صفحه 1:
صفحه 2:
شكل كيرى 55
سیستمی تحت عنوان 55 . برای اولین بار بعد از جنگ جهانی دوم. در
ثاين شکل گرفت.
الگوهای اولیه ای که مورد استفاده ژاپنی ها قرار گرفت شامل سه دسته
از صنایع بود:
۱- صنایعی که رعایت بهداشت. تمیزی و نظم از زیر ساختهای اساسی آن
میباشد مانند صنایع بهداشتی و دارویی و صنایع میکرو الکترونیک .
۲- سازمانهای خدماتی مانند هتلها, سوير ماركتهاء کتابفانه ها و
مراکز تفریهی .
۳- سازمانهای پیشرو که به اهمیت مباهثی مانند انسان-ماشین .
انسان-کار و انسان-مهیط توجه خاصی دارند .
صفحه 3:
تعریف 55
* تعریف کوتاه 55 :
55 سیستمیب_رلیب_هسانیو آرلستگیدر محیط کار میباشد.
* تعریف کامل 55 :ٍ
5 فنىلستكه به منظور برقرابىو حفظ فضای کیفیتیدر یک
سلإمان بكر كرفته ميشود و وجه تسميه لنينج كلمه ألينى
cunl seiri , seiton seiketso , shitsuke , seiso
صفحه 4:
تعریف 55
شایان ذکر است که برفی از شرکتها . با توسعه مفهوم 54 و 95 دو واژه
دیگر را که از لحاظ مفهومی تفاوت چندانی با آنها ندارند پدید آوردند (75)
که چندان مورد استقبال و پذیرش قرار نگرفت این دو مفهوم عبارتند از :
۷۱۵ ر(سخیوشی
9
۷۲ (سماجتتر کار خو
صفحه 5:
تعریف 55
55 ساماند ابذر محيط
v
هدف اجرای 55 حرکت بسوی ارتقاء بهره وری در محیط کار می باشد.
۷ 55 مجموعه اصولی است که با رعایت آن هی توان کارها را با بازده بالاکری انمام داد
55 روش بهبود و اصلام وضعیت. نگهداری اشیاء بمنظور جلوگیری از صرف وقت مهت
دسترسی به آنان میباشد .
«عایت و اجرای صمیع 55اثرات بسیار مثبتی در ارتقاء بهره ورى ٠
بهبود کیفیت و نهایتا بهبود مستمر فعالیتها دارد .
صفحه 6:
اصول و گامهای اجرای 55
5از مروف ابتدایی پنج کلمه ژاینی اتخاذ شده است:۵
Sly
oie
نظمو-؟
:ترتيب
ie
: نظافت
Seiri
Seition
Seiso
Seiketsus- 9 bio
bei:
: انضیاط -۵
Shitsuke
Sort
Straighten resis
: كردن
Scrub
۴- سیستماتیک کردن :
Systematize
۵- استاندارد کردن :
Standardize
نام
- پاک سازی : Clear
out
۲ - ایجاد نظم :
Configure
۳- نظافت :
Clean
۴- ایجاد تطابق :
Conform
۵- جا اندافتن و اجرا :
Custom and Practice
صفحه 7:
تعاریف اصول 55
۱- پاک سازی : اشیاء واقلام ضروری و لازم را شناسایی نمده و آنها را از اقلام غير ضرورى و زايد
تفکیک کنید , اقلام غیر ضروری را دور بریزید .
۷- نظم و ترتیب : اشیاء باقیمانده را به طرز منظم و مرتبی در جای مناسب خود قرار دهید.
- نظاخت : مهیط کار . لوازم کار و هر آنچه در اطراف است را تمیز کرده و پاکیزه نگه دارید .
ع- حفظ و نگمداری: بعد از ایجاد نظم . ترتیب و نظافت سعی کنید وضعیت مطلوب را با اجرای
مداوم این اصول حفظ نماييد .
۵- انضیاط : اصول پاک سازی , نظم ۰ نظافت و حفظا وضعيت مطلوب را بصورت استاندارد تعریف
نموده و آنها را برای کارکنان بصورت عادت و اصول لازم الامراء در آورید .
صفحه 8:
پاک سازی ([56۱۲)
تفکیک و تشخیص اشیاء ضروری و غیر ضروری و دور ریختن اقلام زاید و غیر
ضروری که بر مبنای قواعد و اصول معینی انجام می شود :
تعیین الویتها با توجه به میزان اهمیت اشیاء
* تعیین ممل نگهداری اشیاء
تعیین میزان دفعات مورد استفاده و نیاز به اشیاء
تعیین مهدوده اجرا و اهداف دور ریختن اشیاء
۴ کسب آمادگی هاى لازم
آموزش
اجرا
بازرسى و ارزيابى عمليات اجرا شده , ارائه ييشنهادات اصلاحى و تعيين شاخص جيمت
انجام عمليات به نحو مطلوب .
صفحه 9:
اساس پاک سازی
درجه نیاز ( تاتر کاربرد)
- اقلامی که در طول يك سال گذشته مورد استفاده
قرار نكرفته اند .
- اقلامی که در طول «تا + ماه كذشته تنها يك بار
از آنها استفاده کرده ای .
- اقلامى كه بيش از يكبار دز دو ماه مورد استفاده
قرار می كيرئد
- اقلامى كه هفته اى يك بار مورد استفاده قرار
میکیرد.
- اقلامی که هر روز استفاده می شوند
- اقلامی كه در طول روز بارها مورد استقاده قرار
میکیرد.
روش ذفیره سازی ( الویت بندی )
- آنها را دور بریزید
- آنها را در مهل كار و در مکانی که از مرکزیت
برقوردار است تكهداريد
- آنها را در مهل كاز و در دسترس نكهداريد يا با
قود حمل كنيد .
صفحه 10:
ذخیره سازی اشیاء مورد استفاده
ذفیره سازی
چیزهایی که بسیار مورد استفاده اند .
زهایی که اغلب از آنها استفاده می کنید .
چیزهایی که کهگاه مورد استفاده قرار می کیرند .
پرونده ها
اقلام
ST در دسترس نکه دارید .
آنها را در جایی قرار دهید که دسترسی به آنهاآسان
باشد و به رامتی بتوان آنها را بجای فود برکرداند و
تشفیص محل قرار کیری آنها ساده باشد +
آنها را همواره به جای خود برگردانید و از تابلو
تصاویر نشانه کذاری با رنک و موارد مشابه براى
مشخص كردن محل قرار كيرى استفاده كنيد .
آنها را هم از لحاظ ممل قراركيرى در قفسه ها واز
لحاظ ترتيب قراركيرى با نشانه كذارى رنكى و شماره
كذارى مشخص كنيد .
10
صفحه 11:
پاک سازی
پاک سازی : تشخیص ضروری از غیر ضروری و دور ریختن اشیاء زاید
اهداف :ٍ
* تعیین معیارهایی برای مذف غیر فروریها
* بکار کیری مدیریت الویتها و تعیین الویتها
۴ مذف علل بروز مشکلات
* مذف غیر ضروری ها براساس معیارهای تعیین شده
* مبارزه با علل بروز مشکلات
* استانداردسازی و تعیین اصول
اصول :
" مديريت اولویتها
* مبارزه با علل
-١ دور ريختن اشيايى كه به آنها نياز نداريد
۲- مبارزه با علل آلودکی و مشکلات
۳- فانه تکانی و تمیز کردن محل
۴- رفع عیوب و خراییها
۵- بازبینی عوامل ایجادکننده آلودکی
4- ساماندهی انبارها . قفسه ها . کمدها و ۰۰۰
11
صفحه 12:
نظم و ترتیب 56[110۳
قرار دادن اشیاء در مکان مناسب یا به ترتیب مطلوب به نهوی که بتوان از
ین کارآرایی استفاده کرد .
آنها به بهترين وجه ويا
" تعيين تواتر استفاده از اشياء
* تعیین شرایط ذفیره سازی و نگهداری با تومه به تواتر مصرف و هجم و نوع اقلام
۴ شناسایی میزان تاثیر شرایط محیطی بر اقلام
* انتخاب محل درست اشیاء
* مشفص کردن نموه قرارگیری اشیاء در محل های معین
* ایجاد و رعایت قوانین قراردادن و استفاده از اشیاء در مکان مخصوص اشیاء
12
صفحه 13:
نظم و ترتیب
تعریف : استقرار منظم و مرتب ماشینها و اشیاء به نموی که اشیاء مورد نیاز در زمان مورد نظر
به مقدار مورد نظر در دسترس باشند.
اهداف :ٍ
* نظم و ترتیب در محل کار
" استقرار و تعيين مکان مناسب ( کیفیت. بازدمی, آیمنی)
* ارتقاء بهره وری از طریق حذف زمان تلف شده برای
مستجوی اشیاء
فعاليتها :
* استقرار ذفیره سازی بر اساس اصول پنج چه
* تمرین و رقابت در زمینه آوردت و بازکرداندن اشیاء
* مرتب کردن ممل کار تجهیزات و اشیاء
اصول :
استقرار و ذفیره سازی و حذف نیاز برای جستجو
نمونه موارد فعالیتها :
۱- استقرار هر چیز در جای مشخص و مخصوص آن
«- آوردن و بازگرداندن هر چیز در مدت زمان معیدا
۳- استاندارد کردن نگهداری و استفاده از پرونده ها
۴- عایت اصل 860
۵- نظم و ترتیب در تابلوی اعلانات
»- نفیره سازی مناسب
13
صفحه 14:
نظافت 56150
تعریف : دور ریختن زواید و پاکیزه کردن اشیاء از آلودگی و مواد خارجی
۴ تعیین محدوده و مسئول برای نظافت
* اتفاذ تصمیم برای قسمتهایی که باید نظافت شود
* شناسایی و تعیین روشهای نظافت
۴ ایجاد مقررات و قواعد لازم جهت جلوگیری از بروز مجدد آلودگی
* مرحله جزء به جزء
* مزتی ترین مرمله
14
صفحه 15:
تعریف : مذف اشیاء زاید , زباله . آلودکیها و مواد خارجی در جهت دستیابی به پاکیزگی در محل کار
اهداف :
*" دستیابی به میزان مطلوبی از پاکیزگی . مذف کامل آلودکیها
* شدسایی مشکلات جزیی از طریق بازبینی
آه سازی به عنوان نوعی بازبینی
پا
زه سازی بهتر و دقیق تر
* پاکیزه سازی و باز بینی تجهیزات
اصول :ٍ زه سازی به عنوان نوعی با رمات مختلف پا
نمونه موارد فعالیتها :
۱- مسئولیت های فردی -
«- انجام فعالیتهای خاص د پایزه سازی .
«-مسئولیت تمه اقراد در مشارکت در ياكيزه سازى .
۴- پاکیزه نمودن مکانهایی که اکثر افردآنا تمی بیند .
15
صفحه 16:
حفظ و نگهداری (Seiketsu)
کنترل و اصلام دائمی پاک سازی , نظم و ترتیب و نظافت و به معنی استمرار و انجام فعالیتها
بصورت روزمره
* تدوین روشهای مناسب و برنامه ریزی جرا
* استاندارد کردن مقررات و یکنواغت سازی فعالیتها
* تدوین برنامه های پریودیک جهت امرای هر یک از اصحول مریوطه
* امرا
16
صفحه 17:
حفظ و نگهداری
تعریف : نگهداری همه چیز در وضعیتی سازمان یافته ۰ مرتب و پاکیزه
اهداف :
- استانداردهای اجرایی برای تداوم 5S
- مدیریت خلاق بمنظور آشکار شدن نا همگونی ها
فعاليتها :
- مدیریت فلاق
- تشفیص و اقدام سریع و بهنگام
- به کار کیری ابزارهایی برای هفظا استانداردها و روند
استانداردسازی
1 .
مدیریت و استاندارد کردن فعالیتهای 55
نمونه موارد فعالیتها
۱- علامتکذاری
-P علایم مربوط به تجهیزات خاموش کننده آتش
۳- برچسب های تشان دهنده هدود
۴ - استفاده از پوششهای شفاف
۵- پیشکیری از ایماد صدا و ارتعاش
4- زیبا سازی محیط کار
17
صفحه 18:
انضباط
تعریف : عادت به انجام هر کار به نمو صهیح
اهداف :ٍ
- مشارکت کامل در ايجاد عادات صحيح و بيروى از مقررات
- عادت به برقرارى ارقباط به نحو صميح و پیروی ا[ مقررات
فعاليتها :
- اجراى يكى اذ فعاليتهاى 55 در زمان كوتاه
- ارتباط متقابل
- مسئوليتهاى فردی
أطول 5 شکل دم عادات صميع و انضباط در مميط كار_
- تمرین نظم و ترتیب
عا- توجه و رعايت ظواهر
18
صفحه 19:
(Shitsuke) blast
ایجاد و یا برخورداری از توانایی لازم برای انجام امور به شیوه مطلوب و مورد نظر
V آموزش
4 تعهد مدیریت
7 ترويج فرهنك خانه دارى در محيط كار
19
صفحه 20:
اهداف اجرای 55
" هدف اصلی 25S
* بهسازی فرآیندهای سازمان و حذف اتلاف
"" اهداف تفصیلی 55 :
* برقراری ایمنی
* «سیدن به کارایی
* ارتقاء كيفيت
* حذف ضایعات
* کاهش خرابی
* افزایش بهره وری
* ارتقاء روهیه کارکنان
* جلب نظر مشتری
20
صفحه 21:
مزایای پیاده سازی 35
-١ ايجاد يك نظم فراكير
۲- زمینه سازی برای برقراری انضباط سازمانی
۳- کامش ابهام در کار
۴- زیبا سازی محیط کار
۵- بهداشتی شدن محیط کار و رفع آلودگی های آن
*- ايمن شدن محیط کار و کاهش حوادث و بیماریهای کاری
۷- آسان شدن و کم زممت شدن انجام کار
۸- دسترسی آسان تر به اسناد. قطعات. ابزار و سایر لوازم
روحيه كاركنان
-٠١ كاهش اشتباهات و دوباره كاريها
21
صفحه 22:
مزایای پیاده سازی 35
۱- بهبود روابط کارکنان
۲- کاهش فستگی و آزردگی روانی ناشی از کار
۱۳- فراهم شدن شرایط لذت بردن از کار
۴- کاهش خرابی ماشی
آلات
۵- تثبیت و بهبود کیفیت
۶- افزایش راندمان و کارایی
۷- کاهش هزینه
۸- کاهش زمان انجام کارها
9- افزايش طول عمر ابزار و ماشین CVT
۲۰- جلب نظر مشتریان
22
صفحه 23:
مزایای پیادهسازی 5د
اط- افزايش تعلق سازمانى
۳۲- زمینه سازی فرهنگ خود انضباطی
۲۳- نهادینه شدن فرهنگ بهره وری
۲۴- کاهش استعفا و ترک سازمان
۲۵- افزایش جذابیت محیط کار
23
صفحه 24:
عوامل موثر در اجرای SS
۱- عوامل برون سازمانی
۲- عوامل درون سازمانی
۳- عوامل فردی
۴- عوامل کاری
۵- عوامل سیستمی
24
صفحه 25:
۱- عوامل برون سازمانی
* عوامل دوز
۴ فرهنگ Gls
۴ فرهنگ مذهبی
* نظام اقتصادی
"" نظام سياسى و حقوقى
* خواست و حمایت مشتری
* خواست و حمایت عرضه کنندگان و تامین کنندگان
* خواست و حمایت هم پیمانان و سهامداران
۴ رقبا و رقابت
25
صفحه 26:
۲- عوامل درون سازمانی
باور . تعهد و حمایت مدیریت ارشد و هینّت مدیره
باورء تعهد و حمایت مدیران میانی و سرپرستان
فرهنگ سازمانی
توان مالی
سابقه و نتیجه پیاده سازی سیستمهای نسبتاً مشابه
ترکیب نیروی انسانی
رضايت شغلى
امنيت شغلى
مشاركت واقعى كاركنان
به کارگیری درست روشهای جبران. تشویق و تنبیه
صفحه 27:
۳- عوامل فردی
شلختگی یا نظم شخصی
تنبلی یا فعال بودن
مسئولیت پذیری یا مسئولیت گریزی
روحيه عدم مشاركت يا روحيه كار كروهى
كاركريزى يا تعهد و وجدان كار
آرامش یا مشکل فانوادگی
سلامت یا بیماری جسمی و روانی
توان علمی
توان تجربی
توان فلاقیت و نوآوری
اتعطاف پذیری فردی
نوجویی یا گهنه پرستی
27
صفحه 28:
۴- عوامل کاری
تولیدی یا خدماتی بودن کار
تكنولوزيك يا غير تكنولوزيك بودن كار
ماهيت تميزيا آلوده كار
ماهيت مشاركتى يا واحدى بودن كار
يويا يا ثابت بودن كار
سطع تخصص و تحصيلات مورد نياز براى انجام كار
نظم یا بی نظمی ذاتی
میزان انعطاف پذیری
خطرناك يا ايمن بودن كار
ورودی های کار
خروجى هاى كار
صفحه 29:
۵- عوامل سیستمی
ماهیت سیستم (مدیریتی یا فنی)
انگیزش دهی
نیازمندیهای اجرا و نگهداریه
طول مدت يياده سازى و اجرا
فراكيرى يا محدوديت سيستم
نتايج مرتبما با كاركنان
نتايج مرتبط با مديران.
gai مرتبط با سازمان
سرعت دستیابی به نتایم
هزینه پیاده سازی
هزینه نگهداری
همخوانی با فرهنگ سازمانی
هزینه پیاده سازی
مزینه نگهداری
همفوانی با فرهنگ سازمانی
نیازهای آموزشی
جایگاه این سیستم نزد مدیریت ارشد
جایگاه این سیستم در استراتژیها و
برنامه های سازمان
صفحه 30:
دلائل تقدم اجرای 55
۱- اجرای 55 ۰ نسبت به اجرای سایر سیستمها , تا هدودی آسانتر است .
۲- همه یک ممیط کار تمیز و منظم را دوست دارند .
۳- نتایع حاصل از آن برای همه قابل مشاهده است .
۴- در همه جا قابل پیاده سازی است .
۵- زمان جستجو (به دنبال اشیاء و اسناد) کاهش می یابد .
۶- سرعت دستیابی, افزایش می یابد .
۷- عمر ماشین آلات و تجهیزات. افزایش می یابد .
۸- سلامتی و ایمنی برای کارکنان در محيط كار ايجاد ميشود .
. تعداد فطاها کاهش می یابد -٩
30
صفحه 31:
دلائل تقدم اجرای 55 دا
۰- همه بطور اتوماتیک , متضبط می شوند .
۱۱- هزینه پیاده سازی فیلی کم است .
۲- موجب قدردانی و لذت مشتریان میشود .
۱۳- موجب رشد خلاقیت کارکنان برای انجام بهتر کارها ميشود .
۲۴- موجب بهیود دیدگاه دیگران نسبت به سازمان میشود .
۵- هر کس میتواند به محل کارش افتفار کند .
- عملکرد عمومی سازمان . افزایش می یاید .
۷- جو مساعد برای بکارگیری 55 ایجاد میشود .
31
صفحه 32:
مراحل پیاده سازی (nots) 5S
Cent)
برگزاری سمینار آشنایی با مزایای 55 یا
ارسال جزوه و بروشور مربوط
امکان سنجی و بررسی وضعیت موجود
a
32
صفحه 33:
مراحل پیاده سازی 5S (ادامسه)
تشکیل کمیته راهیری 55
آموزش اصول 55 به کمیته راهبری
GD
يم
ی ]|
eal
1
55 پیاده سازی oly
55 پیاده سازی oly
تشکیل سایر کمیته های 55
آموزش اصول 55 به سایر کمیته ها
33
صفحه 34:
مراحل پیاده سازی 5S (ادامسه)
دی
تهیه مستندات و دستورالعملهای لازم
انجام اقدامات اصلاهی
و پیشکیرانه
34
صفحه 35:
dy اجرایی
ساختار کمیته های مجری 5د
کمیته راهبری
کمیته مرکزی
یته پشتیبانی كميته
oe
یته فرهنگی
35
صفحه 36:
وظایف کمیته راهبری
تدوین استراتژی های 55
بررسى. تائید و ابلاغ خط مشى آراستكى 55
تعيين مسئولين كميته ها
ابلاغ حكم مسئولين و اعضاى كميته ها
تعيين اعضاى كميته مميزى
نظارت كلى بر عملكرد كميته ها
نظارت بر اجرای 55 در سازمان
بررسی و تصمیم گیری راجع به نتایم ممیزی کمیته ممیزی
تخصیص منابع لازم
36
صفحه 37:
ترکیب اعضای کمیته راهبری
مدير عامل سازمان
معاون / مدير كيفيت
نماينده مدير عامل در امر 55
سایر معاونین و مدیران ارشد (در صورت نیاز)
مسئول کمیته ممیزی
مسئول کمیته فرهنگی
مسئول کمیته پشتیبانی
مسئول کمیته اجرایی
37
صفحه 38:
وظایف کمیته مرکزی
تهیه خط مشی آراستگی (55) در سازمان
هماهنگ نمودن اقدامات کمیته ها
نظارت بر عملکرد کمیته ها
حل اختلاف احتمالى بين كميته ها
تهيه نظامنامه 55
ييشنهاد بازنكرى در ساختار . فعاليتها و ...
38
صفحه 39:
نکات مدیریتی
مدیران و سرپرستان . قبل از تشویق دیگران به رعایت 55 ۰ بایستی خودشان . اصول 55 و لزوم|
اجراى آن را واقعاً درك کنند .
مديريت بيشرو . ايجاد كنناه بهترين فضاى كارى است .
اصول 55 اولين كام ol) ys اجراى برنامه اى بلند مدت براى حفظ سلامتى شركتها محسوب ميشود .
55 نشانگر مینک ارلییمدیریتاست
در ژاپن مدیران اجرایی سطع بالا, 55 را در المیت اساسی و اولیه مدیریت خود قرار داده اند .
39
صفحه 40:
نکات کلسی
هدف نهایی 55 ۰ پیشگیری از اتلاف است.
هر کسی میتواند ناهمگونی را تشخیص دهد.
هر طرح باید شامل برنامه ای برای شناسایی . سنجش و ارزیابی هر یک از
اهداف مرهله ای باشد.
بهتر تن است که تصمیمات اتضاذ شده . مشکلات پیش آمده . اقدامات
انجام شده و نتایع حاصل از آنها ثبت و نگهداری شود .
40
صفحه 41:
نکات منهسومی
55 مجموعه ت مهیدتیلستم رلین _گهدابیلشیاء در مضعیتی مطلوب
اكر قادر به انجام 55 نميباشيد در انجام كارهايتان موفق نحواهيد بود .
ييجيده ترين و دشوارترين برنامه ها نيز با بهره كيرى از 55 آغاز ميشود .
براى اصلاح عادات نادرست در كارء به خوبى ميتوان از 55 استفاده كرد .
5 ب) لعتقلا بر لینولقعیت ملمیک ند که تاثیر لعمللب یشتر از
41
صفحه 42:
by)
ند | نت | ی | وه ید | وه
نمونه چک لیست ممیزی 55
الزام مورد بررسی
تهیه برگه های مخصوص تعیین وضعیت. اشیاء 7
استاد
شناسایی اقلام مورد JUS زاید و تعمیری
استفاده از برگه های مخصوص برای تعیین وضعیت.
دور نمودن اشیاء زايد از محل كار
تفكيك اشياء زايد
تعيين تكليف اشياء زايد
كنترل اوراق و اشياء زايد
پیشگیری از پدید آمدن اشیاء و اموال زاید
یافته ممیزی
امتیاز
42
