پاورپوینت درس 9 فرجام كار دین و زندگی2 در درس گذشته خوانديم كه در آستانه ى قيامت ،چه حوادثى اتفاق مى افتد و دادگاه عدل الهى چگونه تشكيل مى شود .شاهدان و گواهان شهادت مى دهند و نامه ى عمل انسان به او داده مى شود. در اين درس مى خواهيم با بهره مندى از قرآن كريم، سرانجام و سرنوشت انسان را تا جايگاه ابدى دنبال كنيم و دريابيم: 1زندگى نيكوكاران و گناهكاران در آخرت چگونه است؟ 2چه رابطه اى ميان اعمال ما و پاداش و جزاى آخرت وجود دارد؟ َوِس يَق اَّلِذيَن َكَف ُر وْا ِإَلى َج َهَّنَم ُز َم رًا َح َّتى ِإَذا َج آُءوَه ا ُفِتَح ْت َأْبَواُبَه ا َوَق اَل آ َلُهْم َخ َز َنُتَه َخ َز َنُتَه آ َأَلْم َيْأِتُكْم ُر ُس ٌل ِّEمنُكْم َيْتُل وَن َعَلْيُكْم َءاَياِت َر ِّبُكْم َوُينِEذُر وَنُكْم ِلَق آَء اُEلوْا َق َذا َه َي ْوِمُكْم َعَلى َبَلى َح َّقْت َEEEEEكِلَم ُة اْلَع َذاِب اْلَك اِفِريَEن َوَلِكْن ه گEروه بEه سEوى ج Eهّنم رانEدEه شEوندE ،تEا چEون بEه و كسEانى كEه كEافEر شEدند گEرو E ود Eو نگEهبانEان آن بEه ايشEان EگوينEد خ گشEودEه شE E ك EآEن E EرسEند EدرهEاEى EدوEز E نEزديE E ن رEا ميEان شEمEا پيEامEبرEانى EبEه سEراغ شEما نEيامEدنEد EتEا آيEات پرEو EردEگارتEا E «آيEا Eاز E د؟ »EگEويEنEد تالوت كEننEد و EشEما EرEا از EديEدا Eر EامروE EزتEان هشEدEار Eد هنE E ر شEما E بE E «چEرا ،»EآنEاEنE EآمEدنEد Eولى EمEا گEوش EنEدEاديمE EلEكن EفرمEاEن EعEذاب بEر كEاEفEران 71 EEEEEEEEEEزمEEEEEEEEEEرE اEسEEEEEEEEEEت.E قEطعى در آن خواهيد بود ،پس چه بد است منزلگاه متكّبران». زمر 72 ميان اعمال ما و پاداش و جزاى آخرت وجود دارد؟ َو ِس يَق اَّلِذيَن اَّتَقْوْا َر َّبُهْم ِإَلى اْلَج َّنِة ُز َمرًا َح َّتى ِإَذا َج آُءوَها َأ َل َل ُك َال َق َل ا ا ا ا َع َخ ُت ِط ُت َن ْب ْي َز ُب ْب ٌم َه َس ْم ْم ُهْم َو ُفِتَح ْت َو َه َو زمر َفاْدُخ ُلوَها َخ اِلِديَن 73 و كسانى كه از پروردگارشان پروا داشتند گروه گروه به سوى بهشت سوق داده شوند تا چون به نزد آن رسند ،در حالى كه درهاى بهشت گشوده شده است و نگهبانان بهشت به آنان گويند «سالم بر شما پاك و پسنديده بوديد، پس داخل شويد در حالى كه در آن جاودانه خواهيد بود». «سيق» از «سوق» به معناى راندن به جلو است و به بازار كه سوق مىگويند براى آن است كه جاذبههاى بازار، انسان را به آنجا سوق مىدهد. كلمهى «ُز مر» به معناى جماعت و گروه است و نامگذارى اين سوره ،بر اساس اين آيه بوده است. دوزخيان را فرشتگان به سوى دوزخ مىكشانند« .وجاءت كّل نفس معها سائق وشهيد» در كيفر وپاداش الهى كم وكاستى نيست« .وّفيت» به معناى وفاى كامل است در قيامت احدى از كيفر و پاداش مستثنى نيست« .كل نفٍس » خدا از هر كس بهتر مىداند احضار شاهد و گواه براى برقرارى نظام دادگاه است نه تحصيل علم براى خداوند. «اعلم بما يفعلون» كشاندن مجرمان به سوى دوزخ ،تحقيرى است جداى از كيفرهاى ديگر« .سيق اّلذين كفروا» درهاى دوزخ بسته است و همين كه دوزخيان به آن مىرسند ناگهان باز مىشود كه اين خود وحشتآور است« .جاؤوها فتحت ابوابها» دوزخ درهاى متعّددى دارد« .ابوابها» در آيه سورهى حجر نيز مىخوانيم «لها سبعة ابواب» در قيامت ،فرشتگان با دوزخيان گفتگوى مستقيم دارند« .قال لهم خزنتها» دوزخ ،مأموران مخصوص دارد« .خزنتها» با مجرمان اتمام حّج ت شده است« .يأتكم رسل يتلون عليكم آيات ربكم» انبيا عالوه بر بيان آيات الهى ،مردم را هشدار مىدادند« .يتلون... ينذرونكم» قيامت ،روز اعتراف و اقرار است« .قالوا بلى» دليل محّقق شدن عذاب ،كفر مردم است« .حّقت ...على الكافرين» ريشهى كفر ،تكّبر است« .الكافرين ...المتكّبرين» تفسیر نور و بهشتيان گويند «سپاس خداوندى را كه به وعدهاى كه به ما داد وفا كرد و زمين را ميراث ما قرار داد .تا از بهشت هر جاى را كه بخواهيم برمىگزينيم ».پس چه نيكوست پاداش اهل عمل. مراد از «أرض» در اين آيه ،سرزمين بهشت است. گفتن «الحمدلّله» پس از دريافت نعمت ،شيوهى بهشتيان است« .قالوا الحمدلّله» حّق انتخاب مسكن ،يكى از نعمتها و امتيازات بهشتى است« .نتبّوء من الجّنة حيث نشاء» هر كس مىتواند با عمل نيك به دريافت پاداشهاى الهى برسد« .اجر العاملين» بهشت را به بها دهند ،نه بهانه« .اجر العاملين» تفسیر نور زلزال 7 چَفَمن َيْعَمْل ِمْثَقاَل َذَّر ٍة َخ ْيرًا َيَر ُه پس هر كس به مقدار ذّر هاى كار نيك كرده باشد همان را ببيند. زلزال 8 گونَوَمن َيْعَمْل ِمْثَقاَل َذَّر ٍة َش ّر ًا َيَر ُه و هركس هم وزن ذرهاى كار بد كرده باشد آن را ببيند. ه اسمراد از اثقالها ،مردگان هستند كه در قيامت ،زمين آنها را بيرون مىافكند. تفسیر نور به کمک توضيحات زير ،ترجمه ی آيات را کامل کنيد. سيَق :رانده می شوند ُز َمًر ا :گروه گروه َخ َز َنة :جمع خازن ،نگهبانان ُيۡن ِذروَن :هشدار می دهند ِبۡئ َس :چه بد است َمۡث وٰی :جايگاه ِطۡب ُتم :پاک شديد َيَر ه و :آن را می بيند ِمۡث قال :اندازه ،همسنگ در آيات قبل بينديشيد و مراحلى را كه هريك از نيكوكاران و گناه كاران بايد طى كنند ،يادداشت نماييد. نيکوکاران - 1 :گروه گروه به سوی بهشت سوق داده می شوند - 2درهای بهشت به روی آنها گشوده است - 3نگهبانان بهشت به آنان سالم کنند و خش امد گویند. -4آنان خدا را به خاطر راست بودن وعده اش سپاس می گویند. گناه کاران - 1 :گروه گروه به سوی جهنم رانده می شوند -2درهای جهنم به روی آنها گشوده شوند. -3نگهبانان جهنم با آنها سخن گویند. - 4در پایان به آنها گفته می شود که از درهای دوزخ وارد شوند سخت و سوزاننده است .اين آتش حاصل عمل خود انسان هاست و لذا از درون جان آن ها شعله می کشد .هر بار که آتش فرو می نشيند ،شراره ای بر آن می افزايند و آن را شعله ورتر می کنند .اين آتش و عذاب از خود کافران و مجرمان و ستمکاران سرچشمه می گيرد .وقتی به جهنم افکنده می شوند به آن ها می گويند :شما و آنچه را می پرستيديد ،هيزم دوزخ خواهيد بود .مأموران عذاب، مالئکه ای هستند بسيار سخت گير و شديدالعمل و از انجام وظيفه ی خود سرپيچی نمی کنند .در اين حال ،ناله ی حسرت دوزخيان برمی خيزد و می گويند :ای کاش خدا را فرمان می برديم و پيامبر او را اطاعت می کرديم ،دريغ برما ،به خاطر آن کوتاهی هايی که کرديم! آنان به خداوند می گويند :پروردگارا شقاوت بر ما چيره شد و ما مردمی گمراه بوديم ،ما را از اين جا بيرون بر که اگر به دنيا باز گرديم عمل صالح انجام می دهيم .پاسخ قطعی خداوند اين است که آيا در دنيا به اندازه ی کافی به شما عمر نداديم تا هر کس می خواست به راه آيد؟ ما می دانيم اگر به دنيا بازگرديد همان راه گذشته را پيش می گيريد. آنان گاهی ديگران را مقصر می شمارند و می گويند :بزرگان ما و شيطان سبب گمراهی ما شدند .شيطان می گويد خدا به شما وعده ی راست داد و من به شما وعده ی دروغ دادم و من بر شما تسلطی نداشتم .من فقط شما را فراخواندم و شما نيز اين دعوت را پذيرفتيد .مرا مالمت نکنيد ،خود را مالمت کنيد .به نگهبانان جهنم رو می آورند تا آن ها برايشان از خداوند تخفيفی بگيرند ولی فرشتگان می گويند :مگر پيامبران برای شما داليل روشنی نياوردند؟ آنان می گويند :بلی! فرشتگان نيز تقاضای آن ها را نمی پذيرند و درخواستشان را بی جا می دانند. می کنند. اين آتش و عذاب ازخود کافران و مجرمان و ستمکاران سرچشمه می گيرد در حالی که حسرت دوزخیان بلند است به خود و خدا چه می گویند؟ در اين حال ،ناله ی حسرت دوزخيان برمی خيزد و (می گويند :ای کاش خدا را فرمان می برديم و پيامبر او را اطاعت می کرديم ،دريغ برما ،به خاطر آن کوتاهی هايی که کرديم! آنان به خداوند می گويند :پروردگارا شقاوت بر ما چيره شد و ما مردمی گمراه بوديم ،ما را از اين جا بيرون بر که اگر به دنيا باز گرديم عمل صالح انجام می دهيم). پاسخ قطعی خداوند به دوزخیانی که خواستار بازگشت به دنیا و انجام عمل صالحند چیست؟ پاسخ قطعی خداوند اين است که آيا در دنيا به اندازه ی کافی به شما عمر نداديم تا هر کس می خواست به راه آيد؟ ما می دانيم اگر به دنيا بازگرديد همان راه گذشته را پيش می گيريد دوزخیان وقتی که ديگران را مقصر می شمارند چه می گويند و شیطان چه پاسخی می دهد؟ آنان گاهی ديگران را مقصر می شمارند و می گويند :بزرگان ما و شيطان سبب گمراهی ما شدند .شيطان می گويد خدا به شما وعده ی راست داد و من به شما وعده ی دروغ دادم و من بر شما تسلطی نداشتم .من فقط شما را فراخواندم و شما نيز اين دعوت را پذيرفتيد .مرا مالمت نکنيد ،خود را مالمت کنيد. تصویر دوزخ و دوزخیان درقرآن دارویژگی ها و اوصاف جهنم: -1هیزم و آتشگیره آن سنگها و انسانها هستند. -2آتشی است که از دلها سر می زند و نخستین جرقه اش در قلوب ظاهر می شود. -3آتشی است در هم شکننده ودر هم کوبنده. -4آتشی است دارای درک که گنه کاران را به سوی خود فرا می خواند. -5آتشی است که وقتی گنه کاران را می بیند صدای خشم آلود و وحشتناکششنیده می شود. -6آتشی است متحرک و آن را برای تذکر انسانها در قیامت برایشان جلو می آورند. -7آتشی است که احاطه بر کافران دارد . جهنم هفت در دارد که راه های ورود گروه های مختلف جهنمی است :پیام قرآن تفسیر موضوعی قرآن جلد ششم ص418 در اول ،ویژه مسلمانان گنهکار است. در دوم ،آز آن یهوداست. در سوم ،از آن نصاری است. در چهارم ،مخصوص ستاره پرستان است. در پنجم ،از آن مجوس است. در ششم ،از آن مشرکان است . در هفتم ،مخصوص منافقان است. ثدرهای هفت گانه دوزخ به طبقاتی که بعضی باالی بعضی دیگر قرار دارند را چنین شمرده اند :پیام قرآن تفسیر موضوعی قرآن جلد ششم ص417 -1از همه پایین تر «جهنم»وعده گاه کافران و پیروان ابلیس می باشد. -2باالی جهنم «لظی»به معنی شعله خالص آتش است که خالی از هر گونه دودی است و گرما و حرارت بیشتر دارد -3باالی لظی« حطمه»آتش خرد کننده و آن آتش برافروخته ای است که از دلها سر می زند. -4باالی حطمه«سقر»حرارت شدیدی که رنگ اشیا ،یا صفات آن را دگرگون می سازد. -5باالی سقر«جحیم»شدت برافروختن آتش است -6باالی جحیم« سعیر»برافروختن آتش است -7باالی سعیر« هاویه»آتش سوزان است فوق تصور همه انسانها می باشد. ى اتدر جهنم شهری است به نام حصینه که در آن شهر دستهای پیمان شکنان قرار دارد. «ویل» در لغت به معنی فریاد افرادی است که به هالکت بیفتند و معنی عذاب و بدبختی را نیز می دهد و برخی از مفسرین معتقدند که دره یا چاهی نیز در جهنم به نام « ویل » وجود دارد. آبهای نوشیدنی جهنم :پیام قرآن تفسیر موضوعی قرآن جلد ششم -1حمیم :آب بسیار داغ و سوزان -2غساق :نوشابه بسیار سردی است که از شدت برودت درون انسان را می سوزاند و مجروح می کند بوی بسیار بد و زننده ای دارد. -3آنیه :آب بسیار داغی است که حرارتش به منتها درجه رسیده است. -4مهل :آبی همچون فلز گداخته ،فلز ذوب شده است آب بسیار سیاه رنگ است. جايگاه نيکوکاران نيکوکاران و رستگاران را به سوی بهشت راهنمايی می کنند .بهشت آماده ی استقبا ل و پذيرايی از آن هاست و چون بهشتيان سر رسند ،درهای آن به روی خود گشوده می بينند. بهشت هشت در دارد که بهشتيان از آن درها وارد می شوند .يک در مخصوص پيامبران و صّديقان و يک در مخصوص شهيدان و درهای ديگر برای گروه های ديگر است .نگهبانان بهشت به آنان سالم می کنند و خوشامد می گويند و به آنان وعده می دهند که هميشه در اين جايگاه نيکو ،در امنيت و سالمت به سر خواهند برد .رستگاران ،می گويند خدای را سپاس که به وعد هی خود وفا کرد و اين جايگاه زيبا را به ما عطا کرد .هر جای آن که بخواهيم ساکن می شويم. هر يک از بهشتيان در درجه ای خاص از بهشت قرار می گيرند .رسو ل خد ا (ص) فرموده است :باالترين درجه ی بهشت فردوس است و اگر چيزی از خدا می خواهيد ،فردوس را طلب کنيد. رنج و بدی به بهشتيان نمی رسد و هر چه دل هاشان تمنا کند و ديدگانشان را خوش آيد ،آماده می بينند .در بهشت هيچ آلودگی و ناپاکی وجود ندارد .کسی سخن لغو و گناه آلود نمی گويد. گفتارشان سالم و درود است .خدا را سپاس می گويند که حزن و اندوه را از آنان زدوده و از رنج و درماندگی دور کرده است .عالوه بر اين ،باالترين مرتبه ی نعمت های بهشت لقاء و ديدار اوست که اوليای خدا در طلب آن هستند و به شوق آن زندگی می کنند .بهشتيان با خدا هم صحبت اند و به جمله ی « خدايا! تو پاک و منّز هی » مترنم اند .بهشت برای آنان سرای سالمتی (دارالسالم) است ،زيرا هيچ نقصانی ،اندوهی ،غصه ای ،خوف و ترسی ،عجزی، مرضی ،جهلی ،مرگ و هالکتی ،و خالصه هيچ ناراحتی و رنجی در آن جا نيست .نعمت های دائمی آن هيچ گاه خستگی و سستی و ماللت نمی آورد .در آن جا انسان هميشه تازه و شاداب و سرحال است و همواره احساس طراوت و تازگی می کند .يکنواختی برای او معنايی ندارد. هر روز چيز تازه ای می خواهد و هرچه را هم درخواست کند آماده می يابد. زنان و مردان بهشتی در زيبا ترين و جوان ترين صورت و قيافه در بهشت به سر می برند .ازدواج آنان سرشار از عشق ،لذت و سرور است و اين سرور هيچ گاه تبديل به ناخوشی و دلزدگی نمی شود. همسران بهشتی خوش رفتار و زيبارو ،جوان و شاداب ،پاک و طاهر ،شادکام و مسرور ،خوش و خّر م ،بدون غّصه و خشم و پيوسته عاشق و خرسند از همسر خود هستند .در بهشت ،هم خداوند از انسان راضی است و هم وی از خدا رضايت دارد. رسول خدا (ص) د ر باره باال ترین درجه بهشت چه می فرماید؟ رسو ل خد ا (ص) فرموده است :باالترين درجه ی بهشت فردوس است و اگر چيزی از خدا می خواهيد ،فردوس را طلب کنيد. اقباالترين مرتبه ی نعمت های بهشت چیست؟ باالترين مرتبه ی نعمت های بهشت لقاء و ديدار اوست که اوليای خدا در طلب آن هستند و به شوق آن زندگی می کنند. بهشت هشت در دارد که بهشتيان از آن درها وارد می شوند .يک در مخصوص پيامبران و صّديقان و يک در مخصوص شهيدان و درهای ديگر برای گروه های ديگر است. جهاد دری از درهای بهشت است بهشت دری دارد که سیراب نامیده شده ،واز آن در فقط روزه داران وارد می شوند. بهشت دری دارد بنام در نیکو کاری که جز نیکو کاران از آن وارد نمی شوند. همچنین در احادیث به «باب الصبر» «،باب الشکر»« ،باب البالء»اشاره شده است پیام قرآ ن تفسیر موضوعی قرآن جلدششم ص311 ميان اسباب ورود به بهشت از دیدگاه قرآن: -2تقوی -1ایمان و عمل صالح -4جهاد و شهادت - 3احسان و نیکوکاری -6پیشگامان در ایمان - 5ترک هوا پرستی -8صبر و تحملدر - 7هجرت و جهاد برابرشدائد -9ایمان و اثبات بر صزاط مستقیم -10اطاعت خدا و رسول خدا (ص) -12صدق و راستی - 11اخالص -13خودسازی و تزکیه نفس -15خوف از خدا - 14انفاق و استغفار 17اهتمام به نماز - 16تولی و تبری تفسیر نمونه موضوعی جلد ششم ص 197تا 224 لذات روحانی بهشت: -1احترام ویژه -3امنیت و زوال خوف -5برخورد های مملو از محبت -7احساس خشنودی خدا -9آنچه بخواهند به آنها دهند -11ابدیت نعمتهای بهشتی 304 -2محیط صلح و صفا -4دوستان موافق وباوفا -6نشاط فوق العاده درون -8نظر خدا به آنهاوآنها بخدا -10نعمتهایی که در تصور نمی گنجد تفسیر نمونه موضوعی جلد ششم ص 277تا چرابهشت برای آنان سرای سالمتی (دارالسالم) است؟ زيرا هيچ نقصانی ،اندوهی ،غصه ای ،خوف و ترسی ،عجزی ،مرضی ،جهلی ،مرگ و هالکتی ،و خالصه هيچ ناراحتی و رنجی در آن جا نيست .نعمت های دائمی آن هيچ گاه خستگی و سستی و ماللت نمی آورد .در آن جا انسان هميشه تازه و شاداب و سرحال است و همواره احساس طراوت و تازگی می کند .يکنواختی برای او معنايی ندارد .هر روز چيز تازه ای می خواهد و هرچه را هم درخواست کند آماده می يابد. وضعیت زنان و مردان در بهشت را بیان کنید؟ زنان و مردان بهشتی در زيبا ترين و جوان ترين صورت و قيافه در بهشت به سر می برند .ازدواج آنان سرشار از عشق ،لذت و سرور است و اين سرور هيچ گاه تبديل به ناخوشی و دلزدگی نمی شود. ویژگی همسران بهشتی را بیان کنید؟ همسران بهشتی خوش رفتار و زيبارو ،جوان و شاداب ،پاک و طاهر ،شادکام و مسرور، خوش و خّر م ،بدون غّصه و خشم و پيوسته عاشق و خرسند از همسر خود هستند .در بهشت ،هم خداوند از انسان راضی است و هم وی از خدا رضايت دارد. رابطه ی ميان عمل و پاداش و کيفر از سؤال های قابل توجه اين است که رابطه ی اعمال با جزا و پاداش اخروی چگونه است؟ برای رسيدن به پاسخ ،الزم است انواع مختلف رابطه ی ميان عمل و جزای آن را بررسی کنيم و در پايان ببينيم که آيات قرآن کريم ما را به کدام نوع راهنمايی می کند .رابطه ی ميان عمل و جزای آن سه گونه است: ارابطه ی اعمال با جزا و پاداش اخروی رابیان کنید؟ - ١گاهی پاداش و کيفر براساس مجموعه ای از قراردادها تعيين می شود؛ -٢پاداش و کيفری که محصول طبيعی خود عمل است - 3انسان اعمال خود را حاضر می يابد و می شناسد ،گرچه به اندازه ی ذره ای باشد. (رابطه ی عینی) از رابطه ی اعمال با جزا و پاداش رابطه ی قراردادی را توضیح دهید؟ ١گاهی پاداش و کيفر براساس مجموعه ای از قراردادها تعيين می شود؛ مانند اين که اگر کارگر در طول روز ،کار معينی را انجام دهد ،دستمزد مشخصی به ازای آن کار دريافت می کند. همچنين اگر کسی مرتکب جرمی شود ،مطابق با قوانين و مقررات به پرداخت جريمه ی نقدی يا زندان و نظاير آن محکوم می شود .رابطه ی ميان آن کارها و اين گونه پاداش ها و کيفرها يک رابطه ی قراردادی است و انسان ها می توانند با وضع قوانين جديد اين رابطه ها را تغيير دهند؛ برای مثال ،اگر کيفر ُج رمی زندان است ،آن را به پرداخت جريمه ی نقدی تبديل کنند .آنچه در اين جا اهميت دارد ،تناسب ميان جرم و کيفر است تا عدالت برقرار گردد. از رابطه ی اعمال با جزا و پاداش رابطه ی طبیعی را توضیح دهید؟ ٢پاداش و کيفری که محصول طبيعی خود عمل است؛ مثًال اگر کسی سيگار بکشد و بهداشت را رعايت نکند ،به امراض گوناگونی مبتال می شود .همچنين اگر کسی اهل مطالعه و تحقيق باشد ،به طور طبيعی به علم و آگاهی دست می يابد يا اگر روزانه مقداری ورزش کند به سالمت و تندرستی خود کمک کرده است .اين پاداش و کيفر محصول عمل است و انسان ها نمی توانند با وضع قوانين ،آن را تغيير دهند بلکه بايد خود را با آن تطبيق دهند و با آگاهی کامل از آن سود برند و سعادت زندگی خويش را تأمين کنند. از رابطه ی اعمال با جزا و پاداش رابطه ی عینی را توضیح دهید؟ ٣نوع ديگری از رابطه ی ميان عمل و پاداش و کيفر وجود دارد که عميق تر و کامل تر از اين دو است .همان طور که در بحث از نامه ی عمل ديديم ،آنچه انسان با خود به قيامت می برد ،صورت حقيقی اعمالی است که اکنون در اين دنيا برای ما قابل مشاهده نيست .هر عملی يک جنبه ی مادی و ظاهری و يک جنبه ی باطنی و غيبی دارد .جنبه ی مادی و ظاهری بعد از عمل از بين می رود ،اّما جنبه ی باطنی و غيبی هرگز از بين نمی رود و در نفس و روح باقی می ماند .در واقع ،هر عملی که از ما سرمی زند ،دو نقش دارد؛ نقشی در جان ما دارد و نقشی در خارج .نقش خارجی از بين می رود ولی نقشی که در جان ما دارد ،باقی می ماند و از بين رفتنی نيست .از اين رو ،قرآن کريم می فرمايد :وقتی قيامت فرا می رسد ،انسان اعمال خود را حاضر می يابد و می شناسد ،گرچه به اندازه ی ذره ای باشد. در آيات ابتداى درس بينديشيد و ببينيد كدام آيه براين نوع رابطه ى ميان عمل و جزا داللت دارد. در آیات 7و 8سوره زلزال بر عینیت و یکی بودن عمل با پاداش و جزا اشاره شده است. بنابراين ،در عرصه ی قيامت ،تصوير اعمال انسان يا گزارشی از عمل انسان نمايش داده نمی شود بلکه خود عمل نمايان می شود و هر کس عين عمل خود را می بيند. رسول خدا (ص) در ضمن نصايحی که به يکی از ياران خود می کرد ،در باره ی عمل انسان چه می فرمود: برای تو ناچار هم نشينی خواهد بود که هرگز از تو جدا نمی گردد ،با تو دفن می شود در حالی که تو مرده ای و او زنده است .اين هم نشين تو اگر شريف باشد ،تو را گرامی خواهد داشت و اگر شريف نباشد ،تو را به دامان حوادث می سپارد .آن گاه آن هم نشين با تو محشور می گردد و در رستاخيز با تو برانگيخته می شود و تو مسئول آن هستی .پس دقت کن ،هم نشينی که انتخاب می کنی نيک باشد؛ زيرا اگر او نيک باشد ،مايه ی انس تو خواهد بود و در غير اين صورت ،موجب وحشت تو می گردد.آن هم نشين ،کردار توست فرشتگان چگونه نامه ی اعمال انسان را تنظیم می کنند؟ بنابراين ،فرشتگانی که کارنامه ی عمل انسان را تنظيم می کنند، حقيقت اعمال را ثبت و نگهداری می نمايند؛ نه اين که گزارشی بنويسند و آن گزارش را در قيامت نشان دهند. به فرموده امام صادق (ع) در برزخ انسان چگونه نسبت به عمل خود آگاه می گردد؟ و همان طور که امام صادق (ع) فرمود ،همين (عمل در دوره ی برزخ به صورت يک شخص بر انسان ظاهر می شود و انسان بدان آگاه می گردد). اعمال انسان در بهشت چگونه بر او جلوه گر می شوند؟ اگر شخصی عمر خود را براساس حّق و حقيقت سپری کرده و به تحصيل فضايل و کماالت پرداخته است ،همين کماالت و فضايل در آخرت برای او آشکار می گردند و در بهشت به صورت نعمت های گوناگون جلوه گر می شوند واعمال انسان در جهنم چگونه بر او جلوه گر می شوند؟ دلیل خطاب قرآن کريم به کسانی که زر و سيم می اندوزند و در راه خدا انفاق نمی کنند ،چیست؟ اّم ا (اگر زندگی خود را بر گناه ،حق کشی و ستم بنا کرده ،همين زشتی ها در آخرت به صورت عذاب هايی گريبان او را خواهند گرفت) قرآن کريم خطاب به کسانی که زر و سيم می اندوزند و در راه خدا انفاق نمی کنند،چه می فرمايد ؟ از اين رو (،قرآن کريم خطاب به کسانی که زر و سيم می اندوزند و در راه خدا انفاق نمی کنند ،می فرمايد که روزی با همين سيم و زرها بر پشت ها و پهلوهايشان داغ می زنند و به آن ها می گويند :بچشيد آنچه را می اندوختيد فردی نيز که در دنيا از اموال کودکان يتيم غذا تهيه کرده و خورده است ،اين غذا در آخرت در شکم او آتش می شود و او را می سوزاند). ١آيا در مجازات آخرت که مجازات از نوع سوم است ،ظلم امکان پذير و قابل تصور است؟ چرا؟ ٢چه تفاوت هايی ميان ويژگی های آخرت با دنيا و برزخ وجود دارد؟ دنیا: -3فقط آثار دنیایی -2پرونده ی عمل باز است -1محل عمل است عمل ظهور دارد. -4آگاهیهای انسان محدود است -5امکان تقلب و فریبکاری در محاکمه ها است -6برخی پاداشها قراردادی است برزخ: -3بهره ای از آثار -1محل عمل نیست -2پرونده عمل باز است اخروی عمل ظهور پیدا می کند -4آگاهی انسان به اعمال خود ،باال می رود آخرت : -1محل عمل نیست -2پرونده عمل بسته است -3آثار اخروی عمل به طور کامل ظاهر می شود -4سطح آگاهی انسان به اعمال خود باال می رود و آنها را به طور حضوری می بیند -6پاداشها ظهور و تجسم خود -5امکان فریب کاری در محاکمه نیست عمل اند رسول خدا (ص) فرمود «:الُّدنيا َمزَر َعُة األ ِخ َر ة » يک کشاورز ماهر برای اين که زراعت پر محصولی داشته باشد ،پنج شرط را رعايت می کند: ۱زمين مناسب انتخاب می کند. ۲بذر سالم تهيه می کند. ۳زمين را به موقع آبياری وازکودهای مناسب استفاده می کند. ۴زمين را از خس و خاشاک و علف های هرز پاک می کند. 5مواظب است که آفات و حيوانات به کشت او ضرر نرسانند. اگر « دل » بهترين و مناسب ترين زمين برای کشت محصول آخرت است ،چهار شرط ديگر کدام اند؟ -1بذر سالم ،همان استعداد ها و گرایشهای پاک است . -2آبیاری و تغذیه ی مناسب ،همان اعمال نیک است. -3پاک کردن از خس و خاشاک و علفهای هرز ،همان پاک شدن از گناهان است. -4حفظ کردن از آسیب آفات و حیوانات ،جلو گیری از وسوسه های شیطان ،نفس اماره ،دوستان ناباب و عوامل تبلیغی دیگر است. رسول خدا (ص) و پيشوايان گرامی ما چه بشارت های زيبايی به ما می دهند: -1رسول خدا (ص) فرمود :بهشت دری دارد به نام « باب مجاهدين » که انسان های مجاهد در راه خدا از آن در وارد بهشت می شوند در حالی که شمشيرهای خود را در نيام دارند وارد بهشت می شوند و فرشتگان به آنان خيرمقدم می گويند ،درحالی که مؤمنان ديگر هنوز در محل حساب هستند. ٢روزی رسول خدا (ص) چهار خط روی زمين کشيدند و فرمودند :آيامی دانيد اين خط ها عالمت چيست؟ ياران گفتند :خدا و رسول خدا بهتر می دانند. رسول خدا (ص) فرمود :برترين زنان بهشت چهار نفرند :خديجه ،فاطمه، مريم و آسيه. ٣امام صادق (ع) فرمود: بر شما باد تالوت قرآن؛ زيرا درجات بهشت به تعداد آيات قرآن است .چون روز قيامت شود ،به خواننده ی قرآن گويند :بخوان و باال برو! و هر آيه ای را که بخواند ،يک درجه باال می رود. ٤رسول خدا (ص) فرمود :سخاوت درختی از درختان بهشت است که شاخه های آن در دنيا آويزان است .هر کس با سخاوت باشد ،خود را به شاخه ای از شاخه هايش آويزان کرده است و آن شاخه ها او را به بهشت می کشاند. ٥رسول خدا (ص) می فرمود :هر وقت به بوی بهشت اشتياق پيدا می کنم، بوی دخترم فاطمه را استشمام می کنم .اين همان پدری است که به دختر گراميش می فرمود :فاطمه جان ،برای فردای قيامت خود کار بکن که در آن روز دختر رسول خدا بودن برايت سودمند نيست. ٦رسول خدا (ص) در معراج خود از بهشت ديدن کرد و هشت در بهشت و نعمت های بهشتی را مشاهده کرد .ايشان اين مشاهدات را برای مردم بيان کردند .از جمله فرمودند :بر باالی هر دری از بهشت جمالتی نوشته بود .بر باالی در اّول اين عبارات بود :ال الَه ااَّل الّلُهُ ،مَح َّمٌد َر سوُل الِّلهَ ،علٌّی َولُّی الِّله. ٧امام علی (ع) می فرمايد :اگر با چشم دل به آن چه از بهشت برايت بيان شده ،نگاه کنی ،روح تو از مخلوقات زيبای دنيا ،از شهوات و لذت هايش ،از زر و زيورهای ديدنی اش دوری خواهد کرد و افکارت حيرت زد ه ی درختانی خواهد شد که شاخه هايش به هم پيوسته و ريشه هايش در دل تپه هايی از مشک فرو رفته است؛ درختانی که بر سواحل نهرهای بهشت قرار دارد .و انديشه ات حيران خوشه هايی از لؤلؤهای تازه خواهد شد که به شاخه های اين درخت آويزان است و سرگشته ی پديد آمدن ميوه های مختلفی می شود که در حال بيرون آمدن از غالف های خود است؛ ميوه هايی که به آسانی و به دلخواه هر کس چيده می شود. ميزبانان بهشتی از ميهمانان بهشت که در مقابل قصرهای خود فرود آمده اند ،با عسلهای خالص و پاک و شراب پاکيز ه ای که مستی نمی آورد ،پذيرايی می کنند .ميهمانان بهشت ،متقيانی هستند که خود را از گناه نگه داشته و درنتيجه از ناراحتی های انتقال به برزخ و آخرت در امان مانده اند. ای انسان ،اگر قلب خويش را متوجه زيبايی هايی کنی که در بهشت در انتظار توست ،و پيوسته درباره ی آن ها بينديشی ،روحت از شوق و اشتياق به آن ها ،به سوی بهشت پرواز خواهد کرد.
سایر • تحقیق و پژوهش • علوم انسانی و علوم اجتماعی
دانلود پاورپوینت فرجام كاردین و زندگی2
50,000 تومان