دانلود پاورپوینت غدد درون ریز

اکبر شیرزادی

به نام خدای مهربان غدد درون ریز • غدد درون ریز یکی از سیستم های تنظیمی در برقراری هموستازی است. • این غدد هورمون ترشح می کنند که در اندامهای هدف پاسخ خاصی را القا می کنند . • برخی از هورمونها در یک بافت خاص تاثیر گذار هستند و برخی دیگر دارای اثر عمومی هستند. تنظیم فیدبکی • غدد درون ریز معموال از طریق مکانیسم فیدبک ( )feed backتنظیم می شوند. • محور هیپوتاالموس-هیپوفیز-تیروئید • اگBر مBاده شBیمیایی ترشBح شBده بBر روی خBود سBBلول مترشBBحه تBBاثیر بگBBذارد اصBBطالحا اتBوکرین( ، ) autocrinاگBر بBر سBلولهای مجBاور اثBر کنBد پBاراکرین( ، ) paracrineو اگBر از طریBق خBون بBه سBلولهای هBدف برسBند انBدوکرین ( ) endocrineنامیده میشود. • بطور کلی هورمونها از نظر ساختمان شیمیایی به سه دسته تقسیم میشوند: -1هورمونهای پروتئینی و پلی پپتیدی: • این هورمونها محلول در آب هستند و به آسانی وارد گردش خون شده و به بافتهای هدف منتقل می شوند .نظیر هورمونهای هیپوفیز قدامی و خلفی ،لوزالمعده (انسولین و گلوکاگون) ،هورمون پاراتیروئید.HCG ، -2هورمونهای استروئیدی :محلول در چربی هستند. • نظیر هورمونهای آدرنال (کورتیزول و آلدسترون) • تخمدانها (استروژن و پروژسترون) • بیضه (تستوسترون ) • جفت (استروژن،پروژسترون) • این هورمونها از کلسترول مشتق می شوند و ذخیره نمی گردند. -3هورمونهای اسید آمینه ای :توسط پروتئینهای حامل در خون منتقل می شوند مثل،T4، T3 : اپی نفرین و نوراپی نفرین. انتقال هورمونها در خون: • هومونهای محلول در آب (پپتیدی و کاتکول آمینها) در پالسما حل می شوند و از محل سنتز به بافتهای هدف انتقال می یابند. • هورمونهای استروئیدی و تیروئید غالبا چسبیده به پروتئینهای پالسما گردش می کنند و تا زمانیکه از پروتئینهای پالسما جدا نشده اند از نظر بیولوژیکی غیرفعال هستند. • در چنین شرایطی هورمونهای باند شده به پروتئین بعنوان یک منبع ذخیره هورمونی در گردش عمل می کنند و کلیرانس آنها نیز • هورمونها به چندین روش از پالسما حذف می شوند (کلیرانس): )1انهدام متابولیکی توسط بافت )2چسبیدن به بافت )3دفع توسط کبد به داخل صفرا )4دفع توسط کلیه به داخل ادرار مکانیسم عمل هورمونها: • نخستین قدم در عمل هورمونها چسبیدن به رسپتورهای اختصاصی در سلول هدف است. رسپتور برخی هورمونها در غشاء سلول و برخی دیگر در سیتوپالسم یا هسته قرار دارد. هنگامی که هورمون به رسپتور خود می چسبد یکسری از واکنشها در سلول آغاز میشود که پاسخ سلولی را بدنبال دارد. • رسپتورهای غشایی بیشتر برای هورمونهای پروتئینی ،پپتیدی و کاتکول آمینها جنبه اختصاصی دارند و پیامبر ثانویه داخل سلولی مثل CAMP :اثرات هورمون را القا می کند. • رسپتور هورمونهای استروئیدی در سیتوپالسم سلول است. Pituitary غده هيپوفيز Gland غده هیپوفیز: • رهبر سیستم اندوکرین و هماهنگ کننده تمام غدد بدن • این غده بوسیله ساقه هیپوفیز به هیپوتاالموس متصل است و ارتباط نزدیکی با هیپوتاالموس دارد .از طرف دیگر فعالیت اغلب غدد درون ریز توسط آن کنترل میشود .غده هیپوفیز از نظر فیزیولوژیکی به دو بخش تقسیم می شود. • آدنو هیپوفیز (قدامی) -منشاء آن کیسه راتکه از اپیتلیوم حلق است. • هیپوفیز میانی در انسان غیر فعال است. • نوروهیپوفیز (خلفی) -منشاء آن بافت عصبی از هیپوتاالموس است. • آدنوهیپوفیز هورمونهای متعددی ترشح می کند که مهمترین آنها عبارتند از: • سلولهای سوماتوتروپ ( 30تا 40درصد ) :هورمون رشد()GH • سلولهای کورتیکوتروپ ( 20درصد ) :کورتیکو تروپین()ACTH • سلولهای الکتوتروپ ( 3تا 5درصد ) :پروالکتین()PRL • سلولهای گونادوتروپ ( 3تا 5درصد ): گونادوتروپینها()LH,FSH • سلولهای تیروتروپ ( 3تا 5درصد ) :تیروتروپین هورمون رشد (سوماتوتروپین( • ساختمان پروتئینی دارد و در طول زندگی ترشح آن ادامه دارد اگر چه بعد از بلوغ رشد بعضی از اعضای بدن متوقف می شود (استخوانها). • هورمون رشد مستقیما بر رشد غضروف و استخوان تاثیر ندارد بلکه این هورمون سبب ترشح سوماتومدین از کبد و برخی از سلولها شده و این ماده رشد استخوان و غضروف را تحریک می کند. • زمانی که اپی فیز استخوانهای بلند به تنه آنها جوش خورد؛ رشد استخوان از نظر طولی متوقف می شود ولی ضخامت آن افزایش می یابد ولی استخوانهای غشایی می توانند همچنان به رشد و نمو خود ادامه اثرات متابولیک هورمون رشد عبارتند از: • افزایش سنتز پروتئین • آزاد سازی اسیدهای چرب از بافت چربی • کاهش مصرف گلوکز • موادی نظیر سروتونین ،دوپامین ،استرس و خواب هیپوتاالموس را تحریک کرده و GHRH ترشح می شود .این هورمون پس از انتقال به هیپوفیز سبب ترشح هورمون رشد می گردد. • سوماتومدین بصورت فیدبک منفی سنتز و ترشح GHو GHRHرا مهار می کند همچنین ترشح هورمون سوماتوستاتین GHIHسبب مهار ترشح GHمی شود. اختالالت ترشح هورمون رشد • خرد پيكري ( :) Dwaarfismاين بيماري بدليل عدم ترشح هورمون رشد و يا قطع كامل كليه ي هورمونهاي هيپوفيز قدامي در دوران قبل از بلوغ حادث مي شود. • پان هیپوئیتاریسم :کاهش ترشح کلیه هورمونهای هیپوفیز قدامی است و شخص به بلوغ جنسی نمی رسد. • در يك سوم موارد فقط هورمون رشد مختل مي شود و شخص از نظر جنسي به حد تكامل مي رسد ولي در ساير موارد عالوه بر كوتولگي اختالل در ترشح ساير هورمونهاي هيپوفيزي باعث اختالالت ساير هورمونها و عدم تكامل جنسي مي شود. غول پيكري ( :) Gigantism • ترشح بيش از اندازه هورمون رشد در زمان قبل از بلوغ مي تواند رشد غير عادي و بيش از حد استخوانها و عضالت فرد را به همراه داشته باشد. • اين افراد چربي خون بااليي دارند و مستعد ابتال به ديابت هستند. • ( 10درصد دیابت کامل قندی ) • علت عمده غول پيكري تومور غده هيپوفيز مي باشد. آكرومگالي: ترشح باالي هورمون رشد بعد از بلوغ باعث مي شود كه بافتهاي نرم استخوان به رشد خود ادامه دهند و استخوانهاي دست، انگشتان و فك تحتاني و... بطور غير عادي ظخيم و كلفت شده و تغييرات مهره ها معموال موجب قوزپشتي مي شود. پروالكتين • در هيپوفيز قدامي ساخته مي شود. ميزان ترشح پروالكتين در دوران بارداري و شيردهي افزايش مي يابد و در جهت عكس عمل استروژن و پروژسترون عمل نموده و ترشح شير را افزايش مي دهد. • از ماه پنجم بارداري غلظت آن باال مي رود و در زمان تولد به حدود 10برابر آن در زن غير باردار مي رسد. • پس از تولد نوزاد بعلت قطع ناگهاني ترشح استروژن و پروژسترون توسط جفت و همچنين تحريك نوك پستان • چند هفته پس از تولد نوزاد ميزان پروالكتين به حد قبل از بارداري مي رسد و در صورتيكه شيردادن قطع شود ترشح پروالكتين نيز قطع مي شود. • بطور كلي هيپوتاالموس نقش اساسي در تحريك يا مهار ترشح پروالكتين دارد. • هورمون محركه تيروئيد TSHدر هيپوفيز قدامي ساخته مي شود و سنتز آن تحت كنترل هورمونهاي تحريكي و مهاري TRHو TIH هيپوتاالموس مي باشد. • هورمون محركه قشر كليه ACTHدرهيپوفيز قدامي توليد مي شود و تحت كنترل هورمونهاي تحريكي و مهاري GRHوGIH هيپوتاالموس مي باشد. هيپوفيز خلفي • هورمون ضد ادراري(:)ADH • اين هورمون جذب آب و حفظ مايعات ،بدن را القا مي كند. • در غياب ADHتوبول ها و مجاري جمع كننده بطور تقريبا كامل به آب نفوذ ناپذيرند ،در نتيجه دفع فوق العاده زياد آب ،ادرار رقيق تشكيل مي شود. • برعكس در حضور ADH قسمت اعظم آب در كليه هورمون ضد ادراري(:)ADH • اين هورمون داراي اثر تنگ كنندگي آرتريولها در سرتاسر بدن است .به همين دليل نام ديگر اين هورمون وازوپرسين است. • همچنين كاهش حجم خون (ميزان 15-10 درصد) محرك پر قدرتي براي افزايش ADH مي باشد و ميزان ترشح ADHرا گاهي تا 50 برابر افزايش مي دهد. ديابت بي مزه insipiduse ‏Diabete • شايعترين اختالل لوب خلفی هيپوفيز • علت كاهش توليد هورمون آنتی دیورتیک • همانند افراد مبتال به دیابت ملیتوس دفع مقادير زيادي ادرار رقيق از طريق كليه ها ( پلی اوری) دارند. • در مردان شایعتر عالئم دیابت بی مزه • پر ادراری • پر نوشی • دهیدراتاسیون • شوک هیپوولمیک اتیولوژی • عوامل ارثی و ایدئوپاتیک • کانسر هیپوفیز و هیپوتاالموس • جراحات شدید سر،مننژیت • شوک و ایست قلبی تنفسی • داروهایی مانند فنی توئین ،لیتیوم و الکل • بیماری های عفونی بررسي و يافته های تشخيصی استفاده از تست محروميت از آب ‏Water deprivation test ساير اقدامات تشخيصی ديابت بی مزه • اندازه گيري سطح پالسمايي ‏ADH • اندازه گيري اسموالليته پالسما و ادرار • تجويز دسموپرسين ( وازوپرسين صناعی ) و درمان طبی • درمان دارويی: • ديورتيكهای تیازیدی مثل Hydrochlorothiazide • اسپري دسموپرسين ()minirin • تزريق وازوپرسين • درمان جراحي: • برداشتن تومور مراقبت پرستاری ‏كنترل وزن ‏كنترل دقيق مايعات و الكتروليتها كنترل نبض و فشار خون ‏آموزش به بیمار درباره داروها ‏در صورت وجود بيماري عروق كرونر تجويز وازوپرسين بايد با احتياط انجام گيرد؛ زيرا اين دارو سبب انقباض عروق مي شود. سندرم ترشح نابجا هورمون ضد ادراری ()SIADH • ترشح هورمون بیش از نیاز بدن • اين بيماران قادر به دفع ادرار نمي باشند. • احتباس مايعات (مسمومیت با آب) و كمبود سديم (هيپوناترمي رقتي) • SIADHغالبًا منشأ غير اندوكرينی (برای مثال سرطان ریه) • SIADHيكي از شايعترين علل تظاهرات بالینی • افژایش وزن • ضعف • خواب آلودگی • کاهش سطح هوشیاری • کاهش سدیم آلبومین و اسمواللیته خون علل SIADH • اختالالت عصبي مركزي :ضربه به سر ،جراحي يا عفونت • درمان با مقادير زياد وازوپرسين • بعضي داروها (وين كريستين ،فنوتيازين ها، ضد افسردگيهاي سه حلقه اي ،تيازيدها و غيره) با تحريك مستقيم غده هيپوفيز يا افزايش حساسيت توبولهاي كليوي به ADH • نيكوتين • پنوموني هاي شديد ،پنوموتوراكس • ساير اختالالت ريوی درمان طبی • محدود كردن مايعات تا نیم ليتر در روز • جايگزيني با دقت Na • تجويز ديورتيكها(الزیکس) • برطرف كردن علت زمينه ای اقدامات پرستاری • بررسي وضعيت مايعات و الكتروليت ها • توزين روزانه بيش از 900گرم اضافه وزن= خطر • بررسي وضعيت قلب و عروق • بررسي وضعيت نورولوژيك ( عصبي) از نظر عالئم اقدامات پرستاری • محدوديت دريافت مايعات طوري كه از 500 تا 600سی سی • كم شدن ادرار را فورًا بايد اطالع داد. • تجويز ديورتيك • از مصرف آسپرين يا داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي پرهيز كند؛ چون احتمال هيپوناترمي را افزايش مي دهد. • دادن مايعات كم حجم و هيپراسموالر ( بدون نمك ) هورمون اكسي توسين: • اين هورمون در زمان زايمان با ايجاد انقباضات شديد رحمي زايمان را تسهيل مي كند. • همچنين تحريك نوك پستان و ارسال پيامهاي عصبي به مغز باعث تحريك هيپوتاالموس شده و موجب آزاد شدن اكسي توسين از غده هيپوفيز خلفي مي شود ،آنگاه اكسي توسين از طريق خون مهاجرت كرده و موجب انقباض سلولهاي ميواپتليال و خروج شير از آلوئولهاي غدد پستاني مي شود. هیپوفیزکتومی ترانس اسفنوئيدال هیپوفیزکتومی ترانس اسفنوئيدال

50,000 تومان