کلیات حرفه مددکاری اجتماعی

صفحه 1:


صفحه 2:
تعریف مددگآری اجتماعی: #مدد کاری اجتماعی خدمت حرفه ای است مبتنی براستعدادها؛مهارتهاو ‎angele (pele (tile‏ منظور فراهم آوردن شرايط مادى و معنوى براى افرادو اقشار نیازمند جامعه به گونه ای که در جهت شناخت و رفع مشکل خود بر انگیخته شوند. ‎ 

صفحه 3:
تعریف مددگاری اجتماعی: مد کاری اجتماعی یکك خدمت حرفه ای است که بر دانش و مهارتهای خاصی قرار گرفته است. هدف از آن کمک به افراد . گروه ها یا جامعه است تا بتوانند استقلال شخصی ‏ اجتماعی و رضایت خاطر فردی و اجتماعی را به دست آورند. (قندی ۰۱۳۸۰ ص ‎OY‏ مد کاری اجتماعی حرفه ای است مبتنی بر دانش » اصول » مهارت و روشها که هدف از ‎OT‏ کمک به افراد . گروهها و جامعه است تا بتوانند با تکیه بر تواناییها و امکانات موجود . برای حل مشکل و یا رفع نیاز خود اقدام کنند و به استقلال نسبی و رضایت خاطر فردی دست یابند. (موسوی چلک ۱۳۸۳۰ ص ۳۸). 

صفحه 4:
اصول حرفه ای در مدد کاری اجتماعی : اصول شش +سه گانه مدد کاری اجتماعی عبارتند از: ۱-_پدیرش باید توجه داشته باشیم که مددجو یا مراجم ممکن است از هر گروه سنی » جنسی, نژادی» طبقه ای » منطقه ایمذهبی ‏ ملیتی و... باشد ولی این مسئله نباید پذیرش وی را تحت تاثیر قرار داده و باعث شود تا مددکار با وی برخوردی متفاوت داشته باشد ( البته در اينجا بايد بين احترام به عقاید و فرهنگ مددجو و اعمال تبعیض مدد کار تفاوت قایل شد. ) ‎-re‏ فوضيت : يعنى هيج كاه نباید مدد کار با دیدن مددجو و یا شنیدن مشکل وی فکر ‏کند این مورد هم مثل یکی از موارد دیگر است و برای هر مددجو و موقعیت او یک نگاه فردی داشته باشد و بدنبال یک راه حل منحصر به فرد باشد. ‎ 

صفحه 5:
اصول حرفه ای در مددکاری اجتماعی : #- رازداری حرفه ای: این مورد از مهمترین مواردی است که مدد کار باید در پذیرش اولیه محدوده آنرا با توجه به مسائل حقوقی مددجو مشخص و شفاف کند . ( یعنی مشخص کند که در چه مواردی رازداری محض دارد و یا چه نکاتی را ممکن است به خانواده یا و کیل مددجو و یا دادستان عنوان نماید. ) ‎٩‏ -رابطه حرفه ای در اينجا منظور اين است كه نوع رابطه مدد کار با مددجو یا مراجع از نوع روابط دوستانه و پا رابطه پزشک و بیمار و يا عاطفی و... نیست بلکه اين یک رابطه حرفه ای است و محدوده و قواعد خاص خود را دارد( برای مطالعه بیشتر به کتاب مدد کاری فردی » نوشته آقای خا کساری مراجعه شود.) ‎ 

صفحه 6:
اصول حرفه ای در مددکاری اجتماعی : ۵ ش رکت دادن مراجع در فعالیتهازمددجو یا مراجع بایددر تمام مراحل اقدامات مدد کاری ( از مطالعات اولیه جهت کسب اطلاعات و 7 اولیه و تشخیص حرفه ای مشکل و طرح ریزی برنامه کمکی و ..) مشار کت داشته باشد و این مسئله خود به تتهایی می تواند تفاوت اقدامات حرفه ای مدد کاری اجتماعی را با بسیاری از اقدامات غیر تخصصی برخی موسسات دولتی و غیر دولتی در زمینه كمكك به افراد و خانواده ها مشخص کند. ‎٩‏ خود آگاهی: مدد کار باید از احساسات و عواطف خود آگاهی داشته باشد و نسبت به ایجاد پدیده هایی همچون انتقال (واکنشهای انتقالی و ضد انتقال) : همدردی بجای همدلی » بروز مکانسمهای ناخودآگاه روانی در برخورد با مددجو و ....آ گاهی داشته باشد. ‏© کنترل احساسات مدد کار: گامی اعمالی که مددجو انجام می دهد ممکن است باعث عصبانیت مدد کار شود. اگر چنین شود بر رابطه حرفه ای مدد کار و مددجو لطمه می زند. لذا مدد کار باید بتوانداحساسات خود را کنترل نماید و حد رابطه خود با مددجو را نگه دارد. ‎ ‎ 

صفحه 7:
© احترام به احساسات مدد‌چو: مددجو بايد بتواند آزادانه و بی هراس از مورد شماتت قرار گرفتن توسط مدد کار احساسات خود را بیان کند. در چنین حالتی است که مدد کار می تواند تصوير واقعی مددجو را ببیند. ©4. عدم بيش داوری: مدد کار هرگز قبل از دریافت اطلاعات لازم نسبت به شخص مددجو پیش داوری نمی کند. و از هرگونه تعصبات قومیء مذهبی و غیره دوری می جوید تا به تشخیص صحيح دست يابد. 

صفحه 8:
ارزشهای اساسی در مددکاری اجتماعی: ارزشهای اساسی که در این حرفه بایدمورد توجه قرار گیرند عبارتند از : جه به شان و منزلت و کرامت مراجعان توجه به فرد » خانواده و جامعه ؛ نه فقط فرد( حتی در سطح مدد کاری فردی ) © توجه به سه سطح پیشگیری ( اول آگاهسازی ‏ دوم ارائه خدمات به مشمولین و سوم توانمند سازی ‏ قادر سازی و توا 5 جه به ابعاد زیستی سروانی-اجتماعی مددجویان . توجه جدی به مشار کت مددجویان یا مراجعان در فرایند کار اده از امکانات خانواده و جامعه در حل مشکلات # توجه به انجام دادن کار گروهی در مدد کاری اجتماعی. © ارتقاى سطح آكاهى علمی خود به منظور به روز شدن حساس بودن در مقابل مشکلات و نیازهای گروههای هدف يذ 

صفحه 9:
ارزشهای اساسی در مددکاری اجتماعی: # شناخت قوانین ؛ و بخشنامه های موجود در زمینه گروههای هدف #شناخت برنامه های ارائه شده در کشورهای دیگر درباره گروههای هدف برای استفاده از آنها در کشور متناسب با شرایط فرهنگی جامعه فراهم کردن زمینه ایجاد گروههای خودیاری از گروههای هدف توجه به اصول اخلاقی در همه مراحل کار حساس کردن مسئولین به مسائل و نیازهای گروه های هدف به طرق مختلف.(برگرفته از موسوی چلک.۱۳۸۳ص ۶۳-۶۲) بیان آگاهانه احساسات #خود تصمیم گیری © درگیری احساسی کنترل شده ديرش #عدم بيش داوری 

صفحه 10:
روشهای اصلی و فرعی درمددکاری اجتماعی : روشهای کار در حرفه مدد کاری اجتماعی به دو دسته روشهای اصلی و روشهای فرعی تقسیم شده اند : اذر مدد كارى اجتماعى عبار تند ‎١‏ #مددكارى اجتماعى فردى: در اين روش فرد و خانواده وى بعنوان مراجع محسوب مى شوند. مددكارى اجتماعى فردى هنری است که دانش و معلومات مربوط به علم و روابط انسانی و مهارت در ایجاد رابطه را به کار می برد تا استعدادهای نهفته و مکنون افراد را برانگیزلند و منلبع اجتماعی متناسب و مرتبط را به حرکت در آورد تا سازگاری بهتری بین مراجع و محیط وی ایجاد گردد. ‎U2 Bowers, 1950)‏ ۱۳۷ به نقل از موسوی چلک ۱۳۸۳) 

صفحه 11:
روشهای اصلی و فرعی درمددکاری اجتماعی : مد دکاری اجتماعی گروهی(یا کار با گرود): *" مدد کاری اجتماعی گروهی یکی از روشهای مدد کاری است و هدف آن توانا کردن فرد و پیشرفت دادن نحوه انجام وظیفه و کارکرد اجتماعی فرد است بوسیله تجربه های آگاهانه و عمدی ¢,,»,)1959 ‎Murphy,‏ ص ۴۰-۳۹ به نقل از موسوی چلک ۱۳۸۳ ) لازم به ذكر است که در مدد کاری اجتماعی گروهی » مراجع یا مددجو عباتست از یک گروه از افراد انسانی که دارای مشکل مشت رک باشند. مد دکاری اجتماعی جامعه ای: = دراي زوتی ترا زارد با گروه مشحصی نسح پلکه برد) پکه تفه باه ماج محسوب می شوند.مدد کاری اجتماعی جامعه ای یکی از روشهای مدد کاری است که در آن برای برطرف کردن مشکل یا نیاز مشترک پیشتر مردم یک منطقه پا محله ؛ که پیش از اعضای یک گروه هستند :با استفاده از توان مردم و امکانات موجود در جامعه ؛ خدمات مدد کاری را با بهره گیری از فنون برنامه ریزی اجتماعی منطقه ای و محلی به مردم عرضه می کنند. ( موسوی چلکک ‏ ۵۸,۱۳۸۳) ( جهت مطالعه بیشتر به کتاب مدد کاری اجتماعی جامعه ای سام آرام مراجعه شود.) 

صفحه 12:
روشهای اصلی و فرعی درمددکاری اجتماعی : ادر مد د کاری | عبا مدیریت موسسات رفاهی : در اين روش مدد کاران اجتماعی با بهره گیری از دانش و مهارت حرفه ای به اداره امور موسسات رفاه اجتماعی یا خدمات اجتماعی و سازمان بخشی آنها و يا تحت نظم و قاعده و تشکیلات درآوردن فعاليتهاو برنامه های خود می پردازند و با استفاده از يافته هاى سازمان و مدیریت و علوم اداری شیوه های مناسب برای ارائه خدمات حرفه ای خود اتخاذ می کند . (خا کساری ‏ ۱۳۷۲ص ‎0٩۸-۹۷‏ تحقیقات اجتماعی : در اين روش مدد کاران اجتماعی با انجام پژوهشهای مختلف به بهبود وضع مراجعان کمک می کنند. 

صفحه 13:
ابزارهای مورد استفاده در حرفه مددکاری اجتماعی: ابزارها یا مهار تهای مورد استفاده در حرفه مدد کاری اجتماعی عبارتند از : ۰ ن(یا مشاهده حرفه ای ) نیدن( به معنی خوب و درست گوش کردن ) © مصاحبه حرفه ای ۵ مشاوره © بازديد منزل ‎٩‏ مطالعه ‏© مهارتهاى طرح سوال ‏© مهارتهاى تمركز ‏© راهنمايى و تفسير ‏© مهارتهاى ايجاد فضای مناسب . ‎ 

صفحه 14:
اختصار به برخحى از مهمترين اين نقشها بطور خلاصه و فهرست وار اشاره مى شود (جهت مطاله پیشتربه کتاب مدد کاری اجتماعی » مبانی اولیه نوشته پیکارد » انتشارات دانشگاه آزاد اسلامى ۳ تهران ص ۵۰-۴۹ مراجعه شود.) 

صفحه 15:
نقشهای مددکار احتماعی در عمل 3 "" ارزیابی کننده 5 آموزش دهنده حامی ی بسیج کننده "ا تخیر دهنده رفتارن( با تغییرات ایجاد شده در روانشناسی تفاوت دارد و مراد ایجاد تغیرات در رفتارهای اجتماعی ونگرشهاست.) "1 برنامه ریز جامعه ‎a‏ 4 # درمانگر مدير اطلاعات مدير "ا تامین کننده امکانات مراقبت و نگهداری "ذا مدد کار فرانگر(شناسایی کننده کانونهای بحرانزا و بحرانها ) 

صفحه 16:
ارتباط مددکار اجتماعی با سایر اعضاء تیم تخصصی : #در اینجا لازست ذکرشود که مدد کار اجتماعی به جهت تنوع حیطه فعالیت ممکن است با تخصصهای متفاوتی سرو کارداشته باشد و در منابع علمی موجود هم درخصوص این ارتباط مطالب بسیاری وجود دارد. اما ما دراینجا با توجه به نوع کار مرکز خانه سلامت و به جهت اهمیت ارتباط مددکار اجتماعی با روانشناسان و مشاوران و کارشناسان حقوقی . به طور اختصار به تبیین ارتباط میان این رشته ها پرداخته ایم. 

صفحه 17:
مددكارى اجتماعى مثاوره و روان شناسی بالینی . ( روان درمانی) 

صفحه 18:
مد دكارى اجتماعى ۳ 

صفحه 19:
ne eo ‏#خدمات عمومی‎ ‏آكاه سازی جامعه از معلولیت‎ © ‏#ایجاد فرصت برابر‎ ایش حضور افراد معلول در تصمیم گیری مسائل مربوط به افراد معلول حمایت و پشتیبانی از حقوق معلولین در جامعه خدمات تخصصی اموزش مهارت هایی در خصوص مراقبت شخصی و جابجایی و غیره تدارک وسائل کمک توانبخشی سب سازی و رفع موانع معماری خدمات راهنمایی و مشاوره ای برای خانواده معلول #اموزش ويزه معلولين خدمات حرفه ای و ایجاد اشتغال برای معلولین 

صفحه 20:
© هدف از كار كروهى در توانبخشى هماهنكك كردن اقدامات متعدد و متنوع به منظور بازتوانى فرد معلول مى بأشد. © براى رسيدن به اين هدف به سه نيم نياز است. * تیم توانبخشی پزشکی: بوتراپی. کاردرمانی» گفتاردرمانی: ارتوپدی فنی؛ شنوایی سنجی؛ بینایی سنجی و پرستاری در توانبخشی توانبخشی حرفه ایب فرایندی از خدمات مستمر و هماهنگ توانبخشی است که در ابعاد بی و راهنمایی حرفه ای و آموزش حرفه ای : کاریابی و اشتغال در جهت قادر سازی فرد و ابقا در شغل مناسب ارائه می شود. ja معلول برای د. * ارزیاب حرفه ای؛ مربیان کار آزموده آموزش حرفه ای. کارشناس کاریابی و اشتغال( مدد کار اجتماعی) * مددکار اجتماعی در رفع موانع موجود در زمینه اشتفال معلولین نقش موثری می تواند داشته باشد: 2 در نگرش و طرز تلقی جامعه نسبت به توانایی های معلولین رایزنی با کارفرمایان مدیران» کمک در از جمله اقدامات مدد کاران يه وسايل مناسب براى جابجایی و تح رکک معلولین و ایجاد مکانیزم های قانونی می یاشد. ی ابندى أل خدعات متب و هداهتك ترا 1 روانی به فرد معلول و خانواده وی کاهش هر نوع فشار اقتصادی اجتماعی و روحی ‎OUT wes Pa cig sobs ae‏ كالى براق يفا ‎Ce Di at‏ ورود به کار در جامعه کسب نماید- * روانپزشک. روانشناس بالینی و مدد کار اجتماعی در زمینه اجتماعی و 

صفحه 21:
راجتماعی در تیم توانبخشی #اموزش دهنده: که فرد معلول و خانواده وی را نسبت به معلولیت خاص و بيامد ان آكاه كرده و از طریق آموزش غیر مستقیم نسبت به تغیبر رفتار و نگرش نان در مورد معلولیت اقدام می نماید. #حامی و مدافع: در اين نقش تغیبر در شرایط و سیستم های اجتماعی با توجه به نیازها و تقاضا های معلولین, هدف مدد کار می باشد. #تسهیل کننده روابط اجتماعی: در اینجا مدد کار با شناخت سیستم ها همکاری بین تخصص ها را گسترش می دهد و برای ایجاد و استمرار یک فضای درمانی مناسب برای معلولین در جلسات آموزشی برای افراد مختلف. جامعه در انها تغيير نگرش ایجاد می کند. 

صفحه 22:
منشور اخلاقى مددكارى اجتماعى: مددكارى اجتماعى به اشكال مختلف از بشردوستی» مذهب ‏ آرمان ها و فلسفه هاى دمكراتيكك ريشه مى كيرد و براى بر آوردن نيازهاى انسانى برخواسته از كنش متقابل فردى - اجتماعى » كاربرد جهانى دارد و براى توسعه دادن توان انسانى است . مدد کاران اجتماعی حرفه ای » خود را براى رفاه و خود شكوفايى انسان ها و توسعه دادن و استفاده منظم از دانش علمی مربوط به انسان و رفتار اجتماعی وقف کرده اند و برای توسعه منابع به منظور برآوردن نیازها و علایق فردی ۰ گروهی ؛ جامعه ای و ملی و بين المللی و برای حصول عدالت اجتماعی فعالیت می کنند. 

صفحه 23:
5 0 ‏م2‎ ae منشور اخلاقی مد دکاری اجتماعی(اصول): اصول : 2 هر انسانی گذشته از نژاد «قومیت ۰ جنسیت»سن.اعتقادات و شرايط اجتماعى » اقتصادى يا کمک به اجتماع » ارزش یگانه ای دارد . 7 هر فردی حق تحقق خویشتن و کمال را به درجه ای دارد که به اين حق دیگران تجاوز نکند. 7 هر جامعه ای گذشته از شكلش ء باید وظیفه فراهم کردن حداکثر مزایا را برای تمام اعضایش انجام دهد. 7 مدد کار اجتماعی حرفه ای مسئولیت دارد خود رابه دانش علمى و منظم و مهارت مجهز كند و به افراد ؛ گروه ها » جوامع و اجتماعات ؛ در پیشرفتشان و حل تضادهای فردی - اجتماعی و پیامد هایشان کمک کند. 7 مدد کار اجتماعی حرفه ای یک تعهد اولیه و اصلی برای موضوع خدمت دارد که باید بر اهداف و بينش هاى مبتنى بر نفع شخصی پیشی بگیرد. 

صفحه 24:
منشور اخلاقی مدد کاری اجتماعی(استانداردهای رفتار عمومی): 7 جستجو و فهمیدن ارزش هر فرد و عناصری که رفتار و خدمات مورد نیاز را معين کی ‎Ss‏ © بیت و گسترش ارزش ها » دانش و روش شناسی حرفه ای و تصفیه کردن حرفه از هر رفتاری که به کار کرد حرفه ای صدمه می زند . 7 تصریح کردن تمام اظهارات یا اقدامات عمومی بر مبنای شخصی و یا به عنوان نماینده انجمن » موسسه و یا ساژمان حرفه ای . 2 شناخت محدودیت های شخصی و حرفه ای و تشویق کردن بهره برداری از تمام دانش ها و مهارت های مربوط به حرفه و کاربرد روش های علمی لازم . 7 کمک کردن به تخصص حرفه ای برای توسعه خط مشی ها و برنامه های صحیح و مناسب برای بهتر کردن کیفیت زندگی در هر اجتماعی . 7 شناسایی وتفسیر نیازهای اجتماعی و همچنین مبنا و ماهیت مشکلات اجتماعیفردی» گروهی » جامعه ای ملی و بین المللی و نیز عملکرد حرفه مدد کاری اجتماعی . 

صفحه 25:
منشور اخلاقی مدد کاری اجتماعی(استانداردهای رفتار عمومی): **رعايت حق مددجو برای ایجاد یک رابطه مبتنی بر اعتماد متقابل » پوشید گی و رازداری و استفاده مسئولانه از اطلاعات .جمع آوری و دادن اطلاعات و داده ها فقط به کار کرد خدمت حرفه ای مربوط خواهد شد که با آگاهی مددجو و بر حسب ضرورت و سودمندی انجام می شود . هیچ اطلاعاتی بدون آگاهی قبلی و رضایت آگاهانه مددجو منتشر نخواهد شد . مگر در جایی که مددجو نتواند مسئول باشد با ممکن است دیگران به طور جدی در خطر باشند . کمک به مددجو (فرده گروه جامعه یا اجتماع) برای حصول کمال و تحقق خویشتن . حداکثر توانمندی در چارچوب محدودیت حفوق. مساوی برای دیگران. .خدمت بر اساس کمک کردن به مددجو بنیان نهاده خواهد شد تا رابطه حرفه ای را بفهمد و آن را برای پیشبرد علائق و منافع مشروع خود به کار برد. 

صفحه 26:
منشور اخلاقی مددکاری اجتماعی(استانداردهای رفتار عمومی): شناختن و رعایت کردن اهداف ومسئولیت های فردی و تفاوت های مددجویان. خدمت حرفه ای در داخل حوزه عمل موسسه و محیط اجتماعی مددجویان به آنها کمک خواهد کرد تا برای اقدامات شخصی » مسئولیت به عهده بگیرند وبه تمام مددجویان با علاقه یکسان کمک کنند . در جایی که خدمت حرفه ای تحت چنین شرایطی نتواند فراهم شود . بنابراين مددجو بايد به طريقى آكاه شود كه آزادی عمل مددجو به خودش واكذار مى شود . 

صفحه 27:
منشور اخالقی مددکاری اجتعاعی(استانداردهای ** کارکردن یا همکاری با موسسات و سازمان هایی که خط مشی » رویه و عملیاتشان به طرف ارائه خدمات مناسب جهت گیری شده اند و تشویق فعالیت حرفه ای موافق با منشور اخلاقی . شده موسسه یا سازمان و کمک به توسعه خحط مشی ها و ین استانداردهای ممکن خدمتی. ‎oS *‏ داشتن مسوولیت نهایبی برای مددجو. شروع کردن تغیبرات مطلوب در خط مشی ها .رویه ها و اقدام از طریق کانال های مناسب سازمانی و موسسه ای . اگر چاره جویی های ضروری از طریق این کانال ها حاصل نشد باید درخواست ‎la‏ مقتضی را از مقامات بالاتر یا جامعه وسیع تر مربوطه آغاز کرد. ‏** مطمئن كردن پاسخگویی حرفه ای به مددجو و جامعه برای کارآیی و تاثیر از طریق بررسی دوره ای مشکلات مددجو موسسه و سازمان عملکرد خود ‎ ‎ ‎ ‏و مناسب و فعالیت برای به دست آوردن ‎ ‎ 

صفحه 28:
منشور اخلاقی مدد کاری اجتماعی(استانداردهای رفتار عمومی): نسبت به همکاران : #رعایت آموزش و نقش اجرایی همکاران و دیگر افراد حرفه ای برای وسعت دادن کامل همکاری ضروری که خدمت موثر را تقویت خواهد کرد . #رعایت تفاوت های فکری و عملی همکاران و دیگر افراد حرفه ای و بیان انتقادات از طریق کانال های مقتضی و در یک روش مسئولانه . #ترويج و مشارکت در فرصت ها برای دانش ۰ تجربه و ایده آل ها با تمام همکاران حرفه ای و دیگر افراد حرفه ای و داوطلبان به منظور بهبود و اعتبار دو جانبه. #آوردن هر گونه تخلفاتی در مورد مصلحت مددجو یا اصول اخلاقی و استانداردهای حرفه ای در توجه هیات های صالحه و دفاع از همکاران علیه اقدامات اعادلانه. 

صفحه 29:
منشور اخلاقی مددکاری اجتماعی(استاندار‌های رفتار عمومی): مربوط به حرفه : © حفظ ارزش هاء دانش و روش شناسى حرفه و كمكك به تصريح و بهبودشان . تقویت استانداردهای حرفه ای عمل و تلاش برای بيشرفتشان. #دفاع از حرفه عليه انتقادات ناعادلانه و تلاش برای افزایش اطمینان در ضرورت عملکرد حرفه ای. #تشويق نگرش ها و روش شناسی های جدید و مورد نیاز برای پاسخ دادن به نیازهای جدیك وموجود: 

صفحه 30:
منابع: پرلمن ؛ هلن هریس مددکاری اجتماعی : ترجمه بريوش متخب جاب دوم تهران شرکت سهامی ۱۳۷۱ كارد بتى . جى. ترجمه مرها و بخشی نی . مقدمه اى بر مد كارى اجتماعى مبانى اوليه جاب اول تهران دانشگاه آزاد اسلامی ۱۳۷۳ جانسون » لوئیز؛ حرفه مداری اجتماعی از دید گاهی جامع ؛ ترجمه محمد حسین باز رگانی چاپ اول تهران دانشگاه علامه طباطبایی ۱۳۷۹ خاکساری ؛ محمد حسن : مبانی مدد کاری اجتماعی + چاپ دوم تهران سازمان بهزیستی کشور ۱۳۷۲ شیخی ؛ محمد تقی؛ مدد کاری اجتماعی و جامعه شناسی مسائل اجتماعی ؛ تهران:ققنوس:۱۳۷۳ قندی؛ محسن ؛مدد كارى اجتماعى جاب دوم تهران » عطایی؛ ۱۳۸۰ کریمی درمنی.حمیدرضا. توانبخشی گروه های خاص با تاکید بر خدمات مدد کاری اجتماعی. تهران: ره ۱۳۸۲ سام آرا مدد کاری اجتماعی کار با فرد: تهران : رشد. ۱۳۷۱ ™ Bowers , Swithun ; The nature and Definition of Social Case Work ; New York : family Service Association of America ; ‎Murphy, Marjorie; The Social Group Work Method in Social‏ ل ‎Work Education; New York: council on social Work‏ ‎Education, 1959.‏ ‎