انتقال مطالب آموزشی

صفحه 1:
انتقّل مظالت آموزشي 

صفحه 2:
f what we ۵۵۵ * 20% of what we hear * 30% of what we s 50% of what we see and ¢ hear 70% of what we say 90% of what we * and do 

صفحه 3:
* انتقال مطلٍّ آموزشي: < زماني که مدرس براي آموزش] برنامه ريزي مي کند. باید در مورد مناسبترین روشها و راهكارهاي ارائه مطالب و همچنین ایجاد واکنش مساعد در دانشجو. تضمیماتی را اتخاذ کند. *| روش هاينتقال مظلب ا الكو :ءا ‎GO‏ ‏وا [در ادامه. روش سخنراني مورد بررستي قرار خواهد گرفت.] 

صفحه 4:
سخنراني: 4 به عنوان يكي از روشهاي موثز و در عين حال يكي از نكوهيده ترين نی ‎Begin‏ شود كه استاد براي مدتي بزاي حضاري که توجه چنداني ندارند 5‘ یک وله ‎Mig he‏ شود 

صفحه 5:
یک روش سليتي ولي نادرست ‎gegen‏ ‏روشی تور آن سخنران براي مدتط لته جروه گويی کند و در این مدت» دانشجو تا جايي که در توان دارد داز کتابچه خود ‎Te‏ پایان م ار همان حا یکرانت به دفتر کار ‎SAL bass (artic Emote‏ آموزش موثر و سودمند: > همیشه درصدد ایجاد رابطه دوطرفه بین مدرس و دانشجوست. سخترآن باید با استفاده اژ - نوشته چاپي. 7 نوشته روي اك طلقی [یا اسلاید] براي نمایش روي دیور» اشیها و مطالب تصويري, سئوالات دانشجویان» - نوشته ها و یا طرحهاي دانشجویان. و پا نقد و بژرشي موضقح درس به صورتا كتبي _ به موثر و مفید کزدن شیوه آموزش خود بیفزاید. < 

صفحه 6:
* برنامه ریزی/ براي ارائه مطالب: > .مقدمها! كشى از ارائه شفاهى ةطالب است. جممد, كن كار[هد از اين امه استفاده مى كنند تا دانشجو را در يك وضعیت روحي مساعد یا آماده براي يادگيري قرار دهند. < در اين مقدمه باید: 1 بر اهداف درس توجه و تأکیت َو 2 برای مطالبي, که اد ارائه شود یک چهارچوب تازماني ایجاد شود. 3 علاقه دانشجو را تحریک کند و سبب موضوع ‎eps‏ شود. جلب و حفظ توجه دانشجو به 

صفحه 7:
* یک بادداشّت از رئوس مطالب تهييكنيد: > یک مدرس باتجربه در رئوس(طالب. جزئیات بسیار کمتري نسبت به یک مدرس کم تجربه یادداشت مي کند — همین منتهي به بزرگترین نقطة ضعف مدرسان باتجربه) که از این شاخه به آن شاخه پریدن است( می شود. 7 این عادت با اصل توضیح و روشن کردن موضوع درس براي دانشجوبان مغاپرت دارد و بادگيري را براي آنها دشوارتر مي کند. 

صفحه 8:
9 آمادگي براي ارائه مطلب: > داشت اك مقدمه جامع:و که مطالب را کاملاً توجیه کند بسیار ضروري است. - مقدمه براي تمامٌ طول کلانن ارگذار است. سئوالاتی که لازم است در مپان درس يا پس از پایان سخنراني يرسيده شوند نيز بايد پیش بيتي شوند: - سیفالات بیشیازجد: انگیزه مشارکت راازدانشچو می گیرد. 

صفحه 9:
* جلب توجهحضار: > اگرچه ی از دانشجویان ذلقٌ موضوع علاقه نشان می دهند: مدرس بايد توجه کند که خود نیز باید مطلب را طوري به «ذانشتجویان عرضة بکند که انگار مي خواهد آن را به آنها بفروشد. 7 زیرا بسياري از دانشجویان بي علاقه و بدون انگیزه وجود دارند > برای شروع یک سخنزانیل خوب و موفقیت آمیز بهتر آن است که در ابتداً ‎a‏ ‏- یک ‎KSI Megs Jl‏ و يا هيجان ‎sp Cpa Sil‏ 7 داستان جالبي در ارتباط با موضوع بگوییم. 7 حقایق مختلف مربوط به موضوع را به صورت معمّا مطرح کنیم 7 ویا روشهاي ديگري به کار بریم که توجه و كنجکاوي دانشجو را به موضوع جلب کند. 

صفحه 10:
* جلب توجه/حضار (ادامه): < شوق مدرس در مورد موضوع مهم است هر قدر که خود او به موضوع علاقه مندتر باشد مسلماًبیشتر مي تواند علاقه دانشجویان را چلب کند. < میزان علم و اطلاع مبزسن در موضوع نیز مستقیماً در سطح علاقه او به موضوع موثر است. - هررقدر,شخص,موضوع را بهتر بداند قدرت.بيشتري براي کاربرد آن و جلب کردن توجه دیگران به موضوع خواهد داشت. اگر مدرس در مورد مطالب و موضوع مورد تدریس علم و تجربه كافي نداشته باشد, بسختي مي تواند شوق و علاقه اي هم نسبت به ‎eis Bs] pan gee‏ 

صفحه 11:
۰ جلب توجه حضاو (ادامه): < x هيج جيزي جالبتر از تجربيات دست اولي كه از زندگي واقعي منتج شده باشد نیست. ‎ad‏ مثالهايي سخنراني را زنده وأجالب مي نمايد. میت نی توان توجهنلشجویانژا به چيزي که خود مدرس هم به آن علاقه اي ندارد جلب کرد. شدرس ‎ELMS Uline‏ شیر در مورد یک یک شاگردان و علاق آنها به تحوي توجه آنها را جلب کند. 7 وقتي مدرس با صدا کردننام دانشجویان و رفتار دوستانه به آنها ثخصیت بدهد توجه و علاقه دانشجویان نیز نسبت به او جلب مي شود. دریطول زاس باید به شیوه های ختلف دانسج وان را به کوشر/ گدن واداشت. سا کال جر کات کلف سر دست و بدن مدر قزل صدا ويا ‎EAS je‏ مختلف در طول سخنراني 

صفحه 12:
* رفتارهاي فيوبکي و بدني: ن تا حا بسیار زيادي به مهارت هاي او در برقراري ارتباط با دیگران مربوط است. نحوه و روش سخنراني مدرس در جلب توجه فراگیر و بالطبع در میزان يادگيري او بسیا + "خرکات: < one حرکت سیب جلب توجه مي شود وليالبنه حرگانتزيادي هم ممکن است مضر باشد. ‎ee bs 47‏ وین رات سب اتحراف اذه ‎ ‎ ‎ ‎als aes =‏ به راب با به جلو و عقب کلاس. حر کل کردن» تکیه دادن به ميزء نشستن روي دسته صندلي و(أمثال اينها در حقيقت حركاتي هستند که سبب جلبا توجه دانشجویان"به مدرس و تدریس او مي شوند. ‎ ‎ 

صفحه 13:
حضور و شرگت در کلاس: > اينكه مدرسس كاري كند كه تك تك اأأنشجويان كلاس احساس كنند كه مدرس به آنها توق دارد آسان نیست ول به هر حال اگز مرس در طول کلاس يكي دو بار چشم در چشم هر دانشجو بندازد تا حدي این منظور پرآورده مي شود. < در هت < بیرون پنجره, زمین و خلاصه نقاطي غير از دانشجویان نگاه مي كند نمي تواند نظر دانشجویان رایه نتخود جلب کند. مدرسي که,طوري به رسئوال دانشجو پاسخ مي دهد کهذانشجو احساس مي کند احمق و با بي ارزش است. دز حقيقت فضا يادگيري ایجاد کرده ۱-3 >> ولي اگر با لبخند به طرف دانشجويي که سئوال کرده برود و با علاقه و دقت به سئوال او پاسخ دهد و حتي اگر سئوال او اثلتباه است آن را به طور تلويحي تصحیح کند تا دانشجو احساس نکند خفیّف شده. فضايي مثبت براي جلب توجه و يادگيري دانشجویان فراهم کرده است. 

صفحه 14:
9 تأكيد کردن: < < < نوع رفتاري را که معلم عمدا,براي کنترل «سمت و سوي» توجه شاكرد به كار مي برد «تأكيّد کردن» مي نامیم. از طریق حرکت بدني یا جمله اي خاص و یا تلفيقي از هر دو روش امکلن پذیر است! SIS > So, CASH Ly 9599 EIS > cd a ‏سرك‎ بدون كلام .را مي,توان,به جاي حرف زدن به کار پرد و دانشجویان آن را کاملاً درک مي گر اننکه این < رف طوري تکرار شوه سراف از يادگيري شوند. 

صفحه 15:
9 تأكيد کردن: < حرکانیثل دست بلند کردق!» چیزی اشاره کردن» دست زدن» ‎oy fog Ve‏ لمخند زد نحم كردن را براي جلب توجه فراگیر به افکاره کلمات. مقّهیم یا مسألهمخاصي مي توان به کار برد. < جلب توجه كلامي: 7 بادقت كوش كن thet ‏اتب‎ - > ,دقیقاً به اين مطلب گوش کن - نگاه کن وقتي اين کار را انجام مي دهیم چه اتفاقي مي افند. 

صفحه 16:
تداوم در حین تدریس: ؟ اينکه مدزس تصمیم بگیرد چه كاري را با چه سرعتي باید انجام داد. - مدرسي که آرام و آهسته کار مي کند ممکن است موجب کسالت دالشجویان و بت ظ علافگی آنها به درس شود. مدرسي که همه کارها را سریع. بي وقفه و يشت سرهم انجام مي دهد.ممگن است باعث شود که آکاتجویان نتوانند پا به پاي او پیش بروند. > از کلاس احساس خستگي و عقب ماندگي مي کنند. مان آشتاء وتان مکح ول ب توالت که #سرعت تذریس ‎os‏ > چنانچه فراگیر قبل از دروس بعدي,وقت كافي براي حل و فصل و جا انداختن دروس قبلي در ذهن خود را نداشته باشد رابطه مورد انتظار (بعني فراگيري) که ‎od a‏ 

صفحه 17:
‎fol‏ در حیّن تدریس: > جند لحظه سكوت هم براي آثکه دانشجویان بتوانند اطلاعات و مطالب را در ذهن خود جاق دهند لازم است وهم اينكه سبب جلب توجه آنها ‎Oph gate: Glas ay‏ ‎ ‏رهشگران علوم آموزشي ا< دفعات, طول مدت و زمان | تأمل در تدریس پرداخته:ائ. ‎al‏ بررسي عواملي از قبیل تعداد. اده برنامه ريزي شده از سکوت یا ‎ ‎ ‎ 

صفحه 18:
تأمل در ین تدریس > تأمل به عنوان یک روش برای) ایجاد انگیزه. مي تواند به طرق زير به آموزش بهتر کمک کند: مي تواند باعث ایجاد حالت انتظار براي دریافت مطالب بعدي شود. مي تواند الگويي براي گوش کردن يا فکر کردن ایجاد کند. مي تواند براي تأکید بر اهمیّت کات "مهم به کار برده شود. مي"تواند برای»پژذازش اطلاعات و کاربرد ذهني/آن به دانشجو فرصت بدهد. مي تواند علامتي براي پرداختن مدرس از مبحثي به مبحث دیگر باشد. مي تواند براي مخالفت با حرکت نامعقول يكي از دانشجویان ‎es la‏ 

صفحه 19:
* عادتهاي خاص: رفتار بي معنا و یا حتي تکراری» اختلال و بي توجهي به درس را ایجاد می کند. 7 تکرار یک لغت مثل «می دانید» 7 راه رفتن به چپ وراست کلاس به صورت یکنواخت > بازي كردن با سكه هاي يول در جیب؛ ممکن است سبب اختلال و حواس پرتي در دانشجویان بشود. 

صفحه 20:
* وضوح و روشني ارائه مطالب: ‎yon go >‏ 1) حفظ روند منطقی در ابراژ عقاید. دیدگاههاء مفاهیم و اصول و مربوط نمودن آنها به هم 2 نجوه اداي جملاگ ومطالجا مني شیوه بیان کلمات و صدا و حرارتي که در گفتار خود به کار مي برد: 1 < مطالب درسي در بعد وضوح آموزشي: 7 به صورت عيني یا كلامي مثال بزنیم - (مطالب حاشیه اي ابداعي و نو بگوییم 7 مفاهیم مشکل را براي يادگيري بهتر تکرار کنیم از كاري را که به عنوان تمرین در منزل باید 

صفحه 21:
* فکر کردن و صحبت کردن: 4 قبل از اینکه مدرس بخواهد په طور روشن و واضح درباره مطلبي اظهار نظر کند. باید 7 شخصاً آن موضوع رابه طوز کامل و واضح فهمیده و درک کرده باشد - و بعد در موقع برنامه ريزي و نیزهنگام |رائه مطلب. کاملاً در مورد ‎acs Sat‏ 

صفحه 22:
داشته باشد. کچ نا شاد روی موضوع از ‎Ae‏ کوتاه استتا"کنید. < لفات یا جملات غيرضروري زا حذف کنید. جمله خود را دقیق و روشن بیان کنید: 

صفحه 23:
* فکر کردن و صحبت کردن (ادامه): ‎X‏ مدرس مي تواند تسلسل مطالب را با به کار بردن کلمات ظريفي این به هرطای .با وجود این» بنابراین» بعلاوه. در گفته. ‎(Liles Lay‏ 4 طور ماهرانه و زیرکانه اي (مانند. اوه بر الما از یکاعت التقانه نکنید. "مدرس مي تواند براي پرهاختن آز بحََاهرپخش دیگر با بیان یک ا ی تن او ور دی را كه بايد گرد ‎a‏ ار ل أراياتجاميدهند كافى نيست - لذا از انواع دیگر وسایل ارتباطي مثل عکسها: نمودارها و جداول در این کیرد اطناده كنيد. 

صفحه 24:
در کلاس تمام دانشجوبان باید بدون هیچ اشكالي بتوانند كلماتي را که مدرس مي گوید بشنوند. < 0235 © 9-۷ که دانتجوبن کسل و خسته ‎con 9‏ جوا ‎L, gain NT: a5‏ الحان گوناگون صحبت کنید: ‎ ‏تلفظ: ‎٩‏ مدای باید کلمات را لح و شمرده تلفطکند ‏> در مورد اداي کلمات به طور واضح و روشن. تمرین کنید. < ۱ ‏رو به داتشجویان اضحیت کنید. ‎ 

صفحه 25:
سرعت سخنراني: ‎S‏ .ممکن لت بسیاری از مدرس؟ا سرعتی بیش از 150 کلمه دز ‏دقیقه صحبت کنند و سخنان آنها کاملا واضح و روشن هم باشد > ولي در آن صورتِ شاگردان وقت کافي براي تفکر در مورد کلمات و فیمیدن 5 4 , ای که آرانه می شود نخواهند داشت. ‏م چنانچه زمان تعیین شده براي7ت یک درس قبلاً بیشتر بوده و بعد آن,راکاهش,داده,اند, به هیچ وجه با تند خرف زدن. خود را با زمان تطبیق ندهید ‏پلکه براي حداکفر استیاده از زمان نیاق شده دوه برنامه ريزي کنید. ‎ 

صفحه 26:
* زبان صحیح,و سلیس: > شاگردالندرس خوب خود 9 دلیل اینکه گاهی کلمات را اشتباه تلفظ مي کند پا جمله اي غلط مي گوید تقبیح نمي كنند 6 ولي اكر زء عادت مدرش اینت و او هميشه غلط حرف مي زند این کاستياو بخشش پذپز نست. 

صفحه 27:
< < < جمع بندي وانتیجه گيري: سخنراني باید یک جمع بندي و ‎MS‏ گيري برنامه ريزي شده براي رسیدن به اهداف موق نظر داشته باشد نه هنك مرتبه تمام شود. شامل پررسي اجمالي نکات اصلي اي است که مدرس مي خواهد دانشجويان به خاطر ‎TSE,‏ سخنراني اگر به صورت مناسبی خاتمه یابد سبب مي شود که مطالب جدید ارائة شلذه در شبکه آرتباطات و تداغیها فراكير به ذحوي جاي كيرد كه بخوبي در حافظه بلند مدت حفظ شو3 وب اشاره به خاطر آید. وقتي مدرس دانشجو را در درک «رابطه» میان اطلاعات و ساماندهي آنها ياري مي کند. میزان بادگيري دانشجو افزايش مي یابد. ‘ 

صفحه 28:


انتقال مطالب آموزشي هرم یادگیری انتقال مطالب آموزشي • انتقال مطالب آموزشي: زماني که مدرس براي آموزش برنامه ريزي مي کند ،بايد در مورد مناسبترين روشها و راهکارهاي ارائه مطالب و همچنين ايجاد واکنش مساعد در دانشجو ،تصميماتي را اتخاذ کند. • روش هاي انتقال مطلب: سخنراني نمايش علمي مباحثه [در ادامه ،روش سخنراني مورد بررسي قرار خواهد گرفت]. روش سخنراني • سخنراني: به عنوان يکي از روشهاي موثر و در عين حال يکي از نکوهيده ترين روشهاي تدريس قلمداد مي شود. اثر منفي اين روش زماني بيشتر مي شود که استاد براي مدتي طوالني و بدون وقفه براي حضاري که توجه چنداني ندارند سخنراني مي کند. در حالي که اگر اين روش با محتوايي درست ،زمان معقول و مناسب و هماهنگ با ساير راهکارهاي آموزشي باشد ،مي تواند به عنوان يک وسيله خوب ،موثر و سودمند به کار گرفته شود. روش سخنراني • يک روش سنتي ولي نادرست «سخنراني»: روشي که در آن سخنران براي مدت 45دقيقه جزوه گويي کند و در اين مدت، دانشجو تا جايي که در توان دارد در کتابچه خود جزوه نويسي کند و در پايان سخنران سئوال کند که آيا سئوالي هست و از همان جا يکراست به دفتر کار خود برود و سخنراني را تعطيل کند. • آموزش موثر و سودمند: هميشه درصدد ايجاد رابطه دوطرفه بين مدرس و دانشجوست. سخنران بايد با استفاده از − − − − − − نوشته چاپي، نوشته روي صفحات طلقی [يا اساليد] براي نمايش روي ديوار، نقاشيها و مطالب تصويري، سئواالت دانشجويان، نوشته ها و يا طرحهاي دانشجويان، و يا نقد و بررسي موضوع درس به صورت کتبي به موثر و مفيد کردن شيوه آموزش خود بيفزايد. روش سخنراني • برنامه ريزي براي ارائه مطالب: مقدمه بخشي از ارائه شفاهي مطالب است. −مدرسان کارآمد از اين مقدمه استفاده مي کنند تا دانشجو را در يک وضعيت روحي مساعد يا آماده براي يادگيري قرار دهند. در اين مقدمه بايد: )1بر اهداف درس توجه و تأکيد شود. )2براي مطالبي که بايد ارائه شود يک چهارچوب سازماني ايجاد شود. )3عالقه دانشجو را تحريک کند و سبب جلب و حفظ توجه دانشجو به موضوع درس شود. روش سخنراني • يک يادداشت از رئوس مطالب تهيه کنيد. يک مدرس باتجربه در رئوس مطالب ،جزئيات بسيار کمتري نسبت به يک مدرس کم تجربه يادداشت مي کند −همين منتهي به بزرگترين نقطه ضعف مدرسان باتجربه) که از اين شاخه به آن شاخه پريدن است( مي شود. −اين عادت با اصل توضيح و روشن کردن موضوع درس براي دانشجويان مغايرت دارد و يادگيري را براي آنها دشوارتر مي کند. روش سخنراني • آمادگي براي ارائه مطلب: داشتن يک مقدمه جامع و خوب ،که مطالب را کامًال توجيه کند بسيار ضروري است. −مقدمه براي تمام طول کالس اثرگذار است. سئواالتي که الزم است در ميان درس يا پس از پايان سخنراني پرسيده شوند نيز بايد پيش بيني شوند. −سئواالت بيش از حد :انگيزه مشارکت را از دانشجو مي گيرد. روش سخنراني • جلب توجه حضار: اگرچه بعضي از دانشجويان ذاتًا به موضوع عالقه نشان مي دهند، مدرس بايد توجه کند که خود نيز بايد مطلب را طوري به دانشجويان عرضه کند که انگار مي خواهد آن را به آنها بفروشد. −زيرا بسياري از دانشجويان بي عالقه و بدون انگيزه وجود دارند براي شروع يک سخنراني خوب و موفقيت آميز بهتر آن است که در ابتدا − − − − يک سئوال توجه برانگيز و يا هيجان انگيز مطرح کنيم، داستان جالبي در ارتباط با موضوع بگوييم، حقايق مختلف مربوط به موضوع را به صورت معّم ا مطرح کنيم و يا روشهاي ديگري به کار بريم که توجه و کنجکاوي دانشجو را به موضوع جلب کند. روش سخنراني • جلب توجه حضار (ادامه): شوق مدرس در مورد موضوع مهم است −هر قدر که خود او به موضوع عالقه مندتر باشد مسلمًا بيشتر مي تواند عالقه دانشجويان را جلب کند. ميزان علم و اطالع مدرس در موضوع نيز مستقيمًا در سطح عالقه او به موضوع موثر است. −هر قدر شخص موضوع را بهتر بداند قدرت بيشتري براي کاربرد آن و جلب کردن توجه ديگران به موضوع خواهد داشت. −اگر مدرس در مورد مطالب و موضوع مورد تدريس علم و تجربه کافي نداشته باشد ،بسختي مي تواند شوق و عالقه اي هم نسبت به تدريس آن پيدا کند. روش سخنراني • جلب توجه حضار (ادامه): هيچ چيزي جالبتر از تجربيات دست اولي که از زندگي واقعي منتج شده باشد نيست. −چنين مثالهايي سخنراني را زنده و جالب مي نمايد. مسلمًا نمي توان توجه دانشجويان را به چيزي که خود مدرس هم به آن عالقه اي ندارد جلب کرد. مدرس مي تواند با کسب اطالعات بيشتر در مورد يک يک شاگردان و عالئق آنها به نحوي توجه آنها را جلب کند. −وقتي مدرس با صدا کردن نام دانشجويان و رفتار دوستانه به آنها شخصيت بدهد توجه و عالقه دانشجويان نيز نسبت به او جلب مي شود. در طول کالس بايد به شيوه هاي مختلف دانشجويان را به گوش دادن واداشت. −ساده ترين محرکها :حرکات مختلف سر ،دست و بدن مدرس ،تغيير صدا و يا حرکات مختلف در طول سخنراني روش سخنراني • رفتارهاي فيزيکي و بدني: هر چند در سخنراني هيچ چيز جاي مطالب جالب ،متناسب و خوب را نمي گيرد ،موفقيت يک سخنران تا حد بسيار زيادي به مهارت هاي او در برقراري ارتباط با ديگران مربوط است. نحوه و روش سخنراني مدرس در جلب توجه فراگير و بالطبع در ميزان يادگيري او بسيار موثر است. • حرکات: حرکت سبب جلب توجه مي شود ولي البته حرکات زيادي هم ممکن است مضر باشد. حرکات بايد طبيعي باشد نه مکانيکي و بايد مطمئن شد که اين حرکات سبب انحراف اذهان از يادگيري نمي شوند. حرکت آزادانه از چپ به راست يا به جلو و عقب کالس ،حرکت کردن ،تکيه دادن به ميز ،نشستن روي دسته صندلي و امثال اينها در حقيقت حرکاتي هستند که سبب جلب توجه دانشجويان به مدرس و تدريس او مي شوند. روش سخنراني • حضور و شرکت در کالس: ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ اينکه مدرس کاري کند که تک تک دانشجويان کالس احساس کنند که مدرس به آنها توجه دارد آسان نيست ولي به هر حال اگر مدرس در طول کالس يکي دو بار چشم در چشم هر دانشجو بيندازد تا حدي اين منظور برآورده مي شود. مدرسي که به سقف ،بيرون پنجره ،زمين و خالصه نقاطي غير از دانشجويان نگاه مي کند نمي تواند نظر دانشجويان را به تدريس خود جلب کند. مدرسي که طوري به سئوال دانشجو پاسخ مي دهد که دانشجو احساس مي کند احمق و يا بي ارزش است ،در حقيقت فضايي منفي براي يادگيري ايجاد کرده است. ولي اگر با لبخند به طرف دانشجويي که سئوال کرده برود و با عالقه و دقت به سئوال او پاسخ دهد و حتي اگر سئوال او اشتباه است آن را به طور تلويحي تصحيح کند تا دانشجو احساس نکند خفيف شده ،فضايي مثبت براي جلب توجه و يادگيري دانشجويان فراهم کرده است. روش سخنراني • تأکيد کردن: نوع رفتاري را که معلم عمدًا براي کنترل «سمت و سوي» توجه شاگرد به کار مي برد «تأکيد کردن» مي ناميم. از طريق حرکت بدني يا جمله اي خاص و يا تلفيقي از هر دو روش امکان پذير است. اشارات سر و دست ،حرکات صورت ،اشاره با انگشت يا ديگر حرکات بدون کالم را مي توان به جاي حرف زدن به کار برد و دانشجويان آن را کامًال درک مي کنند −مگر اينکه اين حرکات طوري تکرار شوند که سبب انحراف از يادگيري شوند. روش سخنراني • تأکيد کردن: حرکاتي مثل دست بلند کردن ،به چيزي اشاره کردن ،دست زدن، باال بردن ابرو ،لبخند زدن يا اخم کردن را براي جلب توجه فراگير به افکار ،کلمات ،مفاهيم يا مسأله خاصي مي توان به کار برد. جلب توجه کالمي: − − − − با دقت گوش کن اين مطلب مهم است دقيقًا به اين مطلب گوش کن نگاه کن وقتي اين کار را انجام مي دهيم چه اتفاقي مي افتد. روش سخنراني • تداوم در حين تدريس: اينکه مدرس تصميم بگيرد چه کاري را با چه سرعتي بايد انجام داد. −مدرسي که آرام و آهسته کار مي کند ممکن است موجب کسالت دانشجويان و باعث بي عالقگي آنها به درس شود. −مدرسي که همه کارها را سريع ،بي وقفه و پشت سرهم انجام مي دهد ممکن است باعث شود که دانشجويان نتوانند پا به پاي او پيش بروند از کالس احساس خستگي و عقب ماندگي مي کنند. مطالب آشنا ،آسان و سطح پايين را بهتر است که بسرعت تدريس کنيم چنانچه فراگير قبل از دروس بعدي ،وقت کافي براي حل و فصل و جا انداختن دروس قبلي در ذهن خود را نداشته باشد رابطه مورد انتظار (يعني فراگيري) حادث نخواهد شد. روش سخنراني • تأمل در حين تدريس: چند لحظه سکوت هم براي آنکه دانشجويان بتوانند اطالعات و مطالب را در ذهن خود جاي دهند الزم است و هم اينکه سبب جلب توجه آنها به مطالب بعدي مي شود. −پژوهشگران علوم آموزشي اخيرًا به بررسي عواملي از قبيل تعداد، دفعات ،طول مدت و زمان استفاده برنامه ريزي شده از سکوت يا تأمل در تدريس پرداخته اند. روش سخنراني • تأمل در حين تدريس: تأمل به عنوان يک روش براي ايجاد انگيزه ،مي تواند به طرق زير به آموزش بهتر کمک کند: − − − − − − مي تواند باعث ايجاد حالت انتظار براي دريافت مطالب بعدي شود. مي تواند الگويي براي گوش کردن يا فکر کردن ايجاد کند. مي تواند براي تأکيد بر اهميت نکات مهم به کار برده شود. مي تواند براي پردازش اطالعات و کاربرد ذهني آن به دانشجو فرصت بدهد. مي تواند عالمتي براي پرداختن مدرس از مبحثي به مبحث ديگر باشد. مي تواند براي مخالفت با حرکت نامعقول يکي از دانشجويان استفاده شود. روش سخنراني • عادتهاي خاص: رفتار بي معنا و يا حتي تکراري ،اختالل و بي توجهي به درس را ايجاد مي کند. −تکرار يک لغت مثل «مي دانيد» −راه رفتن به چپ و راست کالس به صورت يکنواخت −بازي کردن با سکه هاي پول در جيب، ممکن است سبب اختالل و حواس پرتي در دانشجويان بشود. روش سخنراني • وضوح و روشني ارائه مطالب: دو بعد اصلي: )1حفظ روند منطقي در ابراز عقايد ،ديدگاهها ،مفاهيم و اصول و مربوط نمودن آنها به هم )2نحوه اداي جمالت و مطالب يعني شيوه بيان کلمات و صدا و حرارتي که در گفتار خود به کار مي برد. مطالب درسي در بعد وضوح آموزشي: − − − − به صورت عيني يا کالمي مثال بزنيم مطالب حاشيه اي ابداعي و نو بگوييم مفاهيم مشکل را براي يادگيري بهتر تکرار کنيم مثالها يا نمونه هايي از کاري را که به عنوان تمرين در منزل بايد انجام شود نشان دهيم روش سخنراني • فکر کردن و صحبت کردن: قبل از اينکه مدرس بخواهد به طور روشن و واضح درباره مطلبي اظهار نظر کند ،بايد −شخصًا آن موضوع را به طور کامل و واضح فهميده و درک کرده باشد −و بعد در موقع برنامه ريزي و نيز هنگام ارائه مطلب ،کامًال در مورد آن تفکر کند. روش سخنراني • قواعد فکر کردن و صحبت کردن: ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ لغاتي را به کار بريد که با زبان محاوره اي شاگردان هماهنگي و تجانس داشته باشد. سعي نکنيد دانشجويان را با به کار بردن کلماتي که با آن آشنا نيستند مرعوب کنيد. لغت فني را در اولين بار که مي خواهيد آن لغت را بگوييد آن را کامًال براي فراگيران تعريف کنيد. نگذاريد مطالبي که مي گوييد ،آش شله قلمکاري باشد از کلمات اختصاري (اگر کلمات اختصاري به کار مي بريد حتمًا آنها را تعريف کنيد). براي تأکيد روي موضوع از جمالت کوتاه استفاده کنيد. لغات يا جمالت غيرضروري را حذف کنيد. جمله خود را دقيق و روشن بيان کنيد. روش سخنراني • فکر کردن و صحبت کردن (ادامه): مدرس مي تواند تسلسل مطالب را با به کار بردن کلمات ظريفي (مانند ،عالوه بر اين ،به هرحال ،با وجود اين ،بنابراين ،بعالوه ،در نتيجه ،طبق اين گفته ،و يا نهايتًا) به طور ماهرانه و زيرکانه اي حفظ نمايد. −دائمًا از يک لغت استفاده نکنيد. مدرس مي تواند براي پرداختن از بخشي به بخش ديگر ،با بيان يک يا دوجمله ،درس جديد را معرفي کند و مفاهيم جديدي را که بايد آموخته شوند و رابطه اين بخش با تمام درس را بيان نمايد. توضيح لفظي درمورد يک شيء يا يک فرايند کاري ،براي اينکه شاگردان بتوانند عينًا آن را انجام دهند کافي نيست؛ −لذا از انواع ديگر وسايل ارتباطي مثل عکسها ،نمودارها و جداول در اين مورد استفاده کنيد. روش سخنراني • صدا: در کالس تمام دانشجويان بايد بدون هيچ اشکالي بتوانند کلماتي را که مدرس مي گويد بشنوند. نبايد چنان يکنواخت صحبت کنيد که دانشجويان کسل و خسته بشوند. • تلفظ: −کوشش کنيد که بتوانيد به طرق مختلف و با الحان گوناگون صحبت کنيد. مدرس بايد کلمات را صحيح و شمرده تلفظ کند. در مورد اداي کلمات به طور واضح و روشن ،تمرين کنيد. رو به دانشجويان صحبت کنيد. روش سخنراني • سرعت سخنراني: ممکن است بسياري از مدرسان با سرعتي بيش از 150کلمه در دقيقه صحبت کنند و سخنان آنها کامًال واضح و روشن هم باشد −ولي در آن صورت شاگردان وقت کافي براي تفکر در مورد کلمات و فهميدن نظرات و مطالبي که ارائه مي شود نخواهند داشت. چنانچه زمان تعيين شده براي تدريس يک درس قبًال بيشتر بوده و بعد آن را کاهش داده اند ،به هيچ وجه با تند حرف زدن ،خود را با زمان تطبيق ندهيد −بلکه براي حداکثر استفاده از زمان تعيين شده دوباره برنامه ريزي کنيد. روش سخنراني • زبان صحيح و سليس: شاگردان مدرس خوب خود را به دليل اينکه گاهي کلمات را اشتباه تلفظ مي کند يا جمله اي را غلط مي گويد تقبيح نمي کنند ولي اگر جزء عادت مدرس است و او هميشه غلط حرف مي زند اين کاستي او بخشش پذير نيست. روش سخنراني • جمع بندي و نتيجه گيري: سخنراني بايد يک جمع بندي و نتيجه گيري برنامه ريزي شده براي رسيدن به اهداف مورد نظر داشته باشد نه آنکه يک مرتبه تمام شود. شامل بررسي اجمالي نکات اصلي اي است که مدرس مي خواهد دانشجويان به خاطر بسپارند. سخنراني اگر به صورت مناسبي خاتمه يابد سبب مي شود که مطالب جديد ارائه شده در شبکه ارتباطات و تداعيهاي ذهني فراگير به نحوي جاي گيرد که بخوبي در حافظه بلند مدت حفظ شود و با يک اشاره به خاطر آيد. وقتي مدرس دانشجو را در درک «رابطه» ميان اطالعات و ساماندهي آنها ياري مي کند ،ميزان يادگيري دانشجو افزايش مي يابد.