به نام خدا :موضوع عوامل بازدارنده ی رشد گیاه 1 2 کاربرد بازدارندههای هورمونی در باغبانی مقدمه بازدارندههای هورمونی دسته دیگری از هورمونهای گیاهی هستند که بدلیل خاصیت بازدارندگی اکثرا برای کنترل شیمیایی علفهای هرز استفاده میشود .بازدارندههای هورمونی به دو دسته طبيعی و مصنوعی تقسیم میشوند .گروه طبیعی تنها شامل اسیدآبسیزیک است که در تمام گیاهان وجود دارد و گروه مصنوعی خود به چها گروه مواد بازدارنده رشد -مواد کند کننده رشد -مورفکتین و مواد شاخه زا را تقسیم میشوند. مواد باز دارنده رشد: این مواد از رشد گیاهان بطور کلی جلوگیری میکنند و باعث مرگ گیاهان میشوند که علف کشها جزو این گروه هستند عالوه بر این ماده مالئیک هیدرازید هم جز این گروه است که در غلظتهای کم از رشد پیاز و سیب زمینی در انبار جلوگیری میکند ولی در غلظتهای باال به عنوان علف کش است. مواد کند کننده رشد مواد تشکیل دهنده این گروه بدون اینکه تغییری در ظاهر گیاه و یا تعداد برگها و شاخهها بوجود آوردند از رشد گیاه میکاهد .مهمترین کاربرد آنها در هرس و به گل نشاندن گیاهان و مقاومت گیاهان در برابر خشکی است. مورفکتینها : این مواد به عنوان علف کش و نیز در گل انگیزی و ریزش میوهها و شاخه زایی هم کاربرد دارند. · مواد شاخه زا: این مواد تحت عنوان مواد هرس کننده شناخته شدهاند و برای هرس در باغات میوه از این مواد هم استفاده میشود 3 اسید آبسیزیک و توضیحاتی در مورد آن اسید آبسیزیک این هورمون بطور گسترده در گیاهان وجود دارد و این بازدارنده هورمونی حدود صد مرتبه از سایر بازدارندهها قویتر است .وقتی که گیاه تحت تاثیر کمبودهایي نظیر آب ،اکسیژن و مواد غذایی قرار گیرد میزان این هورمون به سرعت باال میرود و زمانیکه کمبود مربوط برطرف شود مقدار آن در طول یکی دو روز به حالت عادی بر میگردد ماهیت شیمیایی اسیدابسیزیک مراکز عمده ساخته شدن اسیدآبسیزیک: محل خاصی وجود ندارد و تمامی اندامها بر حسب نیاز آنرا مي سازند نحوه انتقال اسیدآبسیزیک در گیاه: انتقال این هورمون در آوندها صورت میگیرد 4 کاربردهای هورمون اسیدابسیزیک در باغبانی .1کمک به ریزش: این بازدارنده هورمونی باعث تحریک ریزش و پیری برگ و میوه میشود .2جلوگیری از سبز شدن بذر: اسیدآبسیزیک از سبز شدن تعداد زیادی از بذرها جلوگیری کرده و یا سبز شدن آنها را به تاخیر میاندازد و نیز به علت همین ماده است که بذر در داخل میوه جوانه نمیزند .3کند شدن رشد و ایجاد پیری: اسیدابسیزیک رشد انوع زیادی از بافتها و اندامهای گیاهای از جمله ساقهها و ریشهها را کند میسازد و اثر دیگر آن مربوط به پیری اندامهای گیاهی است چون این هورمون تجزیه کلروفیل را تسریع میکند .4تسریع در تشکیل ریشه: در برخی از گونههای ریشه را بهبود میبخشد 5 .5 اثر روی گلدهی: در برخی از گیاهان روز کوتاه به گلدهی کمک میکند که ممکن است ناشی از کند سازی رشد باشد که خود ان میتواند برای گل دادن مساعد باشد. .6در طوالنی کردن دوره خواب بذور و جوانهها و کوتاه داشتن قد گیاهان چوبی از این هورمون استفاده میکنند .7استفاده از این هورمون باعث کنترل بسته شدن روزنههای گیاه میشود که بدین وسیله در هنگام کم آبی مانع از دست رفتن آب گیاه میشود .8دخالت در تشکیل غده ها: در گیاهانی كه در روزهای کوتاه غده های خود را گسترش می دهند عامل اصلی در تحریک رشد غده ها اسید ابسزیک میباشد 6 بازدارنده های رشد به طور خالصه ،بازدارنده های رشد را معموًال به سه دسته تقسیم می کنند: فیتوهورمونها .ترپنوئیدها مثل . ABAگلوکز – ( ABAگلوکوزید) که یک شکل -1 پیوندی است نیز می تواند همانند ABAفعالیت کند. -2 بازدارنده های طبیعی دیگر شامل مشتقات اسیدهای فنولیک و بنزوئیک و الکتن ها .این مواد بر عکس هورمون ،ABAبه ظاهر ،فرآورده های فرعی فعالیت های متابولیک هستند و در مقادیر زیاد وجود دارند .این مواد ممکن است نقش بازدارنده – هماهنگ کننده ی عمده ای را در رشد و نمو ایفا کنند .به عنوان مثال می توان خواب دانه در بعضی از گونه ها را ذکر کرد. -3 مواد مصنوعی .تعداد زیادی از ترکیبات مصنوعی ،در رشد فعالیت بازدارندگی در رشد دارند .بسیاری از آنها برای استفاده در کشاورزی در نظر گرفته شده اند. نمک های چهارگانه ی آمونیوم ( )Amo -1618و فسفون – دی ،ازمواد کند کننده رشد هستند. دیگر مواد مصنوعی مهم ،اسید سوکسینک – 2،2دی متیل هیدرازید (دامینوزید یا )SADHهستند .کلرمکوات کلرید ( )CCCبه شکل تجارتی در دسترس است و به طور گسترده ای در کتان و محصوالت دانه ای برای کاهش ورس به کار می رود و اخیرًا سرعت رشد پنجه های گندم و جو را تعدیل می کند. 7مورفاکتین ها ( فلورکول و کلروفلورکول ) نیز به تازگی به لیست کند کننده های حضورطبیعی بازدارنده های رشد : در اوایل دهه ی ، 1960یک بازدارنده ی رشد خیلی فعال از میوه های پنبه به دست آمد و آبسسین )Abscisin II( 2-نام گرفت .یک ترکیب مشابه نیز در انگلستان از برگهای چنار( )Sycamoreبدست آمد و دورمین ( )Dorminنام گرفت همزمان مشخص گردید که این دو ماده از نظر شیمیایی و بیولوژیکی یکسان هستند و موافقت گردید که نام ماده را اسید آبسیسیک یا ABAبگذارند. هورمون ABAاز غده ها ،جوانه ها ،دانه های گرده ،میوه ها ،جنین ،آندوسپرم و پوشش بذر حدود 40تا 50گونه ی علفی یا چوبی گیاهان یک ساله و چندساله بدست آمده است .منطقی است اگر نتیجه گیری شود که ABAشبیه IAAدر همه جا و همه وقت در گیاهان عالی وجود دارد ABA .به صورت طبیعی در کلروپالست وجود دارد اما پس از ایجاد تنش های محیطی در دیگر اندامهای سلولی وارد می شود و در کنترل روزنه ها دخالت می کند. آنالوگهای ABAنیز به طور وسیعی در گیاهان پراکنده اند ولی از نظر بیولوژیکی به اندازه ABAفعال نیستند .اسید فاسئیک در بذور لوبیا وجود دارد و تئوزپیرون یک بازدارنده ی طبیعی و یک ترکیب خوش طعم است که در برگ چای وجود دارد. 8 مواد ثانوی از قبیل آلکالوئیدها ،فنولیک ها و الکتونها ،اغلب در غلظت های کافی که بتوان مواد غذایی را انبار کرد وجود دارند ( به عبارت دیگر خیلی بیشتر از سطح هورمونی ). ژوگالن که یک الکتون است در غلظت های زیاد در مزوکارپ و ریشه های گردو وجود دارد .کدوی روغنی ( )Curcurbita foetidissimaکه گیاهی پیچنده و پرشاخ و برگ است و با نواحی نیمه خشک سازگاری یافته است ،مقادیر زیادی کربوهیدرات که در اتصال با یک ماده ی سمی نامشخص است ،در ریشه های اصلی گوشتی خود ذخیره می کند .یک عصاره ی مایع که محتوی مواد شیمیایی است برای گیاهان گوجه فرنگی جوان و کاهو کشنده است و از جوانه زنی بذور کاهو و تربچه به طور کامل جلوگیری می کند .به نظر می رسد که این بازدارنده ی رشد احتماًال از رقابت کدوی روغنی با دیگر گونه ها در محیط ریشه بکاهد ،که این امر منجر به بقای کدوی کدوی روغنی در اکوسیستم می شود .مواد ثانویه احتماًال در بسیاری از گونه ها اثر می گذارند و در تداوم نسل طبیعی گیاه فعال می باشند .آنها ممکن است گیاه را از گزند حشرات و جانوران علف خوار و شاید از موجودات مولد بیماری حفظ کنند ،زیرا بسیاری از ترکیبات ثانوی بازدارنده ی میکروبها هستند. 9 متابولیسم بازدارنده های رشد : ABA همانند GAکلروفیل ،کاروتن و گزانتوفیل یک ترپنوئید است .ساخت ،ABAبه وضوح از مسیر اسید موالونیک و ایزوپرن صورت می گیرد .شواهد حاکی از این است که ساخت ABAاز اکسیداسیون بعضی گزانتوفیل ها مثل ویوالکسانتین Violaxanthinنیز حاصل می گردد .نور تشکیل موثرترین شکل ABAدر پالستیدها به ویژه در کلروپالست ها ممکن باشد. فرایند غیرفعال شدن ABAممکن است بوسیله ( )1تبدیل آنزیمی به -2ترانس (ABAشکل غیرفعال) و ( )2اکسیداسیون به اسید فاسئیک و ( )3الحاق با قندها جهت تولید گلیکوزیده و در وهله ی اول گلوکوزیدها ،صورت پذیرد .شکل پیوندی هورمونهای دیگر یا اصًال فعالیتی ندارند و یا اینکه فعالیت آنها کم است .حالت آزاد ،ABAهمانند IAAولی ظاهرًا ،با سرعت بیشتری در سرتاسر گیاه منتقل می شود. ساخت فنولها از طریق مسیر اسید شیکیمبک و با استفاده از فنیل آالنین یا تیروزین صورت می گیرد. اسید سینامیک به ظاهر ،پیش ترکیبی از برخی از بازدارنده های نوع بنزوئیک است .کومارین که یک نوع الکتون است ،از فنیل پروپان مشتق شده است ( -1آمینو سیکلوپروبان -1کربوکسیلیک اسید). عکس العملهای گیاه به بازدارنده های رشد: بازدارنده های طبیعی یا مصنوعی از رشد و نمو جلوگیری می کنند .این مواد نقشهای ارتباطی مهمی در ساختار ظاهری و بقای گیاه نیز بازی می کنند .بذور و جوانه ها اگر در خواب نباشند و یا آنکه رشد فعال آنها به تعلیق نیفتد ،ممکن است پس از جوانه زنی و یا آغاز مجدد رشد با دوره های گرما ،سرما یا خشکی غیرقابل تحمل روبرو گشته و از بین بروند .مکانیزم خواب اجازه می دهد ،دانه ها و جوانه همزمان با وقوع شرایط مطلوب برای ABAها رشد جدیدشان به تاخیر بیفتد و فقط وقتی که سطوح ،تکمیل چرخه رشد کاهش یابد ،رشد شان را از سرگیرند .گونه های خزان دار 10 برگهایشان را با افتادن از دست می دهند تا یک خواب زمستانه را که توسط روزهای کوتاه طبیعی پائیز به اجرا درمی آید ،فراهم سازند .جوانه های سیب زمینی در زمان رسیدن غده ها ،با حضور ABAخواب هستند و جوانه نمی زنند، حتی اگر خاک اطراف آنها و شرایط آب و هوایی مطلوب باشد. القای این قبیل مکانیزمهای خواب ،توط بازدارنده های طبیعی قاعدتًا با ABAمی شود .خواب عمومًا درپی سرما دهی در خالل زمستان و یا به ندرت با گذشت زمان کافی از بین می رود .با سرمادهی تولید GAافزایش می یابد که ممکن است عاملی برای رشد باشد چرا که تاثیر ABAبا یک نسبت باالی از GA – ABAپوشیده می شود .اغلب ارقام زراعی به نحوی انتخاب شده اند که دانه آنها خواب ندارد. با وارد آمدن آسیب با افزایش سن ،میوه ها نیز تشکیل یک الیه قطع کننده می دهند .میوه ها در نتیجه تجمع ABAو تشکیل الیه قطع کننده سقوط می کنند. غالفهای گیاه لوپین بیمار 2.5 ،برابر بیشتر از شاهد ABAدارند که منجر به افتادن میوه های بیمار می شود .تجمع ABAدر جوانه های جانبی ،دخالت ABAرا در غالبیت انتهایی نشان می دهد ABA .همچنین در پیری و شکاف برداشتن میوه ها مثل میوه های پنبه شرکت دارد .توزیع ABAدر میوه های پنبه دو مرحله ای است. اولین حداکثر افزایش ،خیلی سریع پس از عمل لقاح اتفاق می افتد و این وقتی است که ممکن است کاهش بار میوه توسط القای تشکیل یک الیه خزان آغاز می شود و حداکثر ثانوی در پیری (مسن شدن) و شکافتن میوه اتفاق می افتد GA .می تواند بسیاری از این تاثیرات ABAرا خنثی کند. 11 موارداستفاده ی بازدارنده های رشد در کشاورزی: تعدادی از بازدارنده های مصنوعی شامل کند کننده های رشد شناخته شده اند و برای استفاده های تجارتی در دسترس می باشند .تاثیر عمده ی آنها کوتاه کردن فاصله میان گره ها و ارتفاع گیاه و عمومًا کاهش ورس است. این تاثیر به ویژه در محصوالت دانه ای غالت و کتان مشهود است .سطح برگ ،میزان دریافت نور و محصول دهی معموًال با آغشتن به بازدارنده ها کاهش نمی یابد .سطح برگ چغندرقند در اثر پاشیدن محلول 333PPبا غلظت 400 میکروگرم در لیتر به میزان %20 -40کاهش می یابد .دامینوزید ( ،)SADHکلرمکوآت( ،)CCCفسفون – Dو مورفاکتین ها از کند کننده های موثر در رشد هستند .استفاده از یک ترکیب نامشخص 44584BTSبه میزان 1/1کیلوگرم در هکتار که در مرحله 4Vمورد استفاده قرار گرفت ،باعث کاهش ارتفاع گیاه سویای ویلیامز (گروه IIIاز نظر تاریخ رسیدن) تا 20سانتی متر گردید ،ولیکن تغییری در افزایش میزان محصول و یا کاهش ورس ایجاد نکرد .درواقع بیشتر اوقات با استفاده از میزان بیشتری از این تنظیم کننده های رشد گیاهی ورس تشدید می گردد .مزیت مورفاکتین ها این است که میزان زیاد آنها برای گیاه زیان آور نیست و دوه ی فعالیت پاکوتاهی را افزایش می دهد .عالوه بر پاکوتاهی آنها، رشد جوانه های جانبی را کاهش می دهند و پیری را به تاخیر می اندازند .کندکننده های رشد همچنین رنگ سبز تیره تری را در برگ ایجاد می کنند که به ظاهر ،در اثر افزایش محتوی کلروفیل به وجود می آید. در بیش از 000.140هکتار کشت بادام زمینی از نوع رونده در جنوب Kylarدامینوزید ،با نام تجارتی کیالر شرقی ایاالت متحده آمریکا ،هر ساله مورد استفاده قرار می گیرد .در اینجا هدف کاهش ورس نیست ،اما این امر جهت کم کردن رشد سبزینه ای زیاد ساقه های پیچنده ،برای جذب بیشتر دانه ها به کار می رود .پیچش کمتر ،عمل برداشت ر 12 نیز آسان می کند .عملکرد غالف در رقم Dixie Runnerکه یک رقم پیچنده است ،با کاربرد کیالر در مرحله ی غالف بندی ،بطور معنی داری افزایش می یابد. استفاده از رجیم – ) 2-3-5- triiodobenzoic (-----)Regim – 8( 8یا ( )TIBAکه یک بازدارنده در انتقال IAAاست ،سبب عمودی تر شدن برگها می گردد .که معروف به تاثیر درخت کریسمس است .به نظر می آید که یک سطح سبز با کارایی بیشتری بوجود می آید .با استفاده از رجیم ساختمان سایه انداز تغییر می کند و تعداد غالف و محصول دانه افزایش می یابد .اطالعاتی که از تحقیقات دیگر بدست آمده (( تئوری اصالح سایه انداز )) را حمایت نمی کند و در عوض می گوید که به ازای کاهش رشد رویشی ،مواد فتوسنتزی بیشتری به میوه ها اختصاص می یابد. استفاده ی تجارتی از رجیم – ،8احتماًال به دلیل نسبت غیرمطلوب هزینه به سود و همچنین سود بی ثبات محصول تداوم نیافته است. در ایاالت متحده آمریکا CCC،به طور طبیعی برای تنظیم سرعت رشد ،در گندم و جو به کار می رود .تولید پنجه های اولیه و ثانویه به طور موقت تحت کنترل در می آیند که از غالبیت آنها نسبت به پنجه های بلندتر جلوگیری شود .این امر رشد و محصول را به طور یکنواخت در میان پنجه ها توزیع می کند و در کل ،محصول را افزایش می دهد. مواد شیمیایی برگ ریز ( )Defoliantsبه عنوان موادی که در برداشت پنبه کمک می کنند استفاده می شوند .اندوتال استفاده تجارتی دارد و هاروید ( )Harvadeکه اخیرًا ثبت شده است به عنوان مواد برگ ریز موثر واقع می شوند .احتماًال مالیک هیدرازید ( )MHاز موفق ترین بازدارنده های رشد است که برای کنترل شاخه های فرعی در توتون به کار می رود. اصوًال بر روی تمامی سطح زیرکشت توتون در ایاالت متحده آمریکا به کار می رود MH . آغشته نشود جوانه های جامبی MHاگر توتون پس از سر زنی با حذف کامل گل آذین با از سیطره ی غالبیت انتهایی رها می شوند و تولید شاخه هایی می کنند که سایه می اندازد و عناصر غذایی را از دسترس برگهای قابل برداشت خارج می کنند و کیفیت به .ازای برگها را پائین می آورد 13 پایان 14
محیط زیست و زیستشناسی • گیاه پزشکی • ماشین آلات کشاورزی • تحقیق و پژوهش
دانلود پاورپوینت عوامل بازدارنده ی رشد گیاه
35,000 تومان