آئین نامه معاملات در بورس

صفحه 1:


صفحه 2:
" تابلويى ا : نص د ةر ‎Bes pest‏ 

صفحه 3:
4. "عرضه" عبارت است از اعلاع آمادگی بمرای فرروش اوراق بهادار از طررف کار گنرار 0 ‎"sid" 0‏ عبارت است از اعلاع آمادگی بررای خررید اوراق بهادار از طبر ‎ANSI‏ ‏خریدار. ‏7 "مشترری؛" شخصی است که متقاضی ريد (يا ضروش) اوراق بهادار استاهشتری می‌تواند نمایندة قانونی خرریدار یا فروشنده پاشد. ‏۷ سفارش" درخواست خررید وی فروش اوراق بهادار است که توسط "مشترری" به کا رگزار ارائه می‌شود. ‏۸ "قیمت پیشتهادی؛" نی است که ببرای هر واحد اوراق بهادار از طررف کا رگنار وارد سامانة معاملات موشود. ‏*. "قيمت بازء" نرنى است که احنتيار تعيين آن از طرف "مشتررى" به كا ركزار واكذار موشود. 

صفحه 4:
۰ قیمت محدود" نررحی است که حداکش یا حداقل آن از طبرف "مشتربی" به کارگزار اعلام می‌شود. ANS NS ‏"قيمت معين»" نرخ ثابتى است که توسط "مشتری" بای انجام معامله به‎ .١ ‏موشود.‎ el ۲ "واحد پاية معاملاتی متعارف»" حداقل میزان اوراق بهادار در هر معامله است که توسط "بورس "تعیین می‌شود. ۳ واحد پایذ معاملاتی نامتا رف" مینزان اوراق بهاداری که از واحد پایه معاملاتی متعارف کمتر است. 6 "قیمت آغازین:" قیمتی است که در شروع جلسة رسمی معاملاتی بمرای هر ورقة بهادار در تابلو بورس اعلام می‌شود. ‎aC "ah a" 8‏ ورقة ‎le ADU» Jl‏ رسمی معدلاتی برس اس که محاسبه و توسط "بورس" اعلام می‌شود. 

صفحه 5:
متسر ‎NT‏ حجم مبناء" تعداد اوراق بهادار از یک نوع است که هم روز باید مورد دادوستد رار كيررد تا كل درصد تغيي آن روز در تعبین قیمت روز بعد ملاک باشد. صرح ...۳ 17 "سم شناور آزاد" هر شرکت. بخشی از سیهام آن شرکت است که دارندگان آن آمادة عرضه و فروش آن سهام می‌باشند. و قصد ندارند با حفظ آن قسمت از سهام. در مدیریت شرکت مشارکت نمایند. سب مسر 18 "دامنة نوسان قیمت." پایین‌ترین تا بالاترین قیمتی است که در آن ا نكا يا جند جلسة رسمی معاملاتی بورس قيهتا ۳ نوسان داشته باشد. جس سس سس سس سس سس سس ههه 19. "بستن نماد.'" توقف معاملات هر يك از انواع اوراق بهادار طى دورة معین طبق دستورالعمل مربوطه مىباشد. نت 20 "محدودیت حجمی." حداکثر تعداد اوراق بهاداری است که در هر نماد معاملاتی طی هر سفارش در سامانة معاملات وارد می‌شود. این رقم مضرب صحیحی از "واحد پاية معاملاتی متعارف" است ee ‏"سپرده‌گذاری." عملیاتی است که طی آن اوراق بهاداری که در سامانة‎ 1 ‏معاملات به ثبت رسیده است. قابلیت معامله پیدا می‌کند.‎ 

صفحه 6:
2. "تسویه و پایاپای " مرحلة پایانی انجام معامله است که طی آن مالکیت اوراق بهادار به خریدار و وجوه حاصل ازمعامله به فروشنده منتقل می‌شود. ۱ "نماد معاملاتی." شناسه‌ای است که برای هریک از اوراق بهادار به‌صورت منحصر به‌فرد در سامانة معاملات تعریف شده است. این شناسه می‌تواند به‌صورت حروف. عدد و با ترکیبی از هر دو باشد. 24 "کد معاملاتی." شناسة "مشتری" جهت انجام معاملة اوراق بهادار در سامانة معاملات است. این شناسه به‌صورت حروف. عدد. و یا ترکیبی از هر دو می‌باشد. 5 کد معاملاتی گروهی" شناسه‌ای است که برای ورود سفارشهای خرید و با فروش گروهی برای هر شرکت کارگزاری در سامانة معاملات تعریف شده است. این شناسه به‌صورت حروف. عدد. و یا ترکیبی از هردو می‌باشد 6 "سامانة معاملاتی." سیستم رایانه‌ای است که دریافت سفارش‌های خرید و فروش, تطبیق سفارش‌ها و در نهایت انجام معاملات از طریق آن انجام می‌شود. 

صفحه 7:
رها 7. "ایستگاه معاملاتی." پايانة معاملاتی کارگزار است که با سامانة معاملاتی بورس در ارتباط می‌باشد. هر "ایستگاه معاملاتی " با کدی مشخص می‌شود که به آن "کد ایستگاه معاملاتی" گویند. ایستگاه‌های معاملاتی هر کارگزار با کدهای جداگانه تعریف می‌شود. "صو اصقتهو سک سس تست سس سس -۳۰ 28 "معاملة بلوک." معاملاتی است که در آن قواعد مربوط به محدودیت حجمی و محدودیت قیمتی رعایت نمی‌شود. سس ‎a‏ ‏29 "معاملة ترجیحی," انتقال سهام شرکت‌های دولتی به كاركنان واحدها به‌منظور اجرای برنامه‌های خصوصی‌سازی است که به نرخ معینی انجام وین de ‏"معاملات اشخاص خارجی." خریدوفروش اوراق بهادار اشخاص‎ 30 ‏خارجی است که حسب مورد. پس از اخذ مجوز از مراجع ذی‌ربط. اقدام به‎ ‏معاملة اوراق بهادار می‌کنند.‎ ‎ree 010101017‏ تنل 31 "معاملات دوطرفه." معاملاتی است که کارگزار هم‌زمان نقش کارگزار خریدار و فروشنده را برعهده دارد. ‎EE ‏"معاملات خوشه‌ای." خرید يا فروش مجموعه‌ای از اوراق بهادار است‎ 32 ‏که به‌طور یک‌جا معامله می‌شود.‎ ‎ 

صفحه 8:
سس سس << ۳ 33 "معاملات چرخشی." معاملاتی است که با تکمیل چرخة آن ظرف یک جلسة معاملاتی. وضعیت مالکیت طرفین معامله تغییری نمی‌کند. Ge ‏"معاملات مشروط." معاملاتی است که برای انجام و یا نحوة تسوية آن»‎ 34 ‏شرایطی برابر مقررات "بورس" تعبین شده باشد.‎ ‎ee‏ ههد 35 "معاملات با اقربا"" خریدوفروش اوراق بهادار با همسر و اقربای درجة یک (طبقة اول نسبی طبق تعریف قانون مدنی) است. ‏سس سر 36 "معاملات اعتباری." معاملاتی است که درصدی از ثمن معامله از طریق بانک و يا موْسسة مالی یا اعتباری تأمین مالی شده باشد. ‏و ‏7 "معاملات تجدید ساختار." انتقال اوراق بهادار از طرف شركت مادر به شرکت‌های تابعه با هدف تجدید ساختار است. ‏سس سس 8. "معاملات عمده." معاملاتی است که تعداد سهام مورد معامله از درصد معینی از کل سهام آن شرکت. یا حجم معاملات آن طی دورة معین. و يا حجم معاملات کل بازار طی مدت معین. بیشتر باشد. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 9:
متسر "خرید گروهی." خرید اوراق بهادار توسط کارگزار با کد معین» و تخصیص آن به مشتریان است. سر تسس 0 "فروش گروهی." فروش اوراق بهادار تجمیع‌شدة تعدادی از مشتریان با كد معین کارگزار می‌باشد. سسعحسحد 1 "انتتقال قهری." انتقال اوراق بهاداری است که با فوت دارندة آن به وراث قانونی وی صورت مي‌گیرد. ‎eT‏ ‏42. "انتققال قانونی." انتقال اوراق بهاداری است که به موجب قوانین خاص و یا با حکم دادگاه صالحه به شخص دیگری صورت می‌گیرد. ES ‏"شاخصء" نماكرى است که تغییرات قیمت يا بازدة یک یا مجموعه‌ای‎ .43 ‏از اوراق بهادار را طی دورة زمانی مشخص نشان می‌دهد.‎ ‏تسس‎ ‏"پذ برش مضاعف." پذیرش اوراق بهاداری است که علاوه بر‎ 4d ‏"بورس "در بورس دیگری نیز پذ‌برفته شده باشد.‎ 

صفحه 10:
سس _ 5 "بازارگردان." کارگزار امعامله گری است که با اخذمجوز لازم با تعهدبه افزايش نقدشوندگی وتنظیم عرضه وتقاضای اوراق بهادارمعین و تحدید دامنه نوسان قیمت آن.به دادوستدآن اوراق می پردازد. ی 46 عرضة اولیه." منظور نخستین عرضة اوراق بهادار شرکت. پس از پذیرش آن در بورس است. سح 7 "کارگزار معرف." کارگزاری که در پذیرش اوراق بهادار نقش مشاور و کارشناس را برای عرضة اولیه برعهده داشته باشد “صصح و و ای 48. "كا ركزار متعهد بذيرهنويسى." كاركزارى است كه در عرضة اولية اوراق بهادار به بورس. هماهنكى براى تأمين مالى خريد بخشى از اوراق را که به فروش نمی‌رسد. به‌عمل آورده باشد. سا 9 "حراج." سازو کاری برای دادوستد اوراق بهادار برپاية انطباق سفارش‌های خریدوفروش مشتریان با درنظرگرفتن اولوبت قیمت و زمان است. الهلبظعظظظعبعظعظظعي يب تاش 0 "جلسة رسمى معاملاتى." ساعاتى بيوسته از یک نشست کاری است که معاملات اوراق بهادار در این ساعات انجام می‌پذیرد. "بورس " می‌تواند در یک شبانه‌روز بیش از یک نشست رسمی معاملاتی داشته باشد. 

صفحه 11:


صفحه 12:


صفحه 13:
ماده 4 ( 

صفحه 14:


صفحه 15:
هينتعديرة "بورس" مىتواند در مواردى كه نوسان غيمرعادى در قيمت بيشنهادى يا محاملاتى اوراق بهاداردر هس جلسه مشاهده كنده از الجام معامله جلوگری نماید. چگونگی انجام کار در دستوررالعمل "توقن معاملات* خواهدآمد هینت مدیم بورس ميتواذد اختيارات موضوع اين ماده را به مديمرعامل تقویض نماید. در هبورتي که کا رگنزار خریدار یا فروشندهنسبت به تمبميم جل وكيررى انز اجام ماله بمرأساس ين ماده محرضص باشد بليد اعتراض خود رابا ذك ‎deeds Sie shah‏ ی تكليذه به سازمان تسليم نمايد. رسيدكي به اين اعتراض ظریف 4۸ساعتهه عم مي‌آید. ‎ey‏ 

صفحه 16:


صفحه 17:
انوا ماملات اوراقبهادان شرایط متامله یزان اطلاحاتی كه در زمان معامله مويايد اثتشار يابده ممرال انجام سفارش خریدوشروش و ‎paler‏ شمرایط انجام معامله در "دستورالعمل نحوة انجام معامللات" خواهد آهد. تسوية وجوه و پایاپای اوراق بهادار و شسرايط تسوية نارج ازاتاق پیاپايبطیق" دستورالعمل سپرده گذاری تسویده و پایاپای" 7 انجام اخواهد شد. 

صفحه 18:
ماده 9 ( 

صفحه 19:
ماده 10 ( 

صفحه 20:
وجوه می‌بوط به سهاممعاهله‌شده در بورس هسراه با وکاتدام فروش سهام و اصل سهام پاید حداکش تا ۲ ۷ساعت انز تاريخ معامله بيين كا ركنراران حخرريدار و فروشنده ردویدل كرردد. كا ركزرار فيوشندهه موظف است تثسريفات مربوط به انتقال سهام محاملمشده را ظمرف 7/ ساعت ‎Laake dan)‏ معاملاتی) از تاريخ معامله. انجام داده وسهام را تحویل خریدار نماید. در صورتی که علل يا توافتی دیگس در مورد تحویل بمد از مهلتهای تحبین‌شده وجود داشته باشد مراب باید حداکش تا پایان نشست رسمی معاملاتی می‌بوط گنبا به اطللاح مدیس‌عامل "بورس" پمرسد. در هی صورت, معا انجا‌شده قعاعی به شمار مورود. ساعات تسويه وبا مدت‌زمان مربوط به انثقال سهام براساس "دستور العمل سهمردهكذاري تسويه وی" انم خواهد ش 

صفحه 21:
ماده 12 ( 

صفحه 22:
ماده 13 ( 

صفحه 23:


صفحه 24:


صفحه 25:


صفحه 26:


صفحه 27:
ماده 15 ( 

صفحه 28:
ماده 19 ( 

صفحه 29:


صفحه 30:


صفحه 31:


صفحه 32:


صفحه 33:
ماده 24 ( 

صفحه 34:


صفحه 35:
ماده 26 ( 

صفحه 36:


صفحه 37:
بسنظور انجام پروژههای گسترش بورس به مینران ۳/۰ درصبد از ارزش معامل سهلم که ۱۵/۰ درد آن را خریدار و ۱6/۰ درصد آن را فمروشنده پررداخت می‌کدد توسط سازمان وصول و مستقیما په حساب پالکی خاصی به ۵ سازمان کارگنزاران بورس وارین موشود. اين وجوه ‎are‏ با تعبويب شوراي بورس به مصرق طررحها و يريو ههاى الوسعة بورس خواهد رسید. همر‌گونه دخل وتعبرف در موجودی حساب بالکی مذکور توسط سازمان » بدون تصویب شورای بورس معنوع می‌باشد. درصد ادشده از معامللات اوراق مشارکت دريافت نخواهد شد. درمورد سای ابنزارهای موردمعاءمله در پورس درهی مورد موضوع در آبيزنامة اوداق بهادار باشده ضواهد أمد. .و39 

صفحه 38:
ماده 29 ( 

صفحه 39:
کا رگنراران مکلف‌ند تما وجوهی را که از مشتریان خود پبرایانجام معملد ‎cil»‏ مي‌دارنده در پایان هر روز در حساب جاری مخصوصی که ند یکی از پانک‌ها و تحت عنوان "حساب جاری مععلاتی کارگنزاری" به از خود باز م ىكندده منظور ثمايدد. در ب كد مخمبوصى كه سازمان براي منظو رثمودن وجه تتهيه می کند بايد ذكى شود كه وجوه مزربور بابت ضروش یا خرید چه تصاد. سهاءيا اوراق مشارکت متطق به ضروشنده با خریدارمی‌باشد. کارگنراران مجاز نیستند به هیچ وجه وجوه مشتری را بای مدتی خارج از مان تعبین‌شده در دستور العمل ترد ود ذُكاء دارنده ويا هركن از محل وجوه آن‌ها ؛ رای سایر ۱ مشتریان یا کارگن‌اری خودهمعاملهای نجل دهدد . چنربیات ام در آييزيقامة ۹ "نحوة ذكهدارى وجوه مشتریان" خواهد آمد. 

صفحه 40:


صفحه 41:


صفحه 42:
CS 

صفحه 43:


صفحه 44:
ماده 35 ( 

صفحه 45:
از معاملات درخارج از ‎y‏ ‏۳ شودای بورس ن ار گانهای دولتی (مانند سازمان صنایع ملی أيسران ) و اشخاص حقوقی و حتیتی که بنابر رای حکم تحیین شده توسط ریاست جمهوری پا هیثت وزیران و تنفیذ ریاست جمهوری می‌باید نتقال یاه به قیمت توافق شده انجا ود ۲ سهامی که به موجب مترررات قانونی به منظور تأدیه دیون دولت به سازمان تمین اجتماعی؛ سازمان بازنشستگی و غیره منتقل می‌شود به قیمت تعیین شده با قيمت تابلوى بورس انتقال يايد. ‎=F‏ سهامى كه به مسرمايه كذارى ممربوط است كه به تصبويب سازمان سرمايهكذارى خارجی رسیده است و از طبریق آن مصویه سهامداران خارجی اجازه یافته‌اند به قیمت تعیین شده در مصویه آن سازمان سهام را خریداری نمایند. ‎ ‎ 

م آ یئ ن ع ن ا ا م م الت ه جن ب ا ب و آ ق ر ا ی کا س ر ی ز نو اس ت ا د: تهي ه وت ن ظ ي رس م: و ل ابر ی شم ی - ی سی د حس ی ن ح س ین ی ز اده ماده 11 ماده تعاریف :: تعاریف .1منظور از "سازمان "،در این آییننامه ،سازمان بورس واوراق بهادار ومنظور از "بورس"شرکت بورس اوراق بهادارتهران سهامی عام است. ".2معامالت" خرید یا فروش اوراق بهاداری است که در بورس %پذیرفته شده است.هرمعامله درصورتی قطعیت می یابد که به تایید بورس رسد. " .3تابلوی بورس" تابلویی است که برای ارائة اطالعات طبقه‌بندی شدة اوراق بهادار به‌کار می‌رود از قبیل تابلوی اصلی و فرعی ،تابلو اوراق مشارکت دولتی و تابلوی اوراق مشارکت شرکت‌ها.  " .4عرضه "،عبارت است از اعالم آمادگی برای فروش اوراق بهادار از طرف کارگزار فروشنده. " .5تقاضا "،عبارت است از اعالم آمادگى برای خرید اوراق بهادار از طرف کارگزار خریدار. " .6مشتری "،شخصی است که متقاضی خرید (یا فروش) اوراق بهادار است.مشتری می‌تواند نمایندة قانونی خریدار یا فروشنده باشد. " .7سفارش "،درخواست خرید و یا فروش اوراق بهادار است که توسط "مشتری" به کارگزار ارائه می‌شود. " .8قیمت پیشنهادی "،نرخی است که برای هر واحد اوراق بهادار از طرف کارگزار وارد سامانة معامالت می‌‌شود. " .9قیمت باز "،نرخی است که اختیار تعیین آن از طرف "مشتری" به کارگزار واگذار می‌شود. " .10قیمت محدود "،نرخی است که حداکثر یا حداقل آن از طرف "مشتری" به کارگزار اعالم می‌شود. " .11قیمت معین "،نرخ ثابت%ی است که توسط "مشتری" برای انجام معامله به کارگزار اعالم می‌شود. " .12واحد پایة معامالتی متعارف "،حداقل میزان اوراق بهادار در هر معامله است که توسط "بورس"تعیین می‌شود. " .13واحد پایة معامالتی نامتعارف "،میزان اوراق بهاداری که از واحد پایة معامالتی متعارف کمتر است. " .14قیمت آغازین "،قیمتی است که در شروع جلسة رسمی معامالتی برای هر ورقة بهادار در تابلو بورس اعالم می‌شود. " .15قیمت پایانی "،قیمت هر ورقة به%ادار در پایان هر جلسة رسمی معامالتی بو%رس است که محاسبه و توسط "بورس" اعالم می‌شود.  " .16حجم مبنا "،تعداد اوراق بهادار از یک نوع است که هر روز باید مورد دادوستد قرار گیرد تا کل درصد تغییر آن روز ،در تعیین قیمت روز بعد مالک باشد. " .17سهم شناور آزاد" هر شرکت ،بخشی از سهام آن شرکت است که دارندگان آن آمادة عرضه و فروش آن سهام می‌‌باشند ،و قصد ندارند با حفظ آن‌ قسمت از سهام ،در مدیریت شرکت مشارکت نمایند. " .18دامنة‌نوسان قیمت "،پایین‌ترین تا باالترین قیمتی است که در آن دامنه ،طی یک یا چند جلسة رسمی‌ معامالتی بورس ،قیمت می‌‌تواند نوسان داشته باشد. " .19بستن نماد "،توقف معامالت هر یک از انواع اوراق بهادار طی دورة معین طبق دستورالعمل مربوطه می‌باشد. " .20محدودیت حجمی "،حداکثر تعداد اوراق بهاداری است که در هر نماد معامالتی طی هر سفارش در سامانة معامالت وارد می‌شود .این رقم مضرب صحیحی از "واحد پایة معامالتی متعارف" است " .21سپرده‌گذاری "،عملیاتی است که طی آن اوراق بهاداری که در سامانة معامالت به ثبت رسیده است ،قابلیت معامله پیدا می‌کند. " .22تسویه و پایاپای" مرحلة پایانی انجام معامله است که طی آن مالکیت اوراق بهادار به خریدار و وجوه حاصل ازمعامله به فروشنده منتقل می‌شود. " .23نماد معامالتی "،شناسه‌ای است که برای هریک از اوراق بهادار به‌صورت منحصر به‌فرد در سامانة معامالت تعریف شده است .این شناسه می‌تواند به‌صورت حروف ،عدد و یا ترکیبی از هر دو باشد. " .24کد معامالتی "،شناسة "مشتری" جهت انجام معاملة اوراق بهادار در سامانة معامالت است .این شناسه به‌صورت حروف ،عدد ،و یا ترکیبی از هر دو می‌باشد. ".25کد معامالتی گروهی" شناسه‌ای است که برای ورود سفارشهای خرید و یا فروش گروهی برای هر شرکت کارگزاری در سامانة معامالت تعریف شده است .این شناسه به‌صورت حروف ،عدد ،و یا ترکیبی از هردو می‌باشد " .26سامانة معامالتی "،سیستم رایانه‌ای است که دریافت سفارش‌های خرید و فروش ،تطبیق سفارش‌ها و در نهایت انجام معامالت از طریق آن انجام می‌شود. " .27ایستگاه معامالتی "،پایانة معامالتی کارگزار است که با سامانة معامالتی بورس در ارتباط می‌باشد .هر "ایستگاه معامالتی" با کدی مشخص می‌شود که به آن "کد ایستگاه معامالتی" گویند .ایستگاه‌های معامالتی هر کارگزار با کدهای جداگانه تعریف می‌شود. " .28معاملة بلوک "،معامالتی است که در آن قواعد مربوط به محدودیت حجمی و محدودیت قیمتی رعایت نمی‌شود. " .29معاملة ترجیحی "،انتقال سهام شرکت‌های دولتی به کارکنان واحدها به‌منظور اجرای برنامه‌های خصوصی‌سازی است که به نرخ معینی انجام می‌شود. " .30معامالت اشخاص خارجی "،خریدوفروش اوراق بهادار اشخاص خارجی است که حسب مورد ،پس از اخذ مجوز از مراجع ذی‌ربط ،اقدام به معاملة اوراق بهادار می‌‌کنند. " .31معامالت دوطرفه "،معامالتی است که کارگزار هم‌زمان نقش کارگزار خریدار و فروشنده را برعهده دارد. " .32معامالت خوشه‌ای "،خرید یا فروش مجموعه‌ای از اوراق بهادار است که به‌طور یک‌جا معامله می‌‌شود. " .33معامالت چرخشی "،معامالتی است که با تکمیل چرخة آن ظرف یک جلسة معامالتی ،وضعیت مالکیت طرفین معامله تغییری نمی‌کند. " .34معامالت مشروط "،معامالتی است که برای انجام و یا نحوة تسویة آن، شرایطی برابر مقررات "بورس"تعیین شده باشد. " .35معامالت با اقربا "،خریدوفروش اوراق بهادار با همسر و اقربای درجة یک (طبقة اول نسبی طبق تعریف قانون مدنی) است. " . 36معامالت اعتباری "،معامالتی است که درصدی از ثمن معامله از طریق بانک و یا مؤسسة مالی یا اعتباری تأمین مالی شده باشد. " .37معامالت تجدید ساختار "،انتقال اوراق بهادار از طرف شرکت مادر به شرکت‌های تابعه با هدف تجدید ساختار است. " .38معامالت عمده "،معامالتی است که تعداد سهام مورد معامله از درصد معینی از کل سهام آن شرکت ،یا حجم معامالت آن طی دورة معین ،و یا حجم معامالت کل بازار طی مدت معین ،بیشتر باشد. " .39خرید گروهی "،خرید اوراق بهادار توسط کارگزار با کد معین ،و تخصیص آن به مشتریان است. " .40فروش گروهی "،فروش اوراق بهادار تجمیع‌شدة تعدادی از مشتریان با کد معین کارگزار می‌باشد. " .41انتقال قهری "،انتقال اوراق بهاداری است که با فوت دارندة آن به وراث قانونی وی صورت می‌گیرد. " .42انتقال قانونی "،انتقال اوراق بهاداری است که به موجب قوانین خاص و یا با حکم دادگاه صالحه به شخص xدیگری صورت می‌گیرد. " .43شاخص "،نماگری است که تغییرات قیمت یا بازدة یک یا مجموعه‌ای از اوراق بهادار را طی دورة زمانی مشخص xنشان می‌دهد. " .44پذیرش مضاعف "،پذیرش اوراق بهاداری است که عالوه بر "بورس"در بورس دیگری نیز پذیرفته شده باشد. " .45بازارگردان "،کارگزار/معامله گری است که با اخذمجوز الزم با تعهدبه افزایش نقدشوندگی وتنظیم عرضه وتقاضای اوراق بهادارمعین وتحدید دامنه نوسان قیمت آن،به دادوستدآن اوراق می پردازد. " .46عرضة اولیه "،منظور نخستین عرضة اوراق بهادار شرکت ،پس از پذیرش آن در بورس است. " .47کارگزار معرف "،کارگزاری که در پذیرش اوراق بهادار نقش مشاور و کارشناس را برای عرضة اولیه برعهده داشته باشد " .48کارگزار متعهد پذیره‌نویxسی "،کارگزاری است که در عرض ‌ة اولیة اوراق بهادار به بورس ،هماهنگی برای تأمین مالی خرید بخشی از اوراق را که به فروش نمی‌رسد ،به‌عمل آورده باشد. " .49حراج "،سازوکاری برای دادوستد اوراق بهادار برپایة انطباق سفارش‌های خریدوفروش مشتریان با درنظرگرفتن اولویت قیمت و زمان است. " .50جلسة رسمی معامالتی "،ساعاتی پیوسته از یک نشست کاری است که معامالت اوراق بهادار در این ساعات انجام می‌پذیرد" .بورس" می‌تواند در یک شبانه‌روز بیش از یک نشست رسمی معامالتی داشته باشد. ماده 22 ماده ساعت و روزهای انجام معاملة انواع اوراق بهادار در بورس ،به استثناى روزهاى تعطیل رسمی توسط هیئت‌مدیره"بورس" تعیین و اعالم می‌شود. تبصره: تبصره: تغییرات ساعت و روزهای انجام معامله حداقل 15روز قبل از انجام بایستی به اطالع عموم برسد. ماده 33 ماده معامالت بورس ،مگر در مواردی که در این آیین‌نامه آمده است ،به طریقة حراج انجام می‌شود .کارگزاران پیشنهادهاى خریدوفروش خود را با توجه به سفارش‌های خریداران و فروشندگان ،تعداد اوراق بهادار و قیمت آن‌ها را در سامانة معامالتی وارد خواهند نمود. ماده 44 ماده معامالت بورس با رعایت اولویت قیمت و زمان ورود سفارش به سامانة معامالتی انجام می‌‌شود .جزییات نحوة‌ انجام معامالت در "دستورالعمل نحوة انجام معامالت"خواهد آمد. ماده 55 ماده حدود و شیوة عملیات کارگزاران در خریدوفروش اوراق بهادار تابع "دستورالعمل نحوة انجام معامالت" خواهد بود. ماده 66 ماده هیئت‌مدیرة "بورس" می‌تواند در مواردى که نوسان غیرعادی در قیمت پیشنهادى یا معامالتی اوراق بهادار در هر جلسه مشاهده کند ،از انجام معامله جلوگری نماید. چگونگی انجام کار در دستورالعمل "توقف معامالت" خواهدآمد.هیئت مدیرة بورس میتواند اختیارات موضوع این ماده را به مدیرعامل تفویض نماید. تبصره: تبصره: در صورتى که کارگزار خری%دار یا فروشنده نسبت به تصمیم جلوگیر%ى از انجام معامله بر%اساس ای%ن ماده معترض باشد %،باید اعتراض خود را با ذکر %دالیل ،براى رسیدگى و تعیین تکلیف ،به سازمان تسلیم %نماید .رسیدگى به این اعتراض ظرف 48ساعت ،به عمل می‌آید. ماده 77 ماده شرایط و چگونگی عرضة اولیة اوراق بهادار تابع دستورالعمل "عرضة اولیة‌ اوراق بهادار" خواهد بود. ماده 88 ماده انواع معامالت اوراق بهادار ،شرایط معامله ،میزان اطالعاتی که در زمان معامله می‌‌باید انتشار یابد ،مراحل انجام سفارش خریدوفروش ،و سایر شرایط انجام معامله در "دستورالعمل نحوة انجام معامالت" خواهد آمد .تسویة وجوه و پایاپای اوراق بهادار و شرایط تسویة خارج از اتاق پایاپای،برطبق"دستورالعمل سپرده‌گذاری تسویه ،و پایاپای" انجام خواهد شد. ماده 99 ماده معامالت بورس باید در شرایط رقابتی و همواره به صورت حراج انجام شود .در صورتی که انجام معامله‌ای به صورت حراج ممکن نباشد ،این معامالت با مصوبة شورای بورس خارج از جلسة رسمی معامالت قابل انجام است. 10 ماده 10 ماده در مواردى که کارگزارى برای اوراق بهادار خاصی به‌عنوان "کارگزار معرف" یا "کارگزار متعهد پذیره‌نویسی "،عمل کند ،برطبق دستورالعمل "عرضة‌ اولیة اوراق بهادار" حق‌تقدمى براى وى در نظر گرفته می‌‌شود. 11 ماده 11 ماده وجوه مربوط به سهام معامله‌شده در بورس همراه با وکالتنامة فروش سهام و اصل سهام باید حداکثر تا 72ساعت از تاریخ معامله بین کارگزاران خریدار و فروشنده ردوبدل گردد .کارگزار فروشنده ،موظف است تشریفات مربوط به انتقال سهام معامله‌شده را ظرف 72ساعت (سه جلسة معامالتی) از تاریخ معامله انجام داده و سهام را تحویل خریدار نماید .در صورتى‌که علل یا توافقى دیگر در مورد تحویل بعد از مهلتهاى تعیین‌شده ،وجود داشته باشد ،مراتب باید حداکثر تا پایان نشست رسمی معامالتی مربوط کتباً به اطالع مدیرعامل "بورس" برسد. در هر صورت ،معاملة انجام‌شده ،قطعى به شمار می‌‌رود .ساعات تسویه ویا مدت‌زمان مربوط به انتقال سهام ،براساس "دستورالعمل سپرده‌گذاری ،تسویه وپایاپای" انجام خواهد شد 12 ماده 12 ماده وجوه مربوط به معاملههاى اوراق مشارکت باید حداکثر ظرف 24ساعت از تاریخ معامله ،واریز شود .در صورتى‌که وجوه اوراق مشارکت پس از24ساعت پرداخت نشودکارگزار فروشنده می‌تواند درخواست ابطال معامله یا اخذ جریمة هر روزى که وجه دیرتر پرداخته می‌‌شود ،اقدام نماید .در هر صورت، کارگزار خریدار نمی‌‌تواند تقاضای ابطال معاملة انجام ‌شده رانمایدوموظف به پرداخت خسارت به کارگزار فروشنده ،است .جزییات پایاپای و تسویة اوراق مشارکت براساس مفاد "دستورالعمل سپرده‌گذاری ‌،تسویه ،و پایاپای" خواهد بود. 13 ماده 13 ماده نحوة تکمیل اسناد مربوط به معامالت و تحویل آن‌ها به "بورس" و نیز نحوة تسویة وجه طبق دو دستورالعمل "نحوة انجام معامالت" و "سپرده‌گذاری ،تسویه وپایاپای"انجام می‌شود. 14 ماده 14 ماده دستورهای خرید یا فروش اوراق مشارکت بانک مرکزی و دولت بدون توجه به محدودیت‌های مقرر در آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های بورس در "بورس" قابل معامله خواهد بود. 15 ماده 15 ماده انجام معامالت قهری ،قانونی ،اشخاص خارجی ،گروهی، خوشه‌ای ،مشروط ،با اقربا ،اعتباری ،تجدید ساختار وترجیحی طبق دستورالعمل‌های "نحوة انجام معامالت" و "سپرده‌گذاری ،تسویه ،و پایاپای" انجام خواهد شد. 16 ماده 16 ماده کارگزاران موظف‌اند از انجام معامالت چرخشی اجتناب کنند ،و در صورتی‌که سهواً این‌ نوع معامالت را انجام داده، و بعداً به ماهیت معامله پی بردند ،مراتب را بالفاصله به مدیرعامل "بورس" اطالع دهند .جزییات مربوطه در "دستورالعمل نحوة انجام‌ معامالت"خواهد آمد. 17 ماده 17 ماده در مواقعى که اعالم خرید کارگزاران یا قطعیت معامله مورد تردید باشد ،رأى مدیرعامل بورس یا نمایندة وی قطعى والزم‌االتباع می‌باشد. 18 ماده 18 ماده معامالت عمده براساس "دستورالعمل معامالت عمده" انجام می‌‌شود. 19 ماده 19 ماده نحوه و چگونگی وثیقه‌گذاری اوراق بهادار بر طبق "دستورالعمل توثیق اوراق بهادار" انجام می‌‌شود. 20 ماده 20 ماده "بورس" موظف به رعایت قوانین پولی‌وبانکی ،مصوبات بانک مرکزی و شورای پول‌واعتبار در مورد "معامالت اعتباری" و ابالغ این مصوبات ومصوبات"شورا" "سازمان " و هیئت‌مدیرة بورس به کارگزاران است. 21 ماده 21 ماده پذیرش اشتباهات سهوی کارگزاران درمورد معامالت تاحدی مجاز است که در دستورالعمل "توقف معامالت" تعیین شده است. 22 ماده 22 ماده کارگزاران موظف‌اند ضمن رعایت سفارش مشتریان از فر ‌م هایی برای پذیرش سفارش‌های خرید و xفروش مشتریان استفاده کنند که از طرف "بورس" طراحی شده است. تبصره: تبصره: سفارشی که به‌صورت غیرحضوری از طریق تلفن ،فاکس ،و یا به‌شکل الکترونیک به کارگزار داده می‌‌شود ،باید به‌نحوی انجام شودکه دردستورالعمل "نحوة انجام معامالت" تصریح شده است. 23 ماده 23 ماده نحوة ادامة معامالت ناتمام اوراق بهادار در نشست معامالتی بعدی ،بر طبق "دستورالعمل نحوة انجام معامالت" انجام می‌‌شود. 24 ماده 24 ماده بازکردن و بستن نمادهای معامالتی و صدور مجوز توقف نماد براساس ” دستورالعمل توقف نمادها" انجام خواهد شد. 25 ماده 25 ماده "بورس" موظف است اطالعات الزم از جمله قیمت‌ آغازین و پایانی ،شاخص و میزان سهم شناور آزاد را برای تحلیل بازار و انجام معامالت عادالنه و مبتنی بر عرضه‌وتقاضا به نحو مقتضی در اختیار بازار قرار دهد. 26 ماده 26 ماده نحوة انجام معامالت اوراق بهادار مختلف از جمله سهام ، حق‌تقدم سهام ،اوراق مشارکت ،سبد سهام ،و هر نوع اوراق بهاداری که در بورس پذیرش می شوند ،بر اساس "دستورالعمل نحوة انجام معامالت"خواهد بود. 27 ماده 27 ماده میزان کارمزد دریافتى کارگزاران از هر طرف معامله به شرح زیر محاسبه می‌گردد: در معامالت سهام هر یک از طرفین معامله کارمزدى از قرار 4در هزار مبلغ معامله به کارگزارى که معامله را از طرف آنها انجام داده پرداخت خواهد کرد .در معامالت اوراق مشارکت هر یک از طرفین کارمزدى از قرار 0.75در هزار مبلغ معامله به کارگزار مربوط پرداخت خواهد کرد. تبصره: تبصره: حداقل کارمزد معامالت 15.000ریال است .حداکثر کارمزد کارگزاران دریکمعامله100میلیون‌ریال است.درمعامالت اوراق مشارکت حداقل مبلغ کارمزدکارگزاران000ر20ریال وحداکثر آن 30میلیون ریال است. 28 ماده 28 ماده به‌منظور انجام پروژههاى گسترش بورس به میزان 3/0درصد از ارزش معاملة سهام که 15/0درصد آن را خریدار و 15/0درصد آن را فروشنده پرداخت می‌‌کند ،توسط سازمان وصول و مستقیماً به حساب بانکى خاصى به نام سازمان کارگزاران بورس واریز می‌شود .این وجوه منحصراً با تصویب شوراى بورس به مصرف طرحها و پروژههاى توسعة بورس خواهد رسید .هرگونه دخل‌ وتصرف در موجودى حساب بانکى مذکور توسط سازمان ،بدون تصویب شوراى بورس ممنوع می‌باشد .درصد یادشده از معامالت اوراق مشارکت دریافت نخواهد شد. درمورد سایر ابزارهای موردمعامله در بورس ،درهر مورد موضوع در آیین‌نامة اوراق بهادار یادشده خواهد آمد. 29 ماده 29 ماده کارگزاران مکلف‌اند دفاتر سفارش‌های دریافتی خود را مطابق دستورالعمل‌های مربوطه ثبت و از فرمهایى که سازمان مقرر می‌‌دارد استفاده کنند .مسؤولیت حفظ فرم‌ های سفارش مکتوب و الکترونیک و اطمینان از صحت سفارش‌های انجام ‌شده با کارگزاران است. 30 ماده 30 ماده کارگزاران مکلف‌اند تمام وجوهى را که از مشتریان خود براى انجام معامله دریافت می‌دارند ،در پایان هر روز در حساب جارى مخصوصى که نزد یکى از بانک‌ها و تحت عنوان "حساب جارى معامالتی کارگزارى" به نام خود باز می‌کنند ،منظور نمایند .در برگة مخصوصى که سازمان براى منظورنمودن وجه تهیه می‌کند ،باید ذکر شود که وجوه مزبور بابت فروش یا خرید چه تعداد سهام یا اوراق مشارکت متعلق به فروشنده یا خریدار می‌باشد .کارگزاران مجاز نیستند به هیچ‌وجه وجوه مشتری را برای مدتی خارج از زمان تعیین‌شده در دستورالعمل نزد خود نگاه دارند ،و یا هرگز از محل وجوه آن‌ها ،برای سایر مشتریان و یا کارگزاری خود ،معامله‌ای انجام دهند .جزییات امر در آیین‌نامة "نحوة نگهداری وجوه مشتریان" خواهد آمد. 31 ماده 31 ماده کارگزاران و نمایندگان آن‌ها که در امور مربوط به خریدوفروش سهام فعالیت دارند میتوانند تا میزان نصاب‌های مندرج در زیر براى خود و افراد تحت تکفل خود ،سهام به قیمت تابلو خریدارىنمایند: الف) اعضای حقیقی و نمایندگان اشخاص حقوقی عضو هیئت‌مدیره و مدیرعامل و کارکنان شرکت‌های کارگزاری جمع ًا تا سقف 250میلیون‌ریال (به قیمت خرید). ب) شرکت‌های کارگزاری تا سقف صددرصد سرمایة ثبت و پرداخت‌شده و یا هفتاد درصد ارزش ویژة حقوق صاحبان سهام شرکت کارگزاری هرکدام که کمتر باشد. 32 ماده 32 ماده درمورد انتقال سهام به مدیران و کارکنان واحدها ،انتقال براساس مصوبة " انتقال سهام به کارکنان شرکت ‌های پذیرفته‌ شده در بورس” انجام خواهد شد. 33 ماده 33 ماده تسویة‌ معامالت در خارج از اتاق پایاپای و سیستم تسویة بورس فقط محدود به مواردی است که در ” دستورالعمل سپرده‌گذاری ،تسویه ،و پایاپای" می‌‌آید. 34 ماده 34 ماده کارگزاران موظف‌اند مفاد این آییننامه را رعایت و اجرا نمایند .درصورت عدم رعایت آن مشمول مقررات پیش‌بینی شدة مربوطه خواهند شد. 35 ماده 35 ماده دستورالعمل‌های اجرایی این آیین‌نامه پس از تصویب هیئت‌مدیرة "سازمان " و ابالغ آن معتبر و الزم‌االجراست. الحاقیه%ه::% الحاقی با انجام برخی از معامالت درخارج ازوقت قانونی به شرح ذیل موافقت می نماید(:مصوبه 30/6/83شورای بورس ) -1سهامی که به موجب قرادادهای منعقده مابین ارگانهای دولتی (مانند سازمان صنایع ملی ایران) و اشخاص حقوقی و حق%یقی که بنابر رای حکم تعیین شده توسط ریاست جمهوری یا هیئت وزیران و تنفیذ ریاست جمهوری می‌باید انتقال یابد ،به قیمت توافق شده انجام شود. -2سهامی که به موجب مقررات قانونی به منظور تأدیه دیون دولت به سازمان تامین اجتماعی ،سازمان بازنشستگی و غیره منتقل می‌شود ،به قیمت تعیین شده یا قیمت تابلوی بورس انتقال یابد. -3سهامی که به سرمایه‌گذاری مربوط است که به تصویب سازمان سرمایه‌گذاری خارجی رسیده است و از طریق آن مصوبه سهامداران خارجی اجازه یافته‌اند به قیمت تعیین شده در مصوبه آن سازمان سهام را خریداری نمایند.