صفحه 1:
آزمایشگاه شیمی آلی.1)
ری )اج )مرن
مؤلف: طيبه يرتوى
تهیه كنندة دكتر؛عليرضا بنايئ
کاتشگامپیام نوار SIGS pe
دانشتگاه آززاد اسلامي واخد فیزو با
صفحه 2:
عناوين آزما يشهاى مطرح شده :
تعيين نقطه ذوب
تقطییر ساده و جزء به جزء
ی
نوبلور كردن
كروما توكرافى
رك
آبكيرى الا در اول
لك
5 5 > 2 25 د 5ك كن
صفحه 3:
ل
٠ بيش زمينه و تئورى
05
٠ تكنيك هاى اندازه كيرى و ابزار
۰ محدوده نقطه ذوب
۰ محدوده نقطه ذوب مواد شناخته شده مخلوط
و مجهول
صفحه 4:
نقطه ذوب
۱
۰ دمایی است که در آن بین کریستالهای منظم و جامد و حالت قرار گرفتن
شانسی در مایع تعادل وجود دارد.
۶ محدوده نقطه ذوب
ا ا Minny Orpen 1
تشكيل ميشود.
٠ نقطه دوم ( دماى بالا) دمايى است كه كل توده جامد به مايه شفاف تبديل
ميشود.
| 00
.. شناسايى مواد
اثبات خلوص ماده
صفحه 5:
نوت
0966© 909
1۳ NCreR DOr SEM Cre ves TE)
8
keer Man ا ا ال ا ا ال كك
AS er See Tent Toe STs Bact)
صفحه 6:
تعیین نقطه ذوب برای
ees و و
Poe |
Ske 06
ب. مخلوطی از یک ترکیب ناشناخته و شناخته شده
Ser ic) سس
erry 9
لوله مویین
و دستگاه نقطه ذوب
صفحه 7:
آوردن:
۱ Cm Rare iat in Cerce Oc g
ONE ET a Seco. is
٠" آوردن ماده ناشناخته از اتاق تهيه
(توجه :شماره ترکیب ناشناخته رادر دفتر یادداشت بنویسید)
eye SS a) ۱
۰ با سر پهن اسپاتول نمونه را بصورت پودر در آورید
قسمت باز لوله مویین را وارد نمونه کنید(0-0 میلی متر از نمونه)
از طرف بسته لوله مويين آنرا داخل يك لوله شيشه اى بياندازيد تا نمونه در
Troe ten no wie Bo ل ل 2
صفحه 8:
صفحه 9:
صفحه 10:
Ik ay ل
53
98
0 ل en Ey
افزايش دماى دستكاه را به كونه اى تنظيم كنيد كه ©-© درجه در
دقيقه بالا برود.
تعيين نقطه ذوب تقريبى
ار ۱۳
۳9
ون ۳
Feo eS ۷ سا ee en ee Oa
صفحه 11:
». دو ماده معلوم
col diya 0
۳
i EdD ار
ه. از روی جدول نزدیک ترین نقطه ذوب به نقطه ذوب نمونه را بدست
میآوریم.
oe) ورس
». رنج نقطه ذوب مخلوط شناخته شده / ناشناخته را تعیین میکنیم.
بو اگر اختلاف نقطه ذوب مخلوط و ترکیب ناشناخته بیش از چند درجه
Pec ev varcd BY ker Les Eire etp pce eee)
۱5 eer eS CPR ROPE ON KIN MU DER Pee PORN RCT a
صفحه 12:
7 ۳
0 نام آیوپاک ترکیب ناشناخته را مشخص میکنیم.
©0. فرمول مولكولى آنرا تعيين ميكنيم.
صفحه 13:
۶4 ی ey
0 0
رو ا رامين
متفاوت با استفاده از كنترول حرارتى از هم جدا میشوند.بخاراتی که در اثر
حرارت مناسب ايجاد ميشوند توسط يك مبرد جمع آورى شده و نسبت به
لوط باه عل قر دمن
ناليد call) pate سای مه کر ار طرت در در splat Pry
ميشود و در بار دوم با قرار دادن ستون تقطير جزء به جزء با روش اول
صفحه 14:
آماده سازی دستگاه تقطیر ساده "4
© singstend
@ labjack
@ Coming hotplate/stimer
@ Themowal beating unit
© 25-mL RB flask with stining bar
© mea dam
© three way adapter (distillation head)
@® ‘cooking’ thamomster probe
@ plastic Keck clips (2)
© water cooled condenser
@ vacuum take-off adapter
۱۳۰
صفحه 15:
صفحه 16:
© عمط way adapter (distillation head)
@® “cooking thamometer probe
@ plastic Keck clips (2)
© water cooled condenser
@ vacuum take off adapter
© sample via (collector)
ونام
دس
pater
صفحه 17:
7 ۱ 7
* در حالت ایده ال بطور موثری مایعات را بر اساس افزایش نقطه جوش از هم جدا میکند.
* در حقيقت در اغلب موارد جدا سازى ناقص است( هم يوشانى دارد) مخصوصا در مواردى كه نقطه جوش.
SPOTS ge te eh pe a Pc 1۱
* نوعا انتظار داریم که برای اجرای یک تقطیر خوب تغییرات رنج نقطه جوش بین 5-2 درجه باشد
7
ee) ۱[ مورد استفاده
Fee 5 تمیز کردن اولیه
تقطیر چزء به جزء بیش از 10 درجه جدا سازی بهتر
صفحه 18:
و 1
با تقطیر میگردد
phe
3 کنترول دما -
صفحه 19:
ِ |
SS
9 somes
es
~ ۲
1
صفحه 20:
0 ey reed
ee oon
diss) میت اد رش
۱ ee eae
CSIC oad
[۱ hn eae ae
0 en nee ES
صفحه 21:
صفحه 22:
TIP ار Ee
صفحه 23:
[9
۲
Distill.xls
صفحه 24:
distillation cowshort-path distilling unimicrodistillation unit
صفحه 25:
۱
بهم زن باعث پخش مناسب حرارت
ومیشود و دما مستقیما با دماسنج
اندازه گیری میشود
صفحه 26:
3
اد ار در ۱
استخراج داروهای ضد درد
استخراج يكى از تكنيك هاى جدا سازى ميباشد كه در آن تركيباتى با
حلاليت هاى متفاوت با استفاده از
رس سار اس را ان را
اغلب در واکنشهای اسید باز قابل برگشت
لس
صفحه 27:
دو مايع غير قابل امتزاج با دانسيته هاى متفاوت
"و اندكس انعكاسى متفاوت
25 geome PPA I cere Os Ron ee
ee الل ا
صفحه 28:
7
غير قابل اختلات ------> غير قابل حل( مانند آب وروغن)
مایعات غیر قابل اختلات مایعاتی هستند که حلالیت / قطبیت متفاوت دارند
Cot FORE ence SSeS ا PTY
Cee
Te rt eae Re SC rene See Reade
باشد
ey
آب ور وغن
اتهيه سلاد 3 سركه و روغن
استخراج اتر 3 آب واتر
در استخراج ار مخلوط آب و الكل نميتوان استفاده كردا جرا؟
صفحه 29:
صفحه 30:
۳۹
طبقه بندی اسید وبز ها بر اساس گروه عاملی
Ee) ۰۵ ۱۱ ۱6 9 اكت هس
Pu he (Gy sas een) RCO;H— RCO) Na* 8 69 107 ان
۱ ACH 9 2 BN 0) I) ArOH— ArO Nat
2 5 لعي ل ENN el
ak ee sc) ] اعسعججقا وسنطنام< . 190 256 017191344 10ت
صفحه 31:
گردش کاری دیاگرام استخراج اسید وباز RCO,H/ ArOH/ RNH, / RH
dissolved in diethyl ether ie OL ری اما
استخراج با
5% NaHCO,
aa
Aqueous Phase #1 Organic Phase #1 7
RCO,Na dissolved AxOH/ RNH, / RH سر
dissolved in EO
extract with
5% NaOH
Organic Phase #2
RNH, / RH
dissolved in EO
‘with
5% HCI
Aqueous Phase #8 و Phase #8
dissolved RNH,Cl RH dissolved in Et,0
make basic chy, filter &
with NaOH concentrate
RNH, RH
صفحه 32:
Caffeine
“~~ 8 |
for or ae
a,
ACE (phenol) ASP (carboxylic acid) CAF (amine)
[weak organic acid] [strong organic acid] [organic base]
extract extract extract
‘with with ‘with
‘aqueous aqueous aqueous
NaOH NaHCO, HCl
or 0 a ae
carboxylate salt ammonium diloride salt
7 water soluble polar, water soluble polar, water soluble
صفحه 33:
ACE/ ASP/CAF
مهار chloride
|
تفجو
filter
solid ماس وود "~ soution # (epertoy fuel)
acetaminophen. |ASP/ CAFin cc,
۳
Warne,
نود 3<
solution gg = ۳ ‘solution #8
doer ern} og ph تعسو
رم | ate Stele
ay it 5-5
ابوه 2
filter with glass filter ppt.
مس
|
concentrate by
مت
solid #2
caffeine
صفحه 34:
استفاده از عوامل خشک کننده
2۳ coord.
sphere
1* coord.
sphere
|
۱ 90 -
mes تن
Hydrated
‘solution #2
(organic phase)
CAF dissolved
inCH,Cl,
Jower layer in the
separatory fuel
ensty of CHA)
=1.25 gil.
dy with
anh, MgSO,
filter with glass
fitted funnel
‘concentrate by
removing solvent
صفحه 35:
صفحه 36:
ا ا ا
۷ 7
تو ور کردن یکی از تکنیگ های حالس مبازی اسب
اك ماده جامد ناخالص در حداقل مقدار حلال داغ حل ميشود
ل ل |
صفحه 37:
1. خصوصیات حلال <- برهمکنش مده حل شونده احلال
” مشابه در مشابه حل ميشود"( از روى قطبيت)
Sade cel ا ا ا 300
2. حجم حلال- مقدار ماده حل شونده در مقابل حجم حلال
3 دمای حلال- حلالیت با افزایش دما افزایش میابد.
ی میدهد اما مقدار حلالیت رانه)
بهم زدن سرعت حل شدن را افزاب
صفحه 38:
۳
سرا رام زر با
ساختمان )|
00 hexane CH,(CH.):CH: مسد
1 carbon tetrachloride 99
23 toluene لین
29 diethyl ether (CH,CH,),0
30 عمعمعط eis
34 Heal lesen)
42 eee
43 ethyl acetate (es .O0;@ 500 st
9:9 ماما 43
52 ethanol CH,CH,OH
9۳ عدماءمع 54
الحم داق acetonitrile 82
62 acetic acid 9:99
os dimethylformamide (DMF) (CH:),NCH=O
65 dimethyl sulfoxide (DMSO) (CH;),S=O
01 ال 66
9.0 وتا HO nn
صفحه 39:
مهمترين حلال روى كره زمين 00
4ب(
.اما نه در آزمایشکاهها ی آلی |
۳
صفحه 40:
از تصورات خود استفاده كنيد! 3 4
ا ا زر
تورات در سطح مولكولى جه اتفقاتى ميافتد.
* حلال اجازه حل شدن به مولكول و حركت آزاد در داخل محلول را ميدهد.
* كربن رنك بر مولكولهاى سنكين را جذب ميكند (ناخالصى هاى رنكى).
ae ا ا ee
؟ نقطه ذوب ميشوند.
صفحه 41:
صفحه 42:
صفحه 43:
Vn." ردیل احلی ررحت زرد Bb yes
00 Teer a
Rees Ie Fo ne Caner np Cpe ا ا ا
0 fener sen NONE DSM Sey NENT Ce sy
مراجع مورد استفاده (كتابخانه شيمى) .3
Aldrich Catalog (2000-01)
CRC Handbook (81st Ed.)
Merck Index (Version 12.2)
صفحه 44:
صفحه 45:
3
Pee Tes Fe rakes
کروماتوگرافی روشی برای جداسزی : نیس ترکیبات
از يك مخلوط ييجيده است
صفحه 46:
0017
lola كروماتوكرافى ا
Bap sy Im a Feta Cake a
CE Ges ce memaEeL ل
0 uMed
۱ 85 ٠
ام رفظ 1۳ بزلاان rae uel
0 ”
Cees z6e ال
ihe acon ۳
/
صفحه 47:
و
چی هست؟
۳
ررق
حرکت نمونه
2
4ه مناممه 6
کرومات وگرافی
فاز متحرك
باعث حرکت در فاز ثابت
جامدات ریز که سم
كك
7
مانع حرکت!
سيال (مايع يا كاز)
اجا سكم سر
روى حركت نمونه تاثير
00000
دق
صفحه 48:
7
silica gel - silicon dioxide (SiO,),
کروماتوگرافی لایه نازک
1 تس دی
0
1
os OS OH 0
گروههای هیدروکسی روی 1
ho 01111110011112
5 we 0- 9-01
1 ۳
الت 9
صفحه 49:
5
۱ Coens
۱ ah POE PUN eo e oe KOM Fe .اعمال نمونه ۱
1 553200
مشاهده لکه معمولازیر المپ ی وهی لسکه ها مشاهده میشود .3
[۱ en 5350596
7۷
صفحه 50:
لحان نر رط air 4
الف- با مداد خط نازکی
Le رسم کنید.
es
So eve a0)
Set Lear
as یل
و نمونه گذاری استفاده کنید.
"خط شروع “
1
7
عم عفا ee #5 #5
صفحه 51:
الق د سقحة 11:0 را قر دلغل تلرق
تس
سا منت OF
محلول در بليت بالا ميرود.
ج- وقتی حلال به بالای صفحه رسید.
آثرا خارج كنيد.
01000
تراكيد ازروى ننه لوليه در طول
سیلیکاژل کشیده ميشود.
ل گسترش دهنده
eee)
صفحه 52:
مساهده لکه )1/1 ,۹
0
flere | Aste.
جديا تكله کردن به لکه ها زیر لامپ
0
Recent
صفحه 53:
Vie ال
0000 eee)
ا
ب- از لکه رفرانس برای تشخیص
ترکیبات استفاده کنید.
0
RSC
۱
CAF
Cee eee Cae cs
OV CO ا
ced 5
صفحه 54:
شيمى آلى
آناليز كيفى تركيبات آلى:
مشخص کردن ساختمان دو ترکیب ناشناخته
دو # هفته
1. درصد تركيبات و فرمول مولكولى
2. تعيين وزن اكى والانى
3. تفسير طيف +111110/1
صفحه 55:
7
هئ 1 3
مَابعات تاشناخته
1 در سد سسوختن - تعيين فرمول مولكولى
[مطو 12.011 / © مو
= xmol}s C
% H/ 1.0079 g/mol = ymol Cy
% atom / atomic wt. = zmotes
توجه: هر فرمول یا معادله ای ممکن نیست!
2. آنالیز بروتون ۱۷1113 -اجزاء را کنار هم قرار دهید.
جامدات ناشناخته
mw | | ین ای
3. تعیین وزن اکی والانی اگر ناشاخته اسید باشد
صفحه 56:
داده های درصد سوختن &
تعيين فرمول مولكولى
0 Fr goes wn RITS FIT)
تعیین در صد اکسیژن از کسر درصد کل (100 - 0 9۵ < 0157612 0821]) حا
۲09 AOS ale aneyre ا ee ieersreer
SO Te See ea eal one eS aa
5 سسوم ee
ا
ند 2 0
57.8 %€12.011
3.6%H 1.0079
38.6%015.9994 =
صفحه 57:
ey ها تس وک وک هايا فورها)
4tuy i6 ۶ ۳۹۵۹ 2۳ لق الم يم بي oe ره
EQ 0.100 N ۵۵۲۷۴ 1728 ۵ 10622211
y 0G IBIK 1 ۳ 5 ]رید IY Visi f ۵00 :
3۱۳2۹۲ (6 (mg)
46. 0 6- ناشاخته 106 50 سس
100-250 g/mol Sia) a eevee)
a ۳ 0.100 M بو
-E=—2.0-5.0 mL 0.1 mmol/mL)
ny 16 حت - 6) بن x UMS وک زب
DiAGIABEG We =M.W.} ول لنوت
صفحه 58:
7
آزمایشگاه مبان ی آلی
۱
oe a ee 1 یک
صفحه 59:
2
صفحه 60:
صفحه 61:
ار و ار
SOOO
IN IN IN |
Oo ميخت ©
-H,0
‘Possible S.M,|
CHO
MW =114.19
|Possible Products
CH, MW =96.17
صفحه 62:
۱ Ae eee sae peer ay
صفحه 63:
ترتیب پایداری نسبی آلکن ها
صفحه 64:
جانشینی الکتروفیل یآروماتیکی ۰ #
۱۹
3۳30۹ i
paren,
Bees 5
Pov
م حدواسط کریوکاتیون
ا ال :
صفحه 65:
ye ence ا
CONSE Oy cad A eo
۹-7 1 ۲ ۷ rarer
۱۳۹ (مم ل مسائصماص) *26 شا 6 رو 0
2191© ي0كية]/ي110 NO" (nitroniumion) اتيم (nitroberzene)
ا ۱ یی ArSO3H (bervenesulfonic acid)
4. 50 ۹/۹ ا ۱۰۹ serO)
۰ wore ۰ 5
5.FCqt@p@0 RC(=O)X/LA ا
0 (RCO,)O/LA 7 0
LA =198 j Tou زو
FC =Fiedel-Crafts
صفحه 66:
methoxy chm
3 Ss
|
2 a
انیم وطلجدد انز
0
0
000 1140 1(
vs Pe me ae
جانشینی الکتروفیلی آروماتیکی: برسی فعالیت تسبی
‘Cy
000
0.001
0.001
F, amino
]| |
5 9
تست aniline
كاه نا لايم
ray 4300۷ 2 UAL
Cities Ns 0093 3
3 9۹ 0108 108.15
135.17
acetanilide CsEsNHCOCHs __ 0.135
Lg ا ا ات
صفحه 67:
Br
ea ae -NH, -OCH,, -NHCOCH;
F ی x=1,2,0r3
اف 111 ادا رن 90۱۰۰۱۳۵ راز ۲۶ ,رفک Sa)
۱۵ Terie rene Aniline
2-Bromo 99 oh 32
۳ 168 a3: 66
2,4-Dibromo 145 63 80
۳۰20۵ 209 13 88
2,4,6-Tribromo yx) 57 122
صفحه 68:
*
r Non bneTcy ساختمانهای زمنانسي
a بط C
اس و سوق
جهت گیری ارتو و پارا(فعال کننده ها)
8
Ne
1 1 ات ری
كروههاى آمينو حلقه را براى حمله ی م كروه آمينو الكتروفيل را به
الكتروفيل آماده ميكند. 6 ارتو و بارأ هدايت ميكند.
ا ا
۹"
صفحه 69:
las
خاموشكردزبا و0 212115
ne tC nae 8 ل ل ل ل
0 | ia
#وصممه لقم (colores)
060 0 م ae: aS: a oS
44 0 on +6 #صمتعفه ء
2 electron gain
[reduction]
2 electron loss [oxidation]
|
صفحه 70:
و زوس 5
las
۱ للا ی c/AIL}
|) نا انيت ا
و تفت ملز هفقس
(ketone, aldehyde) 0-08
(salfonic, carboxylic) 4
Cr) ل
۱۳ 0
-NO, (erin)
تا
©
2 سر
8+
0 هة) [137
Net (amino)
-OH, -OR (hydroxy, alkoxy)
-NHC(-O)R (amido)
وله اوه) تس تیه
Sui [ (halo)
fede os 2)7)68)
®
0 8
هدن اکتون
صفحه 71:
ا
كم
اساختمانهاىر زونانسم Nitrobenzene
إثرات غير فعال كنددء م
گروه نیترو غیر فعال کننده حلقه
eerie 0[
11
«93
آزمایشگاه شیمی آلی 1
www.WebShimi.ir
مٶلف :طیبه پرتوی
تهیه کننده :دکتر علیرضا بنایی
دانشگاه پیام نور مرکز اردبیل
دانشگاه آزاد اسالمي واحد فيروزآباد
عناوین آزمایشهای مطرح شده :
.1
.2
.3
.4
.5
.6
.7
.8
تعیین نقطه ذوب
تقطییر ساده و جزء به جزء
استخراج
نوبلور کردن
کروماتوگرافی
آنالیز کیفی
آبگیری از سیکلوهگزانول
جانشینی الکتروفیلی آروماتیکی
نقطه ذوب
پیش زمینه و تئوری
استفاده ها
تکنیک های اندازه گیری و ابزار
محدوده نقطه ذوب
محدوده نقطه ذوب مواد شناخته شده مخلوط
و مجهول
نقطه ذوب
تئوری و زمینه
.a
.b
.c
نقطه ذوب
دمایی است که در آن تبدیل فاز بین جامد و مایع اطفاق می افتد.
دمایی است که در آن بین کریستالهای منظم و جامد و حالت قرار گرفتن
شانسی در مایع تعادل وجود دارد.
محدوده نقطه ذوب
اولین نقطه (دمای پایین ) دمایی است که اولین قطره مایع در بین کریستالها
تشکیل میشود.
نقطه دوم ( دمای باال) دمایی است که کل توده جامد به مایه شفاف تبدیل
میشود.
استفاده
.a
شناسایی مواد
.b
اثبات خلوص ماده
نقطه ذوب
نقطه ذوب خلوص ماده را از دو طریق نشان میدهد:
.1مواد خالص تر نقطه ذوب باالتری دارند.
.2محدوده ذوب مواد خالص باریک تر است.
mpB
mpB > mpA
id
u
Liq
Liquid A + B
+
lo id
mpA
S
Temperature
iq u
id
+L
{
So
lid
ذوب کامل
محدوده
اولین قطره مایع
Eutectic
0% A
Solid A + B
0% B
.3با افزایش ماده ناخالص Bنقطه ذوب کاهش مییابد.
.4نقطه اوتکتیک محدودیت حاللیت Bدر Aبنا براین کمترین نقطه ذوب مخلوط A/Bرا دارد
(توجه :دراوتکتیک نقطه ذوب تیز -محدوده ذوب نداریم).
نقطه ذوب
بخش تجربی
.1
.2
تعیین نقطه ذوب برای
.a
دو ترکیب شناخته شده
.b
مخلوطی از دو ترکیب شناخته شده
.c
یک ترکیب ناشناخته
.d
مخلوطی از یک ترکیب ناشناخته و شناخته شده
تشخیص ترکیب ناشناخته.
وسایل و ابزار
.1
لوله مویین
.2
دستگاه نقطه ذوب
نقطه ذوب
روش کار
.1
آوردن:
تهیه دستگاه تعیین نقطه ذوب از اتاق تجهیزات
انتخاب دو ترکیب با نقطه ذوب شناخته شده
آوردن ماده ناشناخته از اتاق تهیه
(توجه :شماره ترکیب ناشناخته رادر دفتر یادداشت بنویسید)
.2پرکردن لوله مویین
با سر پهن اسپاتول نمونه را بصورت پودر در آورید
قسمت باز لوله مویین را وارد نمونه کنید( 2-1میلی متر از نمونه)
از طرف بسته لوله مویین آنرا داخل یک لوله شیشه ای بیاندازید تا نمونه در
طرف بسته لوله مویین جمع شود .اگر الزم باشد این عمل را تکرار کنید.
نقطه ذوب
شکل دستگاههای مورد استفاده
نقطه ذوب
شکل 2
نقطه ذوب
.3
بدست آوردن محدوده نقطه ذوب
.a
لوله مویین را در دستگاه نقطه ذوب قرار دهید.
.b
افزایش دمای دستگاه را به گونه ای تنظیم کنید که 3-2درجه در
دقیقه باال برود.
.c
تعیین نقطه ذوب تقریبی
.d
اجازه دهید سرد شده و محتویات آن نیمه جامد شود.
.3
دستگاه نقطه ذوب را
.4
اجازه دهید دمای دستگاه 10درجه پایین بیاید.
نقطه ذوب
.4لوله مویین را بصورت زیر تهیه کنید:
.a
دو ماده معلوم
.b
نمونه ای مخلوط 1:1از دو ماده معلوم.
.c
نمونه ترکیب مجهولو
.5محدوده نقطه ذوب هر نمونه را تهیه کنید.
.6از روی جدول نزدیک ترین نقطه ذوب به نقطه ذوب نمونه را بدست
میآوریم.
مخلوط 1:1نمونه را درست میکنیم
.a
رنج نقطه ذوب مخلوط شناخته شده /ناشناخته را تعیین میکنیم.
.b
اگر اختالف نقطه ذوب مخلوط و ترکیب ناشناخته بیش از چند درجه
باشد مخلوط دیگری تهیه و نقطه ذوب آنرا تعیین میکنیم.
.c
این فرآیند را با مواد شناخته شده دیگر ادامه میدهیم تا اختالف به حداقل
نقطه ذوب
.10
مقادیر را با مراجع مقایسه میکنیم.
.11
نام آیوپاک ترکیب ناشناخته را مشخص میکنیم.
.12
فرمول مولکولی آنرا تعیین میکنیم.
آزمایشگاه مبانی شیمی آلی
تقطیر ساده و جزء به جزء
تقطیر یک تکنیک خالص سازی است که در آن ترکیباتی با نقطه جوش
متفاوت با استفاده از کنترول حرارتی از هم جدا میشوند.بخاراتی که در اثر
حرارت مناسب ایجاد میشوند توسط یک مبرد جمع آوری شده و نسبت به
.مخلوط اولیه خالص تر هستند
مخلوط متانول/آب برای مقایسه کارایی از طریق هر دو روش تقطیر
میشود و در بار دوم با قرار دادن ستون تقطیر جزء به جزء با روش اول
.مقایسه میشود
آماده سازی دستگاه تقطیر ساده
1 ringstand
2 lab jack
3 Corning hotplate/stirrer
8
4 Thermowell heating unit
5 25-mL RB flask with stirring bar
9
- -
10
7
6
-
6 metal clamp
7 three way adapter (distillation head)
9
8 "cooking" thermometer probe
5
H2O
4
9 plastic Keck clips (2)
11
3
10 water-cooled condenser
2
11 vacuum take-off adapter
1
12
12 sample vial (collector)
آماده سازی دستگاه تقطیر ساده
آماده سازی دستگاه تقطیر ساده
1 ringstand
2 lab jack
3 Corning hotplate/stirrer
4 Thermowell heating unit
7
5 25-mL RB flask with stirring bar
6 metal clamp
10
7 three way adapter (distillation head)
11
Cold
water
Plug
Thermowell
into Variac
8 "cooking" thermometer probe
9 plastic Keck clips (2)
10 water-cooled condenser
11 vacuum take-off adapter
12 sample vial (collector)
تقطیر ساده در مقابل تقطیر جزء به جزء
• در حالت ایده ال بطور موثری مایعات را بر اساس افزایش نقطه جوش از هم جدا میکند.
• در حقیقت در اغلب موارد جدا سازی ناقص است( هم پوشانی دارد) مخصوصا در مواردی که نقطه جوشI
مواد به هم نزدیک باشد یا ابزار های مورد استفاده قدرت جدا سازی کافی نداشته باشد.
• نوعا انتظار داریم که برای اجرای یک تقطیر خوب تغییرات رنج نقطه جوش بین 5-2درجه باشد
(پهن شدن بیشتر این رنج نشان دهنده مواد با خIلوص کمتر میباشد).
مورد استفاده
اختالف نقطه جوش
روش
50درجه یا بیشتر
تقطیر ساده
بیش از 10درجه
تقطیر جزء به جزء
تمیز کردن اولیه
جدا سازی بهتر
تقطیر جزء به جزء
فاکتور های تاثیر گذار روی کارایی تقطیر:
(چگونه تقطیر در خالص سازی نمونه کمک میکند)
.1نوع مخلوط – بزرگ بودن اختالف نقطه جوش باعث تسهیل در جدا سازی
با تقطیر میگردد
*.2
.3کنترول دما -
وصل دستگاه تقطیر جزء به جزء
سر تقطیر
ستون پر شده با استیل ضد زنگ
با فویل آلومینیومی محافظت
میشود
فقط یک بسط الزم است
بالون تقطیر
جمع آوری مقطره در
سیلندر 10سی سی وثبت
دما با جمع آوری هر نیم
سی سی.
ستونهای تقطیر
.1ستونهای بلند پر شده با استیل
.2ستونهای کوتاه پر شده با استیل
.3ستونهای پر شده با مهرهاای شیشه ای
.4ستونهای ویگرو
بهبود فرایند جدا سازی با افزایش سطح و با
ایجاد تعادل بهتر مایع با بخار انجام میگیرد.
2
4
3
1
تغییرات دمایی
سردتر
منبع
حIرارتی
بهتر
خوب
65°C -
60°C -
70°C -
70°C -
ضعیف
75°C -
80°C -
70°C 85°C100°C -
80°C -
90°C -
85°C -
100°C -
قرار دادن ستون تقطیر جز به جزء در دستگاه تقطیر با افزایش سطح تماس و افزایش تعادل
مایع بخار منجربه جداسازی و خالص سازی بهتر مایعات با نقاط جوش نزدیک هم میگردد.
دستگاه تقطیر ساده گرادیان
دمایی مناسبی را برای نمونه هایی
با نقطه جوش نزدیک هم
فراهم نمیکند.
آب/ تقطیر مخلوط متانول
X%
(100-X) %
CH3OH (methanol)
H2O (water)
65 C
100 C
{10 mL mixture}
Data collection - Temperature vs. Volume
Volume
(mL)
0.5
Temp. ( C)
{Theory}
Temp. ( C)
{Simple}
Plotted Distillation Data
Temp. ( C)
{Fraction.}
100
1.0
1.5
Temp. ( C)
2.0
...
65
Volume (mL)
رسم دادههای تقطیر با اکسل
Vol ume Temp.
(mL)
Temp.
Temp.
Theory Si mpl e
Fract .
Di s t i l l a t i o n o f Me t h a n o l /W a t e r Mi xt u re
0.5
105
1.0
100
1.5
2.0
95
2.5
3.0
90
داده های تقطیر خود را در
برنامه اکسل وارد و بطور
.خودکار منحنی را رسم کنید
4.0
4.5
5.0
5.5
6.0
Te m p . (C)
3.5
85
80
75
6.5
7.0
Theory
70
Simple
7.5
8.0
Fract .
65
8.5
9.0
9.5
60
0.0 1.0 2.0
8.0 9.0 10.0
Vo l u m e (m L )
10.0
Distill.xls
3.0 4.0 5.0 6.0 7.0
Type of
Col umn:
% MeOH
_________________________
det ermined
_____ %
وسایل شیشه ای مخصوص تقطیر
distillation cowshort-path distilling unitmicrodistillation unit
حIمام روغن سلیکون
وسایل
تقطیر
Corning stirrer/hot pla
استفاده از روغن سلیکون حاوی
بهم زن باعث پخش مناسب حرارت
ومیشود و دما مستقیما با دماسنج
.اندازه گیری میشود
Thermowel
l
heating mantle
آزمایشگاه مبانی شیمی آلی
استخراج داروهای ضد درد
استخراج یکی از تکنیک های جدا سازی میباشد که در آن ترکیباتی با
حاللیت های متفاوت با استفاده از
حاللهایی با قطبیت مختلف جدا سازی میشود.این فرایند شیمیایی اساسی
اغلب در واکنشهای اسید باز قابل برگشت
.انجام میگیرد
استخراج مایع -مایع
قیف جدا
کننده
موارد ضروری برای استخراج مایع مایع:
• دو مایع غیر قابل امتزاج با دانسیته های متفاوت
•و اندکس انعکاسی متفاوت
چرا
تشخیس اینکه کدام الیه آلی و کدام آبی است ودرک اینکه
کدام ترکیب در کدام فاز حل میشود.
استخIراج مایع -مایع
غیر قابل اختالت >------غیر قابل حل( مانند آب وروغن)
مایعات غیر قابل اختالت مایعاتی هستند که حاللیت /قطبیت متفاوت دارند
در نتیجع در هم حل نمیشوند(در واقع کامال غیر قابل حل نیستند و مقداری در هم
حل میشوند)
آنها بایستی از نظر فیزیکی(دانسیته) از هم جدا شوند و این جدا سازی قابل رویت
.باشد
عبارتهای مرتبت
مخلوط های غیر قابل امتزاج متداول
آب و ر وغن
تهیه سالدسرکه و روغن
استخراج اتر آب واتر
در استخراج ار مخلوط آب و الکل نمیتوان استفاده کرد! چرا؟
آبگریز
آب دوست
قطبی
غیر قطبی
الیه آبی
الیه آلی
فاز آبی
فاز آلی
{ الیه کلروفرم} {الیه آبی}
امولسیون
راه غلط!
حلقه آهنی
استفاده مناسب از
قیف جداکننده
استفاده از حلقه فلزی برای
.1
نگه داری قیف اشتباه است
در پIIوشرا گIIذاIشIته بIIرگرداIنIید2.
بIIهم بIIزنIید و شIIیر را بIIراIی
.تIIخلیه بIIاز کIIنید
استخراج اسید و باز های عمومی
گروه عاملی
ها بر اساسofوباز
بندی اسید
طبقهGroups
Acid/Base/Neutral
Categories
Organic
Functional
̵ΪϨϪ
ΑϘ
Βσ
̶ϠΎ
ϣϋϩϭ ή̳
Ύ
ΑΝήΨΘ
γ
̵Ϯϗ̶ ϟ̵ ΎΪϴ
ϫ γ
Ϊϴ
γ̮ ϴ
Ϡ
ϴ
δ̯ ϮΑή̯
ϒϴ
όο ίΎ
Α (5% NaHCO3)
ϒϴ
όο ̶ ϟ̵ ΎΪϴ
ϫ γ
ϞϨϓ
ίΎ
ΑΪϴ
ϭ γ̵ Ύζ
ϫ Ϩ̯ϭ
-
RCO2H RCO2 Na+
-
̵Ϯϗί Ύ
Α (5% NaOH)
ArOH ArO Na+
RNH2 RNH3+ Cl
̶ϟ̵ Ύί
ϫ Ύ
Α
Ϧϴ
ϣ
̵ϮϗΪϴ
γ (5% HCl)
̶Μ
ϨΧ
[ή̴ ϳΩ
̵ Ύΰϴ
ϫ ̩ ]
[Ω
έΪϧΩϮΟϭΝήΨΘ
γϞΑΎ
ϗί Ύ
Αϭ Ϊϴ
γ]
-
Nothing happens!
گردش کاری دیاگرام استخراج اسید وباز
RCO2H / ArOH / RNH2 / RH
dissolved in diethyl ether
جداسازی اسیدها بازها و ترکیبات آلی خنثی
استخراج با
extract
with
5% NaHCO3
Aqueous Phase #1
RCO2Na dissolved
in aqueous base
Organic Phase #1
ArOH / RNH2 / RH
dissolved in Et2O
acidify
with HCl
RCO2H
extract with
5% NaOH
Aqueous Phase #2
ArONa dissolved
in aqueous base
Organic Phase #2
RNH2 / RH
dissolved in Et2O
acidify
with HCl
ArOH
RCO2H =سیلیکIربوکIIک
یدهاIسIا
ArOH = نلهاIIف
RNH2 = ینهاIمIآ
RH = )نثیهاIگر(خIیIیباتدIرکIIت
extract with
5% HCl
Aqueous Phase #3
dissolved RNH3Cl
make basic
with NaOH
RNH2
Organic Phase #3
RH dissolved in Et2O
dry, filter &
concentrate
RH
Acetamidophen
Aspirin
O
H
N
CH3
OH
O
CH3
O
O
HO
Caffeine
O
H3C
CH3
N
N
O
N
N
CH3
ساختا رهای
شیمیایی
ACE (phenol)
[weak organic acid]
ASP (carboxylic acid)
[strong organic acid]
extract
with
aqueous
NaOH
extract
with
aqueous
NaHCO3
O
H
N
Na+-O
CH3
O
CAF (amine)
[organic base]
extract
with
aqueous
HCl
O- Na+
O
CH3
O
O
H3C
O
CH3
N H Cl-
+
N
N
N
CH3
phenoxide salt
polar, water soluble
carboxylate salt
polar, water soluble
ammoniumchloride salt
polar, water soluble
ACE / ASP / CAF
methylene chloride
gravity
filter
solid #1
separates insoluble
solid from solution
solution #1 {separatory funnel}
acetaminophen
دیاگرام گرد ش
کاری استخراج
: کردن سه ترکیب از همIجدا
استو فنون آسپرین و کافیین
ASP / CAF in CH2Cl2
extract with
10 mL NaHCO3
solution #2
}
of CH Cl
(density
=1.325 g/mL )
lower layer in the
separatory funnel
2
2
(organic phase)
CAF dissolved
in CH2Cl2
separates acids
from neutrals
solution #3
(aqueous phase)
ASP salt dissolved
in aqueous base
dry with
anh. MgSO4
acidify with
2 mL 6N HCl
filter with glass
fritted funnel
filter ppt.
concentrate by
removing solvent
solid #2
caffeine
solid #3
aspirin
استفاده از عوامل خشک کننده
solution #2
}
of CH Cl
(density
=1.325 g/mL )
lower layer in the
separatory funnel
2
2
(organic phase)
CAF dissolved
in CH2Cl2
dry with
anh. MgSO4
filter with glass
fritted funnel
concentrate by
removing solvent
solid #2
caffeine
2nd coord.
sphere
1st coord.
sphere
SO4=
H .. H
O
..
SO4= Mg++ SO4=
SO4=
H
Hydrated
..
O
..
H
قیف شیشه ای
قیف شیشه
ای
وصل به خالء
•اعمال خالء حد اقل
برای 10-5ثانیه
استفاده از یک بالون برای جمع آوری
آزمایشگاه مبانی آلی
کریستالیزه کردن استانیلید
نو بلور کردن یکی از تکنیک های خالص سازی است
که در آن ماده جامد ناخالص در حداقل مقدار حالل داغ حل میشود
و در اثر سرد کردن در محلول رسوب میکند.
نوبلور کردن
عوامل تاثیر گذار در حاللیت:
.1خصوصیات حالل – برهمکنش مده حل شونده /حالل
” مشابه در مشابه حل میشود“( از روی قطبیت)
آب قطبی اکثرا ترکیبات (قطبی) ونمکهای معدنی را در خود حل
میکند.
.2حجم حالل -مقدار ماده حل شونده در مقابل حجم حالل
.3دمای حالل -حاللیت با افزایش دما افزایش میابد.
بهم زدن سرعت حل شدن را افزایش میدهد اما مقدار حاللیت را نه)
حالل های نو بلور کننده
قطبیتIndex
ایندکسCommon
Polarity
Nameنام
of Solvent
متداول حاللها
0.0
hexane
1.7
carbon tetrachloride
2.3
toluene
2.9
diethyl ether
3.0
benzene
3.4
methylene chloride
4.2
tetrahydrofuran (THF)
4.3
ethyl acetate
4.3
chloroform
5.2
ethanol
5.4
acetone
6.2
acetonitrile
6.2
acetic acid
6.4
dimethylformamide (DMF)
6.5
dimethyl sulfoxide (DMSO)
6.6
methanol
9.0
water
ساختمان
Structure
CH3(CH2)4CH3
CCl4
C6H5CH3
(CH3CH2)2O
C6H6
CH2Cl2
CH3CO2CH2CH3
CHCl3
CH3CH2OH
(CH3)2C=O
CH3CN
CH3CO2H
(CH3)2NCH=O
(CH3)2S=O
CH3OH
H2O
طبیتKق
((least
نKیpolar)
مترKK)ک
طبیتKق
((most
نKیpolar)
یشترKK)ب
حاللهای نوبلور کننده
مهمترین حالل روی کره زمین......
جمع بندی لغات
خرس قطبی :آب
حالل قطبی :آب
H 2O
....اما نه در آزمایشکاههای آلی !
از تصورات خود استفاده کنید!
مشاهده در اشل بزرگ چه اتفاقی میافتد.
تصورات در سطح مولکولی چه اتفقاتی میافتد.
• حالل اجازه حل شدن به مولکول و حرکت آزاد در داخل محلول را میدهد.
• کربن رنگ بر مولکولهای سنگین را جذب میکند (ناخالصی های رنگی).
• توجه کنید که با تغییر شکل و شبکه کریستالی جامدات باعث کاهش
• نقطه ذوب میشوند.
Experimentation
Observation
Hypotheses
Scientific
Method
نوبلور کردن
xy xyxyx
xxyxxyyxx
yx xyyxx
x yx
xx
xx
xx
xx
use round
filter paper
apply vacuum
carefully!
cool
(slowly)
dissolve in
hot solvent
crude solid clump
x ="good stuff"
y =impurities
filter
x
xx y xx y
xx x xx y
x x y
x
x x x
y x
xy y x x
molecules free
in solution
decolorizing
carbon added
purer solid precipitates
impurities stay in sol'n.
glass funnel
with quartered
filter paper
hot gravity filtration used to
cool
(slowly)
clamp filter
flask!
x
x
y
x
..
y
x
y
Buchner
filtration
x
ابزار وسایل و شیشه آالت مورد استفاده
صاف کردن ثقلی
و داغ
وصل به خالء با استفاده ار
لوله الستیکی سیاه
صاف کردن با قیف بخنر در خالء
نشان دادن وسایل اضافی و بحث بیشتر
1
.وسایل وزن کننده ترازو
.2ابزار اندازه گیری نقطه ذوب -چگونگی تعیین خلوص ماده با استفاده ار نقطه ذوب
محدوده ذوب مقادیر گزارش شده سرعت حرارت دادن= 1درجه در دقیقه
.3مراجع مورد استفاده {کتابخانه شیمی}
)Aldrich Catalog (2000-01
)CRC Handbook (81st Ed.
)Merck Index (Version 12.2
لوله موئین آماده را در این قسمت
قرار دهید
نمونه را ار این قسمت
ببینید
(0.01تKKرازوKی Sartorius 1202 MP
)g
تKKرازوKیMettler BB244
)(0.001 g
دستگاههای نقطه ذوب و ترازوهای مورد استفاده در
آزمایشگاههای آلی
کنترول ولتاژ
آزمایشگاه شیمی آلی
کروماتوگرافی الیه نازک برای مواد دارویی
کروماتوگرافی روشی برای جداسازی و تشخیص ترکیبات
از یک مخلوط پیچیده است
Color Writing
”” کروماتوگرافی
.ΪηΎ
ΒϴΎρ
ϣϬϧ ϮϠΨίΕΎ
ϣ Βϴ̯ήΗ̵ίΎ
γΪΟ̵ήΑ̶ ϣϮϤϋϭϥ Ύ
γε ϭέ̮ ϳ •
.Ωθϴ
Ϯ ϣϩ ΩΎ
ϔΘγβ ήϓ
ϧ έϩ ΩΎ
ϣΎ
Α
ϥ Ϫ δϳΎ
ϘϣϪ ϠϴγϮϪ
Α ΘΧΎ
ϨηΎ
ϧΐ ϴ̯ήΗ
̮ ϳ ̶ϳΎ
γΎ
Ϩη ̵ήΑ•
)̶ ̰ ηΰ̡ Ύ
ϳ̶ ̰ ϳ̫
ϮϮ
ϟϴΑ̶ ϧΪόϣ̶ ϟ(ΩέΪϧΩϮΟϭϪϧϮϤϧωϮϧέΩ̶ ΘϳΩϭΪΤϣ̨ ϴϫ•
.ΪηΎ
Βϴϣϡή̳ ϭ ή̰ ϴϣϥκ ϴΨθΗ
ΪΣ -ΩέΩ̶ ϳϻΎ
ΑΖϴγΎ
δΣ •
̶γΎ
γ˯ήΟ
̶ϓ
ή̳Ϯ Η
Ύ
ϣϭή̯ ωϮϧ
ΖΑΎ
ΛίΎ
ϓ .1
̭ίΎ
ϧϪ ϳϻ̶ ϓ
ή̳Ϯ Η
Ύ
ϣϭή̯ -TLC.1
̭ ήΤΘίΎ
ϣ ϓ.2
ϊϳΎ
ϣ̶ ϓ
ή̳Ϯ Η
Ύ
ϣϭή̯ LC .2
ϪϧϮϤϧρ ϮϠΨϣ.3
ϻΎ
Α̶ ϳέΎ̯Ύ
Α̶ ϓ
ή̳Ϯ Η
Ύ
ϣϭή̯ – HPLC
̶ ϓ
ή̳Ϯ Η
Ύ
ϣϭή̯ ίΎ̳ GC .3
کروماتوگرافی
فاز متحرک
چه کار انجام میدهد؟
چی هست؟
(شکل فیزیکی)
چگونگی تاثیر روی
حرکت نمونه
ویژگی های 98% ethyl acetate
فاز ثابت
باعث حرکت در فاز ثابت
مانع حرکت!
جامدات ریز که سطح
سیال (مایع یا گاز)
را پوشش میدهد
نمونه را حرکت میدهد
+ 2% acetic acid
TLC
با ایجاد برهمکنش سطحی
روی حرکت نمونه تاثیر
الیه نازک ( 250میکرو متر) از
(SiO2)x
کروماتوگرافی الیه نازک
صIIفحه TLC
silica gel - silicon dioxide (SiO2)x
(فاز ثابت متداول و عمومی)
صفحات 10*5سانتی
متری
سلیکاژلی به ضخامت 250
میکرو لیترآغشته به
فلوروسنت
روی بستر پالستیکی
O
O
O
|
|
|
O Si O Si O Si O H
|
|
|
گروههای هیدروکسی روی
O
O
O
سیلیکاژل باعث قطبیت سطح میشود.
|
|
|
O Si O Si O Si O H
|
|
|
O
O
O
سطح
bulk (SiO2)x
کروماتوگرافی الیه نازک
چهار مرحله در TLC
. 1اعمال نمونه
.2گسترش حالل
.مKشاهده KلKKکه
.4تفسیر نتایج
برای گذاشتن محلول نمونه از لوله مویین استفاده میشود.
وقتی است که جداسازی اطفاق میافتد
مKعموال زKیر الKمKپ یKو وKی لKKکه ها مKشاهده KمKیشود 3.
مقایسه فاکتور های بازداری
.1اعمال نمونه(نقطه گذاری)
1 cm.
صIIفحه TLC
”خط پایین“
الف -با مداد خط نازکی
رسم کنید.
ب -نمونه جامد را در
متانول حل کنید.
ج -از لوله مویین برای انتقال
و نمونه گذاری استفاده کنید.
1 cm.
ACE ASP CAF ACE ASP CAF
#5
#5
#5
Ref. Ref. Ref.
”خط شروع“
.2گسترش حالل روی صفحه TLC
}در بIIسته شIIود {
صIIفحه TLC
الف -صفحه TLCرا در داخل ظرف
گسترش قرار دهید.
ب -بر اساس خصلت مویینه گی
محلول در پلیت باال میرود.
ج -وقتی حالل به باالی صفحه رسید
آنرا خارج کنید.
توجه :در طی این حدود 20دقیقه
ترکیب از روی نقطه اولیه در طول
سیلیکاژل کشیده میشود.
}
اIتاقIکگIIسترشTLC
فقط یک ظزف شیشه ای حاوی حالل!
حالل گسترش دهنده
ک
)فIIاز مIتحر (
.3مشاهده لکه TLC
الف -اجازه دهید حالل روی سطح
گIIسترشپIIیداIکIند.
TLC
UV
ب -مشاهده نتیجه زیر نور UV
دنبال نقاط تیره برروی ضمینه سبز
فلوروسنت باشید
ج -با نگاه کردن به لکه ها زیر المپ
UVآنها را با مداد عالمت
گذاری کنید.
.4تفسیر نتایج TLC
الف -تعیین فاکتو بازداری برای هریک از
نقاط تشخیص داده شده.
X
مسافتی که لکه طی کرده است
=
_______________________ = Rf
مسافتی که حالل حرکت کرده است
Y
- - - - - - - - - - - - 1- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Y
?
- - - - - - - - - - - - - 2- - - - - - - - - - - - - -
?
3
X2
- - - -4
-------------------
X3
ACE ASP CAF ACE ASP CAF
#5
#5
#5
Ref. Ref. Ref.
ب -از لکه رفرانس برای تشخیص
ترکیبات استفاده کنید.
X1
سایر لکه ها را چگونه
تفسیر میکنید؟
چگونه میتوان نمونه جدید
را تشخیص داد؟
س IراIنIجام:
شیمی آلی
آنالیز کیفی ترکیبات آلی:
مشخص کردن ساختمان دو ترکیب ناشناخته
.1
.2
.3
دو #هفته
درصد ترکیبات و فرمول مولکولی
تعیین وزن اکی واالنی
تفسیر طیف HNMR
هفته بحIث
مایعات ناشناخته
CxHy
.1در صد سوختن -تعیین فرمول مولکولی
% C / 12.011 g/mol = x moles C
% H / 1.0079 g/mol = y moles H
CxHy...
% atom / atomic wt. = z moles
توجه :هر فرمول یا معادله ای ممکن نیست!
}
. 2آنالیز پروتون – NMRاجزاء را کنار هم قرار دهید.
جامدات ناشناخته
MW
.1تعیین نقطه ذوب
.2تعیین حاللیت
.3تعیین وزن اکی واالنی اگر ناشاخته اسید باشد
داده های درصد سوختن
تعیین فرمول مولکولی
.1داده های درصد سوختن مقادیر درصد Cو درصد Hرا بدست میدهد.
.2تعیین در صد اکسیژن از کسر درصد کل ( )total given = % O - 100حاص
.3تقسیم درصد هر یک از عناصر بر وزن اتمی آن (.)C 12.011%
.4نرمالیزه کردن (تقسیم هر یک از مقادیر به کوچکترین مقدار).
.مIقادIیر نIIسبیرا بIIدسIتمIیآورIیIم 5.
.6حذف فرمولهای ناممکن
فرمول
نرمالیزه کردن
نسبت مولی At.Wt.
نمونه
2.413 = 1.994
x2=4CHO
57.8 %C12.011 = 4.812
4
?3 2
2.413 = 1.480
x2=3
3.6 %H 1.0079 = 3.572
C8H6O4
2.413 = 1.000
38.6 %O15.9994 = 2.413
x2=2
تعیین وزن اکی واالنی
{ نولهاIIا فIIیدها یIسIسیلیکI
ا
ربوکIIیونکIسIیتراII از تIهIتفادIسIا اII}ب
Ύ
ϳϝ ϮϧΎ
Η
έΩ
Ϊϴ
γ ί ̶ Ϙ
ϴ
ϗΩϥ ί ϭΪΘ
Α
.Ϊϳϴ
ϣ
ΖγΪΑ
Ω
έ ΪϧΎ
Θ
γ
ίΎ
Α
Ύ
Α ϥϮ ϴ
γήΘ
ϴ
ΗϠ
Ϫϴ
γϮΑ
ϪΘ
ΧΎ
ϨηΎ
ϧΪϴ
γ̶ ϟϮ̰ ϟ
Ϯϣ
ϥ ίϭ
̵ Ϊϴ
γ̲
ϧέ̶ Α
ϝ ϮϠ
Τϣ
.Ωθϴ
Ϯ ϣ
ήΘ
ϴ
Η
Ϧϴ
ϴ
ϟ
Ύ
Θ
ϓ
ϝ ϮϨϓ
έ Ϯπ ΣέΩ 0.100 N NaOHϝ ϮϠ
Τϣ
Ύ
Α
β ̢ γΩ Ϯθϴ
ϣ
ϞΣΏ
:Ωθϴ
Ϯ ϣ
ϪΒ
γΎ
Τϣ
ήϳί ϝ Ϯϣ
ήϓ
ί β ̢ γ .Ωθϴ
Ϯ ϣ
ϞϳΪΒ
Η
̶ Η
έ Ϯλ ̵ ί Ύ
ΑϪ Α
Ϫϴ
ϟ
ϭ
100-250
ϩΪηϞΣΪϴ
γ ϥ ί ϭ (mg)
ϥϻ̶
ϭ ̯ ϥ ί ϭ =________________________
ίΎ
Α
ϢΠΣ x ί Ύ
Α
ΖψϠ
Ϗ
g/mol
(mL)
(mmol/mL)
2.0-5.0 mL
#̵Ϊϴ
γ
̵ Ύ
Ϭϫϭή̳ x ϥϻ̶
ϭ ̯ ϥ ί ϭ = ̶ϟ
Ϯ̰ ϟ
Ϯϣ
ϥ ίϭ
{̶Ϡ
ϣ
Ύ
ϋ̮ Η
̵ ΎϫΪϴ
γϪϤϫ ̵ ήΑ
, Ϧϳ
ήΑ
Ύ
Ϩ
ΑEq.Wt. =M.W.}
50 mg تهIناخIاشIIن
0.100 M ازIIب
(0.1 mmol/mL)
آزمایشگاه مبانی آلی
آبگیری از متیل سیکلو هگزانول
تا اینجا توجه خود را بر روی تکنیک های آزمایشگاهی تمرکز کردیم.و حاال
روی واکنش های شیمیایی و مکانیزم آنها تاکید میکنیم و از مطالعه مکانیزم
E1در آIبIگیریاز مIتیلسIIیکلو هIگزاIنولدر مIحیطاIسIیدیمIیپردازIی. Iم
OH
CH3
- H2O
CH3
آبگیری از الکل ها مکانیزم
E1
H+
H2O
H
+
C C
Step #3
Step #2
حدواسط
کربوکاتیون
H
- H+
CH3
H
CH3
O
+
مکانیزم عمومی
+
H OH2
C C
..
H OH
Step #1
C C
یون اکسونیوم
حدواسط
H
..
OH
H + H
O
H
- H2O
+H+
CH3
CH3
H+
Nuc
آبگیری از متیل سیکلو هگرانول
H+
H + H
O
OH
CH3
Subst.
+
Elim.
- H2O
+H+
CH3
carbocation
intermediate
CH3
CH3
CH3
Poly.
CH3
+
+
CH3
CH3
CH3
چهار ماده اولیه ممکن
HO
CH3
Possible S.M.
C7H14O
OH
OH
OH
CH3
MW =114.19
CH3
CH3
- H2 O
CH2
Possible Products
C7H12 MW =96.17
CH3
CH3
CH3
محصوالت ممکنه مختلف
CH3
ecifically for 1-methylcyclohexanol:
HO
CH3
+H+
- H2O
H
CH3
H
H
+
major
product
H
minor
product
CH2
)پیش بینی محصوالت مختلف و مقادیر آنها (عمده در مقابل جزیی
ترتیب پایداری نسبی آلکن ها
]همچنین بصورت سایدزف تلفظ میشود[ } {Russian chemist, 1841-1910قانون زادزف
R
R R
R R
H H
R R
H R
H R
H
R
R R
R H
R H
H H
H H
H H
H
4
3
2
gem
2
trans
2
cis
increasing substitution / increasing stability
پیش بینی تشکیل محصوالت بر اساس استخالف الکن ها
}پIIایدارIیبIIیشتر C=C اIسIتخالفبIIیشتر {
1
Degree 0
Subst.
جانشینی الکتروفیلی آروماتیکی
EAS مکانیزم
E
+
H E
E
H
rate
وslow,
مرحله کند
limiting
سرعت
کنندهstep
تعیین
H
H
X
+X -
H
+ H
-H+
fast
carbocation
کربوکاتیونintermediate
حدواسط
(aromaticity
disrupted)
(یرودKینمKKیسیته از بK
ماتKآرو
افزایش الکتروفیلی
electrophilic
رخ نمی دهد
addition
does not occur
E
H
الکتروفیلی
جانشینی
electrophilic
(Kهsubstitution
شدKKصرفK
ن
ید مKسK)ا
(aromaticity restored)
جانشینی الکتروفیلی آروماتیکی
(EAS(̶̰ ϴ
Η
Ύ
ϣϭέ̶ Ϡ
ϴ
ϓή
ϭΘ
̰ ϟ̶ Ϩϴ
θϧΎ
Ο̶ γΎ
γζ Ϩ̯ϭϨΞ ̡
ζ Ϩ̯ω
ϭϮ ϧ
1. ϥϮϴ
γΎ
ϧ̫ ϮϟΎ
ϫ
E+˯ΰΟ(ϡΎ
ϧ)
Ύ
Ϭϓ
ήόϣ
X2/LA
X+ (halonium ion)
ϝ Ϯμ Τϣ(ϡΎ
ϧ)
ArX (halobenzene)
2. ϥϮϴ
γήΘ
ϴ
ϧ
HNO3/H2SO4
NO2+ (nitronium ion)
ArNO2 (nitrobenzene)
3.ϥϮϴ
γΎϔ
ϧϮ ϟγ
Ϯ
4. FC ϥϮϴ
γϼϴ
̰ ϟ
fuming H2SO4
RX/LA
SO3 (sulfonium ion)
R+ (carbocation)
ArSO3H (benzenesulfonic acid)
ArR (alkylbenzene)
"
ROH/LA
"
"
"
C=C/LA
"
"
RC(=O)X/LA
(RCO2)O/LA
RC+=O (acylium ion)
ArC(=O)R (acylbenzene)
"
"
5. FC ϥϮϴ
γϼϴ
γ
"
LA =Ϊϴ
γβ ϳ Ϯϟ(ϞϣΎ
η H+, Fe, FeX3, AlX3, BF3, HBF4, Ϫ̯ ̶ ϟΎ
ΣέΩX =Cl or Br)
FC =Friedel-Crafts
آزمایشگاه مبانی آلی
برسی فعالیت نسبی:جانشینی الکتروفیلی آروماتیکی
O
OMe methoxy
NH2 amino
aniline
anisole
HN
CH3 acetamido
acetanilide
Ϫϴ
ϟ
ϭ ΩϮϣΕΎ
ϋϼσ
ϑήόϣ
ϥΎ
ϤΘ
ΧΎ
γ
aniline
anisole
C6H5NH2
C6H5OCH3
acetanilide C6H5NHCOCH3
*.ΪϳϴΖγΪΑ
ϣ Ϊ
Ύ
ϫϡή̳
M.W.
Ύ
ϬϮϣ
ϟ
Lit. mp/bp
% ϥΎ
ϣϧ
Ϊ έ*
0.093
0.108
93.13
108.15
0.001
0.001
b.p. 184 C
b.p. 154 C
90%
70%
0.135
135.17
0.001
m.p. 114 C
90%
Ϩϳήϓ
Ϧ ϳίϥϮ ϴ
γΎ
ϣϭήΑζ Ϩ̯ϭϥϣΎ
ϧΪϧέ
شمای واکنش
هر سه استخالف هدایت کننده ارتو و پارا
.فعال کننده حلقه هستند
Br2
Brx
HBr
=-NH2, -OCH3, -NHCOCH3
x =1, 2, or 3
ϊΟήϣέΩϩ Ϊηε έΰ̳ϪϨ̰ Ϥϣ Εϻ Ϯμ Τϣ̵ ήΑΏ ϭΫϪ τϘ
ϧ
ΕΎ
ϓ
ϼΨΘ
γ
Acetanilide
Anisole
Aniline
2-Bromo
99
2
32
4-Bromo
168
13
66
2,4-Dibromo
145
63
80
2,6-Dibromo
209
13
88
2,4,6-Tribromo
232
87
122
جهت گیری ارتو و پارا(فعال کننده ها)
+
NH2
_
..
سIIاخIتمانIهایرزوIنانIسی
+
NH2
..
_
اثرات فعال کننده گی
گروههای آمینو حلقه را برای حمله
الکتروفیل آماده میکند.
_
..
+
NH2
Aniline
..
NH2
..
NH2
-
الکترون میدهد
-
E
+
اثرات هدایتی
گروه آمینو الکتروفیل را به
ارتو و پارا هدایت میکند.
NaHSO3 اIIنبIردIIاموشکIخ
̶ϓ
Ύ
ο ϡήΑϥ Ω
ήΑ
Ϧϴ
Α
ί ̵ ήΑ
Ζϴ
ϔϟϮγ̶ ΑϢϳΪγί ϩ Ω
Ύ
ϔΘ
γ-˯Ύ
ϴ
Σ Ϊϴ
δ̯ ζ Ϩ
̯ ϭ
sulfite
H2O
bromine
bromide
(red/orange)
(colorless)
+ SO3= + Br2
+4
-
2 Br
0
-1
2 electron gain
[reduction]
2 electron loss [oxidation]
محصول جامد+
برم اضافی ندارد
بعد از خنثی کردن با برم
محصول جامد+
برم واکنش نداده
( پایان واکنش20 min)
قرمز نارنجی نشان
دهنده برم
( شروع واکنش0 min)
sulfate
+ SO4= + 2 H+
+6
oxidation #
EAS –لیتIIعاIIف/یریIIهتگIج
EASζ Ϩ̯ϭϭέΩΕΎ
ϓ
ϼΨΘ
γ Ζϴ
ϟΎ
όϓϬ̵ ήϴ
̳ ΖϬ Ο
)̵ΪόΑϩϭ ή̳ ̵ ϭέέΩϑϼΨΘ
γ ̮ ϳήΛ (
o,p-ϩΪϨϨ̯ ΖϳΪϫ {ϩΪϨϨ̯ ϝΎ
όϓ
}
m-ϩΪϨϨ̯ ΖϳΪϫ {ϩΪϨϨ̯ϝΎϓ
Ϭήϴ
Ϗ}
-NH2
(amino)
-C(=O)R
(ketone, aldehyde)
-OH, -OR
(hydroxy, alkoxy)
-SO3H, -CO2H
(sulfonic, carboxylic)
-NHC(=O)R
(amido)
-CN
(cyano)
-C6H5, -R
(aryl, alkyl)
-CX3
(trihalomethyl)
-X {deactivator!}
(halo)
-NO2
(nitro)
[ ϥϭήΘ
̰ ϟϩ ΪϨϨ̯ ϝ ϮΒϗ]
[ ϥϭήΘ
̰ ϟϩΪϨϫΩ]
..
X
-
E
+
X
-
-
ادن الکترونIد
+
E
+
گرفتن الکترون
mهداIیIتکIIننده( IغIیر فIIعاIل
کIIننده)I
_
سIIاخIتمانIهایرزوIنانIسی
_
O + O
N
_
_
_
O + O
N
_
O + O
N
Nitrobenzene
_
O + O
N
+
+
+
اثرات غیر فعال کننده گی
گروه نیترو غیر فعال کننده حلقه
برای حمله الکتروفیل میباشد.
NO2
+
گرفتن الکترون
اثرات هدایت کننده گی
گروه نیترو هدایت کننده متا
میباشد.
E
+