صفحه 1:
توسعه صنعتی ایران بعد از انقلاب
علینقی مشایخی
دانشگاه صنعتی شریف
آوریل 08006
صفحه 2:
فهرست مطالب
روند های کلان جمعیتی و اقتصادی بعد از انقلاب
عملکردهای کلان صنعتی
موانع و چالش های استمرار توسعه
نقش ایرانیان خارج از کشور
صفحه 3:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب: عوامل موثر بر عملکرد
۰ بعد از انقلاب چند عامل مهم موجب کاهش تولید اقتصادی کشور شد:
- خروج مدیران با تجربه و تصدی مدیران جوان» بی تجربه» و بدون دانش
اداره مجمو عه هاء و بدون برنامه حساب شده در سطوح مختلف اداره کشور.
- خروج تعداد زیادی از مدیران» متخصصان» و کارآفرینان و سرمایه گذاران از
چرخه فعالیت کشور
- شروع جنگ تحمیلی با عراق که خود تا حدودی ناشی از عامل اول بود
- مسائل و در گیری های مربوط به اسقرار نظام سیاسی جدید
- عوامل مزبور همدیگر را تشدید میکردند.
صفحه 4:
a Slee اقتصادی بعد از انقلاب: عوامل موثر بر عملکرد
۰ تغییر مدیریت در رده های بالاتر شدید تر بود
A y 0
* اين تغييرات تا حدود يى آمد طبيعى انقلاب بود و براى تثبيت نظام جديد
اجتتاب ناپذیر
صفحه 5:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب
همزمان با عوامل مزبور و متناسب با آنها سیاستهای اقتصادی مخل رشد و
توسعه اتخاذ شد:
- ملی کردن کارخانجات و بر خورد با سرمایه گذاران و کار آفرینان موفق
- سهمیه بندی و قیمت گذاری دولتی که موجب فقر تولید و توسعه رانت خواری شد
- درون گرائی اقتصادی با سیاست جایگزینی واردات
- درون گرائی سیاسی باروحیه بدبینی و دشمنی نسبت به سایرکشورها بخصوص کشورهای
ene ce ری
-- تعطیلی دانشگاها و تغیر نا مناسب برنامه های درسی آنها بعد از بازگشانی
- سرکوب یا کم بها دادن به تخصص و اعمال گزینش های میتتی برظواهر عقیدتی
- نتیجه اين عوامل: افت عملکرد اقتصادی و کاهش تولید برای بیش از یک دهه
صفحه 6:
کاهش تولید ناخالص داخلی بعد از رشد مستمر بعد از سال
های زیادی ایجاد میکرد
0 فشار
5٩00000
0000
2 0
2 060000
g 10010
5 0
۱
توليد ناخالص داخلي به قيمت بايه -ه-
توليد ناخالص داخلي به قيمت بايهإبدون نفت) -
صفحه 7:
.تولید در کلیه بخش ها بجزء کشاورزی برای بیش از 6 سال کاهش یافت
تولید نلخللص داخلی به قیمت هلی ثلبت 4676
8 2 و
BEE
وس ۲-3-7-9
كو قو تق تخ تي
8
5
e
— G0Pwitkout Ot
+ @qnoulture
—— GOR
+ Crnives
= One & tdusiey
1660۱۰ 6۶
صفحه 8:
.توليد در كليه بخش ها بجزء کشاورزی برای بیش از 60 سال کاهش یافت
توليد نلخللص دلخلى به AROSE cola cia
۰
pert
wrt
‘or tee ۲ ore
8886م ووو
ال و سا Heep te
0000
IFO@itos Role
ot
ملا
0 79 9
GE EEEEEEEE
OOP wikout Ol ب 06م
eri + Gyrivulture =
edusiry 8 0055 سه
صفحه 9:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب: رشد جمعیت همزمان با کاهش تولید
- همزمان با کاهش تولی» رشد جمعیت افزایش aly
- سیاست های دولت در زمینه دادن کوپن» زمین» و سایر امکانات رشد جمعیت
را تشویق کرد
- کشور یک انفجار تولد را در دهه 196600 تجریه کرد
- با توجه به محدودیت های زمین و آب در روستا و اعطای امکانات در شهرهاء
افزایش جمعیت عمدتا در شهرها مستقر شد
- از اواخر دهه 492000 به علت مشگلات اقتصادی و سیاستهای کنترل
جمعیت» رشد جمعیت کندتر شد
صفحه 10:
9
19+
جمعيث كشور به تفكبك شهري و روستايي
+ 1
7 3
¥
9 6 8
5000 99090 90092
نا 606 00
1 اسن نیت
عه
26
شيريه]
pig |
كلها
صفحه 11:
همزمان با کاهش تولید رشد جمعیت
انفجار تولد در دهه 900 موجب ایجاد شکم در هرم سنی جمعیت ایران شد
شکم جمعیتی در هرم سنی خود را در آینده با دامنه کمتر تکرار خواهد
انفجار تولد را در دهه 9600 فشارهای زیادی در مقاطع زمانی مختلف به
نظام آموزشی» بهداشت ودرمان» اشتغال» و مسکن وارد میسازد.
انفجار تولد همچنین موجب افزایش شدید تقاضا کالا و خدمات مختلف برای
متولدین دهه 1600 در در مقاطع زمانی مختلف متناسب با سن آنان خواهد
شد
صفحه 12:
هرم سنی جمعیت در سال1076
4,۳07 -.0 0 6100 ۰ 0
Mey May
صفحه 13:
صفحه 14:
* عرضه نیروی کار با رشد جمعیت رو به افزایش است
۰ میزان مدیران و کارشناسان لازم برای اداره و هدایت نیروی انسانی قابل توجه است
0806 ] ccen | ccs | ocean | aces | cow | aa | 69
| اتا 19555715 165011 10915916 | 57531029 0۳7107۳ | ۴006۳9 | عرضه تبرري کار سم ocean
صفحه 15:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب: رشد جمعیت همزمان با کاهش تولید
- کاهش تولید همزمان با رشد شدید جمعیت در دهه 5600 موجب کاهش
تولید نا خالص داخلی سرانه و درآمد سرانه شد
- تا آخر جنگ و پایان جنگ تولید سرانه در کلیه بخش های اقتصادی نیز
کاهش یافت
- صادرات نفت و واردات نیز بعد از انقلاب کاهش یافت ولی در طی سالهای
جنگ واردات همواره بیشتر از صادرات بود
- در حالیکه صادرات نفت بعد از انقلاب کاهش یافت مصرف داخلی به طور
مستمر افزایش مییافت
صفحه 16:
ano |= 20000 ع
eam §
مسه مر
§ ano ع هاه
3 eno صمو
مسو
dao dann 8
oO
GEESE ESSESEP?
Population = ©OP pervepits مد
صفحه 17:
5 160220
162020
a 1 16۵600
گیج 9222s 00000
سس سس سس سس سس سس سس سس سس سس سپس شک کی 0
SEEEEFEEEEF
نفت و گاز -- صادرات کالاها و خدمات-م-
باردات کالاها و خدمات --
صفحه 18:
تولیده صادرلتء و مصرف نفت خلم در لیران
ميش عي 00
للع يي ی
قي قي هي قي هي تي قي قي قي في فلي
Ol exponis —— وواتود بوهوم إن سق وسراو اصرح 0 د
صفحه 19:
مصرف نفت خلم در لیران
DD +=
oO
EE EEEEEEEER
—=— Ot ههه
AGDDb Moy
صفحه 20:
با پایان جنگ روندها تغییر کرد و عوامل و سیاستهای مثبتی در جهت
توسعه اقتصادی اتخاذ شد
- مدیران جدید 160) سال تجربه بيدا کرده بودند
- آموزش مدیریت رو به گسترش نهاد
- سیاست های دولتی به تدریج از محصولات صنعتی برداشته شد
- قیمت ارز تعدیل و به طرف یک نرخی شدن تغییر کرد
- ایجاد و توسعه زیربناها الویت یافت
- دانشگاها رو به توسعه نهاد
- باراه افتادن کارهای عمرانی متخصصین اهمیت و میدان کار یافتند
- روابط سیاسی با خارج روبه بهبود نهاد
- نتیجه این عوامل: بهبود عملکرد اقتصادی و افزایس تولید
صفحه 21:
رشد قابل توجه تعداد دانشجویان دانشگاه ها بعد از جنگ
9
للشجرين الشكا هاو مؤرسك أمرزش. علي به تيك نورد تحميلي
1
1 (Ss
كراج فق لساس؟ لساس؟ فو ديلبع
99
90
0
صفحه 22:
رشد چشمگیر تعداد دانشجویان زن در دانشگاه ها بعد از جنگ
دلشجیبان زن دانشگاه هار موسات آموزش علي به تیكدیرد تحصيلي.
وه
28 026 58 acer
|] فرق ديبلم dal 8 لكترا ن فق ليسانس.
صفحه 23:
توسعه قابل توجه تحصیلات تکمیلی بعد از جنگ
sida il yt at
9
(5
9
(eo
صفحه 24:
تعداد مقالات علمی توسط دانشگاهها افزایش یافت
QOuwber و مه م۹۲۷۱ publisked by
4rsatan Ontversities
۰20
0
۵ 00 9
۳-2-۵-6
4029 09۴ 4028 155 027 1529 1929 0560 601:11 5088 8
صفحه 25:
@ubltsked Olpupers tu ODES
SALLE E Litt Ep)
صفحه 26:
بهبود روند تولید ناخالص داخلی سرانه بعد از جنگ
—— @pulstios سه OP per vupita
صفحه 27:
تمام اجزا توليد ناخالص داخلى سرانه روبه افزايش گذاشت اگر چه با نرخی کم
19910006026
ی خی کي ی خی تت و و و و
00 اه و بت O0P per vupita ==
اب توا 8 و سم
0۱/۰ مب Oqrivulture Perera -—
صفحه 28:
نگاهی نزدیکتر: رشد جمعیت و تولید ناخالص داخلی بدون نفت
——@epulatios —=- COP pervupits ااموو بت 000
صفحه 29:
در دوران بعد از جنگ گروه صنایع و معادن پیشتاز رشد تولید ناخالص بوده است
- 0,600
0,600 م
معد
تس ono §
° 0
۰ 0
o* »+«
پچ هه é
۰ تم 3
WD Mpeg etter 3
اه ae 4 اد + x aE 0 5
قف ف هيو ف فو ف ف قم معفم ممم فم عع ميم 0
eer 89 91 06 08 06 06 00 9 ۶ © 89 0
One = وله ٩4 وت
—— Ger wateryos —— Ovastructiog
صفحه 30:
تولید ناخالص سرانه صنایع و ساختمان
لرزش لفزوده صنعت و شاختمان بر نفر
5 4,600
95 0
eu +
7
ne
ني ۳5
ام موی ۲ 10
3-11 رضي ناسين انول من en
3
1 5 5 ۶ 9 00 08 06 ع0 06 a Bee
0 د بررزون 260 سهد
00150165
صفحه 31:
“توليد ناخالص سرانه معادن و "برق و آب و گاز
1 5 6 ۶ 9 00 06 06 08 06 91١ 59 69 ۶
= Ore —— Ger woter gar
8 8 8 8 8 8 5 ه
1۳۵۹6۰
صفحه 32:
تولید ناخالص سرانه خدمات
Ceonives!Persoa
1 5 © ۶ Ga 06 06 ۶ 19 1 69 59 ©
Genives تب
i
ob8EEE
صفحه 33:
تولید ناخالص خدمات و خدمات عمومی
کاهش نرخ رشد خدمات عمومی (دولتی) مشگا اساسی است که بعدا به آن میپردازیم
دحتا عه |48 0050675
11
ی خی کی کی خی کی کي کی کی گ
—— Abhe senivesiper ISO Re Person —— Conivesiper
صفحه 34:
رشد سریع صنعت را در عملکرد بخش های مهم صنعتی میتوان ملاحظه کرد
- به عنوان مثال صنایع اساسی ذیل رشد قابل توجهی کردند:
- فولاد
۴ رگا
- اتومبیل
- پتروشیمی
- به علاوه ظرفیت هتی طراحی مهندسی و ساخت ماشین آلات نیز رشد جهش گونه اثی
نمودند
صفحه 35:
ملا :لامك مره
شري وق
yi baby gate
(18-68)
55
5
مه
0 3
|] | © oo
Be Ds سل سلوع du
۱ ۳ للد سوس
مرو اش
ال رظنرد محصولاك فولانيه فرلادخام
8ه ه د ه ه وه هاده
Jay
(ce
صفحه 36:
ظرفیت عملی توليد برق در ليرلن
20000 anno
0
200 eno
2200 00 و
وصه - همه
4 ano
مم6 amo §
هه 00 8
600
2100 ano
ao
PEF EEEEEF
—— Ger powervpersiowal cop — Gev powerpred pervupitu
صفحه 37:
تولید لتومبیل درلیران,
| _حداقل تولید 0005 واحد در سال 4908 |
۹110001 1
2000
Qo +
GEPEEPEEEESF
—— Orrpredurtiod
صفحه 38:
ظرفیت تولیدی پتروشیمی
4 4,000[ وه ملس
| 9 9 9 9 1 8 0
oP vies
72,000
06,0000
1,0
060
900
6,609
| 90
41999 9*0 19990090 OOS LOWE
صفحه 39:
۲ 5 » * ۰
برخی عواملی که استمرار رشد را تهدید میکنند
ضعف نظام دولتی و خدمات عمومی
افزایش در آمد نفت |
بازگشت از سیاستهای اقتصاد آزاد
استمرار سوبسیدهای دولتی به اترژی» دارو» و سایر کالاهای عمومی بجای کمکهای هدفمند
فقدان نظامهای ارزشیابی و انتخاب مدیران سیاسی بر اساس کارآنی با استفاده از
سازو کارهای های مبتنی بر امکان مشارکت عمومی و فارغ از ملاک های
فقدان نظامهای ارزشیابی و انتخاب و ارتقا مدیران اقتصادی بر اساس کارآمدی
دولتی بودن اقتصاد و اکثریت بنگاه هابی تولیدی و فقدان بخش خصوصی قدرتمند و
زمینه های رشد آن
ظرفیت ساختار سیاسی برای پذیرش استمرار توسعه
ظرفیت فرهنگی برای پذیرش و استمرار توسعه (کارهای گروهی گفتگو» رعایت حق
صفحه 40:
فا ریخ ۳ of ous
ضعف نظام دولتی و خدمات عمومی
یکی از زمنه ای مهلک سوء مدیریت اقتصادی در دو دهه گذشته وجود تورم دو
رقمی بوده است
تورم درایران ناشی از کسزی بودجه و عدم رعایت انضباط مالی بوده است
وجود تورم و عدم توانانی دولت درافزایش حقوق کارکنان خود متتاسب با تورم موجب کاهش
حقوق آنها به قیمت های پابت شده است
به عنوان مثال به تورم» کاهش ارزش واقعی خدمات عمومی دولت» و وضعیت حقوق
دانشگاهیان نگاه کنیم
همزمان با کاهش حقوقء فقر بر امکانات دیگر دانشگاهی مستولی شده است
صفحه 41:
تورم و افزایش قیمت ها یکی از مشگلات مزمن اقتصاد ایران بوده است
نرع تورم و شلخص قیمتهلی خرده فریشی
وس
camo
مه
7 سره
هت
مه
ao
هي في قي عي في في في في قي
شلخص خرده فروشي -ه- ترخ تورم سم
صفحه 42:
* تورم مجب کاهش خدمات عمومی (دولتی) سرانه شده است که مشگل اساسی برای
ادامه توسعه ایران است
دحتا عه |48 0050675
11
ی خی کی کی خی کی کي کی کی گ
—— Abhe senivesiper ISO Re Person —— Conivesiper
صفحه 43:
حقوق. و مزلیلی لسلتید به قیمت ثلبت سال 4660
PEP EEPEEEEEEEL
سال
صفحه 44:
تضعیف روز افزون خدمات عمومی موجب ضعف ارکان نظام اجتماعی
ميشود
* تورم و فقر دولت حوزه هاى بنيادى ذيل از خدمات عمومى را نيز تحت تاثير قرار
داده است:
- آموزش و پرورش
- قوه قضائیه
- پلیس و ارتش
- خدمات دولتی
- فقر این حوزها بنیادهای توسعه را تهدید میکند
- فقر آموزش و پرورش موجب ضعف تربیت علمی و اخلاقی نسل آتی کشور میشود
- فقر قوه قضائیه موجب اختلال در نظام قضانی و احقاق حقوق مردم ميشود و بستر توسعه را
نابود میکند
- فقر پلیس موجب اختلال در اجرای قانون و حفظ امنیت جامعه میشود
- فقردستگاه اداری موجب توسعه فساد در ادارات و ناکارآمدی و ممانعت آن از توسعه
میشود
صفحه 45:
افزایش در آمد نفت میتواند مانع دیگری برای استمرار توسعه شود
درآمد نفت شمشیر دولبی که میتواند در جهت حمایت از توسعه و یا ممانعت از آن
عمل كند
جند كزينه براى استفاده از درآمدهاى نفتى وجود دارد:
كزينه اول: فروش ارز نفت به بانک مرکزی دریافت ریال برای هزینه های دولت و
نوعی استفاده بانک مرکزی از ارز خریداری شده از دولت است
گزینه دوم: سپرده گذاری در بانکهای خارجی و اشتفاده از سود آن برای تقویت مستمر
دولت و فرایند توسعه بدون وارد شدن شکهای تند و مخرب
گزینه سوم: انباشت در آمد اضافی نفت در صندوق ذخیره ارزی
صفحه 46:
گزینه اول مصرف درآمد نفت با آثاری مخرب
نتقال درآمد ارزي اضافي نفت به بانک مركزي و دریافت ریال برای انجام
00
فروش ارز توسط بانک مرکزی ذخيره ارز بانک مرکزی در
برای دریافت ریال از جامعه و بانکهای خارجی و عدم فروش
مصرف ارز برای واردات آن برای جلوگیری از واردات
کاهش ارزش دلار و ضربه به کمبود کالا در مقابل ریال مصرفی
صنایع داخلی دولت و تشدید تورم
توسعه حجم دولت با اتکا به در آمد
نايايدار نفت
صفحه 47:
افزایش در آمد نفت میتواند مانع دیگری برای استمرار توسعه شود
صفحه 48:
گزینه سوم انباشت در آمد اضافی نفت در صندوق ذخیره ارزی
انتقال درآمد ارزي اضافي نفت به صندوق ذخیره ارزی برای اعطای وام جهت
توسعه ظرفیت بخش های تولیدی عمومی و خصوصی
۷
موجودی ذخیره ارزی > _بازپرداخت وام دریافتی
وام به سرمایه گذاران بخش ۱
خصوصی و دولتی توسعه صادرات و دریافت ارز
| + +
توسعه ظرفیت های تولیدی با پرداخت مالیات
واردات ماشین آلات و تجهیزات
صفحه 49:
از توجه شما متشکرم