تولی د مث ل یکی از پدی ده ه ای ط بیعی و دوره ای در کلی ه موج ودات زن ده ب رای بق ای نس ل اس ت . در پرن دگان این عام ل س الیانه و فص لی اس ت و در اث ر تغی یرات محی ط و ت اثیر آنه ا ب ر ان دام ه ای جنسی صورت می گیرد . همزمان با حدوث شرایط مطلوب محیط و نتیجتا ف راوانی غ ذا ،تولی د مث ل ن یز ص ورت می گ یرد . این زم ان ب رای جوج ه ه ا هم مناس بترین ش رایط جهت رش د و ادام ه زن دگی اس ت .تنه ا در بعض ی از پرن دگان اهلی ی ا گون ه ه ایی ک ه در ش رایطی زن دگی می کنن د ک ه تغی یرات فص لی ت اثیر ان دکی در غ ذای آنه ا دارد ،این ح الت دوره ای ی ا فصلی ،کم و بیش از بین رفته است . در تولید مثل پرندگان عوامل بسیاری موثر است و دانشمندان در این زمینه تحقیقات زیادی انجام داده ان د .خالص ه این تحقیق ات آنه ا نش ان می ده د ک ه هم ه س اله در فص ل جوج ه آوری ، تغییراتی در اندازه و فعالیت غدد تناسلی رخ می ده د ؛ این تغی یرات ب ا ظه ور ش رایط مناس ب محیطی همزمان است . به طور معمول دوره تولید مثل پرندگان در فصل به ار ی ا اوای ل تابس تان اس ت .در این موق ع ، پرن دگان ش روع ب ه ایج اد قلم رو ،جفت ی ابی و جفتگ یری می کنن د ؛ ک ه پس از طی مراح ل دیگ ر هم راه ب ا پ ر درآوردن جوج ه ه ا و پ رواز آنه ا از آش یانه ،تولی د مث ل خاتم ه می یاب د .تولی د مث ل پرن دگان هم ان ش کل کلی تولی د مث ل مه ره داران را دارد ک ه وق وع آن نتیج ه تحریک ات محیطی ناش ی از تغی یر فص ل ب ر روی سیس تم مرک زی اعص اب اس ت .در نتیج ه این تحریک ات ،هرم ون ها ترشح کرده ،غدد تناسلی بزرگ شده ،سلول ه ای جنس ی ب رای تش کیل تخم و ج نین آم اده می گردند . دس تگاه تولی د مث ل در پرن دگان اختالف زی ادی ب ا پستانداران دارد زیرا جنین در پستانداران داخل رحم و در پرندگان خارج از رحم رشد و نمو می کند.دس تگاه تولی د مث ل جنس م اده فق ط ب رای تهیه و تولید تخم و نطفه دار کردن آن بکر می رود و از نظر رشد جنین وظیفه ای بعهده ندارد از ای نرو تغی یرات عمقی در آن پی دا ش ده است.دس تگاه تناس لی پرن ده م اده از دو قس مت تشکیل گردیده است ـ تخمدان : ovaryتخمدان چپ بزرگ و فعال و تخمدان راست کوچک و غیر فعال می باشد تخمدان چپ در داخل محوطه بطنی و نزدیک کلی ه ه ا ق رار گرفت ه اس ت و در پرن ده ب الغ شبیه خوشه انگور می باشد که از زرده های متع دد ب ه ان دازه ه ای مختل ف تش کیل ش ده است . ـ مج رای تخم دان : oviductمج رای تخم دان لول ه ب زرگ و پهن و ت اخورده ای اس ت ک ه قس مت اعظم محوط ه بط نی مخصوص ا قسمت چپ را فرا گرفته است و تا نزدیکی کیس ه ه وایی پش تی ادام ه دارد.س طح اویدوکت دارای عروق خونی زیادی می باشد و از ۵قسمت تشکیل شده است )۱ قسمت اول به شکل قیف بوده و در زیر تخمدان چپ قرار گرفته و به آن شیپور فانل و یا infundibulumمی گویند. )۲ قسمت دوم که دراز تر است ماگنوم نامیده می شود. )۳ قسمت سوم استی موس )۴ قسمت چهارم رحم یازهدان utrus )۵ قسمت پنجم مهبل یا vaginaنامیده می شود که در داخل کلوآک قرار دارد. بیشتر پرندگان و از جمله ماکیان فقط دارای یک تخمدان فعال هستند که در طرف چپ قرار گرفته و تخمدان راست فعالیتی ندارد و تقریبا از بین رفت ه اس ت.تخمدان پرن ده ب الغ ش بیه ب ه ی ک خوش ه انگ ور اس ت ک ه در آن تع دادی زرده در مراح ل مختل ف رش د وج ود دارد ک ه ب ه آنه ا اووس یت گوین د .در هنگ ام بل وغ و هنگ ام تخمگ ذاری تع داد کمی از این اووس یت ه ا شروع به افزایش اندازه و حجم خود می کنند این اووسیت ها دارای یک غش اء بن ام غش اء زرده vitelline membraneمی باش ند ک ه زرده بین آنه ا ق رار گرفت ه اس ت.زرده و غش ا وتیلین خ ود بوس یله ی ک وزیک ول از ب افت رابط پوشیده می شود که در این حالت به آن فولیکول می گویند .دور هر فولیک ول را ی ک ش بکه م ویرگی احاط ه نم وده اس ت ک ه بوس یله آن م واد غذایی به فولیکول می رسد. تخم افش انی ovulationی ا ره ا ش دن زرده: همانطور که گفته شد هنگامیکه زرده شروع ب ه رش د نم ود و رش د آن بح د ک افی رس ید فولیکول در جاییکه رگهای خونی وجود ندارد stigmaترک بر می دارد و زرده بداخل شیپور یا مجرای فانل می افتد . ▪ مج رای تخم :oviductپس از اینک ه زرده رسیده از تخمدان رها و بداخل شیپور افتاد در مج رای تخم بقی ه قس متهای تخم س اخته می شود. در هنگام جفتگیری سلولهای اس پرماتوزوئید ب داخل کل وآک ریخت ه می ش ود و این س لوله بطرف نواحی باالیی مجرای تخم حرکت می کنن د.حرکت اس پرماتوزوئیدها بس یار س ریع می باش د .برخورد اوول و اس پرماتوزوئید ی ا لق اح فق ط در ناحی ه فان ل ص ورت می گ یرد. معم وال زرده پس از ره ا ش دن در این ناحی ه ب رای م دت چن د دقیق ه توق ف می کن د و در ص ورتیکه اس پرماتوزوئید در این ناحی ه وج ود داش ته باش د لق اح انج ام می گ یرد و س لول تخم ی ا zygoteتش کیل می ش ود.زیگوت ب ه محض تش کیل ش دن ب رای تقس یم و تغی یرات آماده می ش ود این عمل تا حدود ۲۴ساعت بعد که تخم در اویدوکت قرار دارد ادامه پیدا می کند و از نظر اندازه و حجم افزایش پیدا می کند و تولید لکه رویان یا spot germرا در کنار و باالی زرده می کند. زرده پس از لقاح وارد ناحیه ماگنوم می شود در این ناحی ه توس ط غ دد ترش حی موج ود قسمتهای سفیده غلیظ و غشاء شاالؤ تشکیل می شود . در مرحله بعدی زرده که دور آنرا سفیده غلیظ ف را گرفت ه اس ت براث ر ح رکت دودی ب ه ناحی ه اس تی م وس می رس د در این ناحی ه س فیده رقی ق و دو غش اء پوس ته تش کیل می ش ود و تخم فرم و قالب می گیرد . در ناحی ه رحم ی ا uterusتخم بیش ترین زم ان توقف را دارد در این ناحیه سفیده و پوسته ها تکمی ل ش ده .دوغشاء ای ک ه دور تخم را ف را گرفته اند از هم جدا می شوند و در ناحیه پهن تخم محوطه ای بنام اطاقک هوایی air sacمی سازند. در طی مدتی که تخم در ناحیه رحم توقف می کند بوسیله غدد مترشحه آن پوسته اصلی تخم ()shell س اخته می شود.قس مت اعظم این ترش حات از کربنات دو کلسیم است که بوسیله جریان خون به رحم حم ل می ش ود .در ناحی ه رحم پس از اینک ه پوسته آهکی کامال فرم گ رفت در مرحله آخر یک ماده مرطوب و قابل رویت بنام bloomترشح شده و روی خلل و فرج تخم را فرا می گیرد .این ماده سبب لیز شدن و سهولت در خارج شدن تخم می گردد این مادهد پس از خروج تخم در مجاورت هوا خش ک می ش ود و ت ا ح د زی ادی ن یز جل وی ورود میکروبها را به داخل تخم می گیرد. نکت ه :قب ل از اینک ه تخم در رحم ب ه مرحل ه س خت شدن برسد بوسیله لمس کردن شکم در سمت چپ می توان وجود آنرا در صبح زود حس نمود .از این عم ل می ت وان ب رای تش خیص م رغ تخمی از غ یر تخمی استفاده نمود. در ناحیه مهبل تخم برای مدت کوتاهی توق ف ک رده .وقتیکه تخم ب ه این ناحی ه رسید پرنده براثر رفلکس احساس دفع می کند .از ناحیه واژه بر اثر انقباض و انبساط عضالت و حرکات دودی به تخم فشار می آید و آنرا بطرف کلوآک می ران د .کلوآک در نتیج ه فش ار ،ب از و ب ا حرکات مخصوص تخم از بدن خارج می ش ود و ب ه اص طالح تخم گ ذاری انج ام می گردد.
دامپزشکی • آموزش • محیط زیست و زیستشناسی • علوم تجربی
دانلود پاورپوینت سیستم تولید مثل در پرندگان ماده
سیستم تولید مثل در پرندگان ماده تولید مثل یکی از پدیده های طبیعی و دوره ای در کلیه موجودات زنده برای بقای نسل است . در پرندگان این عامل سالیانه و فصلی است و در اثر تغییرات محیط و تاثیر آنها بر اندام های جنسی صورت می گیرد .
طاهره واحدی
38,000 تومان