاي حاصل از سوءمصرف مواد مخدر در اين بيماران سودمند است .ديده شده است كه اختالالت رفتاري و تصميم گيري هاي لحظه اي در مصرف كنندگان كراك ايراني بسيار شايعتر از مصرف كنندگان هرويين است .بنابراين توجه به : -1رعايت روابط جنسي سالم و بهداشتي و استفاده از كاندوم و ساير وسايل پيشگيري از انتقال عفونتهاي جنسي ، ايدز ،و ...بسيارمهم است . -2جلوگيري از تبديل مصرف تدخين به روش تزريق و آموزش روشهاي تزريق كم خطرتر . -3عدم مصرف مواد مخدر ديگر مانند مواد محرك  مشكالت هرويين فشرده يا كراك ايراني : -1بعلت غلظت باالي هرويين و تأثير زياد آن در اين ماده ، معموًال اين سوء برداشت در مصرف كننده بوجود مي آيد كم كراك ،اثر مطلوب تري ايجاد كه با مصرف مقدار مي كند . -2اغلب در كراك هاي موجود مخلوط هرويين با تركيبات ( آمفتامين ،اكستازي و ) ....وجود دارد كه محرك اين بسيار خطرناك است . -3به علت غلظت باالي هرويين در اين ماده ،وابستگي و پيشرفت به سمت روش هاي خطرناك مصرف مانند تزريق خيلي سريع اتفاق مي افتد -4درمان كراك ايراني نسبت به ساير مواد مخدر به علل مختلف ازجمله: آمفتامین ( شیشه ) تحریک سیستم سماتیک ( دوپامین ) ،شیشه ،کریستال ،( )Speed یـخ اسامی علمی ( :دکستروآمفتامین ،متافتامین ،متیلفندیت ،اکستازی ( )MDMA عوارض آمفتامین : -1سایکوز ( پارانوئید ،هذیان و توهم ) با اسکیزوفرنیا اشتباه می شود -2اضطراب -3خلقی -4خواب -5دلیریوم -6جنسی ‏NOS -7 اثرات نامطلوب آمفتامین و شبه آمفتامین جسمی :ضایعات عروقی ( قلب ،ریه ،مغز و گواتر )و خوشایند ،فشارخون ،کولیت ،اغما و اتفاقی مرگ و سایر عالئم تحریک سماتیک ( در مادران باردار باعث تولد نوزادان با دور سر کوچک و کم وزن ) رفتاری های جنسی خطرناک ( ) HIV , Hbs روانی :مالل ،بی قراری ،تحریک پذیری ،رفتارخصمانه ،سردرگمی ،اکونفوزیون ) پاتیک و اضطراب منتشر ،صمیمیت و دوستی ،افزایش جمعیت با دیگران .... ،پرخروش ، : داروهای( مفتامین ،روهیتول ) GAH ،داروهای date Rape drag که باعث اختالل در واقعیت سنجی ،تسکین شدید ، فقدان یادآوری قبلی ) در نوشابه و مشروبات درمان و بازتوانی وابستگان به آمفتامین : -1کمک به بیمار جهت پرهیز از دارو -2جهت پرهیز پایدار بستری و چندین روش رواندرمانی ( انفرادی ،گروهی ،خانوادگی ) -3اختالل سایکوتیک ( داروهای سایکوتیک ( فقط چند روز اول ) -4اختالل اضطرابی ( داروهای ضداضطراب ) -5جهت بیش فعالی و سراسیمگی دیازپام مفید است -6افسردگی بعد از ترک یا هذیان ( بوپروبیون ) مؤثر است حشیـش حشیش ،علف ،بنگ ،داگا ،ماری جوانا ،چای ،جام آدنیل سیکالز پیوند شده و آن ها را مهار می کند باالترین غلظت BGهیپوکامپ و مخچه است حداقل گیرنده در قشر مخ است ساقه مغز وجود نداردعالئم ترک در انسان : محدود به گیرنده های دوپامین ( تحریک پذیری ،بیبی خوابی ،بی اشتهایی و تهوع ،تدخین ، قراری ، می شود در 3دقیقه به اوج می چند دقیقه اثرات شروع رسد و 2-4ساعت ادامه دارد پارامترهای اثـر : تجربه ،دوز مصرفی ،راه مصرف ،نوع حشیش افزایش اشتهاء ،اتساع عروق ،خشکی دهان ،تاکیکاردی کربن های سرطان زا توتون ،مهار شدن و سرطان ریه ،آتروفی مغز و تشنج عــوارض : ،مصرف حشیش ) ، ( Flashbacksناهنجاری هایاحساس های مربوط به حشیش بدون مصرف حشیش اختالل شناختی سندرم فقدان انگیزه :فقدان انگیزه جهت کار ،ادامه و( کارخانه و مدرسه ) ،چاقی و پرخوری عالئم به آن مفرط همراه است درمــان : پرهیز از مصرف ( رواندرمانی ادواری ،گروهی ،خانوادگی )  آسیب های روانی و پدیده دوپینگ مصرف غیرقانونی و غیر علمی مواد مؤثر بر مغز وروان آن چنان آشفتگی در جامعه و اجتماع امروز ایجاد نموده است که بسیج همگانی در تمام ابعاد و گروهها و سازمانهای ورزشی و پرورشی و دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی و تربیت بدنی را جهت مبارزه با آن ایجاب میکند . ورزشکاران و نوجوانان و جوانان باتوجه به ماهیتاین دوره سنی و تمایل آن ها جهت مبارزه و رقابت در میدان های ورزشی بطور غیر علمی و غیرقانونی اقدام به سوء استفاده از این مواد را می کنند بدون اینکه به عارضه روانی و اجتماعی آن اطالع داشته باشند . با توجه به عارضه این داروها و مواد که در دوپینگورزشکاران استفاده می شود جهت آگاهی افراد آسیب پذیر نکاتی را در مورد آنها مطرح می کنیم .  مواد استفاده شده در پدیده دوپینگ استروئیدهای آنابولیک طبیعی در مرد تستستروناست و استروئیدهای آنابولیک مصنوعی (دیانابول و Anavarو ) ...... Winstrolکه بصورت تزریقی و خوراکی استفاده شود و این داروها از نظر تقسیم بندی جزء داروهای جدول 3طبق اداره نظارت دارو ( ) DEAقرار دارند یعنی احتمال سوءاستفاده در حد متوسط ولی قابلیت وابستگی روانی خیلی باال دارند ، بنابراین به پزشکان توصیه نموده است که در تجویز این مواد دقت کافی را به علت اعتیاد و وابستگی روانی و جسمی داشته باشند . این داروها و مواد حداکثر موارد بطور غیرقانونی وغیرعلمی مورد استفاده قرار میگیرد که اکثرًا بدون نسخه پزشکان و خارج از سیستم درمانی تهیه میشود این مواد باعث وابستگی و اعتیاد میشوند و با گذشت  ورزشکاران و نوجوانان و قهرمانان ورزشی و رقابتجو برای افزایش قدرت و افزایش حجم عضله و نیروی فیزیکی با استفاده از آن دچار عوارض روانی و اجتماعی آن می شوند . هرچند نمادهای ورزشی مقرراتی و قانونمند مصرفآنابولیک ها را ممنوع کرده و به ورزشکاران مصرف آن را توصیه نمی کنند ،اما بعضی از ورزشکاران و مربیان نه چندان صادق مصرف این مواد و آنابولیک ها را به هنر تبدیل کرده و رقابت و پیروزی در میدان ورزشی را به هر قیمت پذیرا هستند حتی در حد عوارض روانی و اجتماعی این داروهای مخرب و اعتیاد آور در مردان ورزشکار بیشتر از زنان ورزشکار مورد استفاده قرار می گیرد و با توجه به عوارض خاص این مواد مورد توجه روانپزشکان قرار گرفته است .  در شروع مصرف این مواد شادی کاذب و بیشآورده ،اما پس از دوره ای کوتاه و فعالی بوجود مصرف مکرر خشم ،برانگیختگی ،تحریک پذیری ، و افسردگی احساس خشم ،اضطراب بخصوص در دوره های عدم مصرف بوجود می آید . در بعضی از مصرف کنندگان عالیم ( Mantaشیدایی) شادی گذار ،افزایش قدرت ،احساس قدرت و پیش فعالی بروز می کند و در بعضی عالیم در حد جنون بوجود آمده بطوری که ارتباط فرد مصرف کننده با دنیای واقعی قطع می شود . یک عارضه شدید در عده ای در مصرف کنندگان کهخشم جدی ( ) Rold – Rageایجاد می کند که گاهی  با توجه به اثرات سوء روانی و اجتماعی وخاصیت اعتیاد آور که در واقع با گذشت زمان اثرات دلخواه را ندارند و برای ایجاد اثرات اولیه باید مقدار دارو زیاد کنند و برای اثرات دلخواه دارو و نرخ خود را افزایش می دهد و مصرف زیاد را طلب می کند .که زمانی شخص کامًال عنوان اعتیاد به دارو را دریافت نموده است.  پیشگیری و درمان : در درمان و قطع مصرف دارو و پیشگیری از عوارضروانی و اجتماعی به دانستن موارد زیر الزامی است : -1پرهیز از مصرف دارو توسط ورزشکاران و نوجوانان -2آگاهی دادن به خانواده ورزشکاران و نوجوانان با عارضه دارو -3مدیران باشگاههای ورزشی و مسئولین امور تربیتی مصرف مواد فوق را در میدان های ورزشی ممنوع نمایند -4از ورود داروهای فوق بعنوان کاالی مضر جهت از راههای مختلف جلوگیری شود ورزشکاران -5جهت ترک این مواد و قطع وابستگی مشاوره پایان