دانلود پاورپوینت مقیاس های اندازه گیری و اطمینان از برازندگی ابزار پژوهش

بنام خدا مقیاس های اندازه گیری و اطمینان از برازندگی ابزار پژوهش مقیاس های اندازه گیری ‏scales ‏Measurement یکی از مراح ل اساس ی در پ ژوهش ،ان دازه­گیری اس ت .ان دازه­گیری روش ی اس ت ک ه از می- طریق آن به یک صفت یا یک ویژگی ،با توجه به مالک مشخص ،عددی نسبت داده ­ شود .به عبارت دیگر ،اندازه­گیری عبارت است از تبدیل کیفی به کّمی ،با توجه به مالک معین .اندازه­گیری را می­توان به روشی اطالق کرد که از طریق آن عددی بر اساس یک ق انون معین ج ایگزین ی ک ص فت می­ش ود .پژوهش گر ک ار خ ود را ب ا متغ یر آغ از می­کن د و سپس برای بیان متغیر به صورت عدد از قوانین و مقیاس­های مختلفی استفاده می­کند. زماني که متغيرهاي تحقيق شناسايي شدند ،مشخص مي‌گردد که اندازه‌گيري همه آنها (مقياس اندازه‌گيري) به يک صورت ممکن نمي‌باشد . م اهیت­روش ان دازه­گیری و اع دادی ک ه از طری ق اعم ال روش­های ان دازه­گیری حاص ل م­ی- شوند ،تعیین می­کنند که برای تفسیر آنها باید از چه روش آماری استفاده کرد. مقیاس هایی که به طور کلی در پژوهش های مدیریت به کار میروند به دو دسته تقسیم می ش وند :مقی اس ه ای رتب ه بن دی و مقی اس ه ای نگرش ی .مقی اس رتب ه بن دی نموداری و مقیاس رتبه بندی تفکیک شده ،مرسوم ترین مقیاس های رتبه بندی هستند و مقیاس لیکرت و مقیاس های اختالفی معنی شناختی نیز گونه های مشهور مقیاس های نگرشی هستند. انواع مقیاس ها مقیاس های ترکیبی یا طیف های ترکیبیComposite Scale فهرست ها سنخ سنجی دسته بندی مقیاس ها از نظر فنون مقیاس گذاری فنون مقیاس گذاری مقایسه ای یا فنون مقیاس گذاری غیرمتریک( )Comparative scaleیا رتبه بندی ‏Nominal scale مقياس اسمي مقياس ترتيبي يا رتبه‌اي ordinal scale ‏Interval scale مقياس فاصله اي ‏Ratio scale مقياس نسبي فنون مقیاس گذاری غیر مقایسه ای یا فنون مقیاس گذاری متریک( )Non Comparative Scaleیا نگرشی ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ مقیاس لیکرت مقیاس افتراق معنایی یا برش طبیعی یا اختالفی معناشناختی مقیاس استاپل مقیاس تکمیل عبارت مقیاس ترستون مقیاس درجه بندی انواع مقیاس هاي اندازه گیری(رتبه بندی) ‏Nominal scale -1مقياس اسمي ويژگي‌ها صرفًا در مقوله‌ها رده‌بندي مي‌شوند بي‌آنکه هيچ رابطه رياضي بين مقوله‌ها ضرورت داشته باشند. مثال :کدگذاري کردن مثل شاد و غمگين ممكن است به هريك از طبقات عددي اختصاص يابد اما بايد دانست كه اعداد اسمي از نظم و ترتيب اعداد طبيعي پيروي نمي كنند و فاقد هرگونه ارزش كمي بوده و تابع قواعد رياضي نيستند.اين اعداد در واقع كد آن طبقات هستند. مثال وقتي افراد از نظر وضعيت ازدواج به چهار طبقه :مجرد ،متاهل ،طالق گرفته و همسر مرده طبقه بندي مي كنند ،تعريف عملياتي هرطبقه به ترتيب عبارتست از كسي كه هنوز ازدواج نكرده( مجرد) ،كسي كه يك يا چند بار ازدواج كرده و درحال حاضر همسر قانوني دارد( متاهل) ،كسي كه از همسر خود جدا شده و در حال حاضر همسر ندارد (.طالق گرفته) و باالخره كسي كه همسر او فوت كرده و در حال حاضر مجرد است (.همسر مرده).طبقاتي كه در باال ذكر شده ممكن است به اين صورت كد گذاري شود :مجرد( )1متاهل( )2طالق گرفته( )3و همسر مرده( . )4بديهي است كه در اينجا نمي توان گفت كسي كه از نظر (وضعيت تاهل) در طبقه ( )2است .صفت مورد مطالعه وي دو برابر كسي است كه در طبقه ( )1قرار دارد. -2مقياس ترتيبي يا رتبه‌اي ordinal scale در مقي اس رتب ه اي ن ه تنه ا تف اوت كيفي متغ ير ه ا مش خص مي ش ود (.مانن د مقي اس اس مي) بلكه برتري و ي ا كم تري مقدار ودرجه ،ص فت مورد بررس ي نيز نشان داده مي شود .بدين معنا كه افراد مورد مطالعه از نظر صفت مورد نظر ،از بيشترين تا كمترين مقدار آن صفت درجه بندي و مرتبه هر فرد نسبت به ديگران مشخص مي شود. مثال: پنج ويژگي زير را در مورد يك شغل بر حسب درجه اهميت آن ها رتبه بندي كنيد .براي مهم ترين عنصر عدد 1را در نظر بگيريد و آن ها را به ترتيب با اعداد 1و2و3و4و 5رتبه بندي كنيد. ايجاد ارتباط با ديگران به كارگرفتن مهارت هاي مختلف انجام كل كار از ابتدا تا انتها خدمت به ديگران كاركردن به صورت مستقل اين مقياس نه تنها مي تواند تفاوت ميان مقوله ها رامشخص كند ،بلكه ترتيب تفاوت ارجحيت ه ر مقول ه را از نظ ر پاس خگويان مش خص مي س ازد.اما ب ه ه ر ح ال مقي اس ترتي بي ق ادر ب ه تع يين مق دار تف اوت بين رتب ه ه اي داده ش ده نيس ت .ب ه ط ور مث ال در وي ژگي ه اي ش غل ،اولين وي ژگي ت رجيحي ممكن اس ت ب ا تف اوت ج زئي از دومين ت رجيح مش خص ش ده باش د .در ح الي ك ه س ومين وي ژگي ش ايد ب ا تف اوت بس يار زي اد نس بت ب ه چهارمي مشخص شده باشد. -3مقياس فاصله اي ‏Interval scale اين مقياس از مقياس هاي قبلي كامل تر است.در اين نوع اندازه گيري ،نه تنها افراد از نظر صفت مورد مطالعه طبقه بندي مي شوند و رتبه هر فرد تعيين مي شود بلكه تفاوت هر فرد از فرد ديگر را نيز مي توان تعيين كرد.در اين مقياس به ما اجازه مي دهد .ميانگين و انحراف معيار پاسخ هاي مرتبط با متغير هاي مختلف را محاسبه كنيم.به عبارت ديگر اين مقياس نه تنها قادر است افراد را با توجه به خصوصيت مشخصي گروه بندي كند و رتبه ها را درون گروه هاي مشخص سازد ،بلكه قادر است مقدار اين تفاوت را اندازه گيري و تفاوت بين اشخاص را مشخص سازد. مثال: اگرمثال حسابداران فكر كنند كه ( )1براي آن ها مهمتر آن است كه شغلي را داشته باشند كه مهارت هاي متعددي را طلب مي كند تا اينكه كاري را از ابتدا تا انتها انجام دهند و ( ) 2براي آن ها مهمتر آن است كه به مردم خدمت كنند تا به طور مستقل و تنها شغل خود را انجام دهند ،آن گاه مقياس فاصله اي قادر است به مانشان دهد آيا ترجيح اولي قوي تر است يا دومي ؟ براي انجام اين عمل بايد مقياس از حالت ترتيبي به حالت فاصله اي تغيير داده شود به طوري كه پنج نقطه برروي مقياسي كه مقدار اهميت هريك از پنج ويژگي شغلي را نشان مي دهد پديد آيد. فرصت هاي زير كه در شغل وجود دارد براي من اهميت دارند. الف :تماس با ديگران -1كامال مخالفم -2مخالفم -3نظري ندارم -4موافقم -5كامال موافقم ب :به كارگيري مهارتهاي مختلف -4مقياس نسبي ‏Ratio scale خصوصيات ممتاز مقياس نسبي داشتن نقطه اي دقيق براي شروع است كه آن را ص فر مطل ق مي ن اميم و از اين رو ،نارس ايي نقط ه دلخ واه ب راي ش روع در مقي اس ترتي بي را ج بران مي كن د .ص فر مطل ق مقياس ي معن ا دار در ي ك مقي اس ان دازه گ يري اس ت .اين مقي اس ق وي ت رين مقي اس ان دازه گ يري بين چهار مقياس موجود است. مثال: قبل از پيوستن به اين سازمان در چند سازمان كاركرده ايد؟ لطفا تعداد فرزندان خود را مشخص كنيد. .....زير سه سال ......بين سه سال تا 6سال ........باالي 6سال و زير 12سال 12 ......سال يا باالتر از 12سال انواع مقیاس هاي اندازه گیری(نگرشی) -5مقیاس لیکرت Likert Scale مقیاس ی اس ت از پاس خ دهن دگان می خواهن د ،ارزی ابی خودش ان نس بت ب ه عقیده ،یا باور ،یا رفتار،یا احساس و ...را بر اساس مالک های عینی و ذهنی که دارند ،در یک دامنه پاسخ بین موافقت و عدم موافقت ابرازدارند. ویژگی های این مقیاس: این مقیاس می تواند در سطوح 3یا 4یا 5یا 7یا 9مقوله ای (امتیازی) استفاده شود چنانچه این مقیاس در سطح 3مقوله ای انجام گیرد،داده های ارزشمندی حاصل نمی شود. طبق تحقیقات داده های سطح 5و 7و 9مقوله ای (امتیاز) دارای ویژگی های مشابه از لحاظ چولگی ،میانگین ،واریانس ،کشیدگی از خود نشان داده اند ،پس مشابه یکدیگر عمل می نمایند. بایستی از رویه نمره دهی منسجمی در لیکرت استفاده شود یعنی اینکه پاسخ کامال موافق به یک عبارت مثبت و پاسخ کامال مخالف با یک عبارت منفی (سوال معکوس) بایستی هردو ارزش 5تعلق گیرد. اجرای این مقیاس برای محقق آسان می باشد و درک آن نیز برای پاسخ دهندگان ساده می باشد. قابلیت اج را ب ه ص ورت مص احبه ،پرسش نامه ،تلف نی وحض وری ی ا الکترونیکی را دارد. نسبت به دیگر مقیاس های جزبه جز مقایسه ای ،وقت گیرتر است .زیرا -5مقیاس لیکرت Likert Scale ویژگی های این مقیاس: پاسخگویان ممکن است دچار سوگیری میانی شوند و از استفاده از مقوله های کرانی خود داری نمایند که در این صورت برای رفع این مشکل می توان از لیک رت چهارتایی اس تفاده کرد ت ا جامع ه ای ک ه س وگیری مرکزی دارد را به یکی از کرانها سوق داد . پاسخ دهنده گان ممکن است دچار سوگیری تصدیق شوند یعنی به صورت ناخودآگاه ،هرآنچه که در قالب گویه شرح داده شده را کال موافقت یا کال مخالف ابراز نماید .این مشکل با طراحی سواالت معکوس قابل حل است تا پاسخ دهنده در هنگام پاسخ دادن به سواالت ،توجه خود را متمرکز نماید. پاسخ دهندگان ممکن است ارزیابی های خود را از موضوع ،به صورتی ارائه نمایند که ازنظر جامعه مطلوب است ،خودشان را در قالب مطلوب تری نشان دهند بدین سان دچار سوگیری جامعه پسندی شوند. داده های این مقیاس از نوع فاصله ای می باشد. می توان تحلیل های آماری ساده ای از نوع میانه ،درصد ،مجذور خی و واریانس و ...روی آنها انجام داد مقیاس افتراق معنایی ،برش قطبین ،تفکیک6- معنایی یا اختالفی معناشناختی مقیاسی هفت نقطه ای که صفت ها یا عبارت های متضاد در کران یا قطبین نوشته می شوند و از پاسخ دهندگان خواسته می شود که ارزیابی خود را .نسبت به این صفت ها یا عبارتهای کوتاه در رابطه با موضوع ،ابراز نمایند :ویژگی های این مقیاس برای آنکه پاسخ دهنده دچار سوگی تصدیق نشود ،بایستی سواالت گاها به ص ورت منفی ط راحی ش وند این ام ر ب ه مه ار تمای ل ب رخی از مص رف کنندگان که بدون خواندن عناوین ،پاسخ های راست یا چپ را می زنند کمک می کند. ارزشهای که به نقاط این مقیاس داده می شود می تواند به صورت قطبین یا از عدد یک تا هفت باشد که این امر نشان دهنده این است که داده های حاصل از این مقیاس ،فاصله ای می باشند. برای تحلی ل داده ه ای این ن وع مقی اس می ت وان از تحلی ل ه ای آم اری همچون میانگین ،میانه ( ،تحلیل های نموداری) و با رسم شکل تفاوت ها و شباهت های اجزا اندازه گیری شده را تحلیل و گزارش نمود. این مقیاس نقطه صفر ثابت ندارد. مقیاس افتراق معنایی ،برش قطبین ،تفکیک6- معنایی یا اختالفی معناشناختی :ویژگی های این مقیاس این مقیاس به دلیل تطبیق پذیری باال می تواند در عرصه های تحقیقات بازاریابی برای مواردی همچون نام تجاری ،محصول ،تصویر ذهنی از شرکت جهت تنظیم راهبرد تبلیغاتی و آگهی های بازرگانی و تولید محصول جدید استفاده گردد. ایراد اصلی ،تعیین صفات دوقطبی مناسب برای ساخت مقیاس است. از این مقیاس می توان برای مقایسه بین دو موضوع نیز سود جست. (توسط ضریب همبستگی پیرسون) یا اینکه به ارزیابی یک موضوع ،قبل از اعمال تغییرات و بعد از اعمال تغییرات پرداخت( .توسط ضریب همبستگی پیرسون) مقیاس استپل7- مقیاس استپل یک مقیاس 10نقطه ای است که برای سنجش نگرش فرد نسبت به صفات و ویژگی های یک موضوع که صفت یا ویژگی های مربوط به موضوع در وسط یک طیف دو قطبی نوشته می شود. ویژگی های این مقیاس: این مقیاس فاقد صفر در وسط است .زیرا صفت منفرده در آنجا نوشته شده و نقاط این مقیاس پنج نقطه مثبت و پنج نقطه منفی می باشند. بنابراین بدلیل نداشتن نقطه صفر ،داده های حاصله از این نوع مقیاس ،از نوع فاصله ای می باشند. تقریبا به همان شیوه های تحلیلی داده های تفکیک معنایی تحلیل می شوند. استفاده از یک صفت منفرده مزیت این شیوه به جای یافتن صفات متضاد در مقیاس تفکیک معنایی است زیرا دیگر نیاز به پیش آزمون برای فهمیدن اینکه آیا صفات دقیقا متضاد یکدیگرند ،نمی باشد. مقیاس بوگاردوس هدف از طیف بوگاردوس سنجش میزان فاصله اجتماعی گروهها می باشد. کاربرد این طیف در مواقعی است که مثال دو گروه مختلف با دو فرهنگ و زب ان متف اوت در کن ار هم زن دگی می کنن د و ی ا در م واقعی ک ه م ردمی از ملیتهای گوناگون و با فاصله جغرافیائی در جریان روابطی متقابل قرار میگیرند (مثال در سنجش نگرش به شغل /طبقه اجتماعی /گروههای مذهبی) این طیف بکار می رود این طیف در یک مقیاس تر تیبی (تمایل کامل /تمایل متوسط /تا حدودی /ع دم تمای ل) م یزان تمای ل ی ک گ روه را نس بت ب ه س ایر گروهه ا می سنجد. بوگاردوس برای هر یک از هفت نقطه روی طیف یک جمله اظهاری یا گویه در نظر گرفت .فرض بر این است که اگر کسی با گویه اول موافق باشد با گویه های دیگر نیز موافق است بوگاردوس در تحقیق خود هفت گویه را در نظر گرفته بود (ازدواج -دوست صمیمی – همسایه – همکار – هموطن – میهمان – اخراج). این طیف کوششی بود که کیفیت ها را دقیقتر سنجیده و در سطح تر تیبی مورد سنجش قرار دارد و نیز برای ترتیب ارجحیت می توان از مقایسه زوجی استفاده نمود. از معایب این طیف می توان به قصور محقق در تدوین گویه ها –کم بودنگویه ها و فواصل نامتساوی گویه ها اشاره نمود مقیاس تورستن ابتدا گویه ها را انتخاب کرده و بعد از داورانی خواسته می شود تا گویه ها را در 11طیف تقسیم نمایند. و ارزش طیف از مجموعه قضاوتها ی داوران برای هر یک از گویه ها بدست می آید. هدف از این طی ف ان دازه گ یری گ رایش ب ه ی ک موض وع براس اس ارزش های جامعه توسط داوران می باشد. این طیف نسبت به مقایسه زوجی از حجم کار کمتر و نسبت به بوکادوس از دقت بیشتری بر خوردار است. برای بررسی اعتبار گویه ها باید به روش کمی و کیفی گویه های ابهام بر انگیز را حذف کرد بدین ترتیب که نمودار تجمعی آنرا کشید ه و 50درصد را میانه (چارک سوم) و 25درصد را چارک اول و 75درصد را به عنوان چارک سوم مشخص نمود و عددهای آنها را مشخص کرد .که برای پیدا کردن گویه های مبهم می توان از فرمول ضریب ابهام استفاده نمود . کمترین Qها را انتخاب کرده و بقیه را حذف می کنیم مقیاس گاتمن هدف از این طیف تنظیم گویه ها بنحو کامال تراکمی و انباشتی می باشد و این طیف به عنوان طیف میزان نگار در سطح اسمی (بلی /خیر –موافقم /مخالفم) می تواند گرایش به یک موضوع را براساس ارزشهای جامعه مبتنی بر آرای پاسخگویان نمرات گویه های تعیین شده را بسنجد .اگر پاسخگو به تمام گویه ها مثبت پاسخ دهد باالترین نمره را می گیرد. پس برای مشخص کردن ضریب بازنمائی می توان از یک منهای تعداد خطاها تقسیم بر تعداد پاسخگو ضربدر تعداد گویه ها استفاده کرد مقیاس آزگود هدف از این طیف شناخت و اندازه گیری تمایز معنائی براساس معنا شناسی تفاوتی می باشد و کاربرد این طیف نیز در تداعی معانی یک یا دو محرک بر مبنای صفات متضاد و ترسیم رابطه تصویری بین محرک و صفات متضاد می باشد .و سنجش این طیف نیز در سطح یک مقیاس تر تیبی ( 7درجه ای ) روشی است که مبتنی بر تداعی معانی که طی آن روابط تصویری دو موضوع بر اساس صفات متضاد در سطح مقیاس اسمی تر سیم می گردد و میزان تشابه به دو موضوع براساس نمرات بدست آمده از طریق ضریب همبستگی محاسبه می شود و شیوه های این طیف می توان به -1صفات دو rپیرسون قطبی -2مقایسه زوجی -3تحلیل عبارت -4تحلیل معنائی اشاره نمود اطمینان از برازندگی ابزار پژوهش معیارهایی که برای آزمودن برازش ابزار پژوهش به کار میروند ،عبارتند از روایی و پای ایی .روایی تع یین میکند ک ه یک اب زار ان دازه گیری تا چه ح د یک مفهوم خاص ،را اندازه می گیرد .روایی معین میکند که یک ابزار اندازه گیری تا چه میزان سازگاری و مفهوم مورد نظر را اندازه می گیرد. آزمون های روایی آزمون های روایی در سه گروه گسترده دسته بندی می شوند :روایی محتوا، روایی وابسته به معیار و روایی سازه. الف) روایی محتوا راویی محتوا اطمینان میدهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسش های مناسب برای اندازه گیری مفهوم مورد سنجش را در بر دارد .هر قدر عناصر مقیاس گسترده تر و قلمرو مفهوم مورد سنجش را بیشتر در برگیرند ،روایی محتوا بیشتر خواهد بود. ب) روایی وابسته به معیار این نوع روایی زمانی مطرح می شود که ابزار اندازه گیری تفاوت میان افراد را بر پایه معیاری که قرار است آن را پیش بینی کند ،فراهم می سازد. پ)روایی سازه جدول انواع روایی در پژوهش توصیف نوع روایی رد ی ف آیا ابزار به قدر کفایت مفهوم مورد نظر را اندازه گیری میکند؟ روایی محتوا 1 آیا صاحبنظران تأیید می کنند که ابزار ،آنچه را که باید اندازه بگیرد ،اندازه می گیرد؟ روایی ظاهری 2 آیا بازار به گونه ای که بتوان به پیش بینی متغییر مالک پرداخت ،از عهده تفکیک (گروه ها) بر می آید؟ روایی وابسته به معیار 3 آیا ابزار به گونه ای که بتوان به پیش بینی متغیر معیار کنونی پرداخت ،تفکیک صورت میدهد؟ روایی همزمان 4 آیا ابزار به گونه ای که بتوان به پیش بینی یک معیار آتی پرداخت افراد را از هم تفکیک میکند؟ روایی پیش بینی 5 آیا افزار نظریه های مربوط با مفهوم مورد نظر را در بر می گیرد؟ روایی سازه 6 آیا دو ابزاری که برای اندازه گیری مفهوم به روایی پایایی (قابلیت اعتماد) ابزار2- پایایی یا قابلیت اعتماد یکی از ویژگیهای فنی ابزار اندازه گیری است .پایایی بدین معنی است که ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی بدست می دهد و پایدار است .پایایی در یک آزمون می تواند از موقعیتی به موقعیت دیگر و از گروهی به گروه دیگر متفاوت باشد .معموًال دامنه ضریب پایایی از صفر (عدم ارتباط) تا ( +1ارتباط کامل) است. توانایی ابزار در حفظ پایایی خود در طول زمان ،حاکی از پایداری آن و تغییر پذیری اندک آن می باشد. از مهم ترین روش های سنجش پایایی ،می توان از روش آزمون و باز آزمون، روش دو نیمه کردن و روش فرم های معادل نام برد .در روش آزمون و بازآزمون داده های جمع آوری شده در هر یک از مراحل در spssوارد شده و همبستگی آنها محاسبه می شود .در صورتی که ضریب همبستگی بین 30تا 50صدم باشد، همبستگی متوسط و اگر بیش از 50صدم باشد ،همبستگی صرف نظر از جهت، قوی محسوب می شود. در روش آلفای کرنباخ ،در صورتی که ضریب آلفا بیش از 60صدم باشد ،پایایی سازگاری درونی قابل قبول است ،در روش دو نیمه کردن ،پرسش نامه به دو نیمه سواالت زوج و فرد (دو نیمه) تقسیم می شود .سپس از همان مراحل باال برای محاسبه همبستگی استفاده می شود.