RNA & Transcription

RNA & Transcription 2 Central dogma 3 • Gene: واحدی از DNAاست که اطالعات ساخت یک مولکول واجد عملکرد را دارا باشد • Exone: توالی کد کننده DNAمی باشد • Intron: قطعاتی از ژن هستند که رونویسی می شوند ولی ترجمه نمی شوند • Promoter: • محلی از ژن است که توسط RNAپلی مراز شناسایی می شود 4 پروموتور ‏سرعت رونویسی را تنظیم می کند ‏دارای توالی مورد توافق می باشد ( )Consensus sequence نقطه : +1محل شروع رونویسی است ‏توالی : -10جعبه TATAATیا پریبنو ‏توالی : -35یک توالی مهم در رونویسی 5 6 انواع RNA • ):mRNA : (messenger RNA رونوشت های کد کننده پروتئین هستند مجموع mRNAهای یک سلول را ترانسکریپتوم گویند • ):hnRNA :(Heterogeneous nuclear RNA در یوکاریوتها تولید می شود و باید اصالح شود • : rRNA :Ribosomal RNA فراوانترین نوع RNAدر سلول می باشد • : tRNA • ساختار برگ شبدری یا Lمانند دارد 7  های اختصاصیRNAسایر یوکاریوتی • SnRNA (small nuclear RNA): URNA • SnoRNA (small nucleolar RNA): • ScRNA (small cytoplasmic RNA): در ساخت7SLRNA شرکت داردSRP ریبونوکلئوپروتئین 8 انواع RNAپلی مراز • نوع : Iوظیفه ساخت rRNAرا به عهده دارد • نوع : IIوظیفه ساخت mRNAو تعدادی از snRNA • نوع : IIIوظیفه ساخت tRNAو بعضی از rRNAها 9 ویژگی های کلی رونویسی • RNAتوسط RNAپلی مراز ساخته می شود: RNA .1پلی مراز پرایمر الزم ندارد .2جهت ساخت همیشه ’5به ’3 است .3فعالیت اگزونوکلئازی ندارد پس غلط گیری نمی کند 10 ویژگی های کلی رونویسی • جایگاه سنتز RNAتوسط پروموتور تعئین می گردد: در ابتدای سنتز آنزیم به DNAدو رشته ایی وصل می شود و کمپلکس بسته بوجود می آید برای شروع دو رشته از هم باز شده و حباب رونویسی یا کمپلکس باز بوجود می آید 11 12 ویژگی های کلی رونویسی • رونویسی از روی یک رشته DNAصورت می گیرد: رشته ایی از DNAکه از روی آن RNAساخته می شود را رشته الگو یا Templateیا Negativeیا Antisenseیا Noncodingگویند رشته مقابل که RNAبا آن شباهت دارد رشته Senseیا Codingیا Nontemplateیا رشته معنی گفته می شود رشته Senseبه صورت ’5به ’3نوشته می شود برای یک ژن فقط یک رشته از DNAمی تواند الگو باشد 13 14 ویژگی های کلی رونویسی • رونویسی از نقطه خاصی شروع می شود: نوکلئوتید شروع کننده را +1می نامند که یکی از بازهای Aیا Gمی باشد توالی های سمت راست این نقطه را Downstreamیا پایئن دست وبا مثبت نشان می دهند توالی های سمت چپ را Upstreamیا باال دست می نامند و با منفی نشان می دهند 15 ویژگی های کلی رونویسی • رونویسی در توالی ویژه ایی خاتمه می یابد: این توالی ها را Terminatorمی گویند • رونویسی قابل تنظیم است: مهمترین نقطه تنظیم بیان ژن مرحله رونویسی است و مهمترین مرحله آن اتصال RNAپلی مراز در نقطه شروع است 16 17 تفاوت رونویسی ژنهای پروکاریوتی و یوکاریوتی ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 18 در پروکاریوت اینترون وجود ندارد ژنها به صورت واحدهایی که سیسترون نام دارن رونویسی می شوند و به mRNAآن پلی سیسترونی می گویند به مجموعه این ژنها که باهم عمل می کنند اوپرون می گویند ژنهای پروکاریوتی با پروتئین هایشان هم خط ( )Colinearهستند RNAآنها نیاز به پردازش ندارد یک نوع RNAپلی مراز دارند تفاوت رونویسی ژنهای پروکاریوتی و یوکاریوتی در یوکاریوتها : ژنها منقطع هستند RNA نیاز به پردازش دارد پروتئین سازی در سیتوپالسم انجام می شود 19 آنتی بیوتیکها و سموم موثر بر رونویسی اکتینومایسین D ریفامپسین استرپتولیدین آکریدین قارچ سمی آمانتیا (جام مرگ یا فرشته نابودی) :سم آلفا آمانیتین مهار RNAپلی مراز II 20