مصالح ساختمانی، آجر

صفحه 1:


صفحه 2:
PAs rarer درس مربوطه:مصالح ساختمانی استاد محترم: آقای ربانی كردا ا اا زبردست. سلیمان زرع الیاتو دانشگاه فنی مهندسی اسفراین 

صفحه 3:
اجر ‎ree wii ey eee Seta‏ ا 0 ا 00 و درحقيقت سنكى ساخته دست بشر هستند» سنكى دكركون كه از تغيير وضعيت خشت يديد ميآيد. اين كروه از مصالح كه اولين توليد صنعتى و انبوه مصالح ساختمانى به دست بشر به شمار مىآيند براساس نوع مواداوليه» روند توليد و محل مصرف به انواع ا ل ل جندهزار ساله دارند. با ييشرفت تكنولوزى و علم شيمى انواع بى شمارى از آجرها با كيفيت هاى مختلف, ابعاد و شكل ظاهرى متنوع راهى بازار مصرف شده اند. 

صفحه 4:
تاريخجه به عقيده برحى از باستان شناسان به ده هرزار سال بيش مى رسد. | Sell sein fasten ye ese Ae set ea LSP we Tonya one 10 el ee eee) al ‏در ان‎ و ee eee hee nei aS fa nr Lone ree ‏باشد. زیبایی آجر و الگوی حاصل از آجرچینی باعث شده است که به صورت نما در داخل و خارج بتا‎ ‏مورد استفاده قرار كيرد و هويت خاصى به ساختمان ببخشد. استفاده از آجر به عنوان فرش كف و يلكان»‎ ‏فارغ از مقاومت مطلوب آن ويزكى هاى اقليمى اين مصالح كويرى را بيشتر به نمايش مى كذارد.‎ 

صفحه 5:
۱۳-۳ [1 Tey Ore re vere ct yer encore VES tyes Tr Tene) Sei STOR Te MDC SS Te oe) esi SO Seon sh Ee Tene etna es ‏اساس رنكشان طبقه بندى كرد.‎ 

صفحه 6:
۲ ۳ [ دلیل نامگذلری لین نوع آجر اینست که در ابتدای تولید اين نوع آجر» خشت آن با دست زده می‌شد و با فشار دستی کارگران خشت زن گوشه‌های قالب به وسیله گل مخصوص پر می‌گردید. ابعاد این نوع آجر ۲۰۱۰۵ و یا ۲۲۱۱۵/۵سانتیمتر است. ‎See COTES eA We Bie Eee‏ را ۱ ‎ ‏+ دیوار های حمال و تیغه ‏اسب است. ‎ ‎ 

صفحه 7:
۳-0 0 EOE CIP Pee eC IS Pee ‏فراوانى و استقامت به راحتى در دسترس قرار نمىكيردء اين مصالح طبيعى فرم دلخواه را به آسانى به‎ ‏خود نمی‌گیرد و با صرف هزینه بسیار قطعات آن یکسان می گردند و در این حالت نیز دورریز زیادی‎ 3 ‏ال‎ ap rey Pe CNS PSE PS OSS PCS EOE ‏ا‎ ‏دلخواه را به خود می گیرد و محصولی همگن به دست می‌دهد.‎ ۱ ‏رن ار‎ ie bye 0 Pepe eee Pere eo eee JOC trey ya Tem NIG re SPE tT Sea) ‏و حمل ونقل آسان تولید کرد.‎ 

صفحه 8:
۰ انواع آجر غیررسی و اشکال آن ‎٠‏ آجر جوش آجر خاص در صنعت سفال يزى اسنت كه در كشورهاى صتعتى داراى اهميت ويزه اى است از اين آجر براى ا ا ا ا ا 2000 ‎eee terete ee‏ ا ا ا را 2300 شود. ‏ها ‎eee)‏ ا ا ا ال اك مختلفى دارد. باتوجه به نوع ماده استفاده شده در تركيبات آنهاء كسترههاى مختلفى را تحمل مىكنند. تا دهه (0©©)0 از ‎CES‏ ا م ا ا ‎PRE‏ ‎ ‎ 

صفحه 9:
۰ آجرهای آلومینیومی ۰ اين آجرهاء دارای درصد بالایی از آلومین می‌باشند. آنها را از مخلوط کائولن ۰ بوکسیت و کروندوم که ‎RED te eek Mae he‏ ۱ ‎ene Se Oe SY TOSS Sere ee Te wr sate eee eee‏ ae 0 NIC SS TEES TS) eet es he te skeen Ee rece ‏شیشه‌سازی هم استفاده می‌شود‎ 

صفحه 10:
- آجرهای ماشینی (سفال): 9 dsrT ce 50 معرو 1 UPR Deen ee We SACO eC ee ‎ern ae Oe)‏ و تحقيقات صنعتى ايران مقطع مجموع سورلخ‌ها نباید بیشتر از ۲۵ درصد سطح بزرگتر آجر باشد و فاصله سوراخ‌ها از لبه آجر و رن ۱ ‎ ‏در استاندا ‎ ‏سوراخ‌ها باید تمام ضخامت آجر را طی نموده و سطح ۳۹ ‎ ‎0 Eee SP I) ‎ ‏علت وجود این سوراخ‌ها اینست که در هنگام دیوارچینی ملات به طور عمودی نیز د ‎2552306 ‎ 

صفحه 11:
۱ S IS eos EE Se prem eee ee ethene eee Se tates) ‏دیوار آجری مسلح برای مقابله با تیروی زلزله ساخته می‌شود.‎ 1 Be Tee ar eee nee eee EE ee ES Tee TES ‏ترد بودن قابل تيشهدارى نيستند و همجنين بعدليل اينكه خاصيت مكندكى زيادى ندارند و نمىتوانند‎ به خویی به ملات بچسبند در طاق ضربی استفاده نمی‌شوند. ابعاد این نوع آجر ۲۲۱۱:۵/۵ سانتیمتر می‌باشد. اضلاع این نوع آجر گونیاتر بوده و دارای سطوح صافتری نسبت به آجرهای فشاری می‌با 

صفحه 12:
طبقه بندی از لحاظ رنگ 0 Spey Sree eee SN eC eT ‏ببس سح‎ ‏قرمز سير در بازار وجوا‎ | ‏ل‎ BPP RCE Ewe ‏موباشد‎ 7١٠١ ‏فشارى يا ماشينى‎ ارند علت رنگی بودن اين آجرها مربوط به طریقه چیدن آجر در کوره و نحوه آتش دادن به آن و کنترل سطوحی که با آتش در Fe ceo re Render EE ۱۳ 1 RPE PNCe WIPE RONEN OS) 

صفحه 13:
1 om emia eae STE ee OE Ter ‏آجرنما:‎ بطریق خاصی ساخته می شود تا هنگام مصرف بدون نیاز به اندودکاری یا روکش های د باشد. این نوع آجر هم می تواند به روش دستی (قزاقی) یا ماشینی تولید شود. آجر مهندسى مرغوب : یگر خود دارای ظاهر مناسبی PES Ler GI Tecra pS Eee ean Penn ODS Bree wearer 000 ‏ا‎ 3 ۶ ۱ ||| cf oll Ih 1 

صفحه 14:
ی آجر با كيقيت مناسب براى مصارف داخلى (توكار): ا ا ا 0 ‎a‏ آجر با كيفيت معمولى: و۳ اين نوع آجرها داراى دوامى كمتر از آجرهاى با كيفيت ويزه ؛ ر ثماهاى خارجى ساختمان دوام كافى را ۱ 2 ۳ ابن نوع آجر در شرايط سخت و ويزه كاربرد دارد نظير 5300 =. 2 a ‏مناسب بین 000 تا 160000 درجه می باشد.‎ 

صفحه 15:
۷ <I BOONE ON Ne Be ie ee eee cm Oey )- معايب ظاهرى: ‎EY aed PES ee ES EEE)‏ » آلوئک و نظایر آن باشد. © لبه هاى آجر: 3 ‏خط فصل مشترک سطوح آجرها باید مستقیم و زوایای تلاقی آنها قائمه و سطوح شان صاف باشد. ل اك 1 ‏سوراخ ها باید عمود بر سطح بزرگ آجر و به طور یکنواخت در سطح آن توزیع شده باشند و جمع ‎en Too mere ears konney‏ | دايره اى بايد حداكثر به ©© ميليمتر محدود شود و در ضخامت ديواره بين سوراخ و لبه آجر بيش از ‎a co} NSU Se ir Deals ‎ 

صفحه 16:
6- مقاومت در برابر یخبندا آجرهاى مصرفى در نما بايد در برابر يخبندان بايدار باشند و در آزمايش يخ زدكى دجار خرابى ظاهر مانند ورقه ورقه شدن» ترک خوردن و خوردگی نشوند. ‎٠‏ © ترك در سطح آجر: وجود يك ترك عميق در سطح متوسط أجر حداكثر تا عمق (0*) ميليمتر در ‎eee ee ‏ا ل ا ا ا ا‎ tons) ‏© بيجيدكى؛ انحنا و فرورفتكى: پیچیدگی در امتداد سطح بزرگ آجر حداکثر 6۶ میلیمتر و در امتداد سطح متوسط آجر تا 5 ‎See oer ene om nee DES eee en‏ صورتی فلز دول ۲ ۳ ‎NGG‏ ۱۳| ‎ ‎ ‏مجاز است. آجر : ‎ 

صفحه 17:
مراحل ساخت آجر 0 کندن و استخراج مواد خام ماده اولیه آجر را عمدتا خاک رس تشکیل می دهد همانگونه که می دانید, وا مختلفی ازخاک رس وجود دارد, ولی بیشتر ازخاک رس آبرفتی 1 تب خاک رس آبرفتی: ۱ sl. lees eto fens Eee ey ۱ ۱ G7 2h STIL ae OE eo درحقيقت استخوان بندى آجر مى باشد. دز صورت افزايش مقدارآن آجر ترد ويؤكل امى شود واسََمنًا دانه هاى درشت ماسه ذركل آجر درهنكام 0100008 

صفحه 18:
امک: ا ا ۱ روشن شدن رنك آجر مى شود وافزليش مقذار آن نقش كدازآور دارد .وجود دانه ها ى درشت آهى ‎Nees Sr)‏ ا ا ل ا ال 0 ا 2 00 می کشد وموجب ترکیدن آجر می شود سر نقش گداز آور دارند و رنگ محصول را به قرمز نزدیک می کنند 

صفحه 19:
2-آماده سازی مواد اولیه عملیات های مورد نیاز جهت آماده سازی مواد اولیه به نحوه ی پروسه ی تولید بستگی دارد. برای تهیه خشت آجررسی سه روش متفاوت وجود دارد که درهرروش میزان رطویت خاک و نوع گل متفاوت 5-5 0 گل خشک 9 Rarer tee S06 Soh eee eens Sie Se eee Ce ene Ser) 

صفحه 20:
6) گل سفت در | در اين روش از ماشین های خشت زنی هیدرولیکی استفاده میکنند خشت الا به صورت منشوری با قاعده مربع یا مستطیل شکل از دستگاه خارج می شود وسپس آن رل به تگاه برش به قطعات مساوی تقسیم می کت ‎Te)‏ خمیری ‏با اضافه نمودن آب به میزان تاحد 0600 درصد وزن به خاک تهیه می شود تا حالت خمیری پیداکنند و بتوان با دست به آن شکل داد. در اين روش گل را درون قالبهای چوبی می ریزند و بادست شکل می ‎ ‎ 

صفحه 21:
ASKS زمانى كه قطعات ازماشين هاى شكل دهى خارج مى شوند مقدار قابل توجهى رطوبت به همراه دارند. خشك كردن خشت خام قبل ازپختن آن به علت جلوكيرى ازتغيير شكل زياد و تركه در سطح خشت مى باشد وهمجنين از صرف هزينه سوخت بیشتر درکوره اصلی و امکان دوده گرفتن کوره به سیب رطوبت اولیه زیاد وسوخت ناقص جلوگیری می کند. درکارخانه به ‎TOTP ET ES Sec ek ee TS)‏ ۹ 1 ‎eRe CRO ener CRC i ONE NRE AE‏ 0 

صفحه 22:
1 NOs ‏م‎ ‎۱ S TCD ar Leer tee) 0 sy Ss) Bipeere wer ae re Tore er Terre nora rye ne ee WEES Skee eS See oe eee bie er een Sie Se be ee eee SS eee Lael] " 

صفحه 23:
و( 9 ‎٠‏ كداختن يكى ازمهمترين قدمها درسا. ل 7 تغییر می کند درحال حاضر ‎ ‎ ‎ ‎ ‏کوره های تونلی و کوره های متناوب انواع جد میباشند که مورد استفاده ‎Bere ere wer Sees ey Sie rel See Tee)‏ ‎1۳ Se ee er re rns - - ‏دیگرخارج می شوند‎ 

صفحه 24:
0 yer negara SE Oye Eb TSB Sy Store sree 00 Pe fe coset by ees Fee Senate a منظور اجتناب از ‎(a1 (NONE TAD Ste SBE‏ درجه سانتیگرلد به کندی افزایش می ‎way‏ REP eb I oe ETH 1C1\ OPP (OO re ae ECA BT ieee Te Sree ‏وخشت ها نهایت تخلخل خود را پیدا می کنند‎ ‎Te (REET eo‏ كت دیده به مصالح یکپارچه ای تبدیل میشود ‏دردرجه حرارت بين 0000© و (00000) درجه سانتيكراد كاملاكداخته مى شوند و مصالح ساختار سنكم 000-707 9 می سوزد و تغییر رنگ می دهد و جلا پیدا می کند. ‎ 

صفحه 25:
* منابع :ٍ ‎٠‏ كتاب مصالح و ساختمان (سام فروتنى) 

صفحه 26:
‎oe EB‏ اي 

صفحه 27:


صفحه 28:


صفحه 29:


صفحه 30:


صفحه 31:


صفحه 32:


صفحه 33:


صفحه 34:


صفحه 35:


صفحه 36:


صفحه 37:


صفحه 38:


صفحه 39:


صفحه 40:


صفحه 41:


صفحه 42:


صفحه 43:


صفحه 44:


صفحه 45:


صفحه 46:


صفحه 47:


صفحه 48:


• موضوع ارائه :آجر • درس مربوطه:مصالح ساختمانی • استاد محترم :آقای ربانی • گرداورندگان :صادق ولیزاده ،بهرام قربانی ،بهروز زبردست ،سلیمان زرع الیاتو • دانشگاه فنی مهندسی اسفراین آجر • آجرها گروهی از مصالح هستند که به صورت صنعتی تولید و جایگزین سنگ شده اند و درحقیقت سنگی ساخته دست بشر هستند ،سنگی دگرگون که از تغییر وضعیت خشت پدید میآید .این گروه از مصالح که اولین تولید صنعتی و انبوه مصالح ساختمانی به دست بشر به شمار می‌آیند براساس نوع مواداولیه ،روند تولید و محل مصرف به انواع متنوعی تقسیم می شوند .آجرهای رسی که اولین و فراوان ترین آنها هستند قدمت چندهزار ساله دارند .با پیشرفت تکنولوژی و علم شیمی انواع بی شماری از آجرها با کیفیت های مختلف ،ابعاد و شکل ظاهری متنوع راهی بازار مصرف شده اند. تاریخچه آجر از قدیمی ترین مصالح ساختمانی است که قدمت آن بنا به عقیده برخی از باستان شناسان به ده هزار سال پیش می رسد. در ایران بقایای کوره های سفال پزی و آجرپزی در شوش و سیلک کاشان که تاریخ آنها به هزاره چهارم پیش ازمیالد می رسد پیدا شده است. به اعتقاد باستان شناسان ،اولین بار آجر در سرزمین بین النهرین تهیه شده است. خوا?ص آجر باعث شده است که به عنوان مصالح پرکننده دیوار و سقف از جمله پرمصرف ترین مصالح باشد .زیبایی آجر و الگوی حاصل از آجرچینی باعث شده است که به صورت نما در داخل و خارج بنا مورد استفاده قرار گیرد و هویت خاصی به ساختمان ببخشد .استفاده از آجر به عنوان فرش کف و پلکان، فارغ از مقاومت مطلوب آن ویژگی های اقلیمی این مصالح کویری را بیشتر به نمایش می گذارد. • طبقه بندی آجرها • آجرها را می توا?ن بر اساس ویژگی های مختلف آنها طبقه بندی کرد مثال می توان آنها را بر اساس ترکیب شیمیایی طبقه بندی کرد یا بر اساس کاربرد ،روش ساخت و حتی گروهی از آنها را می توان بر اساس رنگشان طبقه بندی کرد. • آجرهای فشاری: • دلیل نامگذا?ری ا?ین نوع آجر اینست که در ابتدای تولید این نوع آجر ،خشت آن با دست زده می‌شد و با فشار دستی کارگران خشت زن گوشه‌های قالب به وسیله گل مخصوص پر می‌گردید .ابعاد این نوع آجر ۲۰×۱۰×۵و یا ۲۲×۱۱×۵/۵سانتیمتر است. • این نوع آجر برای کلیه کارهای ساختمانی مانند گره‌چینی ،طاق ضربی ،دیوارهای حمال و تیغه چینی مناسب است. • آجر رسی • آجر رسی از قدیمی ترین مصالح ساختمانی که به وسیله بشر تولید شده است ،می باشد .سنگ باوجود فراوانی و استقامت به راحتی در دسترس قرار نمی‌گیرد ،این مصالح طبیعی فرم دلخواه را به آسانی به خود نمی‌گیرد و با صرف هزینه بسیار قطعات آن یکسان می گردند و در این حالت نیز دورریز زیادی از خود به جا می گذارد .در حالی که گل حاصل? از خاک? رس که منشا تهیه آجر است به راحتی شکل دلخواه را به خود می گیرد و محصولی همگن به دست می‌دهد. • از این رو می توان با قالب زدن گل و حرارت دادن آن مصالحی سخت ،دارای مشخصات فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی یکسان ،متناسب با کاربرد ،منطبق با فیزیک بدن انسان ،با فرآیند تولید ساده ،سریع و حمل ونقل آسان تولید کرد. • انواع آجر غیررسی و اشکال آن • آجر جوش آجر خاص در صنعت سفال پزی است که در کشورهای صنعتی دارای اهمیت ویزه ای است از این آجر برای نماسازی ساختمان ها فرش کف پیاده روها پوشش بدنه و کف آبروها و مجراهای فاضالب و تونل ها و ساختن دودکش ها فرش کف کارخانه ها انبارهای کشاورزی و سالن های دامداری پرورش طیور استخر های صنعتی و جز اینها استفاده می شود. • آجرهای نسوز • از آجرهای نسوز بدلیل مقاومت حرارتی باال ،در پوشش درونی کوره‌های صنعتی ا?ستفاده می‌شود .آجرهای نسوز انواع مختلفی دارد .باتوجه به نوع ماده استفاده شده در ترکیبات آنها ،گستره‌های مختلفی را تحمل می‌کنند .تا دهه 1960از کربن و خاک? نسوز برا?ی پوشش کوره‌ها استفاده می‌شد ،اما امروزه با ساخت انواع آجرهای نسوز از آنها در پوشش داخلی کوره استفاده می‌شود. • آجرهای آلومینیومی • این آجرها ،دارای درصد باالیی از آلومین می‌باشند .آنها را از مخلوط کائولن ،بوکسیت و کروندوم که بیش ار %70آلومین دارد ،تهیه می‌کنند دمای پخت این آجرها در حدود 1200تا 1800درجه سانتی‌گراد می‌باشد .آجرهای نسوز آلومینیومی برای پوشش جداره درونی کوره‌های ذوب فوالد مصرف می‌شوند. • در مقابل مواد قلیایی مقاومند ،بنابراین از آنها برای پوشش جداره درونی کوره‌های سیمان سازی و شیشه‌سازی هم استفاده می‌شود • -آجرهای ماشینی (سفال): • آجر ماشینی یا آجر سوراخ‌دار که بر روی سطح بزرگتر آن ۸یا ۱۰سورا?خ به قطر ۱/۵تا ۲سانتیمتر وجود دارد و در بازار ایران به آجرهای هشت یا ده سوراخه ماشینی معروف است. • در استاندارد شماره ۷موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران ا?ین سوراخ‌ها باید تمام ضخامت آجر را طی نموده و سطح مقطع مجموع سورا?خ‌ها نباید بیشتر از ۲۵درصد سطح بزرگ‌تر آجر باشد و فاصله سوراخ‌ها از لبه آجر و همچنین فاصله سوراخ‌ها از یکدیگر در هر بعد آجر نباید کمتر از ۳۰درصد طول همان بعد باشد. • علت وجود این سوراخ‌ها اینست که در هنگام دیوارچینی مالت به طور عمودی نیز در آجر نفوذ کرده و باعث استحکام بیشتر دیوار شود • در ساخت دیوارهای حمال به دلیل اینکه می‌توان به وسیله سوراخ‌های موجود در سطح آجر آنرا با میلگرد ،مسلح کرد از این نوع آجر استفاده می‌شود .دیوار آجری مسلح برای مقابله با نیروی زلزله ساخته می‌شود. • جنس این نوع آجرها نسبت به آجرهای فشاری بسیار ترد و شکننده بوده و خاصیت مکندگی آن نسبت به آجر فشاری کمتر است .این آجرها به علت ترد بودن قابل تیشه‌داری نیستند و همچنین به‌دلیل اینکه خاصیت مکندگی زیادی ندارند و نمی‌توانند به خوبی به مالت بچسبند در طاق ضربی استفاده نمی‌شوند. • ابعاد این نوع آجر ۲۲×۱۱×۵/۵سانتیمتر می‌باشد .اضالع این نوع آجر گونیاتر بوده و دارای سطوح صافتری نسبت به آجرهای فشاری می‌باشند. • طبقه بندی از لحاظ رنگ • در صورت استفاده از آجر در نماچینی رنگ آجر اهمیت پیدا می‌کند .برای استفاده در نماچینی آجرهایی به رنگ‌های زرد کمرنگ که به آ?ن آجر سفید می‌گویند و زرد پررنگ که به آن آجر بهی می‌گویند و همچنین آجرهایی به رنگ قرمز روشن یا قرمز سیر در بازار وجود دارند • ضخامت آجرهای مورد استفاده در نما ممکن است ۳تا ۴یا ۵سانتیمتر باشد ولی دو بعد دیگر این آجرها مانند آجرهای فشاری یا ماشینی ۲۰×۱۰می‌باشد • علت رنگی بودن این آجرها مربوط به طریقه چیدن آجر در کوره و نحوه آتش دادن به آن و کنترل? سطوحی که با آتش در تماس مستقیم می‌باشد است و یا مربوط به اکسید فلزاتی است که در مواد اولیه آجر موجود می‌باشد .مانند اکسیدهای مختلف آهن. • انواع آجرها از نظر نوع مصرف • آجر معمولی: • آجرهائی هستند که برای کارهای عمومی ساختمان مناسب هستند و به روش دستی یا ماشینی تولید می شوند. • آجرنما: • بطریق خاصی ساخته می شود تا هنگام مصرف بدون نیاز به اندودکاری یا روکش های دیگر خود ،دارای ظاهر مناسبی باشد ،این نوع آجر هم می تواند به روش دستی (قزاقی) یا ماشینی تولید شود. • آجر مهندسی مرغوب : • این آجر دارای جسمی متراکم ،پرقدرت و نیمه شیشه ای است و عمدتا ً در سازه های با قدرت تحمل بار زیاد بکار برده می شود .این آجر منحصراً به روش ماشینی تولید می شود • انواع آجرها از نظر کیفیت • آجر با کیفیت مناسب برای مصارف داخلی (توکار): • این آجر برای مصارف معمولی در داخل ساختمان بکار می رود. • آجر با کیفیت معمولی: • این نوع آجرها دارای? دوامی کمتر از آجرهای با کیفیت ویژه ولیکن معموالً در نماهای خارجی ساختمان دوام کافی را خواهد داشت. • آجر با کیفیت ویژه: • این نوع آجر در شرایط سخت و ویژه کاربرد دارد نظیر مناطقی که از آب اشباع شده یا یخ زدگی ممکن? است رخ دهد نظیر :دیوارهای حائل ،کانال های فاضالب ،فرش پیاده روها و غیره • درجه حرارت الزم برای پخت آجر بستگی به نوع خاک و تعداد عناصر معدنی موجود در خاک دارد .درجه حرارت مناسب بین 900تا 1200درجه می باشد. • برطبق استاندارد شماره 7ایران آجرهای مصرفی در نما باید دارای مشخصات زیر باشند: • -1معایب ظاهری: • آجرنما باید عاری از معایب ظاهری مانند ترک خوردگی ،شوره زدگی ،آلوئک و نظایر آن باشد. • -2لبه های آجر: • خط فصل مشترک سطوح آجرها باید مستقیم و زوایای تالقی آنها قائمه و سطوح شان صاف باشد. • -3در آجرهای سوراخ دار: • سوراخ ها باید عمود بر سطح بزرگ? آجر و به طور یکنواخت در سطح آن توزیع شده باشند و جمع مساحت آنها باید بین 25تا 40درصد سطح آجرها باشد .بعد سوراخ های مربع و قطر سوراخ های دایره ای باید حداکثر به 26میلیمتر محدود شود و در ضخامت دیواره بین سورا?خ و لبه آجر بیش از 15میلیمتر و فاصله بین دو سوراخ بیش از 10میلیمتر باشد. • -4مقاومت در برابر یخبندان: • آجرهای مصرفی در نما باید د?ر ب?رابر یخبندان پایدار باشند? و در آزمایش ی?خ زدگی دچار خرابی ظاهر مانند ورقه ورقه شدن ،ترک خوردن و خوردگی نشوند. • -5ترک در سطح آجر :وجود یک ترک عمیق در سطح مت?وسط آجر حداکثر تا عمق 40می?لیمتر در آجر پشت کار ب?الاشکال است? ولی به طور کلی درصد آجرهای ترک دار نباید ب?یشتر از 25باشد. • -6پیچیدگی ،انحنا و فرورفتگی: • پیچیدگی در امتداد سطح بزرگ آجر حداکثر 4میلیمتر و در امتداد سطح متوسط آجر تا 5 میلیمتر مجاز است .آجر نباید انحنا و فرورفتگی بیش از 5میلیمتر داشته باشد و این مقدار در صورتی قابل قبول است که میزان آن از 20درصد کل آجرها افزایش پیدا نکند. • مراحل ساخت آجر • -1کندن و استخراج مواد خام • ماده اولیه آجر را عمدتا خاک رس تشکیل می دهد همانگونه که می دانید ,انواع مختلفی ازخاک رس وجود دارد ,ولی بیشتر ازخاک رس آبرفتی برای تهیه استفاده می شود • در زیر مواد مورد نیاز برای تولید آجر آورده شده است: • -1خاک رس آبرفتی: • همانطوری که از نامش پیداست در نزدیکی سطح زمین یافت می شود و بیشتر آجرهای رسی باکمک آن تولید می شوند .میزان خاک رس در گل آجر بسیار اهمیت دارد .خاک رس زیاد گل آجر را توپر می کند ولی موجب ترک خوردن خشت در هنگام خشک شدن می شود • -2ماسه: • درحقیقت استخوان بندی آجر می باشد .در صورت افزایش مقدارآن آجر ترد وپوک می شود و ضمنا دانه های درشت ماسه درگل آجر درهنگام پختن منبسط وموجب ایجاد ترک های ریز درآجر میشوند • -3آهک: • درخاک رس و گل آهک وجود دارد ,درصورتیکه به صورت دانه ریز ,یکنواخت وهمگن باشد وموجب روشن شدن رنگ آجر می شود وافزا?یش مقدار آن نقش گدازآور دارد .وجود دانه ها ی درشت آهک درگل آجر پس از پختن آهک زنده تولید میکند .آهک زنده درهنگام استفاده از آجر‌,آب مالت رابه خود می کشد وموجب ترکیدن آجر می شود • -4ترکیبات آهن دار: • نقش گداز آور دارند و رنگ محصول را به قرمز نزدیک می کنند • -2آماده سازی مواد اولیه • عملیات های مورد ن?یاز جهت آماده سازی مواد اولیه به نحوه ی پروسه ی تولید بستگی دارد. • برای تهیه خشت آجررسی سه روش متفاوت وجود دارد که درهرروش میزان رطوبت خاک و نوع گل متفاوت است. • )1گل خشک • که با اضافه نمودن آب به میزان حدود 8تا 12درصدوزن ماده اولیه تهیه میشود و باکمک پرس خشت شکل می گیرد .بسیاری از آجرهای صنعتی وکلیه سفال های ساختمانی با روش گل خشک ساخته می شوند • )2گل سفت • که با اضافه نمودن آب به میزان حدود 20تا 25درصد وزن ماده اولیه تهیه می شود و با روش ماشینی خشت می زنند. در این روش از ماشین های خشت زنی هیدرولیکی استفاده میکنند خشت Uبه صورت منشوری با قاعده مربع یا مستطیل شکل از دستگاه خارج می شود وسپس آن را? به کمک دستگاه برش به قطعات مساوی تقسیم می کنند • )3گل خمیری • با اضافه نمودن آب به میزان تاحد 60درصد وزن به خاک تهیه می شود تا حالت خمیری پیداکنند و بتوان با دست به آن شکل داد .در این روش گل را درون قالبهای چوبی می ریزند و بادست شکل می دهند و خشت می زنند • -3خشک کردن • زمانی که قطعات ازماشین های شکل دهی خارج می شوند مقدار قابل توجهی رطوبت به همراه دارند .خشک کردن خشت خام قبل ازپختن آن به علت جلوگیری ازتغییر شکل زیاد و ترک? در سطح خشت می باشد وهمچنین از صرف هزینه سوخت بیشتر درکوره اصلی و امکان دوده گرفتن کوره به سبب رطوبت اولیه زیاد وسوخت ناقص جلوگیری می کند .درکارخانه به روش سنتی 2 - 1هفته و درکارخانه به روش صنعتی 36ساعت خشک کردن موجب بروز انقباض می شود و این انقباض درحدی مجاز است که محصول نهایی دارای اندازه مناسب و دلخواه باشد • درجه حرارت کوره خشک کن از 40تا 200درجه سانتیگراد و زمان خشک کردن از 24تا 48ساعت متغیر است که بستگی به نوع رس دارد .حرارت الزم معموال به کمک گرمای تلف شده • از کوره های اصلی فراهم میشود. • درمناطق گرم و خشک ازگرمای هوا به منظور خشک نمودن خشت استفاده می کنند دراین روش نحوه چیدن خشت ها از اهمیت فراوان برخوردار است .به ترتیبی که جریان هوا یک جانبه نباشد ،چون باعث ایجاد انحنا و تغییر شکل آجر در اثر خشک شدن یک جانبه می شود. • -4پخت آجر • گداختن یکی ازمهمترین قدمها درساختن آجر می باشد .زمان موردنیاز باتوجه به نوع کوره ‌,نوع رس و سایر متغیرها از 40تا 150ساعت تغییر می کند درحال حاضر کوره های تونلی و کوره های متناوب انواع جدیدی ازکوره ها میباشند که مورد استفاده قرارمی گیرند .درکوره تونلی آجرهای خشک شده که برروی واگون ها ی مخصوص چیده شده اند از داخل تونل گذر می کنند و از کانون حرارتی عبورمی نمایند واز سوی دیگرخارج می شوند. • کنترل زمان پخت درکوره ازاهمیت فراوانی برخوردار است .خشت خام فاقد مقاومتهای مکانیکی مورد نظر است و چنانچه آجر بیش از حد حرارت ببیندن تغییر شکل می دهد و قابل استفاده نمی باشد.به منظور اجتناب از بروز ترک حرارت تا دمای 100تا 120درجه سانتیگرا?د به کندی افزایش می یابد. • بعد ازخشک شدن خشت ها حرارت به سرعت تا 700الی 800درجه سانتی گراد افزایش می یابد • وخشت ها نهایت تخلخل خود را پیدا می کنند • دردمای 800تا 850درجه سانتیگراد مواد زودگداز همراه با رس گداخته میشوند و خشت حرارت دیده به مصالح یکپارچه ای تبدیل میشود • دردرجه حرارت بین 900و 1100درجه سانتیگراد کامالگداخته می شوند و مصالح ساختار سنگی پیدا می کند • دربعضی ازروشهای نوین به منظور جال یافتن سطح آجردرمرحله نهایی با تزریق گاز طبیعی سطح آجر می سوزد و تغییر رنگ می دهد و جال پیدا می کند. • منابع : • کتاب مصالح و ساختمان (سام فروتنی) • پایان باتشکر از هم?ه شما... پیروز و سربلند باشید!!!