صفحه 1:
بسم الله الرحمن الرحيم نام درس: مرجع شناسی و روش تحقیق (رشته زبان و ادبیات فارسی) تعداد واحد: © مولف: دکتر منصور ثروت تهیه کننده: دکتر مرتضی حاجی مزدارانی

صفحه 2:
هدف کلی آشنایی با نحوه یافتن اطلاعات در کتاب خانه و آشنایی با کتب مرجع و شیوه تنظیم رساله

صفحه 3:
مقدمه فصل اول: کتاب و کتاب شناسی فصل دوم: شناسایی مراجع فصل سوم: تهیه و تنظیم رساله پژوهشی

صفحه 4:
چکیده مقدمه ق ) مقدمه: مرجع شناسى نه هنر است و نه علم؛ بلکه وسیله ای است در شناخت سوابق موضوع و جكونكى رسيدن به سوابق موضوع. نه روش خاصى داردء نه قواعد طبقه بندی شده ای» اما به مرجع شناسی نیاز دارد.

صفحه 5:
چکیده مقدمه 3 3 در هنگام مطالعه به اشکالات عام (معنی واژه» نام خاص شخص یا مکان» اصطلاح ادبی» فلسفی) یا موضوعات خاص (سبک» وزن» صنایع لفظی و بدیهی ...) روبرو می شویم» كه اين مشکلات با مراجعه به افراد متخصص و کتاب های مرجع حل می شود.

صفحه 6:
چکیده مقدمه ق 9 عيوب مراجعه به اشخاص: 0- شخص متخصص ممكن است دجار فراموشى و خلط موضوع شده باشد يا بد فهميده باشد. - هیچکس قادر نیست تمام محتوای یک لغتنامه را در ذهن خود نگه دارد.

صفحه 7:
چکیده مقدمه ق 64 راه حل: 0 مراجعه به بخش مرجع (رفرانس) هر کتابخانه تهیه ‎GUS‏ شناسی کار

صفحه 8:
حكيده مقدمه- 3 2 مراحل کار: 0 تهیه فهرست موضوعی ‎als)‏ آثار) ‎-O‏ مراجعه به آثار و سنجش کیفیت آن از نظر علمی

صفحه 9:
چکیده مقدمه ق 6 ۳ مهمترین قسمت کار پژوهش؛ تشخیص مراجع مادر (اصلی) است. این کار را می توان از تعداد اتکای مولفان به این آثار متوجه شد.

صفحه 10:
حكيده مقدمه- ق م يكى از نمونه هاى مرجع مادر در حافظ شناسىء كتاب مقدمه بر مكتب حافظ شناسى دكتر منوجهر مرتضوى است. هر دوره ای می تواند یکی از اين گونه مراجع مادر داشته باشد.

صفحه 11:
حكيده مقدمه- 3 6 در كنار استمداد از كتاب هاء نبايد از دانشمندان غافل بود. شناخت نامهایی نظیر: فروزانفر» معین» مینوی» نفيسى» زرین کوب قزوینی و ...۰ پژوهنده را به آثارشان رهنمون می سازد.

صفحه 12:
حكيده مقدمه- ق © در يزوهش از بزركان مستشرق نظير: نيكلسون» هائرى ماسه» ژول مول» مينورسكىء تولدكه؛ ولف» گیرشمن» راولینسون» ریتر» روزن» روکرت» ريوء فلوگل و ... نباید غافل بود.

صفحه 13:
چکیده مقدمه- ق ‎AD‏ مرجع شناسی هدفش شناخت پاره ای از آثار و احیانا نامها در زمینه تحقیقات ادبی است تا فهم صحیح آثار و متون ادبی و کشف رموز و دقایق آنرا آسان می سازد.

صفحه 14:
چکیده مقدمه- ق ‎(Id‏ هر نوشته ای دارای دو جز است: 0- استنباط قضاوت. استنتاج خود نویسنده 2- آثارى كه نويسنده براى قوت بخشيدن به يزوهش ها از آنها استفاده کرده است.

صفحه 15:
فصل اول- ق4 * کتاب و کتاب شناسی تعریف کتاب: مجموعه نوشته هایی که بر حول محور موضوعی واحد تدارک دیده شده و به صورت چاپی در اختبار خوانندگان قرار گرفته است.

صفحه 16:
فصل اول- ق 9 تدوین کتاب: گاه ممکن است کتاب مجموعه ای از مقالات مستقلی باشد که در کل زیر مجموعه عنوانی کلی تر است و در کتابی واحد گرد آمده» يا بخش های متعدد و جداگانه از یک رمان: بهشت گمشده

صفحه 17:
فصل اول- ق 9 شناسنامه کتاب: هویت رسمی کتاب در آن تثبیت شده است و شامل: نام کتاب» نام مولف (نام مترجم اگر کتاب ترجمه شده باشد)؛ نام ناشرء شماره چاپ» مشخصات مرکز لیتوگرافی

صفحه 18:
فصل اول- ق6 شناسنامه کتاب (ادامه): چاپ و صحافی» شمارگان» بهای کتاب گاه نام ویرایشگر صفحه آرا؛ طراح» نمونه خوان؛ مرکز حروفچینی» در سالهای اخیر 1)96900» شماره استاندارد بین الملل و برگه فهرست نویسی کتابخانه ملی ايران درج مى شود.

صفحه 19:
فصل اول- ق 9 شابك: خلاصه ای است از: شماره استاندارد بین المللی کتاب

صفحه 20:
فصل اول- ‎OG‏ شکل ظاهری کتاب شامل: 0 روی ‎da‏ ‏©- يشت جلد عطف @- قطع

صفحه 21:
فصل اول- ۵ جلدهای ضخیم را «گالینکور» و جلدهای نازک را «شمیز» گویند. جلد شمیز روکشی پلاستیک دارد که به آن «سلیفون» می گویند.

صفحه 22:
فصل اول- ق 6 مندرجات روی جلد: نام کتاب نام مولف و مترجم غالبا نام و نشان ناشر

صفحه 23:
فصل اول- ق 9 يشت جلد يس از آخرين ورق همان نیمه دوم جلد اصلی است. گاهی ناشران بر روی آن ترجمه روی جلد را می آورند و گاه چیزی نمی نویسند.

صفحه 24:
فصل اول- ق10) عطف کتاب: همان ضخامت شیرازه ی کتاب است که اگر عرض آن اجازه دهد به ترتیب از بالا به پایین نام کتاب نام ‎ali «Lil yo‏ و نشان ناشر را دارد.

صفحه 25:
فصل اول- 40 قطع کتاب: همان ابعاد سطح کتاب است. قطع کتاب با حجم آ« بی ارتباط نیست» مثلا تمام گزیده ها را در- قطع رقعى جاب می کنند. (ois Sls CO XCF) ‏معمولی ترین قطع: وزیری‎

صفحه 26:
فصل اول- ق4 ‎٠‏ قطع کتاب (ادامه) ‏جیبی (06<0 سانتی متر)» قطع رقعی (6606 سانتی متر) برای کتاب های عادی است. قطع سلطانی (600<600 سانتی متر) بیشتر برای چاپ قرآن کریم و نهج البلاغه.

صفحه 27:
فصل اول- 49 * قطع ‎GUS‏ (ادامد): قطع رحلی بزرگ: (0/0/2<0 تا 0060 سانتی متر) برای چاپ قرآن کریم و احیانا کتابهای نفیس مانند شاهنامه. قطع رحلی کوچک: (6< 26 سانتی متر) بریای دایرةالمعارف ها

صفحه 28:
AP 3 -J 5! Sad ‏قطع کتاب (ادامه)‎ قطع های دیگری به نام های بغلی» خشتم كه مورد استفاده آنها كمتر است ؛ يياطنى وجود ذاه

صفحه 29:
فصل اول- ق 419 نمونه شناسنامه: ‎biterary ‘Pheory‏ ‎Ou Tetreoductica‏ ‎Press (O90‏ سیم( ‎vP‏ رون( ‎by‏ موه ‎Persica‏ ®© ‎@bbus Ookkber‏

صفحه 30:
فصل اول- 49 شناسنامه اصلی کتاب: محل آرم نشر تری ایگلتون ترجمه: عباس مخبر گرافیک: نشر مرکز چاپ اول: 499 شماره نشر 460

صفحه 31:
فصل اول- ق72) شناسنامه اصلی کتاب (ادامه) ویراست دوم: 19600) تیراژ: 20000 نسخه چاپ سعدی کلیه حقوق برای نشر مرکز محفوظ است نشر. مرکز: تهران- صندوق پستی ... شابک: 6 607 90609- 906 ۰07 009 996: 186606

صفحه 32:
ف - کتابخانه- قا) کتابخانه: مکانی که تمام اندیشه های بشری به صورت نوشته با توجه به فنون و روش های علمی کتابداری در آنجا نگهداری می شود. فکر کنابخانه به قدمت تمدن انسان است.

صفحه 33:
ف )- كتابخانه- قه تا اواسط قرن ©0 نوشتن كتاب با دست بوده است. بنابراين تعداد نسخ محدود بوده است. اين امر جايكاه كتابها را مقدس نموده است.

صفحه 34:
ف )- كتابخانه- ق© در روزگار ما صنعت به خدمت كتابخانه آمده است؛ در نگهداری کتاب» نشریه» روزنامه» میکرو فیلم» میکرو فیش» رایانه و ...

صفحه 35:
ف - کتابخانه ‎Pg‏ روش صحیح استفاده از کتابخانه: سه نوع کتابخانه: 0 کتابخانه گروه های آزمایشی (امانت نمی دهند) - کتابخانه مرکزی (کتابخانه مادر هر دانشگاهی) ©- کتابخانه دانشکده (تخصصی است)

صفحه 36:
ف )- كتابخانه- ق6 ‎٠‏ كتابخانه مركزى: ‏بزرگترین مرکز کتابداری در تمام رشته های دانشگاهی و غیر دانشگاهی است. ‏گستردگی امکانات و تعداد کتاب» مخزین» مرکز مجله» نسخه های خطی و اسناد» میکروفیلم و اینترنت

صفحه 37:
ف 0 کتابخانه ق 6 اولین حرکت یک مراجعه کننده در کتابخانه: 0- شناخت مکان برگه دانها شناخت اتاق مراجع و رفرنسها

صفحه 38:
ف - کتابخانه ی انواع تنظیم برگه دانها: 0)- بر. اساس موضوع ©- بن اساس نام نويسنده 29- بر اساس عنوان

صفحه 39:
ف )- كتابخانه- ق6 اتاق كتابهاى مرجع شامل: دائرة المعارف هاء لغت نامه هاء كتاب هاى مادر و اساسى هر رشته. اين کتاب ها به امانت داده نمی شود و باید در محل مطالعه شود.

صفحه 40:
ف )- كتابخانه- ق6 مرکز. نشریه های ادواری و میکروفیلم و ميكرو فيش در کتابخانه های بزرگ وجود دارید.

صفحه 41:
ف )- کتابخانه 40 میکروفیلم: سبوز() (کوچک) و ملظ بر استفاده از. آن میکروفیلم بدست آمده که قبلا ظاهر شده توسط لب( قابل خواندن می شود. هنكام نيان به چاپ باید دکمه «جیهنم) را فشار داد.

صفحه 42:
ف )- كتابخانه- ‎Ad‏ ميكرو فيش: علئ:)-صمدز(1) ورق فيلمى است شبيه اسلايد كه معمولا در قسمت بالاى آن اطلاعات كتاب شناسى به صورت درشت نوشته مى شود. اندازه معمولى: (0007<200/© سانتى متر

صفحه 43:
ف )- كتابخانه- ق 49 روش نگهداری کتاب از نظر دسترسی افریاد: 0- باز ©- بسته در روش بسته بايد مشاهدات بركّه نويسى شود. در روش باز مراجعه كننده خود اقدام به برداشت كتاب مى كند.

صفحه 44:
ف )- كتابخانه- ق©) ‎٠‏ روش طبقه بندى كتابها: 0 روش دیوی یا ده دهی ©2- روش کنگره یا ال.سی

صفحه 45:
ف )- كتابخانه- ق6) ريوش ديوى يا ده دهى: ديوى-ملويل آمريكايى (0©©)0- 0) )تام آثار بشر را به ده قسمت تقسیم کرده است. و در لابلای هر طبقه» علوم منشعب یا مربوط و نزدیک را از شماره یک به بعد رقم زده است.

صفحه 46:
ف )2 كتابخانه- ق 49 در روش ديوىء لغت نامه ها- دايريةالمعارف ها- كتابهاى رجال تحت عنوان کلیات طبقه بندی می شود. دانش های نه گانه و کلیات: 0 فلسفه. ©- دین» 0- علوم اجتماعی» - زبان» ©- علوم محض» 0۵- تکنولوژی» 2 هنرء © ادبيات» ©- تاريخ

صفحه 47:
ف 1 کتابخانه ‎(OG‏ طبقه بندی به روش کنگره یا ال.سی: بر پایه روش کتابخانه کنگره آمریکا در واشنگتن. در این روش به جای شماره رمز هر طبقه. یکی از حروف لاتين قرار گرفته است.

صفحه 48:
ف 1 کتابخانه ‎(PG‏ در روش کنگره 9) نشانه کلیات» () فلسفه» © تاريخ» 0) تاریخ عمومی <90) تاریخ آمریکاه 3) جغرافیا» را" اجتماعی؛ ل علوم سیاسی» ۲) حقوق» را آموزش» ‎DM‏ ‏موسیقی» () هنرهای دنیاء () زبان و ادبیات» ‎R caste Q‏ پزشکی» ) کشاورزی» ۲" تکنولوژی () علوم نظامی» ) علوم دریانوردی» ,41 كتاب شناسى

صفحه 49:
ف )- كتابخانه- ق 46 کتابخانه های بزرگ دنیا بيشتر از روش كنكره بهره مى كيرند. اما بعيد نيست كه بركه دانهايى بر هر دو اساس تنظيم شده باشد.

صفحه 50:
فصل دوم شناسایی مراجع

صفحه 51:
فصل دوم- ق1) تعریف کتاب مرجع: آن بخش از آثار علمی که در حکم اساس و کلید هر ‎wale‏

صفحه 52:
فصل دوم- ق 9 کتابهای مرجع به دو دسته عمومی و خصوصی تقسیم می شوند: دسته عمومی: (دائرةالمعارفها و لغت نامه ها؛ بریتانیکاء لغت نامه دهخدا) دسته خصوصی: (مانند: فرهنگ اصطلاحات نجومی)

صفحه 53:
فصل دوم- ق 9 در هر تحقیق رجوع به هر دو بخش عمومی و خصوصی ضروری است. به جز. اين کتاب های دیگری تحت عنوان مرجع تاليف شده اند» همچون: ‎cat yall‏ المعجم المقدس که جای آیات را نشان می دهد.

صفحه 54:
فصل دوم- ق<4 مراجع تخصصی؛ مراجم تاریخ ادبیات ايران شعر العجم ‎Call‏ علامه شبلی نعمانی هندی ‏ترجمه سيد محمد فخر داعی گیلانی ‏شامل سه بخش: ‏دور قدما از حنظله تا نظامی ‏متزیتطین از گنال اسعاعیل تا جامی متأخرين از فعاتى تا كليم

صفحه 55:
فصل دوم- ق‌ 9 مراجع تاریخ ادبیات در ایران: تاريخ ادبی ایران يرفسور ادوراد براون انكليسى شامل © جلد: جلد اول: از قديميترين ايام تا فردوسى جلد دوم: از فردوسى تا سعدى جلد سوم: از صفویه تا زمان حاضر

صفحه 56:
فصل دوم- ق 9 اهميت تاريخ ادبی ادوارد براون: احاطه و شمول بر منابع و مآخذ دست اول موزه های بزرگ اروپا حائز اهميت است» بويزيه اطلاعات ذى قيمت از تاريخ ادبى بيش از اسلام.

صفحه 57:
فصل دوم- قم” تاريخ ادبيات فارسى هرمان اته ترجمه رضازاده شفق يكى از قديمى ترين كتب تارريخ ادبى ايران استء خسن اين اثر: تفسیم آثار به نظم و نثر» رديف بندى و بيان شعراى بزرگ و کوچک هر نوع.

صفحه 58:
فصل دوم- ق 6 تاريخ ادبيات يان ‎Bay‏ ‏اهميت اثر در نكرش نسبت به ادبيات فولكوريك ايران و تاثیر و تاثر آن از کشورهای دیگر.

صفحه 59:
فصل دوم- ق 9 تاريخ ادبیات در ایران ذبیح اله صفار مفصل ترين تاريخ ادبيات اين اثر در هر بخشء نخست به تشريح اوضاع سياسى و تاریخی هر دور پرداخته هشت جلد از آغاز تا پایان صفویه است.

صفحه 60:
فصل دوم- ق(40 از صبا تا نیما یحیی آریانپور اثر منحصر به فردی که از دوره بازگشت ادبی (اوایل مشروطه) تا دوره نیما و آغاز شعر نو (معاصر) نوشته شده است. انواع جدید ادبی همچون روزنامه نگاری» قصه نویسی» نمایش نامه نویسی بررسی شده است.

صفحه 61:
ف0. تذکره ها- ق) تذکره: ترجمه حال شعرا با ذکر تعدادی از اشعار ایشان است» در نقد و بررسی با جملاتی اغراق گونه و کليشه ای ابراز عقیده کرده اند. به تقلید از یکدیگر نوشته شده اند. به اشعار از جهت صنایع ادبی پرداخته اند.

صفحه 62:
ف0. تذکره ها- ق6 مجمع الانوار يا چهار مقاله: شاید قدیمی ترین تذکره شاعران فارسی است. مقالت دوم کتاب درباره ماهیت شعر و شاعری است. راحة الصور ابوبکر نجم الدین نیز مشتمل بر شعر بعضی از شعراست و جزء اولین تذکره هاست.

صفحه 63:
ف0. تذکره ها- ق6 لباب الالباب: اثر محمد عوفی» نخستین کتاب مستقل» این اثر معتبرترین تذکره در ادب فارسی است (قرن ششم و آغاز هفتم) مونس الاحرار: از. محمد بدر. جامی (شاعر. قرن هفتم). دارای شرح حال 00000 تن از شاعران منقدم.

صفحه 64:
ف 2 تذکره ها- ‎FG‏ تذکره الشعرای دولتشاه سمرقندی شامل مقدمه 2" طبقه و خانمه بر مبنای هفت فلک تقسیم شده با مقدمه ای در تذکره شعرای عرب. مجالس النفایس از امیر علیشیر نوایی به زبان ترکی (668 هرق) به جامی تقدیم شده است.

صفحه 65:
ف0. تذکره ها- ق6 تحفه سامی: از سام میرزا فرزند شاه اسماعیل ‎(QGP)‏ ‏دارای اشعار 20000 تن از. شاعران گمنام. هفت اقلیم: از امین احمد رازی خلاصة الاشعار و زبدة الافکار: از تقی الدین کاشی در عهد شاه عباس اول

صفحه 66:
OG -b ‏ف0. تذکره‎ عرفات العاشقین: تقی الدین سعدالدین ‎(IDSE)‏ تذکره میخانه: حسین تهرانی (6060) تذکره نصرآبادی: میرزا ‎(AIDES) wall wai yale rere‏ شامل نزدیک به هزار تن از شاعران دوره صفوی

صفحه 67:
ف. تذکره ها- قح" ریاض الشعرا: علی قلی خان ‎Alls‏ (4090) به ترتیب الفبایی آتشکده آذر: لطف علی بیگ آذر. (قرن 48) مجمع الفصحا: رضا قلی خان هدایت (966) آخرین تذکره معروف

صفحه 68:
مراجع شرح حال يا بیوگرافی- ق) ريحانة الادب: محمدعلی تبریزی (066) ه.ش) شرح حال 00 تن از. عالمان و ادیبان بطور كل به زبان فارسی و شامل چهار باب شش جلد. علائم اختصاری به کار رفته نیز توضیح داده شده است.

صفحه 69:
مراجع شرح حال- ق 0 روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات: موسوی خوانسارىء به زبان عربی (95-0909ه.ق) در © جلد. اين اثر به فارسی ترجمه شده است. مشاهیر دانشمندان اسلام از شیخ عباس قمی شرح حال علماى شيعه و سنی.

صفحه 70:
مراجع شرح حال- ق 9 الاعلام: خیربالدین زبرکلی (از اهالی دمشق) یکی از مراجع بسیار مهم و غنی (967) م)۰ ملاک انتخاب داشتن تالیف و اثری بارز شغلی یا هنری. با ترتیب الفبایی و علائم اختصار.

صفحه 71:
مراجع شرح حال- ق6۶ کتاب الاغانی: ابی الفرج اصفهانی (0600-968 ه.ق) شرح حال کلیه آواز خوانان و موسیقی دانان عریب» ‎BS‏ ‎cals‏ تنظیم الفبایی ندارد. معجم المولفین: عمر کحاله. شخصیت های دارای کتاب از عرب و عجم (19978 م)

صفحه 72:
مراجع شرح حال- ق 9 وفیات الاعیان: شمس الدین اربلی معروف به ابن خلکان (6©)0- 0009 ه. ق)شرح مختصری است در اخبار متقدمین . الوافی با لوفیات: صلاح الدین صفوی (۳96-906 3.4( تکمله ایست بر وفیات الاعیان

صفحه 73:
مراجع شرح حال- ق فوات الوفیات: محمد بن شاکر الکتبی (۵6-6) تکمله ایست بر الوافی بالوفیات, معجم الادبا: شهاب الدین یاقوت حموی (9972-0»280) در 0 جلد

صفحه 74:
مراجع شرح حال- ق2* معجم المصنفین: عثمان علی خان مشهور به سلطان العلوم» چهار جلد» جلد سوم و چهارم مربوط به اسامی مصنفین نامه دانشوران ناصری: علی قلی میرزاء» در دوره ناصرالدین شاه تالیف شد.

صفحه 75:
مراجع شرح حال- ق 6 شرح حال رجال ایران: مهدی بامداد» فرهنگ معین جلد © و 9 ‎(Buopolopecia oP word Biography‏ » شرح حال رجای‌ف لسفه ‎(OPO) jliatila‏ ©0 جلد

صفحه 76:
تراجم مذهبی- ق) اعیان الشیعه: سيد محسن الامین» تراجم رجال الشیعه (96) طبقات اعلام الشیعه: حاج آقا بزرگ تهرانی» در شرح حال عالمان و فاضلان و فقیهان اهل شیعه (در دو ‎(als‏

صفحه 77:
تراجم مذهبی- ق6 تذكره الحفاظ الذهبى: شمس الدين ذهبی (م00222 ه.ق) در شررح حال حافظان و کتاب قرآن مجید حلیه الاولیاء طبقات الاصفیاء: ابن نعیم اصبهانی (6۳96 هرق) شرح حال 00000 تن از رجال از دیدگاه فرقه اسماعیلیه

صفحه 78:
تراجم مذهبی- ق9 معجم النساب: زامباور» در فرانسه نوشته شد. به عربى ترجمه شد (0©©61)؛ دكتر محمد جواد مشکور آنرا به فارسی ترجمه کرد تحت عنوان " نسب نامه خلفا و شهریاران دانشمندان آذربایجان: محمدعلی تربیت (۰)900-19 به ترتیب الفبایی

صفحه 79:
مراجع مهم کتابشناسی الفهرست: ابن ندیم (قرن ۰)6۴ راجع به کتب جمیع امت عرب و عجم» هر قسمت را ذیل مقاله توضیح داده است. (هر مقاله به فنون گوناگون) این اثر به زبان عربی است.

صفحه 80:
کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون: مصطفی افندی ‎(DO’P-dOdr)‏ اهل ترکیه» قريب به سيصد علم ونه هزار و پانصد مولف ‎oe Ly‏ بر دارد. ذيل كشف الظنون: اسماعيل ياشاء تکمله کشف الظنون است.

صفحه 81:
هدیةالعارفین: اسماعیل پاشا» اسمی مولفین را در دو جلد آورده است. فهرست کتابهای چاپی فارسی: خان بابا مشان در دو جلد» 99 معجم المطبوعات العربیه و المصریه (ترجمه به عربی): یوسف الیان سرکیس (4990)

صفحه 82:
فهرست نسخه های خطی فارسی: احمد منزوی, اکثر نسخه های خطی موجود در کتابخانه های ایران و کشورهای جهان را با ذکر مشخصات آورده است.

صفحه 83:
فهرست میکرو فیلمهای کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران: محمدتقی دانش پژوه فهرست مقالات: ایرج افشار» شامل کلیه مقالات مندرج در مجله ها و نشریه های معتبر علمی و ادبی (از 4666- 0969

صفحه 84:
الذریعه الى تصانيف الشیعه: آقا بزرگ تهرانی» 0 جلد. یکی از بزرگترین مراجع کتابشناسی مولفان شیعی مذهب

صفحه 85:
مراجع و منابع اسلامی مراجع عمومى: تفضیل آیات القرآن الحکیم: ژول لابوم» ترجمه مهدى الى قمشه ای» فهرست موضوعی قرآن کریم ثلقی می شود.

صفحه 86:
المعجم المفهرس الفاظ القرآن الکریم: محمد فواد عبدالباقی» چاپ قاهره. با داشتن هر واژه از یک آیه می توان با مراجعه به ذیل ريشه سه حرفی آن در فهرست کلیه آیاتی را که کلمه در آنجا به کار رفته است پیدا کرد. نام سوره» شماره سوره و شماره آیه دارد.

صفحه 87:
المرشد الی آیات القرآن الکریم و کلماته: محمد فارس و برکات» چاپ دمشق به جای ذکر نام سوره ترتیب آیه را نشان می دهد. برخلاف المعجم به مکی و مدنی بودن آیات اشاره ندارد.

صفحه 88:
المعجم المفهرس لالفاظ حدیث النبوی: ونسنگ. چاپ لیدن» هفت جلد دائرةالمعارف الاسلامیه: گروهی از مولفان مصری لوا ۴ وروی به دو زبان‌ف رانسه و لنگلیسی در ليدنجايشده لست

صفحه 89:
المفردات فی غریب القرآن: راغب اصفهانی» در معانی آن دسته از مفردات که معانی متشابهی دارند وظاهرا غریب الذهن هستند. یکی از مستندترین کتب در معانی الفاظ قریآن به ترتيب الفباى ابتثى. قاموس قرآن ترجمه همین اثر است.

صفحه 90:
البرهان فى علوم القرآن: بدرالدین زرکشی (ق هشتم) معلومات و اطلاعات کلی از قرآن از قبیل: علم تفسیرء اسباب نزول و ... الاتقان فی علوم القرآن: جلال الدین سیوطی در دو مجلد.شامل مباحتی همچون ناسخ و منسوخ, محکم و متشابه و ...

صفحه 91:
مراجع علم حدیث حاج شيخ عباس قمىء احاديث مورد قبول شيعه» سفينة البهارب: حاج شیخ عب موی تنظيم به صوريت الفبايى بر مبنائ ريشنه لفظ

صفحه 92:
اصول کافی: ابى يعقوب ‎DOO) Gls‏ ه.ق) مشتمل بر احادیث مورد قبول شیعه, بر اساس موضوع تنظیم شده است. اين اثر را سید هاشم رسولی ترجمه و شرح کرده است.

صفحه 93:
تهذیب الاحکام: شيخ حسن طوسى ‎(POD)‏ 51 کتب معتبر احادیث مورد قبول شيعه» ده جلد یکی از چهار کتاب شیعه (کتب اربعه شیعه) در کنار اصول کافی من لا یحضره الفقیه؛ الاستبصار

صفحه 94:
کتب معتبر احادیث اهل سنت (© كتاب): سنن ابی داود سنن ابن ماجه سنن ترمذى مسند امام حنبل صحیح مسلم صحیح بخاری

صفحه 95:
منابع تفسیر تفسیر ابن عباس: قدیمی ترین تفسیر. آثار قرن سوم هجری است. به شيوه قدما جاب شده و بيدا ردن مطالب بسیار دشوار است. جامع البيان فى تفسير القرآن: محمد بن جریر ‎SUD) sorb‏ ه.ق) به ‎IG ee ob‏ مجلد. قديمى و معتبر

صفحه 96:
تفسیر الجلالین: جلال الدین سیوطی, اسباب نزول بسیاری از آیه ها در آن آمده است. مجمع البيان فى تفسير القرآن: شيخ حسن طبرسىء به زبان عربىء از تفاسير مهم شيعه

صفحه 97:
المیزان فی تفسیر القرآن: علامه طباطبایی به زبان عربی در ‎CO‏ جلد, از بزرگترین تفاسير فلسفى اهل شيعه الکشاف: جاراله زمخشری (000 ق) چهار جلد» به نحو و معانی و بیان قرآن عنایت خاصی داشته است.

صفحه 98:
تفسیر الکبیر: امام فخر رازی» ©0 مجلد» به زبان عربی از تفاسیر بسیار مهم اهل سنت تفسير جامع: حاج سيد ابراهيم بروجردىء تفسير شيعى به زبان فارسى فى ظلال القرآن: سيد قطبء به زبان عربی» 0 جلد

صفحه 99:
کشف الاسرار و عُدة الابرار: رشیدالدین میبدی (600) به زبان فارسی در 0 جلد» معروف به تفسير خواجه عبداله انصاری تفسیر در سه نوبت: اول ترجمه فارسی؛ دوم وجوه معانی؛ قراءات و اسباب نزول» سوم رموز عرفانی و اشارات صوفیان

صفحه 100:
تفسیر القرآن الحکیم: محمد رشيد رضاء به زبان عربی در ده جلد» بر مبنای جامعه شناسی قرآنی نوشته شده است و مشهور به تفسیر المنار است. تفسیر المراغی: احمد مصطفی مراغی» به زبان عربی در یازده جلد به سبک المنار

صفحه 101:
al gall ‏شیخ طنطاوی» به زبان عربی در ) جلد» از تفاسیر معاصر‎ ‏زبان عرب‎

صفحه 102:
اهمیت موضوع: تأثیر مکتب عرفان در شعر و نثر فارسی بیش از هر مکتب دیگری بوده است.

صفحه 103:
کشف المحجوب: ابوعلی هجویری (ق ۰)9 شامل شرح دیدار نویسنده با مشایخ عهد» کشف و کرامات در تذکرة الاولیای عطار و نفحات الانس جامی موثر بوده است.

صفحه 104:
اسرار. التوحید فی مقامات شیخ ابی سعید: محمد بن منور نوه شيخ (۰)0660-00 به سه باب تقسیم شده: باب اول در ابتدای حالت شیخ باب دوم در وسط حالت شیخ باب سوم در انتهای حالت شيخ

صفحه 105:
اهمیت اسرار التوحید: زندگی نامه روحانی شیخ ابو سعید و یکی از برجسته ترین منابع تاریخ هتوف در ایران؛ دو تصحیح از اين اثر وجود دارد: 0- از دکتر ذبیح اله صفا 2 از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

صفحه 106:
طبقات الصوفیه: عبدالرحمن سلمی (6۳0 ه.ق) طبقه بندی صوفیان در 6 طبقه- زبان اثر عربیء از مأخذ بسیار قدیمی است.

صفحه 107:
التصفیه فی احوال المتصوفه: قطب الدین عبادی (46- مهو دق) مشتمل بر: مبداء تصوف و طریقت» اعمال و احوال» اصطلاحات و الفاظ و اخلاق و آداب ‎lage‏ تصحیح شده بوسیله دکتر غلامحسین یوسفی

صفحه 108:
عوارف المعارف: شیخ شهاب الدین سهروردی؛ 00 باب دارد» در منشاء تصوف» حسن استماع» ماهیت و نام تصوف ملامتیه در آداب سفرء اهل خانقاه» آداب صوفیه» sae ‏این اثر را دکتر قاسم انصاری تصحیح کرده است.‎

صفحه 109:
شرح التعرف لمذهب اهل التصوف: ابو ابراهیم مستملی ‎(POF) BEY‏ به زبان عربی است.

صفحه 110:
ترجمه رساله قشیریه: هوازن محمد قشیری (۰)0720 پنجاه و پنج فصل دارد اصطلاحات عرفانی» سیر و سلوک در آداب و رسوم اهل طريقت» بوسیله بدیع الزمان فروزانفر تصحیح شده است.

صفحه 111:
مقامات ژنده پیل: احمد جام (ق © و )۰ داستانهایی از کشف و کرامات» از حیث شناخت عقاید صوفیه بسیار اهمیت دارد. انس التائبین: احمد جام» چهل و پنج باب دارد» نکاتی همچون صوفی» درویش سماع و ... را توضیح می دهد.

صفحه 112:
آداب المریدین: ضیاء‌الدین سهروردی» ترجمه عم بن شیرکان» در آداب و عادات و طاعات متصوفه فیه ما فیه: جلال الدین بلخی (مولوی)» از جهت توضیح نظرگاه های عرفانی و تفکر خاص مولوی اهمیت دارد. مرحوم فروزانفر آنرا تصحیح و چاپ گردانیده است.

صفحه 113:
شرح شطحیات: روزبهان بقلی (-006)» حاوی گفتارهای شور انگیز و رمزی عارفان. بوسیله هنری کربن تصحیح و چاپ شد. تمهیدات: عین القضاة همدانی (966-6)» ‎GA Us‏ علم مکتسب و لدنی» شرط های سالک» خود شناسی و خدا شناسی و ...

صفحه 114:
شرح گلشن راز: شيخ محمد لاهیجی (ق 0)» شرح گلشن راز از شیخ محمود شبستری شامل اطلاعاتی درباره عرفان رساله عشق و عفل: نجم الدین رازی مناقب العارفین: احمد افلاکی» شناخت افکار مولانا

صفحه 115:
مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه: عزالدین كاشانى ‎(POS)‏ ‏درباره اعتقادات» اصطلاحات» اعمال» اخلاق صوفیان تذکرة الاولیا: فرید الدین عطار» شرح احوال خود و هفت تن از صوفیان

صفحه 116:
منابع جدید عرفان و تصوف بحثی در تصوف: دکتر قاسم غنی» شامل بحثی در ویژگی های تصوف و شروع گستردگی آن. تاريخ تصوف: دكتر قاسم غنى اسلام و تصوف: نیکلسون» راجع به مسیحیت. افلاطونیه جدید» بودائیت و ...

صفحه 117:
تصوف اسلامی و رابطه انسان و خدا: نیکلسن؛ ترجمه دکتر شفیعی کدکنی» حاوی مقالاتی درباره ريشه های اندیشه صوفیانه و ... سرچشمه تصوف در ایران: سعید نفیسی, تعلیمات بودایی در چشمه تصوف عراق و جزیره تأثیر مانی و ...

صفحه 118:
سير عرفان در اسلام: زین الدین کیانی نژاد تصوف و ادبیات تصوف: ادواردویچ» یوگنی» برتلس ارزش میراث صوفیه: دکتر عبد الحسین زرین کوب شامل: قلمرو عرفان» زهد و محبت شیخ و خانقاه. حکمت صوفیه و ..

صفحه 119:
جستجو در تصوف ایران: دکتر عبدالحسین زرین کوب بحثی تحلیلی از ريشه یابی اندیشه متفرقه دنباله جستجو در تصوف ایران: دکتر عبدالحسین زرین کوب بحث از نقد صوفی» نهضت های صوفیه. شیخ کبری و ...

صفحه 120:
سماع در تصوف: دکتر اسماعیل حاکمی از انتشارات دانشگاه تهران

صفحه 121:
مهمترین مراجع نقد ادبی ارسطو و فن شعر: دکتر عبدالحسین زرین کوب مشتمل بر قدیمی ترین اثر مرتبط با شعر ‎shu) Portion‏ نقد ادبی ( 0 جلد): دکتر عبدالحسین زرین کوب» نخستین کتاب در نقد ادبی» تعريف و نقد ارزش ها روش ها و ...

صفحه 122:
برگزیده آثار تی.اس. الیوت در قلمرو نقد ادبی: دکتر سید محمد دامادی سخن سنجی: دکتر لطف علی صورتگر قدیمی ترین نوشته معاصران در موضوع نقد

صفحه 123:
شیوه های نقد ادبی: دیوید دیچزء ترجمه دکتر غلامحسین یوسفی و محمد تقی صدقیانی در سه باب: 0- عقاید افلاطون و ارسطو © نقد علمی 0 رابطه نقد ادبی با دیگر رشته های دانش

صفحه 124:
تاریخ نقد ادبی: رنه ولک» ترجمه دکتر سعید ارباب شیرانی؛ مهمترین کتاب در باب تاریخ نقد ادبی است از نئوکلاسیسم تا نیمه دوم قرن نوزدهم مبانی نقد ادبی: ویلفرد گرین» ترجمه فرزانه ظاهری» شامل © فصل

صفحه 125:
پیش درآمدی بر نظریه ادبی: تری ایگلتون» ترجمه عباس مخبر کتابیست بسیار پر بار از بر آمدن ادبیات انگلیسی» پدیدار شناسی ساختار و تأویل متن: بابک احمدنی» از غنی ترین آثار در نقد ادبی به زبان فارسی

صفحه 126:
صورت بندی مدرنیته و پست مدرنیته: حسین علی نوذری» سوابق مدرنیسم و تاثیر آن در ادبیات

صفحه 127:
مراجع عمومی فرهنگ يا لغتنامه: کتابی است که در آن راجع به لغات و واژه ها بحث می شود. حجم فرهنگ ها بر. اساس نیاز و سطح معلومات خوانندگان تنظیم می شود.

صفحه 128:
فرهنگ اصطلاحی: شامل اصلاحات خاص یکی از علوم» فرهنگ پزشکی یا جامعه شناسی فرهنگ زبان خاص: فارسی به فارسی» انگلیسی به فارسی

صفحه 129:
فرهنگ زبان خاص 0- فرهنگ لفظی: از لفظ به معنا می رسند» نظیر اغلب فرهنگهای فارسی 0 فرهنگ معنوی: معنی روشن است ولی لفظ معادل آن مبهم است فقه اللغه ثعالبی

صفحه 130:
: 5 2۰ معرفی فرهنگ ها لغت نامه دهخدا: یکی از عظیم ترین فرهنگ های فارسی؛ می توان آنرا در ردیف دائرة المعارف قرار ‎wala‏ برهان قاطع: محمد حسين خلف تبریزی متخلص به برهان» در 66 در هند تاليف شدء لغات اصیل فارسی

صفحه 131:
فرهنگ ناظم الاطبا (نفیسی): فارسی به فارسی است» از دکتر میرزا علی اکبر خان نفیسی در پنج جلد فرهنگ فارسی: دکتر محمد معین» متکی بر علمی ترین روش فرهنگ نویسی. تلفظ لغات به لاتین» دارای ترکیبات خارجی در جلد چهارم» شش جلد است.

صفحه 132:
فرهنگ آنندراج: محمد پادشاه متخلص به شاد» فارسی به فارسی» مشتمل بر لغات فارسیء ترکی و عربى ‎d908)‏ ‏4( غیاث اللغات: غیاث الدین رامپوری» فارسی به فارسی. تنظیم بر مبنای دو حرف اول و آخر (9620 3.4(

صفحه 133:
فرهنگ جهانگیری: مير جمال انجوی شیرازی. برای هر لغت شواهدی از شعر آورده است. در تالیف آن از چهل و چهار فرهنگ بهره برده است. نسخه نهایی آن در سال 04603 ‎Ga‏ به جهانگیر پادشاه تقدیم شد.

صفحه 134:
4 2۰ ۰ فرهنگ های موضوعی فرهنگ اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی: دکتر حسن انوری فرهنگ مصطلحات عرفا و متصوفه: سید جعفر. سجادی فرهنگ علوم عقلی: سید جعفر سجادی

صفحه 135:
فرهنگ علوم نقلی: سید جعفر سجادی فرهنگ لغات و اصطلاحات فلسفی: سید جعفر. سجادی فرهنگ لغات ادبی: محمد اديب طوسی. آنرا باید فرهنگ تعبیرات نامید.

صفحه 136:
فرهنگ اساطیر یونان و روم: پیر گریمال ترجمه دکتر احمد 7 بهمنش فرهنگ لغات عامیانه: سید محمدعلی جمالزاده فرهنگ عوام: امیرقلی امینی (ضرب المثل ها و امثال را نیز در بر دارد)

صفحه 137:
فرهنگ سمنانی: دکتر منوچهر ستوده فرهنگ اصطلاحات و تعریفات نفایس الفنون: بهروز ثروتیان فرهنگ اصطلاحات نجومی: ابوالفضل مصفی

صفحه 138:
شمار القلوب فى المضاف و المنسوب: ابومنصور ثعالبی» ترجمه دکتر انزابی نژاد فرهنگ اصطلاحات ادبی: سیما داد (اصطلاحات فارسی و اروپایی) فرهنگ البسه مسلمانان: ر.پ. وزی ترجمه دکتر حسین علی هيوى

صفحه 139:
فرهنگنامه شعری (0 جلد): دکتر رحیم عفیفی شامل: کنایات» ترکیبات» صنایع بدیعی. فرهنگ کنایات: دکتر منصور ثروت فرهنگ لغات عامیانه و معاصر: دکتر رضا انزابی نژاد فر,هنگ سخنوران: عبدالرسول خیام پور

صفحه 140:
فرهنگ های تخصصی غير ادبی فرهنگ اصطلاحات پزشکی: محمد طباطبایی فرهنگ اصطلاحات علمی: پرویز شهریاری فرهنگ اصطلاحات حسابداری: حبیب اله رضازاده فرهنگ اصطلاحات نفت: جلال الدین توانا

صفحه 141:
فرهنگ اصطلاحات حقوقی: عبدالحمید ابوالمحمد فرهنگ حقوقی: بهمن کشاورز (انگلیسی به فارسی) فرهنگ علوم اقتصادی: منوچهر فررهنگ لغت نامه جمعی شناسی: مهدی امانی فرهنگ علوم سیاسی: محمد جاسمی- بهرام جاسمی فرهنگ اصطلاحات بانکی: غلامحسین معنوی

صفحه 142:
داثرة المعارف ها دائرة المعارف: مجموعه ایست گردآوری شده از دانش بشری که در آن از علوم و فنون و مطالب گوناگون با روشی ‎GH‏ ‏و اجمالی و با استناد به مدارک و مأخذ معتبر سخن می رود. تدوین آن گروهی است.

صفحه 143:
تاريخجه دائرة المعارف ظاهرا ارسطو به گردآوری اطلاعات بشری پرداخته است. داثرة المعارف وینست بووه (ق ‎(ae‏ اولین داثرة المعارف را در ده هار فصل به قطع رحلی نوشت

صفحه 144:
در زبان فارسی برخی لغت نامه دهخدا را اولین دائرة المعارف دانسته اند. ولی به علت ویژگی هایی که داثرة المعارف دارد نمی توان آنرا داثرة المعارف نامید. لغت نامه اساسا ناظر به لغات است.

صفحه 145:
دائرة المعارف فارسی: اين كار از سال 960) شروع شد» سرپرستی آن بر عهده غلامحسین مصاحب بوده است. بر اساس داثرة المعارف کوچک کلمبیا وایکینگ,

صفحه 146:
دانشنامه جهان اسلام: بنیاد مدخلها بیشتر ترجمه است. داثرة المعارف بزرگ اسلامی: زیر نظر موسوی بجنوردی؛ روش آن بر تالیف است. به دو زبان فارسی و عربی.

صفحه 147:
دائرة المعارف های معروف خارجی ‎Bila‏ المعارف القرن العشرین: محمد فريد وجدی, به زبان عربی» 19720) دائرة المعارف الاسلامیه: گروهی» مصر 4999

صفحه 148:
درباریه اسلام و شعب آن: ‎Cuppolopedta oP Ista, Lerten, JOPS‏ دائرة المعارف عمومی: ‎Cuppolopedta Ietercratiocd, 0.6.0, ord‏ در کشورهای انگلیس, امریکا و کانادا تجدید چاپ می شود: ‎O@ritccciva, dro0e‏ )۱

صفحه 149:
دائرة المعارف عمومی: ‎Cupolopeda Owericaca, 0.6.0‏ داثرة المعاررف عمومی به زبان فرانسه: ‎Gran Lowusse Cuppolopedique‏ در دوازده ‎calle‏ هر جلد مختص به یک از علوم بشری: كلس صاصر رحد 2) عصصل لصاوو

صفحه 150:
داثرة المعارفی در شرح حال علما ومخترعین: ‎Biography, D.C. Graw-‏ موحل ‎Cuppolopedia oP‏ ‎Wil‏ ‏موضوع داثرة المعارف مربوط به نمایشنامه» انواع آن: ‎Phe Readers Cuppolopeda oP Dodd Orava,‏ ‎oko Gusscer, bowen, JOPRO‏

صفحه 151:
درباره مصطلحات ادبیات جهان: ۱ pF world ‏,بو زرا‎ osepkh shiney, Lodo, (ik Ed, (OGG ‏درباره اصطلاحات ادبی:‎ 4 Oivtiocrarpy ve ‏رها‎ Derws, U.@.Cuddoa

صفحه 152:
فرهنگ معین ادبیات انگلیسی: ‎ke OxPord Cowpuniva, CExntish Literature,‏ نی ‎Edited by Ourcpret Orubble, Oxford‏ 9939

صفحه 153:
فرهنگ معین ادبیات آمریکایی: ‎ke OxPord Covwperiva to Owerou Literature,‏ رای ‎P. bow, Oxford‏ روم ‎Edited by‏ 9939

صفحه 154:
فرهنگ تاریخی واژگان: ‎Phe Dertar-Oebster Dord Wistortes‏ از انتشارات مریان-وبستر در ماساچوست آمریکا در سال 59 است. ريشه شناختی در مورد آن دسته از لغات انگلیسی که ريشه غیر. انگلیسی داریند.

صفحه 155:
فرهنگ روابط بین الملل» ترجمه و تحقیق حسین یستا» حاوی اصطلاحات سیاسیت بين المللى بر اساس متن انگلیسی (196) که سعی شده بر نهادهای فارسی آن پیدا شود. ترتیب موضوعی است.

صفحه 156:
مهمترین مآخذ برای درک متون کلاسیک حافظ ‎٠‏ فرهنگ اشعار حافظ: دکتر احمد علی رجایی انتشارات علمی (<۰)966 حاوی مصطلحات عرفانی دیوان حافظ

صفحه 157:
* مکتب حافظ یا مقدمه بر حافظ شناسی: دکتر منوچهر مرتضوی (۰)920 ویژگی های شعری و مشرب حافظ ‎٠‏ شرح غزل هاى حافظ: حسين على هروى: شرح بست به بست ‏+ کلک خیال انگیز: پرویز اهور» شرح اصطلاحات و تعبیرات عریفانی

صفحه 158:
* شرح سودی بر حافظ: سودی بسنوی» ترجه عصمت ستارزاده» شرح در اصل به زبان ترکی عثمانی است. * حافظ نامه: بهاءالدین خرمشاهی, شرح لغات و اعلام (0600 غزل) ‎٠‏ فرهنگ واژه های حافظ: مهین دخت صدیقیان با همکاری ابوطالب میرعابدینی» «فرهنگ بسامدی» (امیر كبير)

صفحه 159:
* بانگ جرس: عبدالعلی پرتو علوی» ریاهنمای برخی از مشکلات دیوان حافظ * بحث در آثار» افکار و احوال حافظ: قاسم غنى؛ درباره تاريخ عصر حافظ ‎٠‏ از كوجه رندان: عبدالحسین زرین کوب اثر تحليلى از ديوان حافظ (زمينه های اجتماعی» سیاسی و فرهنگی)

صفحه 160:
« حافظ: بهاء‌الدین خرمشاهی» انتشارات طرح نو. ده فصل شرح حال و اوضاع تاریخی و اجتماعی و سیاسی عصر حافظ ‎٠‏ آينه جام: عباس زرياب خويىء انتشارات علمی» مشكلات در شعر حافظ

صفحه 161:
حافظ و موسیقی: حسین على ملاح» شرح اصطلاحات موسیقی در دیوان حافظ کتاب شناسی حافظ: مهرداد نیکنام» معرفی منابم برای مطالعه شعر حافظ حافظ شیرین سخن: محمد معین» شامل تحقیقی در نام حافظ معاصران وی» سبک شعر

صفحه 162:
مولانا * شرح مثنوى شریف: بدیع الزمان فریوزانفر» شرحی است از ابیات مشکل در سه دفتر نخست متنوی؛ ادامه کار بوسیله دکتر شهیدی ۰ شر.ح مثنوی: رینولد نیکلسون» ترجمه جواد سلماسی زاده» ‎Gal sol SEs a ae‏

صفحه 163:
‎٠‏ نثر, و شرح مثنوی شریف: عبدالباقی گولپینارلی» ترجمه توفیق ه. سبحانی ‏* شرح مثنوی: انقروی» ترجمه عصمت ستارزاده ‏* تفسیر مثنوی: جلال الدین همایی در تفسیر داستان ذات الصور يا دز هوش ربا

صفحه 164:
* مأخذ قصص و تمثیلات مثنوی: بدیع الزمان فروزانفر (امیرکبیر- ‎(A909‏ * سر نی: عبدالحسین زرین کوب. نقدی تحلیلی از. مثنوی معنوی * بحر در کوزه: عبدالحسین زرین کوب نقد و تفسیر تحلیلی قصه ها و تمثیلات مثنوی

صفحه 165:
‎٠‏ احادیث مثتوی: بدیع الزمان فروزانف مشتمل بر احاديثى که به صورت تلمیح یا تصریع در مثنوی کاربرد داشته است. ‎٠‏ آيات مثنوى: محمود دركاهى؛ آیاتی که بصورت تلمیح یا تصريح در مثنوى بكار رفته است.

صفحه 166:
بانگ نامی: سید محمدعلی جمالزاده» قصه های مثنوی بدون شرح به نثر. روان در آمده است. فرهنگ لغات و تعبیرات مثنوی: سید صادق گوهرین پرتو عرفان: عباس کی منش؛ اصطلاحات عرفانی کلیات شمس

صفحه 167:
* داستان پیامبران در کلیات شمس: تقی پور نامداریان * رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلال الدین محمد: بدیع الزمان فروزانفر ‎٠‏ يله يله تا ملاقات خدا: عبدالحسین زرین کوب دربازه انديشه و سير و سلوک مولانا

صفحه 168:
مولویه بعد از مولانا: عبدالباقی گولپینارلی» ترجمه توفیق ه. سبحانی» شامل مأخذ عمده مولویه» جانشینان طریقت و مروّجان مولویه. عصر و اهمیت فکری سلطان ولد چلبی و مروجان دیگر مولویه» طریقت مولویه

صفحه 169:
فردوسی * فرهنگ شاهنامه: رضازاده شفق» توضیح لغات مشکل» اجمن آثار ملی 1950 * فرهنگ شاهنامه معروف به گلوسار: فرتیس ولفه در تداول اهل ادب به فرهنگ ولف مشهور است» فرهنگ بسامدی از واژگان شاهنامه در. 196۴ در آلمان منتشر شد

صفحه 170:
* حماسه ملی ایرانیان: تتودور نولدکه» ترجمه بزرگ علوی با مقدمه سعید نفیسی. نقد و تفسیر شاهنامه * فردوسی و حماسه ملی: هانری ماسه» مهدی روشن ضمیر» نقد و تفسیر شاهنامه

صفحه 171:
سوگ سیاوش: شاهرخ مسکوب» تحلیل داستان سیاوش (حبیبی) فردوسی و شاهنامه: استاریکف» ترجمه رضا آذرخشی (حبیبی) زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه: محمد اسلامی ندوشن (یزدان) کتاب شناسی فردوسی: ایرج افشار» شامل کلیه کتاب ها و مقالات راجع به فردوسی

صفحه 172:
فردوسی نامه: محمد گلبن فردوسی و شعر او: مجتبی مینوی از رنگ گل تا رنج خار: قدمعلی سرامی حماسه سرایی در ایران: ذبیح اله صفا (اميركبير) داستان داستانها: محمدعلی اسلامی ندوشن

صفحه 173:
نظامی * نظامی شاعر داستان سرا: علی اکبر شهابی * مجموعه مقالات کنگره بین المللی نظامی: منصور ثروت ‎(word)‏ ‎٠‏ تحلیل هفت پیکر: محمد معین (بحثی درباره عدد هفت و نقش آن در هفت پیکر) ‏* نظامی: سعید نفیسی» شرح احوال و قصاید و غزلیات

صفحه 174:
گنجینه حکمت در آثار نظامی: منصور. ثروت (اعتقادات فلسفی نظامی) گنجینه گنجوی: وحید دستگردی با مقدمه ای مفصل در شرح احوال پیر گنجه, در جستجوی ناکجا آباد: عبدالحسین زرین کوب یادگار گنبد دوار: منصور ثروت» تحلیل خسرو و شیرین

صفحه 175:
سعدی شرح سودی بر بوستان سعدی: ترجمه و تحشیه اکبر بهروز شرح بوستان: محمد خزائلی در آرزوی خوبی و زیبایی: غلامحسین یوسفی» شرح گزیده بوستان شرح سودی بر گلستان: ترجمه حیدر خوش طینت و زین العابدین چاوشی

صفحه 176:
شرح كلستان: محمد خزائلى شرح كلستان سعدى: خطيب رهبر شرح غزليات سعدى: خطيب رهبر تحقيق دريباره سعدى: هانرى ماسه؛ تريجمه محمدحسن اردبيلى و غلامحسين يوسفى

صفحه 177:
منابع مربوط به سایر متون شرح لغات و مشکلات دیوان انوری» سید جعفر شهیدی» انتشارات انجمن آثار ملی (*49) تحلیل اشعار ناصر خسرو: مهدی محقق (دانشگاه تهران- 0999

صفحه 178:
شرح احوال و نقد و تحلیل آثار شیخ فرید الدین عطار: بدیع الزمان فروزانفر» انتشارات دهخداء تهران- 049 فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات عطار نیشابوری: رضا اشرف زاده» آستان قدس رضوی» 5

صفحه 179:
فرهنگ اشعار صائب: احمد گلچین معانی» در چهار مجلد شامل: مفردات و ترکیبات و اصطلاحات و معانی ابیات» موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی ‎(OOP‏

صفحه 180:
فصل سوم تهيه و تنظیم رساله پژوهشی

صفحه 181:
گفتار اول کتاب شناسی در کار پژوهشی: پیدا کردن کتب. اسناد و مقاله های منتشر شده در موضوع مورد مطالعه امرى ضروری است. کمتر مطلبی است که پیشینیان در مورد آن سخنی گفته باشند.

صفحه 182:
محقق تباید با يافتن يك منبع كار ريا يايان يافته تلقى كند. اسناد را بايد از نظر ارزش و اعتبار طبقه بندى كرد. علاوه بر کتابهای تحقیقی» مقاله های چاپ شده نیز از درجه علمی یکسانی برخوردار نیستند.

صفحه 183:
گفتار دوم آشنایی با شیوه تتظیم مطالب در یک اثر و اصطلاحات مربوط به آن: ۰ عنوان ‎٠‏ فهرست مطالب ‏+ ديباجه ‏۰ نحوه ارائه متن اصلی كتاب ‏۶ بیان تعلیقات ‏۶ بیان فهرست نام نامه ‏© واژه نامه ‏۰ فهرست ماخذ و منابع ‏۰ نشانه های اختصاری در آثار ۰ _تفاوت تالیف کتاب با پایان نامه

صفحه 184:
ویژگی های اصولی و منطقی یک نوشته علمی از نظر مضمون, یکپارچه و منظم از نظر ظاهر آراسته و منظم

صفحه 185:
عنوان اولین موضوعی که در هر اثر جلب توجه می کند انتخاب عنوان برای هر نوشته بسیار با اهمیت است. فهرست مطالب راهنمای اجزاء متشکله کتاب از آغاز تا پایان است.

صفحه 186:
دیباچه: سر آغاز» پیش گفتار» مقدمه» مترادف یکدیگرند. بیانگر: * انگیزه تالیف ‎٠‏ اطلاعاتى از تحقيقات بيش از تاليف ‎٠‏ مزيت كتاب ‎٠‏ سودمندى هاى اجتماعى تاليف مورد نظر ‎٠‏ اهميت كار و زمان صرف شده

صفحه 187:
کیفیت دیباچه های متون تصحیح شده و انتقادی: * اشاره به چگونگی تدارک نسخه هاء میکروفیلم ها * توضیح مبسوط درباره نسخه ها و میکروفیلم ها * روش مصحح ‎dod dle +‏ یا رد نسخه ‎٠‏ علل رجحان نسخه حاضر ‎٠‏ تصویری از آغاز و پایان نسخه اصلی

صفحه 188:
اگر مقدمه نویس از نظر مرتبه علمی بالاتر از. مولف باشد به جای مقدمه به آن "تقریض" می گویند. ترتیب صفحات دیباچه با حروف. به دو صورت است: 0- ابتثى 9- ابجدی

صفحه 189:
«os ترتيب ابتثى: از. (ء تا ی) در الفبای فارسی ۰۳" پیش از "و است ولی در فارسی "و ه ی" ترتیب ابجدی: ابجد» هوز» حطىء کلمن» سعفض» قرشت» تخذء ضظغ

صفحه 190:
حروف ابجد و اعدادی که می نمایانند: (ء ب ج ده‌و ز ح ط ی) 4 تا 40 (ك ل من س ع ف ض) ۵0 تا 90 (ق ر ش ت ت خ ذ ض ظ غ) 00 تا 000000

صفحه 191:
متن اصلی: محل تبیین تمامی اندیشه و تلاش مولف است. ‎Sins dy had Cine‏ بخشن تقسیم شوة, بیشترین دقایق و ظرایف نگارشی در متن اصلی پیاده شود. در داستان متن اصلی شامل "مقدمه» تنه و نتیجه" است.

صفحه 192:
تعلیقات (افزوده ها): توضیحات مختلف برای کشف مجهولات مئن اصلی تفاوت تعلیقات با پا نوشت (پاورقی) در این است که حجم تعلیقات بسیار سنگین تر از پا نوشت است.

صفحه 193:
فهرست اعلام: فهرستی که در آن کلیه اسامی خاص که در کتاب آمده است با ذکر صفحه مربوط به آن آمده می شود. در تنظیم فهرست "اسامی خاص افراد" نخست باید نام فامیل سپس نام کوچک آمده شود. درباره قدما کنیه با نام پدر را ذکر کرده اند.

صفحه 194:
ضرورت تنظیم فورست اعلام 0- سهولت در بيدا كردن نام ها ©- آسان شدن كار يافتن مطالب براى يزوهشكران

صفحه 195:
فایده تهیه واژه نامه فرهنگ لغات علمی زبان فارسی را افزایش می دهد» کار مترجمین آینده را آسان تر می کند. خوانندگان را از "برابر نهاده ها" برای واژه ها آگاه می کند.

صفحه 196:
کلیه سرچشمه های تهیه و آبشخورهای فری مولف را مأخذ می گویند. رعایت امانت و صداقت به منظور ارج نهادن به تلاش هاى محققان. روش آوردن منبع: قبل از. شروع یا پس از اتمام در داخل پرانتز 2 با گذاشتن شماره يا ستاره در پاورقی معرفی کنند

صفحه 197:
موارد ارجاع تکراری در ذکر. منبع: از لفظ "همان" اگر منبع و صفحه تکراری باشد "همان جا" برخی نویسندگان با ذکر شماره به جای پاورقی در پایان کتاب مأخذ را ذکر می کنند. اين روش جدید ترین روش است.

صفحه 198:
خسن روش ارجاع در پایان کتاب: حواس خواننده همواره معطوف تعقیب موضوع است. عیب آن این است که برای دیدن منبع باید مکررا به پایان کتاب مراجعه کرد.

صفحه 199:
تفاوت آوردن مآخذ در پاورقی و فهرست مآخذ: * در پاورقی در حداقل مشخصات روشن با درج شماره صفحه * در فهرست ماخذ با حداکثر نشانی یادداشت می شود.

صفحه 200:
نمونه هاى فهرست مأخذ عربى: ابوبكر الصديقء تاليف عمر ابوالنصر بيروت 9939 فارسی: تاریخ بیهقی» ابولافضل بیهقی» طبع دکتر فیاض بخش, تهران 46606 ش ‎Tsk, OxPord, (GCE ial!‏ چاه اراس ‎ral,‏

صفحه 201:
نشانه های اختصاری برای جلوگیری از اطاله کلام و تضییع وقت و حوصله خوانندگان: رك: رجوع كنيد رش: رجوع شود نگ: نگاه کنید ج: جلد یا مجلد ص: در مورد کتاب صفحه م: مترجم یا میلادی الخ: الی آخر س: سطرء ستون؛ سال ج: جلد» در برخى موارد علامت مميز جايكزين ص: صفحه

صفحه 202:
نشانه های اختصاری علامت () در 0/09 یعنی جلد دوم» صفحه 00 کتاب مورد نظر ح: حاشیه ش: شمسی؛ شماره ق: قمری هرش: هجری شمسی ه.ق: هجری قمری م: میلادی ق.م: قبل از ميلاد

صفحه 203:
تنظیم نهایی یک کتاب: عنوان کتاب ©- فیرست مطالب کتاب مد شانه هاق اختصارین <- تقریظ (در صورتی که داشته باشد) دیباچه ه من > تعلیقات» حواشی (در صورتی که وجود داشته باشد) © فهرست اعلام 9 واژه نامه 00- فهرست مأخذ یا منایع

صفحه 204:
تفاوت تالیف کتاب با پایان نامه * نیت اصلی مولف از تالیف کتاب چاپ و انتشار است اما هدف اصلی پایان نامه رسیدن به حد اجتهاد در رشته تحصیلی است ۰ در تالیف کتاب» انتخاب موضوع. مسئولیت مباحث با مولف است در حالیکه پایان نامه با استاد راهنما و مشاور

صفحه 205:
ادامه تفاوت تالیف کتاب با پایان نامه * در تاليف كتاب فرض بر اين است که مولف خود را صاحب صلاحیت در موضوع می داند در حالی که نگارنده پایان نامه در آغاز راه است. + کتاب چاپ شده به لحاظ فنی و آرایش ظاهری با پایان نامه تفاوت دارد. پایان نامه نیازی به کسب مجوز از وزارت ارشاد و کتابخانه ملی ندارد.

صفحه 206:
معرفى جند مجموعه مقاله از مجموعه مقالات دکتر عبدالحسین زرین کوب: یادداشتها و اندیشه هاء اساطین تهران 49720 نه شرقی نه غربی. امیرکبیر» تهران 999 دفتر ایام» علمى» تهران 49729 از جيزهاى ديكرء اساطیرء تهران 0490 با کاروان اندیشه. امیرکبی تهران ‎A999‏ ‏نقش بر آب ...۰ سخن, تهران ‎(OPS‏

صفحه 207:
از مجموعه مقالات دکتر غلامحسین یوسفی: نامه اهل خراسان» زوار» تهران 496۴9 دیداری با اهل قلم» علمی» تهران 19-2 برگهایی در آغوش باد» توس تهران 496 يادداشت هاى در زمينه تاريخ و فرهنگ ایران» سخن؛ تهران 19720 چشمه روشن» علمی» تهران 4989

صفحه 208:
از مجموعه مقالات مجتبی مینوی: نقد حال» خوارزمی, تهران 1960 تاريخ و فرهنك ايران» خوارزمی, تهران 19 داستانها و قصه هاء خوارزمىء؛ تهران ‎MOPS‏ ‏پانزده گفتار» دانشگاه تهران در معرفى جهره های ادبی مغرب زمین) یادداشتهای مینوی» پژوهشگاه علوم انسانی تهران» 990۶

صفحه 209:
مجموعه مقالات دکتر محمد معین: مجموعه مقالات دکتر محمد معین توسط دختر ایشان خانم دکتر معین تحت عنوان "یاد در یادها" شامل 060 عنوان مقاله در موضوعات گوناگون ادبی و معرفی برخی چهره های ادبی و علمی توسط انتشارات معین در سال 49*2 جاب شده است. 7

بسم هللا الرحمن الرحیم نام درس :مرجع شناسی و روش تحقیق تعداد واحد2 : مولف :دکتر منصور ثروت تهیه کننده :دکتر مرتضی حاجی مزدارانی (رشته زبان و ادبیات فارسی) هدف کلی آشنایی با نحوه یافتن اطالعات در کتاب خانه و آشنایی با کتب مرجع و شیوه تنظیم رساله مطالب مندرج • • • • مقدمه فصل اول :کتاب و کتاب شناسی فصل دوم :شناسایی مراجع فصل سوم :تهیه و تنظیم رساله پژوهشی چکیده مقدمه -ق 1 مقدمه :مرجع شناسی نه هنر است و نه علم ،بلکه وسیله ای است در شناخت سوابق موضوع و چگونگی رسیدن به سوابق موضوع .نه روش خاصی دارد ،نه قواعد طبقه بندی شده ای ،اما به مرجع شناسی نیاز دارد. چکیده مقدمه -ق 2 در هنگام مطالعه به اشکاالت عام (معنی واژه ،نام خاص شخص یا مکان ،اصطالح ادبی ،فلسفی) یا موضوعات خاص (سبک ،وزن ،صنایع لفظی و بدیهی )...روبرو می شویم ،که این مشکالت با مراجعه به افراد متخصص و کتاب های مرجع حل می شود. چکیده مقدمه -ق 3 عیوب مراجعه به اشخاص: - 1شخص متخصص ممکن است دچار فراموشی و خلط موضوع شده باشد یا بد فهمیده باشد. - 2هیچکس قادر نیست تمام محتوای یک لغتنامه را در ذهن خود نگه دارد. چکیده مقدمه -ق 4 راه حل: -1مراجعه به بخش مرجع (رفرانس) هر کتابخانه -2تهیه کتاب شناسی کار چکیده مقدمه -ق 5 مراحل کار: -1تهیه فهرست موضوعی (نام آثار) - 2مراجعه به آثار و سنجش کیفیت آن از نظر علمی چکیده مقدمه -ق 6 مهمترین قسمت کار پژوهش؛ تشخیص مراجع مادر (اصلی) است .این کار را می توان از تعداد اتکای مولفان به این آثار متوجه شد. چکیده مقدمه -ق 7 یکی از نمونه های مرجع مادر در حافظ شناسی ،کتاب مقدمه بر مکتب حافظ شناسی دکتر منوچهر مرتضوی است .هر دوره ای می تواند یکی از این گونه مراجع مادر داشته باشد. چکیده مقدمه -ق 8 در کنار استمداد از کتاب ها ،نباید از دانشمندان غافل بود. شناخت نامهایی نظیر :فروزانفر ،معین ،مینوی ،نفیسی، زرین کوب ،قزوینی و ،...پژوهنده را به آثارشان رهنمون می سازد. چکیده مقدمه -ق 9 در پژوهش از بزرگان مستشرق نظیر :نیکلسون ،هانری ماسه ،ژول مول ،مینورسکی ،تولدکه ،ولف ،گیرشمن، راولینسون ،ریتر ،روزن ،روکرت ،ریو ،فلوگل و ...نباید غافل بود. چکیده مقدمه -ق 10 مرجع شناسی هدفش شناخت پاره ای از آثار و احیانا نامها در زمینه تحقیقات ادبی است تا فهم صحیح آثار و متون ادبی و کشف رموز و دقایق آنرا آسان می سازد. چکیده مقدمه -ق 11 هر نوشته ای دارای دو جز است: -1استنباط ،قضاوت ،استنتاج خوِد نویسنده - 2آثاری که نویسنده برای قوت بخشیدن به پژوهش ها از آنها استفاده کرده است. فصل اول -ق1 • کتاب و کتاب شناسی تعریف کتاب :مجموعه نوشته هایی که بر حول محور موضوعی واحد تدارک دیده شده و به صورت چاپی در اختیار خوانندگان قرار گرفته است. فصل اول -ق2 تدوین کتاب :گاه ممکن است کتاب مجموعه ای از مقاالت مستقلی باشد که در کل زیر مجموعه عنوانی کلی تر است و در کتابی واحد گرد آمده ،یا بخش های متعدد و جداگانه از یک رمان :بهشت گمشده فصل اول -ق3 شناسنامه کتاب :هویت رسمی کتاب در آن تثبیت شده است و شامل: نام کتاب ،نام مولف (نام مترجم اگر کتاب ترجمه شده باشد)، نام ناشر ،شماره چاپ ،مشخصات مرکز لیتوگرافی فصل اول -ق4 شناسنامه کتاب (ادامه) :چاپ و صحافی ،شمارگان ،بهای کتاب ،گاه نام ویرایشگر ،صفحه آرا ،طراح ،نمونه خوان، مرکز حروفچینی ،در سالهای اخیر ،ISBNشماره استاندارد بین الملل و برگه فهرست نویسی کتابخانه ملی ایران درج می شود. فصل اول -ق5 شابک: خالصه ای است از :شماره استاندارد بین المللی کتاب فصل اول -ق6 شکل ظاهری کتاب شامل: -1روی جلد -2پشت جلد -3عطف -4قطع فصل اول -ق7 جلدهای ضخیم را «گالینکور» و جلدهای نازک را «شمیز» گویند .جلد شمیز روکشی پالستیک دارد که به آن «سلیفون» می گویند. فصل اول -ق8 مندرجات روی جلد: نام کتاب نام مولف و مترجم غالبا نام و نشان ناشر فصل اول -ق9 پشت جلد پس از آخرین ورق همان نیمه دوم جلد اصلی است. گاهی ناشران بر روی آن ترجمه روی جلد را می آورند و گاه چیزی نمی نویسند. فصل اول -ق10 عطف کتاب :همان ضخامت شیرازه ی کتاب است که اگر عرض آن اجازه دهد به ترتیب از باال به پایین نام کتاب، نام مولف ،نام و نشان ناشر را دارد. فصل اول -ق 11 قطع کتاب :همان ابعاد سطح کتاب است .قطع کتاب با حجم آ« بی ارتباط نیست ،مثال تمام گزیده ها را در قطع رقعی چاپ می کنند. معمولی ترین قطع :وزیری ( 1624سانتی متر) فصل اول -ق1 • قطع کتاب (ادامه) جیبی ( 1610سانتی متر) ،قطع رقعی (2214 سانتی متر) برای کتاب های عادی است .قطع سلطانی ( 5030سانتی متر) بیشتر برای چاپ قرآن کریم و نهج البالغه. فصل اول -ق13 • قطع کتاب (ادامه): قطع رحلی بزرگ 5/3724( :تا 3221سانتی متر) برای چاپ قرآن کریم و احیانا کتابهای نفیس مانند شاهنامه. قطع رحلی کوچک 2620( :سانتی متر) برای دایرةالمعارف ها فصل اول -ق14 قطع کتاب (ادامه) قطع های دیگری به نام های بغلی ،خشتی ،بیاضی وجود دارد که مورد استفاده آنها کمتر است. 15 ق-فصل اول :نمونه شناسنامه Literary Theory An Introduction University of Minnesota Press 1996 A Persian Translation by Abbas Mokhber فصل اول -ق16 شناسنامه اصلی کتاب: محل آرم نشر تری ایگلتون ترجمه :عباس مخبر گرافیک :نشر مرکز چاپ اول1368 : شماره نشر 142 فصل اول -ق17 شناسنامه اصلی کتاب (ادامه) ویراست دوم1380 : تیراژ 2000 :نسخه چاپ سعدی کلیه حقوق برای نشر مرکز محفوظ است نشر مرکز :تهران -صندوق پستی ... شابک964 -305 -517 -5 : ‏ISBN :964 -305 -517 -5 ف -1کتابخانه -ق1 کتابخانه :مکانی که تمام اندیشه های بشری به صورت نوشته با توجه به فنون و روش های علمی کتابداری در آنجا نگهداری می شود. فکر کتابخانه به قدمت تمدن انسان است. ف -1کتابخانه -ق2 تا اواسط قرن 15نوشتن کتاب با دست بوده است .بنابراین تعداد نسخ محدود بوده است .این امر جایگاه کتابها را مقدس نموده است. ف -1کتابخانه -ق3 در روزگار ما صنعت به خدمت کتابخانه آمده است؛ در نگهداری کتاب ،نشریه ،روزنامه ،میکرو فیلم ،میکرو فیش ،رایانه و ... ف -1کتابخانه -ق4 روش صحیح استفاده از کتابخانه: سه نوع کتابخانه: -1کتابخانه گروه های آزمایشی (امانت نمی دهند) - 2کتابخانه مرکزی (کتابخانه مادر هر دانشگاهی) -3کتابخانه دانشکده (تخصصی است) ف -1کتابخانه -ق5 • کتابخانه مرکزی: بزرگترین مرکز کتابداری در تمام رشته های دانشگاهی و غیر دانشگاهی است. گستردگی امکانات و تعداد کتاب ،مخزن ،مرکز مجله ،نسخه های خطی و اسناد ،میکروفیلم و اینترنت ف -1کتابخانه -ق6 اولین حرکت یک مراجعه کننده در کتابخانه: -1شناخت مکان برگه دانها -2شناخت اتاق مراجع و رفرنسها ف -1کتابخانه -ق7 انواع تنظیم برگه دانها: -1بر اساس موضوع -2بر اساس نام نویسنده -3بر اساس عنوان ف -1کتابخانه -ق8 اتاق کتابهای مرجع شامل: دائرة المعارف ها ،لغت نامه ها ،کتاب های مادر و اساسی هر رشته ،این کتاب ها به امانت داده نمی شود و باید در محل مطالعه شود. ف -1کتابخانه -ق9 مرکز نشریه های ادواری و میکروفیلم و میکرو فیش در کتابخانه های بزرگ وجود دارد. ف -1کتابخانه -ق10 میکروفیلم( Micro :کوچک) و film بر استفاده از آن میکروفیلم بدست آمده که قبال ظاهر شده توسط Readerقابل خواندن می شود. هنگام نیاز به چاپ باید دکمه Printerرا فشار داد. ف -1کتابخانه -ق 11 میکرو فیشMicro-Fish : ورق فیلمی است شبیه اسالید که معموال در قسمت باالی آن اطالعات کتاب شناسی به صورت درشت نوشته می شود. اندازه معمولی 5/1010 :سانتی متر ف -1کتابخانه -ق12 روش نگهداری کتاب از نظر دسترسی افراد: -1باز -2بسته در روش بسته باید مشاهدات برگه نویسی شود .در روش باز مراجعه کننده خود اقدام به برداشت کتاب می کند. ف -1کتابخانه -ق13 • روش طبقه بندی کتابها: -1روش دیوی یا ده دهی -2روش کنگره یا ال.سی ف -1کتابخانه -ق14 روش دیوی یا ده دهی :دیوی-ملویل آمریکایی (-1851 ) 1931تمام آثار بشر را به ده قسمت تقسیم کرده است .و در البالی هر طبقه ،علوم منشعب یا مربوط و نزدیک را از شماره یک به بعد رقم زده است. ف -1کتابخانه -ق15 در روش دیوی ،لغت نامه ها -دایرةالمعارف ها -کتابهای رجال تحت عنوان کلیات طبقه بندی می شود. دانش های نه گانه و کلیات: -1فلسفه -2 ،دین -3 ،علوم اجتماعی -4 ،زبان -5 ،علوم محض -6 ،تکنولوژی -7 ،هنر -8 ،ادبیات -9 ،تاریخ ف -1کتابخانه -ق16 طبقه بندی به روش کنگره یا ال.سی :بر پایه روش کتابخانه کنگره آمریکا در واشنگتن. در این روش به جای شماره رمز هر طبقه ،یکی از حروف التین قرار گرفته است. ف -1کتابخانه -ق17 در روش کنگره Aنشانه کلیات B ،فلسفه C ،تاریخD ، تاریخ عمومی EF ،تاریخ آمریکا G ،جغرافیاH ، اجتماعی J ،علوم سیاسی K ،حقوق L ،آموزشM ، موسیقی N ،هنرهای دنیا P ،زبان و ادبیات Q ،علومR ، پزشکی S ،کشاورزی T ،تکنولوژی U ،علوم نظامی، Vعلوم دریانوردی Z ،کتاب شناسی ف -1کتابخانه -ق18 کتابخانه های بزرگ دنیا بیشتر از روش کنگره بهره می گیرند .اما بعید نیست که برگه دانهایی بر هر دو اساس تنظیم شده باشد. فصل دوم شناسایی مراجع فصل دوم -ق1 تعریف کتاب مرجع: آن بخش از آثار علمی که در حکم اساس و کلید هر علم. فصل دوم -ق2 کتابهای مرجع به دو دسته عمومی و خصوصی تقسیم می شوند: دسته عمومی( :دائرةالمعارفها و لغت نامه ها؛ بریتانیکا ،لغت نامه دهخدا) دسته خصوصی( :مانند :فرهنگ اصطالحات نجومی) فصل دوم -ق3 در هر تحقیق رجوع به هر دو بخش عمومی و خصوصی ضروری است .به جز این کتاب های دیگری تحت عنوان مرجع تالیف شده اند ،همچون :المرشد ،المعجم المقدس که جای آیات را نشان می دهد. فصل دوم -ق4 مراجع تخصصی؛ مراجع تاریخ ادبیات ایران شعر العجم تالیف عالمه شبلی نعمانی هندی ترجمه سید محمد فخر داعی گیالنی شامل سه بخش: دور قدما از حنظله تا نظامی متوسطین از کمال اسماعیل تا جامی متأخرین از فعاتی تا کلیم فصل دوم -ق5 مراجع تاریخ ادبیات در ایران: تاریخ ادبی ایران پرفسور ادوراد براون انگلیسی شامل 3جلد: جلد اول :از قدیمیترین ایام تا فردوسی جلد دوم :از فردوسی تا سعدی جلد سوم :از صفویه تا زمان حاضر فصل دوم -ق6 اهمیت تاریخ ادبی ادوارد براون :احاطه و شمول بر منابع و مآخذ دست اول موزه های بزرگ اروپا حائز اهمیت است، بویژه اطالعات ذی قیمت از تاریخ ادبی پیش از اسالم. فصل دوم -ق7 تاریخ ادبیات فارسی هرمان اته ترجمه رضازاده شفق یکی از قدیمی ترین کتب تاریخ ادبی ایران استُ ،ح سن این اثر :تقسیم آثار به نظم و نثر ،ردیف بندی و بیان شعرای بزرگ و کوچک هر نوع. فصل دوم -ق8 تاریخ ادبیات یان ریپکا ترجمه عیسی شهابی اهمیت اثر در نگرش نسبت به ادبیات فولکوریک ایران و تاثیر و تاثر آن از کشورهای دیگر. فصل دوم -ق9 تاریخ ادبیات در ایران ذبیح اله صفار مفصل ترین تاریخ ادبیات این اثر در هر بخش ،نخست به تشریح اوضاع سیاسی و تاریخی هر دور پرداخته هشت جلد از آغاز تا پایان صفویه است. فصل دوم -ق10 از صبا تا نیما یحیی آریانپور اثر منحصر به فردی که از دوره بازگشت ادبی (اوایل مشروطه) تا دوره نیما و آغاز شعر نو (معاصر) نوشته شده است .انواع جدید ادبی همچون روزنامه نگاری ،قصه نویسی ،نمایش نامه نویسی بررسی شده است. ف -2تذکره ها -ق1 تذکره :ترجمه حال شعرا با ذکر تعدادی از اشعار ایشان است، در نقد و بررسی با جمالتی اغراق گونه و کلیشه ای ابراز عقیده کرده اند .به تقلید از یکدیگر نوشته شده اند. به اشعار از جهت صنایع ادبی پرداخته اند. ف -2تذکره ها -ق2 مجمع االنوار یا چهار مقاله: شاید قدیمی ترین تذکره شاعران فارسی است .مقالت دوم کتاب درباره ماهیت شعر و شاعری است. راحة الصور ابوبکر نجم الدین نیز مشتمل بر شعر بعضی از شعراست و جزء اولین تذکره هاست. ف -2تذکره ها -ق3 لباب االلباب :اثر محمد عوفی ،نخستین کتاب مستقل ،این اثر معتبرترین تذکره در ادب فارسی است (قرن ششم و آغاز هفتم) مونس االحرار :از محمد بدر جامی (شاعر قرن هفتم) .دارای شرح حال 200تن از شاعران متقدم. ف -2تذکره ها -ق4 تذکره الشعرای دولتشاه سمرقندی شامل مقدمه 7طبقه و خاتمه بر مبنای هفت فلک تقسیم شده با مقدمه ای در تذکره شعرای عرب. مجالس النفایس از امیر علیشیر نوایی به زبان ترکی (896 هـ.ق) به جامی تقدیم شده است. ف -2تذکره ها -ق5 تحفه سامی :از سام میرزا فرزند شاه اسماعیل ()957 دارای اشعار 700تن از شاعران گمنام. هفت اقلیم :از امین احمد رازی خالصة االشعار و زبدة االفکار :از تقی الدین کاشی در عهد شاه عباس اول ف -2تذکره ها -ق6 عرفات العاشقین :تقی الدین سعدالدین ()1022 تذکره میخانه :حسین تهرانی ()1040 تذکره نصرآبادی :میرزا محمد طاهر نصرآبادی (،)1083 شامل نزدیک به هزار تن از شاعران دوره صفوی ف -2تذکره ها -ق7 ریاض الشعرا :علی قلی خان واله ( )1161به ترتیب الفبایی آتشکده آذر :لطف علی بیگ آذر (قرن )12 مجمع الفصحا :رضا قلی خان هدایت ( )1258آخرین تذکره معروف مراجع شرح حال یا بیوگرافی -ق1 ریحانة االدب :محمدعلی تبریزی ( 1333هـ.ش) شرح حال 4600تن از عالمان و ادیبان بطور کل به زبان فارسی و شامل چهار باب ،شش جلد. عالئم اختصاری به کار رفته نیز توضیح داده شده است. مراجع شرح حال -ق2 روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات :موسوی خوانساری ،به زبان عربی (1226-1313هـ.ق) در 5جلد ،این اثر به فارسی ترجمه شده است. مشاهیر دانشمندان اسالم از شیخ عباس قمی شرح حال علمای شیعه و سنی. مراجع شرح حال -ق3 االعالم :خیرالدین زرکلی (از اهالی دمشق) یکی از مراجع بسیار مهم و غنی ( 1927م) ،مالک انتخاب داشتن تالیف و اثری بارز شغلی یا هنری ،با ترتیب الفبایی و عالئم اختصار. مراجع شرح حال -ق4 کتاب االغانی :ابی الفرج اصفهانی ( 284-356هـ.ق) شرح حال کلیه آواز خوانان و موسیقی دانان عرب25 ، جلد ،تنظیم الفبایی ندارد. معجم المولفین :عمر کحاله ،شخصیت های دارای کتاب از عرب و عجم ( 1957م) مراجع شرح حال -ق5 وفیات االعیان :شمس الدین اربلی معروف به ابن خلکان ( 609 -681هـ .ق)شرح مختصری است در اخبار متقدمین . الوافی با لوفیات :صالح الدین صفوی ( 764-614هـ.ق) تکمله ایست بر وفیات االعیان مراجع شرح حال -ق6 فوات الوفیات :محمد بن شاکر الکتبی ()764-686 تکمله ایست بر الوافی بالوفیات. معجم االدبا :شهاب الدین یاقوت حموی ( )627-575در 20جلد مراجع شرح حال -ق7 معجم المصنفین :عثمان علی خان مشهور به سلطان العلوم، چهار جلد ،جلد سوم و چهارم مربوط به اسامی مصنفین نامه دانشوران ناصری :علی قلی میرزا ،در دوره ناصرالدین شاه تالیف شد. مراجع شرح حال -ق8 شرح حال رجال ایران :مهدی بامداد ،فرهنگ معین جلد 5و 6 :Encyclopedia of word Biographyدر شرح حال رجال ،فالسفه ،دانشمندان (1973م) 12 ،جلد تراجم مذهبی -ق1 اعیان الشیعه :سید محسن االمین ،تراجم رجال الشیعه ()1948 طبقات اعالم الشیعه :حاج آقا بزرگ تهرانی ،در شرح حال عالمان و فاضالن و فقیهان اهل شیعه (در دو جلد) تراجم مذهبی -ق2 تذکره الحفاظ الذهبی :شمس الدین ذهبی ( 1177هـ.ق) در شرح حال حافظان و کتاب قرآن مجید حلیه االولیاء طبقات االصفیاء :ابن نعیم اصبهانی (430 هـ.ق) شرح حال 800تن از رجال از دیدگاه فرقه اسماعیلیه تراجم مذهبی -ق3 معجم النساب :زامباور ،در فرانسه نوشته شد ،به عربی ترجمه شد ( ،)1951دکتر محمد جواد مشکور آنرا به فارسی ترجمه کرد تحت عنوان ” نسب نامه خلفا و شهریاران دانشمندان آذربایجان :محمدعلی تربیت (،)1318-1256 به ترتیب الفبایی مراجع مهم کتابشناسی الفهرست :ابن ندیم (قرن ،)4راجع به کتب جمیع امت عرب و عجم ،هر قسمت را ذیل مقاله توضیح داده است( .هر مقاله به فنون گوناگون) ،این اثر به زبان عربی است. کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون :مصطفی افندی ( )1067-1017اهل ترکیه ،قریب به سیصد علم و نه هزار و پانصد مولف را در بر دارد. ذیل کشف الظنون :اسماعیل پاشا ،تکمله کشف الظنون است. هدیةالعارفین :اسماعیل پاشا ،اسمی مولفین را در دو جلد آورده است. فهرست کتابهای چاپی فارسی :خان بابا مشار ،در دو جلد، 1345 معجم المطبوعات العربیه و المصریه (ترجمه به عربی): یوسف الیان سرکیس ()1928 فهرست نسخه های خطی فارسی :احمد منزوی ،اکثر نسخه های خطی موجود در کتابخانه های ایران و کشورهای جهان را با ذکر مشخصات آورده است. فهرست میکرو فیلمهای کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران: محمدتقی دانش پژوه فهرست مقاالت :ایرج افشار ،شامل کلیه مقاالت مندرج در مجله ها و نشریه های معتبر علمی و ادبی (از -1339 )1345 الذریعه الی تصانیف الشیعه :آقا بزرگ تهرانی 6 ،جلد ،یکی از بزرگترین مراجع کتابشناسی مولفان شیعی مذهب مراجع و منابع اسالمی مراجع عمومی: تفضیل آیات القرآن الحکیم :ژول البوم ،ترجمه مهدی الی قمشه ای ،فهرست موضوعی قرآن کریم تلقی می شود. المعجم المفهرس الفاظ القرآن الکریم: محمد فواد عبدالباقی ،چاپ قاهره. با داشتن هر واژه از یک آیه می توان با مراجعه به ذیل ریشه سه حرفی آن در فهرست کلیه آیاتی را که کلمه در آنجا به کار رفته است پیدا کرد. نام سوره ،شماره سوره و شماره آیه دارد. المرشد الی آیات القرآن الکریم و کلماته: محمد فارس و برکات ،چاپ دمشق به جای ذکر نام سوره ترتیب آیه را نشان می دهد. برخالف المعجم به مکی و مدنی بودن آیات اشاره ندارد. المعجم المفهرس اللفاظ حدیث النبوی: ونسنگ ،چاپ لیدن ،هفت جلد دائرةالمعارف االسالمیه :گروهی از مولفان مصری :Incyclopedia of Islamبه دو زبان فرانسه و انگلیسی، در لیدن چاپ شده است. المفردات فی غریب القرآن: راغب اصفهانی ،در معانی آن دسته از مفردات که معانی متشابهی دارند وظاهرا غریب الذهن هستند .یکی از مستندترین کتب در معانی الفاظ قرآن به ترتیب الفبای ابتثی. قاموس قرآن ترجمه همین اثر است. البرهان فی علوم القرآن: بدرالدین زرکشی (ق هشتم) معلومات و اطالعات کلی از قرآن از قبیل :علم تفسیر ،اسباب نزول و ... االتقان فی علوم القرآن: جالل الدین سیوطی ،در دو مجلد،شامل مباحثی همچون ناسخ و منسوخ ،محکم و متشابه و ... مراجع علم حدیث سفینة البهار :حاج شیخ عباس قمی ،احادیث مورد قبول شیعه، تنظیم به صورت الفبایی بر مبنای ریشه لفظ اصول کافی: ابی یعقوب کلینی ( 339هـ.ق) مشتمل بر احادیث مورد قبول شیعه ،بر اساس موضوع تنظیم شده است .این اثر را سید هاشم رسولی ترجمه و شرح کرده است. تهذیب االحکام: شیخ حسن طوسی ( )460از کتب معتبر احادیث مورد قبول شیعه ،ده جلد یکی از چهار کتاب شیعه (کتب اربعه شیعه) در کنار اصول کافی ،من ال یحضره الفقیه ،االستبصار کتب معتبر احادیث اهل سنت ( 6کتاب): سنن ابی داود سنن ابن ماجه سنن ترمذی مسند امام حنبل صحیح مسلم صحیح بخاری منابع تفسیر تفسیر ابن عباس :قدیمی ترین تفسیر آثار قرن سوم هجری است .به شیوه قدما چاپ شده و پیدا ردن مطالب بسیار دشوار است. جامع البیان فی تفسیر القرآن :محمد بن جریر طبری (310 هـ.ق) به زبان عربی 12 ،مجلد ،قدیمی و معتبر تفسیر الجاللین :جالل الدین سیوطی ،اسباب نزول بسیاری از آیه ها در آن آمده است. مجمع البیان فی تفسیر القرآن :شیخ حسن طبرسی ،به زبان عربی ،از تفاسیر مهم شیعه المیزان فی تفسیر القرآن :عالمه طباطبایی ،به زبان عربی در 20جلد ،از بزرگترین تفاسیر فلسفی اهل شیعه الکشاف :جاراله زمخشری ( 538ق) چهار جلد ،به نحو و معانی و بیان قرآن عنایت خاصی داشته است. تفسیر الکبیر :امام فخر رازی 16 ،مجلد ،به زبان عربی ،از تفاسیر بسیار مهم اهل سنت تفسیر جامع :حاج سید ابراهیم بروجردی ،تفسیر شیعی به زبان فارسی فی ظالل القرآن :سید قطب ،به زبان عربی 8 ،جلد کشف االسرار و ُعدة االبرار: رشیدالدین میبدی ( )520به زبان فارسی در 9جلد، معروف به تفسیر خواجه عبداله انصاری تفسیر در سه نوبت :اول ترجمه فارسی ،دوم وجوه معانی، قراءات و اسباب نزول ،سوم رموز عرفانی و اشارات صوفیان تفسیر القرآن الحکیم :محمد رشید رضا ،به زبان عربی در ده جلد ،بر مبنای جامعه شناسی قرآنی نوشته شده است و مشهور به تفسیر المنار است. تفسیر المراغی :احمد مصطفی مراغی ،به زبان عربی در یازده جلد به سبک المنار الجواهر: شیخ طنطاوی ،به زبان عربی در 13جلد ،از تفاسیر معاصر زبان عرب منابع مهم عرفان و تصوف اهمیت موضوع :تاثیر مکتب عرفان در شعر و نثر فارسی بیش از هر مکتب دیگری بوده است. منابع قدیم عرفان و تصوف کشف المحجوب :ابوعلی هجویری (ق ،)5شامل شرح دیدار نویسنده با مشایخ عهد ،کشف و کرامات در تذکرة االولیای عطار و نفحات االنس جامی موثر بوده است. اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابی سعید :محمد بن منور نوه شیخ ( ،)599-553به سه باب تقسیم شده: باب اول در ابتدای حالت شیخ باب دوم در وسط حالت شیخ باب سوم در انتهای حالت شیخ اهمیت اسرار التوحید :زندگی نامه روحانی شیخ ابو سعید و یکی از برجسته ترین منابع تاریخ هتوف در ایران، دو تصحیح از این اثر وجود دارد: -1از دکتر ذبیح اله صفا -2از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی طبقات الصوفیه :عبدالرحمن سّلمی ( 412هـ.ق) طبقه بندی صوفیان در 5طبقه -زبان اثر عربی ،از مآخذ بسیار قدیمی است. التصفیه فی احوال المتصوفه :قطب الدین عبادی (-471 547هـ.ق) مشتمل بر :مبداء تصوف و طریقت ،اعمال و احوال، اصطالحات و الفاظ و اخالق و آداب عرفا، تصحیح شده بوسیله دکتر غالمحسین یوسفی عوارف المعارف :شیخ شهاب الدین سهروردی 63 ،باب دارد ،در منشاء تصوف ،حسن استماع ،ماهیت و نام تصوف ،مالمتیه ،در آداب سفر ،اهل خانقاه ،آداب صوفیه، تهجد این اثر را دکتر قاسم انصاری تصحیح کرده است. شرح التعرف لمذهب اهل التصوف :ابو ابراهیم مستملی بخاری ( ،)434به زبان عربی است. ترجمه رساله قشیریه :هوازن محمد قشیری ( ،)376پنجاه و پنج فصل دارد ،اصطالحات عرفانی ،سیر و سلوک در آداب و رسوم اهل طریقت، بوسیله بدیع الزمان فروزانفر تصحیح شده است. مقامات ژنده پیل :احمد جام (ق 5و ،)6داستانهایی از کشف و کرامات ،از حیث شناخت عقاید صوفیه بسیار اهمیت دارد. انس التائبین :احمد جام ،چهل و پنج باب دارد ،نکاتی همچون صوفی ،درویش ،سماع و ...را توضیح می دهد. آداب المریدین :ضیاءالدین سهروردی ،ترجمه عمر بن شیرکان ،در آداب و عادات و طاعات متصوفه فیه ما فیه :جالل الدین بلخی (مولوی) ،از جهت توضیح نظرگاه های عرفانی و تفکر خاص مولوی اهمیت دارد. مرحوم فروزانفر آنرا تصحیح و چاپ گردانیده است. شرح شطحیات :روزبهان بقلی ( ،)606-522حاوی گفتارهای شور انگیز و رمزی عارفان .بوسیله هنری کربن تصحیح و چاپ شد. تمهیدات :عین القضاة همدانی ( ،)525-492حاوی فرق علم مکتسب و لدنی ،شرط های سالک ،خود شناسی و خدا شناسی و ... شرح گلشن راز :شیخ محمد الهیجی (ق ،)9شرح گلشن راز از شیخ محمود شبستری ،شامل اطالعاتی درباره عرفان رساله عشق و عقل :نجم الدین رازی مناقب العارفین :احمد افالکی ،شناخت افکار موالنا مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه :عزالدین کاشانی ()735 درباره اعتقادات ،اصطالحات ،اعمال ،اخالق صوفیان تذکرة االولیا :فرید الدین عطار ،شرح احوال خود و هفت تن از صوفیان منابع جدید عرفان و تصوف بحثی در تصوف :دکتر قاسم غنی ،شامل بحثی در ویژگی های تصوف و شروع گستردگی آن. تاریخ تصوف :دکتر قاسم غنی اسالم و تصوف :نیکلسون ،راجع به مسیحیت ،افالطونیه جدید ،بودائیت و ... تصوف اسالمی و رابطه انسان و خدا :نیکلسن ،ترجمه دکتر شفیعی کدکنی ،حاوی مقاالتی درباره ریشه های اندیشه صوفیانه و ... سرچشمه تصوف در ایران :سعید نفیسی ،تعلیمات بودایی در چشمه تصوف عراق و جزیره ،تاثیر مانی و ... سیر عرفان در اسالم :زین الدین کیانی نژاد تصوف و ادبیات تصوف :ادواردویچ ،یوگنی ،برتلس ارزش میراث صوفیه :دکتر عبد الحسین زرین کوب ،شامل: قلمرو عرفان ،زهد و محبت ،شیخ و خانقاه ،حکمت صوفیه و ... جستجو در تصوف ایران :دکتر عبدالحسین زرین کوب ،بحثی تحلیلی از ریشه یابی اندیشه متفرقه دنباله جستجو در تصوف ایران :دکتر عبدالحسین زرین کوب، بحث از نقد صوفی ،نهضت های صوفیه ،شیخ کبری و ... سماع در تصوف :دکتر اسماعیل حاکمی از انتشارات دانشگاه تهران مهمترین مراجع نقد ادبی ارسطو و فن شعر :دکتر عبدالحسین زرین کوب ،مشتمل بر قدیمی ترین اثر مرتبط با شعر Poeticaارسطو نقد ادبی ( 2جلد) :دکتر عبدالحسین زرین کوب ،نخستین کتاب در نقد ادبی ،تعریف و نقد ارزش ها ،روش ها و ... برگزیده آثار تی.اس .الیوت در قلمرو نقد ادبی :دکتر سید محمد دامادی سخن سنجی :دکتر لطف علی صورتگر ،قدیمی ترین نوشته معاصران در موضوع نقد شیوه های نقد ادبی :دیوید دیچز ،ترجمه دکتر غالمحسین یوسفی و محمد تقی صدقیانی در سه باب: -1عقاید افالطون و ارسطو -2نقد علمی -3رابطه نقد ادبی با دیگر رشته های دانش تاریخ نقد ادبی :رنه ولک ،ترجمه دکتر سعید ارباب شیرانی، مهمترین کتاب در باب تاریخ نقد ادبی است از نئوکالسیسم تا نیمه دوم قرن نوزدهم مبانی نقد ادبی :ویلفرد گرین ،ترجمه فرزانه ظاهری ،شامل 6فصل پیش درآمدی بر نظریه ادبی :تری ایگلتون ،ترجمه عباس مخبر ،کتابیست بسیار پر بار از بر آمدن ادبیات انگلیسی، پدیدار شناسی ساختار و تأویل متن :بابک احمُد نی ،از غنی ترین آثار در نقد ادبی به زبان فارسی صورت بندی مدرنیته و پست مدرنیته :حسین علی نوذری، سوابق مدرنیسم و تاثیر آن در ادبیات مراجع عمومی فرهنگ یا لغتنامه :کتابی است که در آن راجع به لغات و واژه ها بحث می شود. حجم فرهنگ ها بر اساس نیاز و سطح معلومات خوانندگان تنظیم می شود. فرهنگ اصطالحی :شامل اصالحات خاص یکی از علوم، فرهنگ پزشکی یا جامعه شناسی فرهنگ زبان خاص :فارسی به فارسی ،انگلیسی به فارسی فرهنگ زبان خاص - 1فرهنگ لفظی :از لفظ به معنا می رسند ،نظیر اغلب فرهنگهای فارسی - 2فرهنگ معنوی :معنی روشن است ولی لفظ معادل آن مبهم است ،فقه اللغه ثعالبی معرفی فرهنگ ها لغت نامه دهخدا :یکی از عظیم ترین فرهنگ های فارسی، می توان آنرا در ردیف دائرة المعارف قرار داد. برهان قاطع :محمد حسین خلف تبریزی متخلص به برهان، در 1062در هند تالیف شد ،لغات اصیل فارسی فرهنگ ناظم االطبا (نفیسی) :فارسی به فارسی است ،از دکتر میرزا علی اکبر خان نفیسی در پنج جلد فرهنگ فارسی :دکتر محمد معین ،متکی بر علمی ترین روش فرهنگ نویسی .تلفظ لغات به التین ،دارای ترکیبات خارجی در جلد چهارم ،شش جلد است. فرهنگ آنندراج :محمد پادشاه متخلص به شاد ،فارسی به فارسی ،مشتمل بر لغات فارسی ،ترکی و عربی (1306 هـ.ق) غیاث اللغات :غیاث الدین رامپوری ،فارسی به فارسی .تنظیم بر مبنای دو حرف اول و آخر ( 1242هـ.ق) فرهنگ جهانگیری :میر جمال انجوی شیرازی .برای هر لغت شواهدی از شعر آورده است .در تالیف آن از چهل و چهار فرهنگ بهره برده است .نسخه نهایی آن در سال 1032 هـ.ق به جهانگیر پادشاه تقدیم شد. فرهنگ های موضوعی فرهنگ اصطالحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی :دکتر حسن انوری فرهنگ مصطلحات عرفا و متصوفه :سید جعفر سجادی فرهنگ علوم عقلی :سید جعفر سجادی فرهنگ علوم نقلی :سید جعفر سجادی فرهنگ لغات و اصطالحات فلسفی :سید جعفر سجادی فرهنگ لغات ادبی :محمد ادیب طوسی ،آنرا باید فرهنگ تعبیرات نامید. فرهنگ اساطیر یونان و روم :پیر گریمال ،ترجمه دکتر احمد بهمنش فرهنگ لغات عامیانه :سید محمدعلی جمالزاده فرهنگ عوام :امیرقلی امینی (ضرب المثل ها و امثال را نیز در بر دارد) فرهنگ سمنانی :دکتر منوچهر ستوده فرهنگ اصطالحات و تعریفات نفایس الفنون :بهروز ثروتیان فرهنگ اصطالحات نجومی :ابوالفضل مصفی شمار القلوب فی المضاف و المنسوب :ابومنصور ثعالبی، ترجمه دکتر انزابی نژاد فرهنگ اصطالحات ادبی :سیما داد (اصطالحات فارسی و اروپایی) فرهنگ البسه مسلمانان :ر.پ .وزی ،ترجمه دکتر حسین علی هروی فرهنگنامه شعری ( 3جلد) :دکتر رحیم عفیفی شامل :کنایات، ترکیبات ،صنایع بدیعی. فرهنگ کنایات :دکتر منصور ثروت فرهنگ لغات عامیانه و معاصر :دکتر رضا انزابی نژاد فرهنگ سخنوران :عبدالرسول خیام پور فرهنگ های تخصصی غیر ادبی فرهنگ اصطالحات پزشکی :محمد طباطبایی فرهنگ اصطالحات علمی :پرویز شهریاری فرهنگ اصطالحات حسابداری :حبیب اله رضازاده فرهنگ اصطالحات نفت :جالل الدین توانا فرهنگ اصطالحات حقوقی :عبدالحمید ابوالمحمد فرهنگ حقوقی :بهمن کشاورز (انگلیسی به فارسی) فرهنگ علوم اقتصادی :منوچهر فرهنگ لغت نامه جمعی شناسی :مهدی امانی فرهنگ علوم سیاسی :محمد جاسمی -بهرام جاسمی فرهنگ اصطالحات بانکی :غالمحسین معنوی دائرة المعارف ها دائرة المعارف :مجموعه ایست گردآوری شده از دانش بشری که در آن از علوم و فنون و مطالب گوناگون با روشی دقیق و اجمالی و با استناد به مدارک و مآخذ معتبر سخن می رود .تدوین آن گروهی است. تاریخچه دائرة المعارف ظاهرا ارسطو به گردآوری اطالعات بشری پرداخته است. دائرة المعارف وینست بووه (ق 12م) اولین دائرة المعارف را در ده هزار فصل به قطع رحلی نوشت. در زبان فارسی برخی لغت نامه دهخدا را اولین دائرة المعارف دانسته اند .ولی به علت ویژگی هایی که دائرة المعارف دارد نمی توان آنرا دائرة المعارف نامید .لغت نامه اساسا ناظر به لغات است. دائرة المعارف فارسی: این کار از سال 1335شروع شد ،سرپرستی آن بر عهده غالمحسین مصاحب بوده است .بر اساس دائرة المعارف کوچک کلمبیا وایکینگ. دانشنامه جهان اسالم :بنیاد مدخلها بیشتر ترجمه است. دائرة المعارف بزرگ اسالمی :زیر نظر موسوی بجنوردی، روش آن بر تالیف است .به دو زبان فارسی و عربی. دائرة المعارف های معروف خارجی دائرة المعارف القرن العشرین :محمد فرید وجدی ،به زبان عربی1971 ، دائرة المعارف االسالمیه :گروهی ،مصر 1933 :درباره اسالم و شعب آن Encyclopedia of Islam, Leiden, 1975 :دائرة المعارف عمومی Encyclopedia International, U.S.A, 1971 : امریکا و کانادا تجدید چاپ می شود،در کشورهای انگلیس Encyclopedia Britannica, 1768 دائرة المعارف عمومی: ‏Encyclopedia Americana, U.S.A دائرة المعارف عمومی به زبان فرانسه: ‏Grand Larousse Encyclopedique در دوازده جلد ،هر جلد مختص به یک از علوم بشری: ‏Oxford Junior Encyclopedia :دائرة المعارفی در شرح حال علما ومخترعین Encyclopedia of World Biography, M.C. GrawHill : انواع آن،موضوع دائرة المعارف مربوط به نمایشنامه The Readers Encyclopedia of World Drma, John Gassner, London, 1970 :درباره مصطلحات ادبیات جهان Dictionary of world Literary Terms, Joseph shipley, London, 1th Ed, 1955 :درباره اصطالحات ادبی A Dictionary of literary Terms, J.A.Cuddon :فرهنگ معین ادبیات انگلیسی The Oxford Companion, English Literature, Edited by Margaret Drabble, Oxford university, 1985 :فرهنگ معین ادبیات آمریکایی The Oxford Companion to American Literature, Edited by James P. Hart, Oxford university, 1983 فرهنگ تاریخی واژگان: ‏The Merrian-Webster Word Histories از انتشارات مریان-وبستر در ماساچوست آمریکا در سال 1993است ،ریشه شناختی در مورد آن دسته از لغات انگلیسی که ریشه غیر انگلیسی دارند. فرهنگ روابط بین الملل ،ترجمه و تحقیق حسین یستا ،حاوی اصطالحات سیاسیت بین المللی بر اساس متن انگلیسی ( ) 1998که سعی شده بر نهادهای فارسی آن پیدا شود. ترتیب موضوعی است. مهمترین مآخذ برای درک متون کالسیک حافظ • فرهنگ اشعار حافظ :دکتر احمد علی رجایی ،انتشارات علمی ( ،)1364حاوی مصطلحات عرفانی دیوان حافظ • مکتب حافظ یا مقدمه بر حافظ شناسی :دکتر منوچهر مرتضوی (،)1370 ویژگی های شعری و مشرب حافظ • شرح غزل های حافظ :حسین علی هروی :شرح بست به بست • کلک خیال انگیز :پرویز اهور ،شرح اصطالحات و تعبیرات عرفانی • شرح سودی بر حافظ :سودی بسنوی ،ترجه عصمت ستارزاده ،شرح در اصل به زبان ترکی عثمانی است. • حافظ نامه :بهاءالدین خرمشاهی ،شرح لغات و اعالم ( 250غزل) • فرهنگ واژه های حافظ :مهین دخت صدیقیان با همکاری ابوطالب میرعابدینی« ،فرهنگ بسامدی» (امیر کبیر) • بانگ جرس :عبدالعلی پرتو علوی ،راهنمای برخی از مشکالت دیوان حافظ • بحث در آثار ،افکار و احوال حافظ :قاسم غنی ،درباره تاریخ عصر حافظ • از کوچه رندان :عبدالحسین زرین کوب ،اثر تحلیلی از دیوان حافظ (زمینه های اجتماعی ،سیاسی و فرهنگی) • حافظ :بهاءالدین خرمشاهی ،انتشارات طرح نو .ده فصل شرح حال و اوضاع تاریخی و اجتماعی و سیاسی عصر حافظ • آینه جام :عباس زریاب خویی ،انتشارات علمی ،مشکالت در شعر حافظ • حافظ و موسیقی :حسین علی مالح ،شرح اصطالحات موسیقی در دیوان حافظ • کتاب شناسی حافظ :مهرداد نیکنام ،معرفی منابع برای مطالعه شعر حافظ • حافظ شیرین سخن :محمد معین ،شامل تحقیقی در نام حافظ، معاصران وی ،سبک شعر موالنا • شرح مثنوی شریف :بدیع الزمان فروزانفر ،شرحی است از ابیات مشکل در سه دفتر نخست مثنوی؛ ادامه کار بوسیله دکتر شهیدی • شرح مثنوی :رینولد نیکلسون ،ترجمه جواد سلماسی زاده، سه جلد منتشر شده است. • نثر و شرح مثنوی شریف :عبدالباقی گولپینارلی ،ترجمه توفیق هـ .سبحانی • شرح مثنوی :انقروی ،ترجمه عصمت ستارزاده • تفسیر مثنوی :جالل الدین همایی در تفسیر داستان ذات الصور یا دژ هوش ربا • مآخذ قصص و تمثیالت مثنوی :بدیع الزمان فروزانفر (امیرکبیر)1362 - • سّر نی :عبدالحسین زرین کوب ،نقدی تحلیلی از مثنوی معنوی • بحر در کوزه :عبدالحسین زرین کوب ،نقد و تفسیر تحلیلی قصه ها و تمثیالت مثنوی • احادیث مثنوی :بدیع الزمان فروزانفر ،مشتمل بر احادیثی که به صورت تلمیح یا تصریع در مثنوی کاربرد داشته است. • آیات مثنوی :محمود درگاهی ،آیاتی که بصورت تلمیح یا تصریح در مثنوی بکار رفته است. • بانگ نامی :سید محمدعلی جمالزاده ،قصه های مثنوی بدون شرح به نثر روان در آمده است. • فرهنگ لغات و تعبیرات مثنوی :سید صادق گوهرین • پرتو عرفان :عباس کی منش ،اصطالحات عرفانی کلیات شمس • داستان پیامبران در کلیات شمس :تقی پور نامداریان • رساله در تحقیق احوال و زندگانی موالنا جالل الدین محمد: بدیع الزمان فروزانفر • پله پله تا مالقات خدا :عبدالحسین زرین کوب ،دربازه اندیشه و سیر و سلوک موالنا مولویه بعد از موالنا :عبدالباقی گولپینارلی ،ترجمه توفیق هـ. سبحانی ،شامل مآخذ عمده مولویه ،جانشینان طریقت و مرّو جان مولویه ،عصر و اهمیت فکری سلطان ولد ،چلبی و مروجان دیگر مولویه ،طریقت مولویه فردوسی • فرهنگ شاهنامه :رضازاده شفق ،توضیح لغات مشکل، اجمن آثار ملی 1350 • فرهنگ شاهنامه معروف به گلوسار :فرتیس ولف ،در تداول اهل ادب به فرهنگ ولف مشهور است ،فرهنگ بسامدی از واژگان شاهنامه در 1934در آلمان منتشر شد. • حماسه ملی ایرانیان :تئودور نولدکه ،ترجمه بزرگ علوی با مقدمه سعید نفیسی .نقد و تفسیر شاهنامه • فردوسی و حماسه ملی :هانری ماسه ،مهدی روشن ضمیر، نقد و تفسیر شاهنامه • • • • سوگ سیاوش :شاهرخ مسکوب ،تحلیل داستان سیاوش (حبیبی) فردوسی و شاهنامه :استاریکف ،ترجمه رضا آذرخشی (حبیبی) زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه :محمد اسالمی ندوشن (یزدان) کتاب شناسی فردوسی :ایرج افشار ،شامل کلیه کتاب ها و مقاالت راجع به فردوسی • • • • • فردوسی نامه :محمد گلبن فردوسی و شعر او :مجتبی مینوی از رنگ گل تا رنج خار :قدمعلی سرامی حماسه سرایی در ایران :ذبیح اله صفا (امیرکبیر) داستان داستانها :محمدعلی اسالمی ندوشن نظامی • • • • نظامی شاعر داستان سرا :علی اکبر شهابی مجموعه مقاالت کنگره بین المللی نظامی :منصور ثروت ()1373 تحلیل هفت پیکر :محمد معین (بحثی درباره عدد هفت و نقش آن در هفت پیکر) نظامی :سعید نفیسی ،شرح احوال و قصاید و غزلیات • • • • گنجینه حکمت در آثار نظامی :منصور ثروت (اعتقادات فلسفی نظامی) گنجینه گنجوی :وحید دستگردی ،با مقدمه ای مفصل در شرح احوال پیر گنجه ،در جستجوی ناکجا آباد :عبدالحسین زرین کوب یادگار گنبد دوار :منصور ثروت ،تحلیل خسرو و شیرین سعدی • • • • شرح سودی بر بوستان سعدی :ترجمه و تحشیه اکبر بهروز شرح بوستان :محمد خزائلی در آرزوی خوبی و زیبایی :غالمحسین یوسفی ،شرح گزیده بوستان شرح سودی بر گلستان :ترجمه حیدر خوش طینت و زین العابدین چاوشی • • • • شرح گلستان :محمد خزائلی شرح گلستان سعدی :خطیب رهبر شرح غزلیات سعدی :خطیب رهبر تحقیق درباره سعدی :هانری ماسه ،ترجمه محمدحسن اردبیلی و غالمحسین یوسفی منابع مربوط به سایر متون شرح لغات و مشکالت دیوان انوری ،سید جعفر شهیدی، انتشارات انجمن آثار ملی ()1357 تحلیل اشعار ناصر خسرو :مهدی محقق (دانشگاه تهران)1368- شرح احوال و نقد و تحلیل آثار شیخ فرید الدین عطار :بدیع الزمان فروزانفر ،انتشارات دهخدا ،تهران1353 - فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات عطار نیشابوری :رضا اشرف زاده ،آستان قدس رضوی1367 ، فرهنگ اشعار صائب :احمد گلچین معانی ،در چهار مجلد شامل: مفردات و ترکیبات و اصطالحات و معانی ابیات ،موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی 1364 فصل سوم تهیه و تنظیم رساله پژوهشی گفتار اول کتاب شناسی در کار پژوهشی :پیدا کردن کتب ،اسناد و مقاله های منتشر شده در موضوع مورد مطالعه امری ضروری است .کمتر مطلبی است که پیشینیان در مورد آن سخنی گفته باشند. محقق نباید با یافتن یک منبع کار را پایان یافته تلقی کند. اسناد را باید از نظر ارزش و اعتبار طبقه بندی کرد. عالوه بر کتابهای تحقیقی ،مقاله های چاپ شده نیز از درجه علمی یکسانی برخوردار نیستند. گفتار دوم آشنایی با شیوه تنظیم مطالب در یک اثر و اصطالحات مربوط به آن: • عنوان • فهرست مطالب • دیباچه • نحوه ارائه متن اصلی کتاب • بیان تعلیقات • بیان فهرست نام نامه • واژه نامه • فهرست مآخذ و منابع • نشانه های اختصاری در آثار • تفاوت تالیف کتاب با پایان نامه ویژگی های اصولی و منطقی یک نوشته علمی از نظر مضمون ،یکپارچه و منظم از نظر ظاهر ،آراسته و منظم عنوان اولین موضوعی که در هر اثر جلب توجه می کند انتخاب عنوان برای هر نوشته بسیار با اهمیت است. فهرست مطالب راهنمای اجزاء متشکله کتاب از آغاز تا پایان است. دیباچه :سر آغاز ،پیش گفتار ،مقدمه ،مترادف یکدیگرند. بیانگر: • انگیزه تالیف • اطالعاتی از تحقیقات پیش از تالیف • مزیت کتاب • سودمندی های اجتماعی تالیف مورد نظر • اهمیت کار و زمان صرف شده کیفیت دیباچه های متون تصحیح شده و انتقادی: • اشاره به چگونگی تدارک نسخه ها ،میکروفیلم ها • توضیح مبسوط درباره نسخه ها و میکروفیلم ها • روش مصحح • علل قبول یا رد نسخه • علل رجحان نسخه حاضر • تصویری از آغاز و پایان نسخه اصلی اگر مقدمه نویس از نظر مرتبه علمی باالتر از مولف باشد به جای مقدمه به آن ”تقریض“ می گویند. ترتیب صفحات دیباچه با حروف به دو صورت است: -1ابتثی -2ابجدی ترتیب ابتثی :از (ء تا ی) در الفبای فارسی ”ه“ پیش از ”و“ است ولی در فارسی ”و ه ی“ ترتیب ابجدی :ابجد ،هوز ،حطی ،کلمن ،سعفض ،قرشت، ثخذ ،ضظغ حروف ابجد و اعدادی که می نمایانند: (ء ب ج د ه و ز ح ط ی) 1تا 10 (ک ل م ن س ع ف ض) 20تا 90 (ق ر ش ت ث خ ذ ض ظ غ) 100تا 1000 متن اصلی :محل تبیین تمامی اندیشه و تالش مولف است. ممکن است به چند بخش تقسیم شود. بیشترین دقایق و ظرایف نگارشی در متن اصلی پیاده شود. در داستان متن اصلی شامل ”مقدمه ،تنه و نتیجه“ است. تعلیقات (افزوده ها) :توضیحات مختلف برای کشف مجهوالت متن اصلی تفاوت تعلیقات با پا نوشت (پاورقی) در این است که حجم تعلیقات بسیار سنگین تر از پا نوشت است. فهرست اعالم :فهرستی که در آن کلیه اسامی خاص که در کتاب آمده است با ذکر صفحه مربوط به آن آمده می شود. در تنظیم فهرست ”اسامی خاص افراد“ نخست باید نام فامیل سپس نام کوچک آمده شود .درباره قدما کنیه یا نام پدر را ذکر کرده اند. ضرورت تنظیم فهرست اعالم -1سهولت در پیدا کردن نام ها - 2آسان شدن کار یافتن مطالب برای پژوهشگران فایده تهیه واژه نامه فرهنگ لغات علمی زبان فارسی را افزایش می دهد ،کار مترجمین آینده را آسان تر می کند .خوانندگان را از ”برابر نهاده ها“ برای واژه ها آگاه می کند. فهرست مآخذ و منابع کلیه سرچشمه های تهیه و آبشخورهای فری مولف را مأخذ می گویند. رعایت امانت و صداقت به منظور ارج نهادن به تالش های محققان. روش آوردن منبع: -1قبل از شروع یا پس از اتمام در داخل پرانتز - 2با گذاشتن شماره یا ستاره در پاورقی معرفی کنند موارد ارجاع تکراری در ذکر منبع :از لفظ ”همان“ ،اگر منبع و صفحه تکراری باشد ”همان جا“ برخی نویسندگان با ذکر شماره به جای پاورقی در پایان کتاب مآخذ را ذکر می کنند .این روش جدید ترین روش است. ُح سن روش ارجاع در پایان کتاب: حواس خواننده همواره معطوف تعقیب موضوع است .عیب آن این است که برای دیدن منبع باید مکررا به پایان کتاب مراجعه کرد. تفاوت آوردن مآخذ در پاورقی و فهرست مآخذ: • در پاورقی در حداقل مشخصات روشن با درج شماره صفحه • در فهرست مآخذ با حداکثر نشانی یادداشت می شود. نمونه های فهرست مأخذ عربی :ابوبکر الصدیق ،تالیف عمر ابوالنصر ،بیروت 1353 فارسی :تاریخ بیهقی ،ابوالفضل بیهقی ،طبع دکتر فیاض بخش ،تهران 1342ش انگلیسیArnold, Thecaliphate of Islam, Oxford, 1924 : نشانه های اختصاری برای جلوگیری از اطاله کالم و تضییع وقت و حوصله خوانندگان: رک :رجوع کنید رش :رجوع شود نگ :نگاه کنید ج :جلد یا مجلد ص :در مورد کتاب صفحه م :مترجم یا میالدی الخ :الی آخر س :سطر ،ستون ،سال ج :جلد ،در برخی موارد عالمت ممیز جایگزین ص :صفحه نشانه های اختصاری عالمت ( )/در 2/65یعنی جلد دوم ،صفحه 65کتاب مورد نظر ح :حاشیه ش :شمسی ،شماره ق :قمری هـ.ش :هجری شمسی هـ.ق :هجری قمری م :میالدی ق.م :قبل از میالد گفتار سوم تنظیم نهایی یک کتاب: -1عنوان کتاب -2فهرست مطالب کتاب -3نشانه های اختصاری -4تقریظ (در صورتی که داشته باشد) -5دیباچه -6متن -7تعلیقات ،حواشی (در صورتی که وجود داشته باشد) -8فهرست اعالم -9واژه نامه -10فهرست مآخذ یا منابع تفاوت تالیف کتاب با پایان نامه • نیت اصلی مولف از تالیف کتاب چاپ و انتشار است اما هدف اصلی پایان نامه رسیدن به حد اجتهاد در رشته تحصیلی است • در تالیف کتاب ،انتخاب موضوع ،مسئولیت مباحث با مولف است در حالیکه پایان نامه با استاد راهنما و مشاور ادامه تفاوت تالیف کتاب با پایان نامه • در تالیف کتاب فرض بر این است که مولف خود را صاحب صالحیت در موضوع می داند در حالی که نگارنده پایان نامه در آغاز راه است. • کتاب چاپ شده به لحاظ فنی و آرایش ظاهری با پایان نامه تفاوت دارد .پایان نامه نیازی به کسب مجوز از وزارت ارشاد و کتابخانه ملی ندارد. معرفی چند مجموعه مقاله • • • • • • از مجموعه مقاالت دکتر عبدالحسین زرین کوب: یادداشتها و اندیشه ها ،اساطیر ،تهران 1371 نه شرقی نه غربی ،امیرکبیر ،تهران 1355 دفتر ایام ،علمی ،تهران 1375 از چیزهای دیگر ،اساطیر ،تهران 1371 با کاروان اندیشه ،امیرکبیر ،تهران 1369 نقش بر آب ،...سخن ،تهران 1375 • • • • • از مجموعه مقاالت دکتر غالمحسین یوسفی: نامه اهل خراسان ،زوار ،تهران 1346 دیداری با اهل قلم ،علمی ،تهران 1367 برگهایی در آغوش باد ،توس ،تهران 1356 یادداشت های در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران ،سخن، تهران 1371 چشمه روشن ،علمی ،تهران 1369 • • • • • از مجموعه مقاالت مجتبی مینوی: نقد حال ،خوارزمی ،تهران 1358 تاریخ و فرهنگ ایران ،خوارزمی ،تهران 1352 داستانها و قصه ها ،خوارزمی ،تهران 1349 پانزده گفتار ،دانشگاه تهران (1333در معرفی چهره های ادبی مغرب زمین) یادداشتهای مینوی ،پژوهشگاه علوم انسانی تهران، 1357 مجموعه مقاالت دکتر محمد معین: مجموعه مقاالت دکتر محمد معین توسط دختر ایشان خانم دکتر معین تحت عنوان ”یاد در یادها“ شامل 64عنوان مقاله در موضوعات گوناگون ادبی و معرفی برخی چهره های ادبی و علمی توسط انتشارات معین در سال 1367 چاپ شده است.

رایگان