صفحه 1:
صفحه 2:
۱ oe “ane SS “=,
الف) اختلالات بادکیری
۲-۲ تعاریف اختلالات باد گیری
هر اختاالی که در آن موفقیت تحصیلی فردبا توجه
به سن و آموزش و هوش, براساس آزمونهای معیار
خواندن و نوشتن و محاسبه از آنچه انتظار میرود
5 بسیار کمتر باشد. اختلال یا گیری توصیف میشود ۱
(احدی و کا کاوند»۱۳۹۰).
NY ات
Tm eer ae / وی
صفحه 3:
enw Se =),
اصطلاح اختلال یادگیری از نیازبه تشخیص و خدمتبه دانش آموزلنی برخاستهاست
کهبه طور مداوم در کارهای درسی خودبا شکست مواجه میشهند و در عين حال در
چهارچوب سنی کودکان استثنایی نمی گنجند. ظاهری طبیعی دارند. رشد جسمی و
قد و وزنشان حاکی از بهنجار بودن آنان است. هوش انها کمابیش عادی است. به
خوبی صحبت میکنند. مانند ساير کودکان بازی و مشل همسالان خود با سایرین
ارتباط بر قرار میکنند. در خلنه نیز یاریهای لازم را دایند و کارهلیی را که والدینبه
آنان واگذار میکنند به خوبی انجام میدهند. لیکن توانایی لازم برای به جریان
اندازی اطلاعات برای بیان کردن و به ویژه نوشتن را ندارند. پس با توجه به مشخصات
٠ میتوان آنها را در گروه جدیدی به نام دلنش آموزان اختلال
ری قرار داد و گفت لین دلنش آموزان دریک ییا چند فرایند رولنی کهبه درک
کردنبا استفاده از زبان شفاهیبیا کتبی مربوط میشود. اختلال دایند که لین اختلال
میتوانسد بسه شکسل عدم توانایسی کال در گوش کردن. صحبت کردن, خواندن»
نوشتن. هجی کردن یا انجام محاسبات ریاضی ظاهر شود(تبریزی,۱۳۹۰).
صفحه 4:
© طن ص دك /
اين اصطلاح شرايطى جون معلوليتهاى ادراكى.
آسيب ديدكىهاى مغزى. نقص جزئى در كار مغز,
و خوانش يريشى را در بر مى كيرد (كافمن و مار تينز,
ترجمه عليزاده.11291). لين تعريف آن دسته از دلنش
آموزان را كه به دليل معلوليتهاى ديدارى.
شنيدارى.يا حركتى. همجنين عقب ماندكى ذهنى.يا
محروميتهاى محيطى. فرهنكى با اقتصادى به
مشكلات يادكيرى دجار شدهاند. شامل نمى شود
(گریستینا. ترجمه انجنی و مجتبی زاده.۱۳۹۱).
(۳
er ae / 2-7۳۷ حول
صفحه 5:
۱ لئسا Ss “=,
تا کنون تعاریف مختلفی درباره ی ناتوانی های یادگیری مطرح
شده است . تعریف اولیه ساموئل کرک (۱۹۶۲) از ناتولنی بادگیری.
یکی از اولیین تلاش ها برای تعریف این موضوع بود: نارسایی
یادگیری به عقب ماندن, اختلال یا رشدبا تاخیر در یک یا چند
مورد از فرایندهای SAF زبان. خواندن. نوشتن, حساب یا دیگر )۲
a موضوعات مدرسه اشاره دارد که حاصل معلولیت روانشناخ :
است. احتمالبه علت بدکارکردی مغزی میا اختلال های رفتارییا ۱
۷ هیجلنی به وجود می آیند. ناتولنی یادگیری نتیجه عقب ماندگی
ذهنی. محرومیت حسی باعوامل آموزشی و فرهنگی j
نیست(ایلوان و براون؛ ترجمه احدی. ۱۳۹۲).
به جهت مشابهت و نزدیکی تعاریفبه هم و عدم تکرار لین مبحث
به تعریفی ساده. روشن و گویا در اين رابطه پرداخته می شود:
جم عر ١ حو 7 ا 7
صفحه 6:
eo
ناتولنی های ویه یادگیری تن دسته از کودکان را شامل می شود که در
یک با تعدادی از فرایند های پایه روانشناختی دچار مشکل هستند. اين
مشکلات ممکن است به صورت های گوناگون مانند: دشواری در گوش
ی ee
دادن. صحبت کردن. فکر کردن. خواندن (مهارت های پایه. آگاهی
۳
۷
واجی). مهارت های فهم خواندن, نوشتن, انجام محاسبات و منطق
محاسبات ظاهر شود. این تعریف شامل کودکان با صدمه ی مغزی.
آسیب ادراکی. نارسا خولنی. آفازی(مشکلات زبلنی) و....عى شود. لمان
دسته از کودکانی را که دارای نقص بینایی. شنوایی. حرکتی. عقب
ماندگی ذهنی. مشکلات هیجلنی با محرومیت های محیطی هستند را
در بر نمی گیرد(سیف نراقی و نادری۱۳۸۹۰).
2
NY ات
صفحه 7:
به بیان دیگر کودکان با مشکلات وبژه بادگیری (0,) به کودکانی
اطلاق می شود که: با برخورداری از هوش متوسط و بالاتر ونداشتتن
نقلیص حسی. آسیب شدید مغزی و مشکلات عاطفی - اجتماعی. قادر
به بهره گیری کامل از امکانات آموزشی و پرورشی متداول نبوده و در
۱ ۴۳ ea SS. =|
یک با چند ماده درسی ضعف محسوس و مشهود داشته باشند.
۳ بنابراین دانش آموزان مرزی (دبرآموز) در ایسن گروه جای نمی
برند(بامینگر و کیمچی کیند.۲۰۱۴).
از تعاریف مختلفی که متخصصان در لین زمینهبه عمل آوردند ویژگی
ها و مشخصاتی را می توان بر شمرد از جمله:
- دچار بدکارکردی سیستم عصبی مرکزی هستند.
- الگوی نا مناسب رشدی دارند(گنجی, ۱۳۹۲
لد داه & سیم
Tew =" a ۲ وت
ه١ اش NY
صفحه 8:
توانلیی ذهنی با هوشی یک ظرفیت واحد نیست. بلکه از
تعدادی توانلیی ذهنی پلیه تشکیل شده است. در افرادنا
توان در یادگیری مولفه های مختلف ذهنی به صورت
طبیعی رشد نمی کنند. یعنی بعضی از خرده تواناییی ها
رشد داشته ولی برخی تأخیر رشدی دارند. بنابراین
اختلال در یک یا بیش از یک فرایند روان شناختی در
این افراد حاصل الگوی نا مناسسب رشدی در آسن
هاست(کرمعلی و همکاران.۱۳۸۵).
1۳۳۳۳ ۰۳۳۳ ۳۳ |
5
5
صفحه 9:
واه ی اختلال یادگیری در اواخر دهه ی 1۹۵۰و اوایل
دهه ی 1۹۶۰برای توصیف تفاوت بين هوش و مهارت هاى
= تحصيلى كه به وسيلهى ازمون هاى استاندارد اندازه
گیری مسی شوند مورد استفاده قرار گرفت. اختلال
5 یادگیری در دهه ی ۱۹۶۰ به عنوان جدیدترین حوزه ی
فرعسی در قلمرو کودکان اس تثنایی وارد
شد(شعبانی»۱۳۹۰).
صفحه 10:
۴۳ لئسا Ss “=,
ناتوانی های یادگیری ویژه در حال حاضر بسه صورت
اصطلاحی در آمده که انواع گوناگهنی از مشکلات را در بر
می گیرد. در واقع این دسته از کودکان با این که از نظر
هوشی در حد متوسط و بالاتر ند گروه نا همگن و غير
یکنواختی را تشکیل می دهند. و به ابن دلیل ويه
هستند که اختلال ها بر دامنهی نسبتا محدودی از درس و
عملكرد ها تأثير معنا دار دارند. وجه اشتراكى كه بين همه
ى آلن ها وجود دارد اين است كه همكى در يادكيرى
دروس مدرسه مشكل دارند.لين اختلال تقريبا هميشهبه
لفت تحصیلی منجر حی شود. لما لين بدان معنى نيست كه
كودكان دجار افت تحص يلى ذاراى اختلال يادكيرى
است(احدی و کاکاوند. ۱۳۹۰).
آر که
صفحه 11:
Se =); لئسا
۲-۴ علائم اختلالات یادگیری
تشخیص اختلال یادگیری ممکن است دشوار باشد. اگر کودک عاحثم زیر
را داشته باشد ممکن است اختلال بادگیری داشته باشد:
در فهمیدن و پیروی کردن از دستورالعمل ها مشکل دارد.
در به یاد آوردن چیزی که به او گفته شده است. مشکل دارد.
ضعف هماهنگی در راه رفتن. ورزش کردن یا مهارت هایی از قبیل نگه
داشتن یک مداد دارد.
Ce eee
های مدرسه و ..-
در فهمیدن مفهوم زمان مشکل دارد.
در مقلبل انجام دادن تکالیف یا فعالیت هلیی که نیازبه خواندن. نوشتن
یا رباضیات دارد مقاوست سی کند یا دایسا نمی تولند تکالیف را بدون
کمک قابل توجه کامل کند.
اعتراض می کند. خصومت یا واکنش های هیجلنی شدید در مدرسه یا
زملنی که تکالیف تحصیلی از قبیل تکالیف خانگی یا خواندن نشان می
دهد( کر جمه رونقی و همکاران» ۱۳۸۹
ls م۲ 2
2
صفحه 12:
۱ ۴۳ oe “ane SS “=,
راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی ۵ -DGO كه توسط
انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر شده است. علایم زیر را برای
اختلال بادگیری مطرح کرده است:
روخوانی دشوار کند و نادرست کلمات
اشکال در درک معنی آنچه که خوانده می شود
5 مشکلات هجی کردن
اشکالات بیان نوشتاری
اشکال در بادگیری مفاهیم و معانی اعداد با محاسبات
اشکال در استدلالات ریاضی
حتی وجود یکی از علایم بالا می تولند نشانگر اختلالات بادگیری
باشد(شعبانی»۱۳۹۰). ١
صفحه 13:
۴۳ لئسا Ss “=,
۲-۵ عوامل بروز اختلالات یادگیری ۱
ثابت شده است که علل بروز ناتوانیهای بادگیری نسبتا مبهم است
برخضی از مشکلات کنونی درباره ی مفهوم ناتوانیهای یادگیری
باز تلبی است از ناتولنی عا در اشاره ی دقیقبه علل بروز ناتوانیهای م ۲
یادگیری که شاهدش هستیم. روشن است که آگاهلنه یا ناآگاهلنه "
3 مسئله علل بروز ناتوانیهای یادگیری رابه فراموشی وبی توجهی
۷ میسپاريم بر حسب درک ما از ناتوانیهای یادگیری و نگرش اولیه
حرفهای ما (پزشکی. روان شناسی. تعلیم و تربیتی) نسبت به
ناتوانیهای بادگیری ممکن است حابه علل خاصی توجه پیدا کنیم
تا آن که به رابطه ی علّی دشواری بپردازیم(صبحی قراملکی.
ابوالقاسمی و دهقان.۱۳۹۳).
صفحه 14:
۱ لئسا «١ SS)
اما تجربه كذشته و عمل كنونى به ما ثابت مىكند كه ناتوانىهاى يادكيرى
مفهومى جندرشتهاى است و بيوند ميان كارشناسان رشتدهاى كوناكون در لين
امر بايد برقرار باشد(سيف نراقى و نادرى,017/85.
الف) عوامل آموزشى
- تدریس ناکافی و ناصحیح به کودکان rq
- عدم فراگیری معلم از مهارتهای لازم جهت تدریس درسهای پابه در مدارس
- توقعات بیش از اندازه بالا با بسیار پایین معلمان
- برنامه ریزی و طرح برنامة آموزشی ضعیف
- عدم فعالیتهای برانگیزنده
- تدریس عملی نادرست
- عدم آموزش مهارتهای اجتماعی. بادگیری و حرکتسی و جسمی و عدم
پرداختن به بادگیریهای زبان شفاهی
- استفاده نادرست از روشها و مداد و برنامه درسی(سیف نراقی و نادری,۱۳۸۹).
صفحه 15:
UW 7 ۱ 3ب ۱
ب) عوامل محیطی
* عواسل محیطی بسیاری وجود دارد که میتواند به پیچیدگی
ناتوانیهای بادگیری بیفزاید و حتی شاید سبب ساز آن باشد.
- تغذیه. بهداشت. تندرستی
8 * - انگیزش ضعیسف توجه ناکافی و ضعصف در انجام کار بر اثر
گرسنگی و وجود رنگها و مزههای مصنوعی در غذاها طبق نظر
فاین گولد روی تحرک بیش از حد کودک موّثر است.
* - سرماخوردگی مزمن. مشکلات تنفسی, آلرژیها و ... در ناتولنی
بادگیری کودک موّثر است.
- سقوط. آسیب دیدگی مغزی. ضربه وارد.به سر و ۰.. در ناتولنی
یادگیری موّثر است(سیف نراقی و نادری.۱۳۸۹).
/ هک م وت
NY ات
صفحه 16:
i Sea ane N.S)
ب) عوامل محیطی
- تحریک حسی: کودک در حال رشد نیازمند درون دادهای حسی 7
rd
| استتا درباره محیط و خود و هر دو بیاموزد یعنی کودکبه تجربههلیی
نیاز دارد تا بیاموزد که چگونه بیاموزد.
isa 1 ها هت را وی سر
و مهارتها در محیط زندگی کودک جایگاه ویژهای دارد و ممکن است
ناتوانی کودک 1 نبود مدلهاى درست در اوايل رشد وى سر جشمه
گرفته باشد.
- رشد اجتماعی و عاطفی: بسیاری از کودکان مبتلا به ناتوانی
یادگیری مضطرب, نامطمشن و بی اختیار و سرکش هستند که ممکن
است این رفتارها با فقدان امنیت طبیعی. ثبات محبت و گرمی و
پذیرش در منزل و محیط مدرسه پیوند داشته باشد(سیف نراقی و
نادری۱۳۸۹۰).
1
ست
صفحه 17:
۱ ۴۳ oe “ane SS “=,
ج) عوامل روانی
امکان دارد کودکان مبتلا به اتوانیهای یادگیری در
عملکردهای روانی پایه چون ادراک. حافظه و شکل درون به "
مفاهیم اختلال داشته باشند.
Sides bee ٩
بسیاری از متخصصان بر لین باورند که علل اساسی و عمده
ناتوانیهای یادگیری آسیب دیدگی مغزی. شدید یا جزیی و
صدمه وارده به دستگاه عصبی و مرکزی است(سیف نراقی و
نادری۱۳۸۹۰).
ay 7-7۳ کر _ sr ae ۸
NY ات
صفحه 18:
۱ ۴۳ een Se .“—),
عوامل ژنتیکی (eo
شواهدی در دست است که نشان میدهد ناتوانیهای یادگیری
احتمالاً در برخی خانوادهها بیش از دیگران دیده میشود در واقع
عوامل ژنتیکی در شمار وسیعی از ناتوانیهای یاد گیری نقش ۰
a دارد.
۷ ز) عوامل بیوشیمیایی
اختلالهای گوناگون متابولیکی ادر حکم عواملی هسستند کته ۱
موجب ae ار هم لل هام ی کم
کاری تیروئید و .
ay 7-7۳ کر _ sr ae ۸
NY ات
صفحه 19:
۱ oe “ane SS “=,
ژ) تأخیر رشد
بندر» دهریش؛ GG لانگ فود ... اظهار میدارند که عدم
ظهور علاثم رشد برخی از کودکان مبتلابه ناتولنی یادگیری ممکن
است از تاخیر رشد برخی اجزای دستگاه عصبی مرکزی سرچشمه م
گرفته باشد که این گونه کودکان پس از بزرگتر شدن بر این
مشکلات غلبه میکنند. ۱
ج) نقص جزیی در کار مغز (
به نظر میآید هر گونه نتیجه گیری درباره ی حیاتی بودن آسیب
دیداکی مغزی در کودکان مد به نانواحی ناد کری در ترس
شرایط فقط جنبه تجریی و آزمایشی دارد(سیف نراقی و[
نادری,۱۳۸۹).
wr ae. / 7-7 م د
9
۷
صفحه 20:
9 vr
oe “en SS
نظریه های اختلالات بادگیری ۲-۶
نظریه غلبه طرفی مغز ۲-۶-۱
مغز انسان از دو یمکره ی راست و چپ تشکیل شده است. این دو نیمکره
توسط جسم پینه ایبه هم وصل شده اند. وجود جسم پینه ای سبب می شود
که دو نیمکره از فعالیت های یکدیگر آگاه باشد(هالاهان و همکاران۲۰۱۳). در
۲ / مغز. سازمان فعالیت ها برای رفتارهای مختلف متفاوت است. بعضی از کارها
| مثل دیدن و شنیدن توسط دو نیمکره کنترل می شود. نیمکره راست بيشتر در |
کنترل ساخت و ایجاد تشخیص ها ی پیچیده دیداری و فرایند های غير کلامی [
۱ و آگاهی های ادراکی نظیر موسیقی و رمزهای ریاضی در حللی که نیمکره چپ
مغز در مهارت های کلامی نقش دارد(موگسال و همکاران» ۲۰۱۲). سوالاتی هم در
مورد تساوی توانایی های دو نیمکره مغز برای یادگیری مهارت های کلامی در
کودکان مطرح است. مدت ها غلبه طرفی یک نیمکره مغز بر نیمکره دیگر برای
مطالعه درباره ی رشد زبان و تحصیل دلنش بسیار مهم و اساسی جلوه می کرد.
اولتون (1۹۸۷) بر این عقیده بود که یک طرف از مغز باید بر طرف دیگر غلبه
صفحه 21:
۱ oe “en SS 2S),
نظریه شناخت گرایان ۲-۶-۲
افرادی چون ورنر پیاه و برونر نظریه ی غلبه ی طرفی را
نادیده گرفته و ادعا می کنند رشد کلامی بعد از رشد غیر
کلامی بوجود می آید. بعنی رشد غیر کلاهی زییر بنای رشد
3 کلامی است و معتقدند اگر ارتباط و توازون رشد عادی
ee ee 9
لكر oo ای كل سل ار :۱۱
دلایل تایید لین نظرییه لین است که لین کودکان ناتوان در )
یادگیری سعی دارند از توانایی های غیر کلامی خود برای
انجام تکالیف مدرسه بهره گیرند(وینر ۲۰۱۴).
QW 2 Tew
—
صفحه 22:
ال كك ۳ ۳۳
نظييه رولنكلوو0 05-0
ابن ديدكاه به بررسى احساساتى كه كودكان ناتوان در
بادگیری دارند می پردازد. طرفداران این نظریه معتقدند
کودک طبیعیبا عملکردهای نظام عصبی سالم "من " خود 6
و زا et ae . کودک با ناتوانی
: بادگیری دارای کنش های "من " ناقص است و اغلب تلاش
های او در به انجام رساندن وظایفش به احساس ناکامی
تبدیل می شود. فعالیت های مختلف چنین کودکیبه GE
پرورش عزت نفس و ارزشمندی "من "به نکوهش "خود"
می انجامد و این کودک دچار خود پنداره منفی مه ۱
شود(کلاسن و لینچ. 0۲۰۱۴
ج مر حور و7 م و
صفحه 23:
۱ oe “ane Ne 2S),
نظریه کوتاهی دامنه توجه ۲-۶-۴
طرفداران اینن نظریه معتقدند کودکان ناتوان در یادگیری دچار
اشکال در تمرکز و توجه و دقت هستند و از سال ۱۹۵۰ به بعد
تحقيقات بسيارى در اين مورد انجام شده كه باعث شد ”
۳ متخصصانء اين نظريه را جدى تر مورد برسى قرار دهند(كرمعلى
اسماعیلی و همکاران۱۳۸۵). راس (۱۹۷۶) می نویسد:به نظر می | [
آرسد یک نقص ذهنی وجود دارد که بیشتر کودکان نانوان در 18
یادگیری با آن مواجه لند و آن عدم تونلیی در تمرکزه دقت و توجه ((
بر مطللب مورد بحث است. وی نتيجه می گیرد که لین کودکان در
فرایند رشد دقت و توجه طبیعی .دچار تاخیر یا وقفه شده
اند(شعبانی» ۱۳۹۰).
م . 2 2-7۳ و
صفحه 24:
A= 22 “ne Se =),
6-6-8 نظييه فيلبرىاكاهيها
لین نظربه تأکید بر چگونگی روند دربافت آگاهی ها:توسط ٩
کودکان و همچنین ماهیت کوشش هایی که آنان برای
8 شناختت حهان شرامون خوه دارنتد می بردازد طرفداران
XN این نظربه عقیده دارند کودکان ناتوان در یادگیری دچار
دشواری هلیی در خصوص دربلفت. ضبط و بازگرداندن آگاهٍ
بهای داده شده در مجرای بادگیری خاصی هستند(نریملنی
پرزور و بشرپور ۱۳۹۴).
صفحه 25:
Se =); لئسا ۱
۲-۶-۶ نظربه تأخیو در رشد
طرفداران این نظریه معتقدند کودکان ناتوان در بادگیری.
کندتر از همسالان خود آگاهی ها و محرک های محیطی را
در زمینه هلیی خاص جذب عی کنند. بنابرلین شبیه کودکان
کوچکتر عمل عی کنند. تعدادی از تحقیقات نشان عی دهند
| که این کودکان از نظر کیفیت بادگیری با دیگر کودکان
تفاوتی ندارند. بلکه از نظر کمیت متفاوت هستند.یعنی
انان eas lls et so باآهسته ترا کودکان ۳
بهنجار هستند. این نظریه توسط کریشلی (۱۹۷۰) عنوان
گردیده است(کرک و چالفلنت. ترجمه رونقی و همکاران.
“FAN
“eS o Tew 2" a
a
—_ El
صفحه 26:
۱ “ene NR OS,
نظریه ضایعات خفیف مغز ۲-۶-۷
قدمت نظریه های مختلف دربارهی ارتباط بین اعمال مغز و
مشکلات ویژه یادگیری سبب پدید آمدن تحقیقات زیادی
شده است. در اینجا لین سوال مطرح است که کودکلنی که
دچار ناتوانی یادگیری هستند و هیچ گونه ضایعه مغزی 5
مشخص شده ای در آنان وجود ندارد. لیا دچار ضلیعه جزییی |
مغزیا عدم رشد اعصاب هستند؟ در این زمینه نتایج
تحقیقات برت نر و همکاران (۱۹۷۲) نشان داده است که
کودکان با ناتوانی یادگیری در مقایسه با کودکان بهنجار
دارای نشلنه های بیشتری از آسیب های عصبی هستندلبه
نقل از تبریزی,۱۳۹۰). . ۱
مت ‘DS é T4e
صفحه 27:
ی ۱
۲-۶-۸ نظریه جند عاملى
هاستراک (۱۹۷۶)در مقلله ای می نویسد:با اينکه نظریه های مختلف
که تاریخ مطالعات و تحقیقات درباره ی نانوانی های ویژه یادگیری را
حك ل دف وك Fa a eae eee
ساره بسیارتا ارزشند» در اکثر لن ها سعی شده است تشان دهتد که
EQ این پدیده در اثر یک عامل بوجود می آید و در هر کدام از نظریهها
کوشش شده است علت مشکلبایک نظریه توجیه شود. او پیشنهاد
۷ می کند چون بادگیری فرایند پیچیده ی است و عوامل مختلف ممکن
استبه آن آسیب برساند بهتر استبه جای نظربه های یک عاملی که
سعی شده است تمام انواع ناتولنی های یادگیری را توضیح دهند. لین
گونه کودکان را به گروه های متفاوت تقسیم کنیم تا نظریه های
مختلف هر کدام.بیک گروه از لين کودکان را شامل شود(سیف نرلقی و
نادری.۱۳۸۹).
صفحه 28:
صفحه 29:
صفحه 30: