بیماری های باکتریایی گربه

به نام خدا بیماری های باکتریایی گربه تهیه :حسین بخارائی فهرست • • • • • • • • • • مقدمه و اهمیت بیماری بارتونلوز کالمیدیدوز گربه مایکوپالسموز گربه سالمونلوز گربه کمپیلوباکتریوز پاستورلوز استافیلوکوکوس استرپتوکوکوس نوکاردیوز • اکتینومایکوز • سل گربه • توالرمی • طاعون • لیستریوز • عفونت‌های ناشی رشی مقدمه • گربه‌ه5ا یکی از محب5وب‌ترین حیوان5ات خ5انگی هس5تند ی‌ه5ای 5عف5و5نی م5بتال 5و 5ب5ه 5طی5ف 5و5س5یع5ی از 5بیما5ر5 5 5ن ی ا5ز مه5م‌ت55ری 5 می‌5ش55ون5د 5.ب5یمار5ی‌ه 5ا5ی باکتری55ای 5 ب م5ی‌ش5ون5د و و 5 عوا5م5ل 5بی5م5اری‌ز5ا 5در 5گر5ب5ه محس5 5 می‌5توانن5د 5دس5تگ5ا5ه تنفس5 ،گ5وارش5 ،5پوس5ت ،دس5تگ5اه 5 ادراری ،چش5م ،قلب و ح5تی سیس5تم عص5بی را درگیر کنند. • برخی از این بیماری‌ه5ا تنه5ا در گرب5ه ایج5اد بیم5اری ل 5انتق5ا5ل ب5ه ا5نس5ان5 می‌5کنن5د 5،ام5ا 5ت5ع5داد5ی 5ن5ی5ز 5قاب5 5 هس5تند و از نظ5ر بهداش5ت عم5ومی اهمیت زی5ادی دارند. بازگشت اهمیت بیماری‌های باکتریایی • ایجاد بیماری‌های حاد و مزمن • کاهش کیفیت زندگی حیوان • افزایش هزینه‌های درمان • احتمال مرگ در موارد شدید • انتقال برخی بیماری‌ها به انسان • ایج5اد مق5اومت آن5تی‌بیوتیکی در اث5ر مص5رف نادرست داروها ویژگی‌های باکتری‌ها • باکتری‌ه5ا موج5وداتی تک‌س5لولی و پروک5اریوت هس5تند که در محیط‌های مختلف زندگی می‌کنند. • ویژگی‌ها: .1فاقد هسته واقعی .2دارای دیواره سلولی .3تکثیر با تقسیم دوتایی .4برخی هوازی و برخی بی‌هوازی .5تولید سموم مختلف .6توانایی ایجاد مقاومت دارویی طبقه‌بندی باکتری‌ها بر اساس رنگ‌آمیزی گرم • گرم مثبت: .1استافیلوکوک .2استرپتوکوک .3کلستریدیوم • گرم منفی: .1سالمونال .2اشرشیا کلی .3پاستورال .4بارتونال .5یرسینیا راه‌های انتقال بیماری • تماس مستقیم با حیوان آلوده • ترشحات بینی • ترشحات چشمی • بزاق • گاز گرفتن • خراش • مدفوع • ادرار • غذا و آب آلوده • شیر مادر • جفت • کک و کنه عوامل مستعدکننده • ضعف سیستم ایمنی • استرس • سوءتغذیه • ازدحام حیوانات • عدم رعایت بهداشت • بیماری‌های ویروسی • سن پایین • سالمندی • بیماری‌های مزمن عالئم عمومی بیماری‌های باکتریایی • تب • بی‌اشتهایی • کاهش وزن • بی‌حالی • ترشحات بینی • ترشحات چشمی • اسهال • استفراغ • سرفه • لنگش • آبسه • زخم‌های چرکی روش‌های تشخیص شه5ای یه5ای باکتری5ایی ب5ر پای5ه ترکی5بی از معاین5ه ب5الینی و آزمای ‌ • تش5خیص بیمار ‌ تخصصی 5ان5جام می‌شود. • روش‌های تشخیص: .1معاینه بالینی .2آزمایش خون .3شمارش سلول‌های خونی ()CBC .4بیوشیمی خون .5کشت باکتری .6تست حساسیت آنتی‌بیوتیکی ()Antibiogram ‏PCR .7 .8االیزا ()ELISA .9رادیوگرافی .10سونوگرافی پیشگیری • رعایت بهداشت محیط • تغذیه مناسب • واکسیناسیون در صورت وجود • کنترل کک و کنه • قرنطینه حیوانات بیمار • ضدعفونی وسایل • کاهش استرس • مراجعه منظم به دامپزشک بارتونلوز ()Bartonellosis • عامل بیماریBartonella henselae : • بارتونلوز یکی از مهم‌ت5رین بیماری‌ه5ای مش5ترک ب5ین 5انس5ان و 5گرب5ه ا5س5ت ک5ه 5عام5ل 5آن ب5ا 5کت5ری 5اش55د. 5 یب گ55رم 55منف5ی Bartonella henselaeم ‌5 ن 5ب5اکتری هس5تن5د و5 ی ای 5 گر5به‌ه55ا مخ5زن 5ا5ص5ل 5 ی از 5آن‌ه5ا 5ب5دو5ن ب5ر5وز 5ع5الئ5م 5ب5الین5ی5 5،ناق5ل5 5بس5یا5ر 5 وًال یش5ون5د5 .انت5ق5ال 5بیم5ا5ری م5عم5 5 م ‌ بیم5ا5ری محس5وب 5 5 ن یگ5ی5رد و در 5ان5س5ا 5 از 5طری5ق ک5ک گرب5ه ص5ورت م‌ 5 » شود. می‌توا5ند باعث «ب5یما5ری خراش5گربه 5 بازگشت اپیدمیولوژی بارتونلوز • عاملBartonella henselae : • باکتری گرم منفی • داخل سلولی اختیاری • مخزن اصلی :گربه • ناقل :کک گربه ()Ctenocephalides felis • بیماری مشترک انسان و حیوان (زئونوز) بیماری‌زایی ()Pathogenesis • پس از ورود ب5اکتری Bartonella henselaeب5ه ب5دن، ول‌های5 ه س5 5ل 5 ن خ5و5ن ش5د5ه و 5ب5 5 ب5اک5تری5 5وارد 5جری5ا 5 حم5ل5ه می‌5کن5د5 .5این له5ای قرم5ز 5 5ان5د5وتل5یا5ل ع5روق 5و گلب5و ‌ له5ا را5دار5د 5و سل5و ‌5 ه م5ان5دن د5ر55داخ5ل5 5 د5 ب5اک5تر5ی توا5ن5ایی5زن5 5 ب5ه همین 5دلی5ل ممکن 5اس5ت 5ماه‌ه5ا ی5ا ح5ت5ی س5ال‌ها 5در بدن گربه باقی بماند. هه5ا بیم5اری ب5دون عالمت اس5ت ،ام5ا • در بس5یاری از گرب ‌ یت5وان5د ه‌ه5ا5ی ج5وا5ن 5ی5ا دا5رای ن5قص 5ایم5نی م‌ 5 در 5گرب5 5 م5وجب تب ،5ا5لته5اب غ5دد لن5ف5اوی ،5الته5اب قلب 5و اختالالت عصبی شود. راه‌های انتقال بارتونلوز • گزش کک گربه ()Ctenocephalides felis • تماس با مدفوع کک • خراش گربه • گاز گرفتن • انتقال خون • انتقال احتمالی از مادر به جنین (نادر) عالئم بالینی • هه5ا هیچ عالم5تی ندارن5د ،ام5ا در م5وارد بیم5اری ممکن اس5ت مشاهده شود: بیش5تر گرب ‌ .1 تب .2 بی‌حالی .3 کاهش اشتها .4 کاهش وزن .5 بزرگی غدد لنفاوی .6 التهاب لثه .7 التهاب دهان .8 التهاب چشم (یووئیت) .9 اندوکاردیت (التهاب دریچه‌های قلب) .10التهاب عضله قلب .11درد عضالنی .12اختالالت عصبی (به‌ندرت) تشخیص • روش‌های تشخیص شامل موارد زیر است: • معاینه بالینی: .1بررسی عالئم .2سابقه وجود کک • آزمایش‌های آزمایشگاهی: ‏CBC .1 .2بیوشیمی خون ( PCR .3دقیق‌ترین روش) .4کشت خون .5االیزا ( IFA .6آزمایش آنتی‌بادی) درمان • داکسی‌سایکلین: یگ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم خ5وراکی ،روزی ی5ک بار .1دوز ۱۰ :میل ‌ .2مدت درمان ۲۱ :تا ۲۸روز • آزیترومایسین: یگ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم خ5وراکی ،روزی ی5ک .1دوز ۵ :ت?ا ۱۰میل ‌ بار .2مدت درم5ان ۵ :ت?ا ۷روز (در ب5رخی م5وارد طوالنی‌تر) • ریفامپین: یگ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم ه5ر ۱۲ساعت .1دوز ۱۰ :ت?ا ۱۵میل ‌ .2فقط در موارد مقاوم و با نظر دامپزشک • نکت?ه :تج5ویز آنتی‌بیوتی5ک بای5د ب5ر اس5اس تش5خیص دامپزش5ک و در ص5ورت 5ام5کان ب5ا توج5ه به5نتی5جه کشت55و آ5ن5تی‌بی5وگرام انجام شو5د. پیشگیری • کنترل کک‌ها • ضدعفونی محیط • درمان همزمان تمام حیوانات آلوده • کوتاه کردن ناخن‌ها • جلوگیری از گاز گرفتن • شستن دست‌ها بعد از تماس با گربه • مراقبت بیشتر از افراد دارای نقص ایمنی جمع‌بندی بارتونلوز عامل بیماری ‏Bartonella henselae ناقل کک گربه مخزن گربه بیماری مشترک بله مهم‌ترین عالمت اغلب بدون عالمت بهترین روش تشخیص ‏PCR درمان داکسی‌سایکلین ،آزیترومایسین کالمیدیوز گربه (Feline )Chlamydiosis • عامل بیماریChlamydia felis : یه5ای باکتری5ایی • کالمی5دیوز یکی از مهم‌ت5رین بیمار ‌ ل س 5و چش5م 5در گ5رب5ه 5ا5س5ت .ع5ام5 5 ه ت5نف 5 دس55تگ5ا 5 و ی ? ی گ??رم م?نف ? 5بی5م555ا5ری ی555ک ب555اک5تر 5 د?اخ?ل‌?س??لول?ی ا?جب ?ا?ر?ی اس55ت 55ک55ه عم55د5تً5ا سلول‌های ملتحمه چشم را آلوده می‌کند. هه5ایی ک5ه هه5ا و گرب ‌ • این بیم5اری بیش5تر در بچه‌گرب ‌ 5ز هه5ا 5ی5ا م5راک 5 طه5ا5ی 5پ5رجم5عیت م5ان5ن5د 5پ5ناهگا‌ 5 د5ر محی‌ 5 نگهداری زندگی می‌کنند دیده می‌شود. بازگشت بیماری‌زایی • پس از ورود ب5اکتری از طری5ق ترش5حات چش5می ی5ا بی5نی ،عام5ل بیم5اری وارد س5لول‌های ملتحم5ه ش5ده و در داخ5ل آن‌ه5ا تکث5یر می‌یاب5د .تخ5ریب س5لول‌های اپیتلی5ال ب5اعث الته5اب ش5دید ملتحم5ه و ترشح چرکی چشم می‌شود. • در م5وارد ش5دید ،عف5ونت می‌توان5د ب5ه دس5تگاه تنفس فوق5انی گس5ترش یاب5د و عالئمی مانن5د عطسه ،آبریزش بینی و تب ایجاد کند. راه‌های انتقال • تماس مستقیم با گربه بیمار • ترشحات چشمی • ترشحات بینی • ظروف غذا و آب آلوده • بستر آلوده • انتقال در محیط‌های متراکم عالئم بالینی • • • • • • • • • • التهاب ملتحمه ()Conjunctivitis قرمزی چشم تورم پلک ترشح آبکی که به مرور چرکی می‌شود عطسه آبریزش بینی تب بی‌حالی کاهش اشتها سرفه خفیف تشخیص • معاینه بالینی: .1التهاب شدید ملتحمه .2ترشح چرکی • آزمایش‌های تشخیصی: ( PCR .1استاندارد طالیی) .2رنگ‌آمیزی گیمسا .3کشت سلولی .4فلورسنت آنتی‌بادی .5االیزا درمان کالمیدیوز گربه • .1 .2 .3 .4 • • • • • • • • اهداف درمان: حذف عامل بیماری کاهش التهاب چشم جلوگ5یری از انتق5ال بیماری پیش5گیری از ع5وارض تنفسی که?ای مؤثر: آنتی‌بیوتی ‌ داکسی‌سایکلین دوز ۱۰ :میلی‌گ??رم ب??ه ازای ه??ر ک?یلوگر?م خو 5را5کی ،روزی یک بار مدت درم5ان :ح?داقل ۲۸روز اکسی‌تتراسایکلین دوز ۱۰ :ت?ا ۲۰میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر ر ۱۲5ساع5ت کیلوگر?م ه 5 آزیترومایسین دوز ۵ :ت?ا ۱۰میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیلوگر?م ر 5وز5ی یک بار • درمان موضعی .1پم5اد چش5می تتراسایکلین .2پماد اریترومایسین .3شست‌وش5وی چش5م ب5ا س5رم فیزیولوژی در گربه‌ه55555ا، • توج????ه: د5اکسی‌س555ای5کلین 5می‌توان555د ب5اعث5 5الت5ه5ا5ب ی55ا ت5نگی5 5م5ری ش5و5د5.به5تر 5اس5ت 5پس55از 5ت5ج5ویز 5می ق5ر5ص 5ی5ا 5ک5پ5س5و5ل 5،مق5د5ار ک 5 حی5وا5ن 5دا5ده ش5ود 5آب 5ی5ا 5غ5ذا ب5ه 5 ت55ا دارو به‌خ5وبی 5از م5ری عب5ور کند. پیشگیری از کالمیدیوز • قرنطینه گربه‌های بیمار • ضدعفونی وسایل • شست‌وشوی دست‌ها • کاهش استرس • تهویه مناسب محیط • کاهش تراکم حیوانات • واکسیناس5یون در مراک5ز پ5رورش و پناهگاه‌ه5ا (در صورت توصیه دامپزشک) جمع‌بندی کالمیدیوز عامل بیماری ‏Chlamydia felis اندام هدف چشم و دستگاه تنفس فوقانی مهم‌ترین عالمت التهاب ملتحمه بهترین روش تشخیص ‏PCR درمان اصلی داکسی‌سایکلین واکسن وجود دارد ،ولی ایمنی کامل ایجاد نمی‌کند و شدت بیماری را کاهش می‌دهد. مایکوپالسموز گربه ()Feline Mycoplasmosis • عامل بیماری • مهم‌ترین گونه‌ها: ‏Mycoplasma haemofelis .1 ‏Candidatus Mycoplasma haemominutum .2 ‏Candidatus Mycoplasma turicensis .3 یه5ایی هس5تند ک5ه فاق?د دی?واره • مایکوپالس5ماها باکتر ‌ س?لولی ب5وده و ب5ه همین دلی5ل ب5ه آنتی‌بیوتیک‌ه5ایی مانند پنی‌سیلین و سفالوسپورین‌ها پاسخ نمی‌دهند. بازگشت بیماری‌زایی • این باکتری‌ه5ا ب5ه س5طح گلبول‌ه5ای قرم5ز متص5ل یش5وند .سیس5تم ایم5نی ب5دن گلبول‌ه5ای آل5وده م ‌ را تخ55ریب می‌کن55د و در نتیج55ه کم‌خ?ونی همولیتیک ایجاد می‌شود. • گربه‌ه5ای مبتال ب5ه وی5روس نقص ایم5نی گرب5ه ی5ا وی5روس لوس5می گرب5ه بیش5تر در مع5رض ابتال و بروز عالئم شدید قرار دارند. راه‌های انتقال • کک • کنه • گاز گرفتن • انتقال خون • انتقال از مادر به نوزاد (احتمالی) عالئم بالینی • • • • • • • • • • • کم‌خونی رنگ‌پریدگی مخاط تب ضعف بی‌اشتهایی کاهش وزن زردی تند شدن ضربان قلب تند شدن تنفس بزرگی طحال افسردگی تشخیص • معاینه بالینی: .1بررسی عالئم کم‌خونی .2ارزیابی وضعیت عمومی • آزمایش‌های تشخیصی: ( CBC .1کم‌خونی باززاینده) .2اس5میر خ5ون (مش5اهده ب5اکتری روی گلب5ول قرم5ز؛ حساسیت پایین دارد) ( PCR .3دقیق‌ترین روش) .4بیوشیمی خون .5آزمون کومبس در صورت نیاز درمان .1 آنتی‌بیوتیک‌ها • داکسی‌سایکلین: • یگ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم خ5وراکی ،روزی یک بار دوز ۱۰ :میل ‌ • مدت درمان ۲۱ :تا ۲۸روز • ماربوفلوکساسین: • یگ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم خ5وراکی ،روزی یک بار دوز ۲ :ت?ا ۵میل ‌ • پرادوفلوکساسین: • یگ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم خ5وراکی ،روزی یک بار دوز ۳ :ت?ا ۵میل ‌ .2 درمان حمایتی .3 تزریق مایعات .4 انتقال خون در کم‌خونی شدید .5 تغذیه مناسب .6 کن5ترل تب و درد در ص5ورت نی5از و ب5ا نظ5ر دامپزشک پیشگیری • کنترل کک و کنه • جلوگیری از درگیری بین گربه‌ها • غربالگری خون پیش از انتقال خون • مراقبت از گربه‌های مبتال به FIVو FeLV • رعایت بهداشت محیط بیماری عامل اندام درگیر راه انتقال درمان رایج بارتونلوز ‏Bartonella ‏henselae خون ،غدد لنفاوی کک ،خراش داکسی‌سایکلین ،آزیترومایسین کالمیدیوز ‏Chlamydia felis چشم ،دستگاه تنفس تماس مستقیم و ترشحات داکسی‌سایکلین مایکوپالسمو ز ‏Mycoplasma ‏haemofelis خون کک ،کنه ،خون داکسی‌سایکلین ، ماربوفلوکساسی ن سالمونلوز گربه (Feline )Salmonellosis • عامل بیماری: • گونه‌های مختلف Salmonella entericaبه‌ویژه: ‏Salmonella Typhimurium .1 ‏Salmonella Enteritidis .2 • سالمونال ی5ک ب5اکتری گ5رم منفی ،میله‌ای ش5کل، متح5رک و بیم5اری‌زای مهم مش5ترک بین انس5ان و حیوان است. بازگشت بیماری‌زایی • گرب5ه معم5وًال از طری5ق مص5رف غ5ذای خ5ام ،گوش5ت آل5وده، ر 5غیرپ5اس5تور5یزه 5ی5ا آب آل5وده ب5ه 5س5المونال مم5رغ 5خ5ام 5،ش5ی 5 تخ‌5 5 مبتال می‌شود. • پس از ورود ب5ه دس5تگاه گ5وارش ،ب5اکتری ب5ه مخ5اط روده حم5له کرده و ب5اعث 5موارد5زیر م5ی شود: .1التهاب روده .2تخریب پرزهای روده .3اسهال شدید .4از دست رفتن آب بدن .5سپتی‌سمی در موارد شدید عالئم بالینی • • • • • • • • • • تب بی‌اشتهایی بی‌حالی استفراغ اسهال شدید اسهال خونی کم‌آبی بدن درد شکم کاهش وزن شوک سپتیک در موارد شدید تشخیص • معاینه بالینی: • بررسی عالئم گوارشی • آزمایش‌های تشخیصی: ‏CBC .1 .2کشت مدفوع (استاندارد طالیی) ‏PCR .3 .4بیوشیمی خون .5کشت خون در موارد سپتی‌سمی درمان سالمونلوز • درمان حمایتی: .1مایع‌درمانی .2اصالح الکترولیت‌ها .3تغذیه مناسب • آنتی‌بیوتیک‌ها • در بس5یاری از م5وارد خفی5ف ،درم5ان حم5ایتی ک5افی اس5ت و اس5تفاده از آنتی‌بیوتی5ک 5والنی‌تر 5کن5د 5.د5ر م5و5ا5رد وا5ن5د 5دف5ع ب5ا5کتری5 5را 5ط 5 ت ت5وص55یه 5نش5و5د5 ،5زی5ر5ا می‌5ت5 5 مم5ک5ن اس5 5 5 می‌شود. شد5ید5یا 5سپتی‌5سم5ی5،د5رمان ب5ر 5ا5سا5س5ک5شت 5و5آ5نتی‌ب5ی5وگرا5م ا5ن5جام 5 5 • نمون5ه داروه5ای م5ورد اس5تفاده ب5ا نظ5ر دامپزشک: .1آموکسی‌س5یلین/کالووالن5ات ۱۲٫۵ :ت?ا ۲۵میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم ه5ر ۱۲ساعت .2انروفلوکساس5ین ۵ :میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم روزی ی5ک ب5ار (ب5ا احتی5اط در گربه‌ها) .3تری‌متوپریم-سولفامتوکس5ازول ۱۵ :ت?ا ۳۰میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم ه5ر ۱۲ساع5ت پیشگیری • عدم استفاده از غذای خام • استفاده از آب سالم • رعایت بهداشت • شستن ظرف غذا • کنترل جوندگان • قرنطینه حیوان بیمار کمپیلوباکتریوز ()Campylobacteriosis • عامل بیماری: ‏Campylobacter jejuni .1 ‏Campylobacter coli .2 • این باکتری‌ه5ا گ5رم منفی ،م5ارپیچی و از مهم‌ت5رین عوامل اسهال در حیوانات جوان هستند. بازگشت بیماری‌زایی • کمپیلوب5اکتر پس از ورود ب5ه روده کوچ5ک و ب5زرگ ،ب5ه س5لول‌های اپیتلی5ال متص5ل ش5ده و ب5ا تولی5د س5موم ب5اعث الته5اب ،آس5یب مخ5اط روده و اسهال می‌شود. • این بیم5اری بیش5تر در بچه‌گربه‌ه5ا و حیوان5ات دارای ضعف ایمنی دیده می‌شود. عالئم بالینی • اسهال • اسهال خونی • تب • استفراغ • درد شکم • کاهش اشتها • کم‌آبی • کاهش وزن تشخیص و درمان • تشخیص: .1 ‏PCR .2 کشت مدفوع .3 اسمیر مدفوع .4 ‏CBC • درمان: • در بس5یاری از م5وارد ،بیم5اری خودمحدودش5ونده اس5ت و درم5ان حم5ایتی ش5امل 5اص5الح 5ا5لکترو5لی5ت‌ه5ا5 5ک5اف5ی ا5س5ت5 .د5 5ر 5م5وارد 5ش5دید ی5ا طول‌5کش5یده، 5 ما5یع‌درم5ا5نی 5و 5 که5ا5یی مانند5: دا5مپ5زشک مم5کن اس5ت5از5آنت5ی‌ب5یوتی ‌ • اریترومایس5ین ۱۰ :ت?ا ۱۵میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم هر 5۸ساعت • آزیترومایس5ین ۵ :ت?ا ۱۰میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم روزی یک بار • استفاده کند. • انتخ5اب دارو به5تر اس5ت ب5ر اس5اس نتیج5ه کش5ت و آن5تی‌بیوگرام باشد. پاستورلوز ()Pasteurellosis • عامل بیماری: • Pasteurella multocida • این ب5اکتری به‌ط5ور ط5بیعی در ده5ان بس5یاری از گربه‌ه5ای س5الم وج5ود دارد و هنگ5ام گ5از گ5رفتن می‌توان5د وارد بافت‌ه5ا ش5ده و ب5اعث عف5ونت ش5ود .همچ5نین می‌توان5د م5وجب عفونت‌ه5ای تنفس5ی ،آبس5ه و در م5وارد ش5دید سپتی‌س5می شود. بازگشت عالئم و درمان • عالئم: .1آبسه .2زخم چرکی .3تب .4التهاب پوست .5عفونت تنفسی .6تورم بافت نرم .7درد در محل گزش • درمان: .1تخلیه و شست‌وشوی آبسه .2آموکسی‌س5یلین/کالووالن5ات ۱۲٫۵ :ت?ا ۲۵میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیلوگرم هر ۱۲ساعت .3داکسی‌س5ایکلین ۱۰ :میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم روزی ی5ک ب5ار (در برخی موارد) .4درمان حمایتی و مراقبت از زخم جدول مقایسه بیماری‌های گوارشی بیماری عامل اندام اصلی درگیر عالئم شاخص روش تشخیص درمان معمول سالمونل وز ‏Salmonella ‏enterica روده اسهال، تب، استفراغ کشت مدفوع، ‏PCR درمان حمایتی؛ در موارد شدید آنتی‌بیوتیک بر اساس کشت کمپیلوبا کتریوز ‏Campylobacter ‏jejuni روده اسهال، درد شکم ،PCR کشت درمان حمایتی؛ در موارد منتخب ماکرولیدها پاستورل وز ‏Pasteurella ‏multocida پوست، بافت نرم، دستگاه تنفس آبسه، زخم چرکی کشت، ‏PCR آموکسی‌سیلین/کالووالنات و مراقبت از زخم استافیلوکوکوس ()Staphylococcosis • عامل بیماری • مهم‌ترین گونه‌ها: ‏Staphylococcus pseudintermedius .1 ‏Staphylococcus aureus .2 ‏Staphylococcus felis .3 • اس5تافیلوکوک‌ها باکتری‌ه5ای گ?رم مثبت ،ک?روی و خوش?ه‌ای هس5تند ک5ه به‌ط5ور ط5بیعی روی پوس5ت و مخ5اط گرب5ه وج5ود دارن5د .در ص5ورت آس5یب پوس5تی ی5ا ضعف سیستم ایمنی ،می‌توانند باعث عفونت شوند. بازگشت بیماری‌زایی • این باکتری‌ه5ا پس از ورود از طری5ق زخم ،خ5راش ی5ا گ5زش ،ب5ا تولی5د آنزیم‌ه5ا و س5موم مختل5ف م5وجب تخریب بافت و ایجاد التهاب می‌شوند. • عوامل مستعدکننده: .1زخم‌های پوستی .2انگل‌های پوستی .3آلرژی .4دیابت .5درمان طوالنی با کورتیکواستروئیدها .6ضعف سیستم ایمنی عالئم بالینی • التهاب پوست • جوش‌های چرکی ()Pustules • ریزش مو • دلمه • قرمزی • خارش • آبسه • ترشح چرکی • تب در موارد شدید تشخیص و درمان • تشخیص: .1 معاینه بالینی .2 سیتولوژی .3 کشت باکتری .4 آنتی‌بیوگرام (به‌ویژه در عفونت‌های مقاوم) • درمان: • شست‌وش5وی موض5عی ب5ا ش5امپوهای ض5دعفونی‌کننده (مانن5د کلرهگزیدین) • آموکسی‌س5یلین/کالووالن5ات ۱۲٫۵ :ت?ا ۲۵میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم ه5ر ۱۲ ساعت • سفالکس5ین ۲۰ :ت?ا ۳۰میلی‌گ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم ه5ر ۱۲س5اعت (ب5ا نظ5ر د5امپزش5ک و تو5جه به5شرایط5گربه)5 • یگ?رم ب?ه ازای ه?ر کیل?وگرم ه5ر ۱۲ت5ا ۲۴ساعت کلیندامایس5ین ۵٫۵ :ت?ا ۱۱میل ‌ • نکت?ه :ب5ه دلی5ل اف5زایش اس5تافیلوکوک‌های مق5اوم ب5ه آنتی‌بیوتی5ک ،انج5ام کش5ت و آ5نت5ی‌بی5و5گرام د5ر عفو5نت‌های 5عمیق 5یا ع5ودکنند5ه ت5وصیه می‌شود. استرپتوکوکوس ()Streptococcosis • عامل بیماری • گونه‌های مهم: ‏Streptococcus canis .1 ‏Streptococcus dysgalactiae .2 • این باکتری‌ه5ا گ?رم مثبت ب5وده و می‌توانن5د ب5اعث عفونت‌ه5ای پوس5تی ،تنفس5ی و ح5تی سپتی‌سمی شوند. بازگشت عالئم بالینی • تب • بی‌حالی • التهاب پوست • آبسه • التهاب گلو • ذات‌الریه • التهاب مفاصل • سپتی‌سمی • مرگ ناگهانی در بچه‌گربه‌ها تشخیص و درمان • تشخیص: .1کشت ‏PCR .2 ‏CBC .3 .4آنتی‌بیوگرام • درمان: .1 .2 .3 .4 پنی‌س5یلین‌ها ی5ا آموکسی‌س5یلین/کالووالن5ات (در ص5ورت حساس5یت باکتری) کلیندامایسین در برخی موارد مایع‌درمانی تخلیه آبسه در صورت وجود نوکاردیوز ()Nocardiosis • عامل بیماری • گونه‌های مختلف Nocardia • نوکاردی5ا ی5ک ب5اکتری گ?رم مثبت ،ش?اخه‌دار و ه?وازی اس5ت ک5ه در خ5اک زن5دگی می‌کن5د و از طریق زخم یا استنشاق وارد بدن می‌شود. بازگشت عالئم بالینی • آبسه‌های مزمن • ترشح چرکی • فیستول • عفونت ریه • سرفه • تب • کاهش وزن • درگیری مغز در موارد نادر تشخیص و درمان • تشخیص: .1سیتولوژی .2کشت ‏PCR .3 .4رنگ‌آمیزی اسیدفست اصالح‌شده • درمان: .1تری‌متوپریم-سولفامتوکس5ازول (یکی از انتخاب‌ه5ای رایج) .2در م5وارد مق5اوم ،آنتی‌بیوتی5ک ب5ر اس5اس آنتی‌بیوگرام .3جراحی و تخلیه آبسه در صورت نیاز اکتینومایکوز ()Actinomycosis • عامل بیماری • گونه‌های مختلف Actinomyces • این باکتری‌ه55ا گ??رم مثبت و بی‌ه??وازی هس5تند و معم5وًال پس از گ5زش ی5ا آس5یب ب5افتی باعث عفونت می‌شوند. بازگشت عالئم بالینی • آبسه • تورم صورت • ترشح چرکی • فیستول • التهاب استخوان • درد • کاهش اشتها • تب تشخیص و درمان • تشخیص: .1کشت بی‌هوازی ‏PCR .2 .3سیتولوژی • درمان: .1آموکسی‌س5یلین/کالووالن5ات ی5ا س5ایر آنتی‌بیوتیک‌ه5ای مؤثر بر اساس کشت .2جراحی و دبری5دمان در ص5ورت وج5ود ب5افت نکروزه .3درمان طوالنی‌مدت برای جلوگیری از عود جدول مقایسه بیماری‌های پوستی عالمت شاخص درمان رایج آنتی‌بیوتیک بر اساس کشت، درمان موضعی بیماری عامل اندام درگیر استافیلوکوکو س ‏Staphylococcus .spp پوست جوش چرکی، آبسه استرپتوکوکوس ‏Streptococcus .spp پوست ،دستگاه تنفس تب ،آبسه آموکسی‌سیلین/ کالووالنات، کلیندامایسین نوکاردیوز .Nocardia spp پوست ،ریه آبسه مزمن، فیستول تری‌متوپریم- سولفامتوکساز ول ،جراحی اکتینومایکوز ‏Actinomyces .spp بافت نرم، استخوان آبسه ،فیستول آنتی‌بیوتیک مناسب و دبریدمان سل گربه ()Feline Tuberculosis • عامل بیماری • گونه‌های مهم: ‏Mycobacterium bovis .1 ‏Mycobacterium microti .2 ( Mycobacterium tuberculosis .3به‌ندرت) • مایکوباکتری‌ه55ا باکتری‌ه55ایی اسیدفس??ت، ه?وازی و رش?د کن?د هس5تند ک5ه می‌توانن5د باعث بیماری مزمن شوند. بازگشت بیماری‌زایی • باکتری معم?وًال از طری?ق م?وارد زی?ر وارد بدن می‌شود: .1استنشاق .2گاز گرفتن .3مصرف گوشت آلوده • پس از ورود ،داخ5ل ماکروفاژه5ا تکث5یر یافت5ه و گرانولوم ( )Granulomaتشکیل می‌دهد. عالئم بالینی • کاهش وزن • تب مزمن • سرفه • تنگی نفس • بزرگ شدن غدد لنفاوی • زخم‌های پوستی • لنگش • بی‌حالی تشخیص و درمان • تشخیص: .1 رادیوگرافی .2 ‏PCR .3 کشت اختصاصی .4 رنگ‌آمیزی زیل–نیلسن .5 • درمان: بیوپسی • یم?دت اس5ت و ب5ه دلی5ل خط5ر انتق5ال ب5ه هه5ا پیچی?ده و طوالن ‌ درم5ان س5ل در گرب ‌ ک 5و 5د5ر نظ5ر 5گ5رفتن ی د5امپزش5 5 ش 5در5م55ان 5بای5د 5ب55ا ه5مک5ار5 5 انس5ا5ن5 ،ا5نتخ5اب5 5رو 5 5نی م 5ش5و 5د .5ا5س5تف5اده 5ا5ز 5دارو5ه5ای ض5دس5ل ا5نس5ا 5 م5ق5ر5را5ت 5به5دا5ش5ت 5عم5وم5ی 55ان5ج5ا 5 بدو5ن نظ5ارت تخ5صصی توصیه نمی‌شود. توالرمی ()Tularemia • عامل بیماری: • Francisella tularensis • یک ب5اکتری گ5رم منفی بس5یار بیم5اری‌زا ک5ه یکی از مهم‌ت5رین بیماری‌ه5ای مش5ترک انس5ان و حیوان محسوب می‌شود. بازگشت راه انتقال • کنه • گزش حشرات • شکار خرگوش • جوندگان • تماس مستقیم • آب آلوده عالئم بالینی • تب شدید • بی‌حالی • بی‌اشتهایی • زردی • بزرگی کبد • بزرگی طحال • سپتی‌سمی • مرگ ناگهانی تشخیص و درمان • تشخیص: ‏PCR .1 .2کشت در آزمایشگاه‌های تخصصی .3سرولوژی • درمان: • درم5ان بای5د توس5ط دامپزش5ک و ب5ا رع5ایت کام5ل اص5ول ا5یم5ن5ی ز55یس5تی5 5ان5ج5ام ش5و5د5 .آ5نتی‌5بی5وتی5ک م5نا5س5ب 5ب5ر 5اس5اس5 مل‌های 5د5امپزش5ک5ی 5ان5تخ5ا5ب ش5ر55ای5ط 5ب5یم5ا5ر 5و 5د5س5تورال5ع 5 م5ی‌ش5ود و 5م5ر5اقبت ح5م5ایتی (5م5ایع‌د5رم5انی ،کن5ترل د5رد و تغذیه) اهمیت زیادی دارد. طاعون ()Plague • عامل بیماری: • Yersinia pestis • عام5ل بیم5اری ط5اعون ک5ه عم5دتًا از طری5ق ک5ک جوندگان منتقل می‌شود. بازگشت عالئم بالینی • تب • بزرگی غدد لنفاوی • بی‌اشتهایی • آبسه • شوک • سپتی‌سمی • ذات‌الریه تشخیص و درمان • تشخیص: ‏PCR .1 .2کشت .3فلورسنت آنتی‌بادی • درمان: • به دلی5ل اهمیت بهداش5ت عم5ومی ،م5وارد مش5کوک بای5د ف5ورًا ب5ه دامپزش55ک و مراج55ع ذی‌ص55الح گ55زارش ش55وند .درم55ان ب55ا آنتی‌بیوتیک‌ه55ای مناس55ب و م55راقبت حم55ایتی تحت نظ55ارت تخصص5ی انج5ام می‌ش5ود و ایزول5ه ک5ردن حی5وان ب5رای ک5اهش خطر انتقال ضروری است. لیستریوز ()Listeriosis • عامل بیماری: • Listeria monocytogenes • یک ب5اکتری گ5رم مثبت ک5ه معم5وًال از طری5ق غ5ذاهای آل5وده ،به‌وی5ژه فرآورده‌ه5ای خ5ام ،منتق5ل می‌شود. بازگشت عالئم بالینی • تب • بی‌حالی • اسهال • استفراغ • سقط جنین • عالئم عصبی • سپتی‌سمی تشخیص و درمان • تشخیص: .1کشت ‏PCR .2 ‏CBC .3 .4بیوشیمی خون • درمان: .1درمان حمایتی .2انتخ5اب آنتی‌بیوتی5ک ب5ر اس5اس نتیج5ه کش5ت و آن5تی‌بیوگرام و نظر دامپزشک عفونت‌های ناشی از اشرشیا کلی (Escherichia )coli • عامل بیماری: • گونه‌های بیماری‌زای Escherichia coli • اگرچ5ه بس5یاری از س5ویه‌های اشرش5یا کلی به‌ط5ور ط5بیعی در روده زن5دگی می‌کنن5د ،ب5رخی سویه‌ها می‌توانند موجب بیماری شوند. بازگشت عالئم بالینی • اسهال • اسهال خونی • استفراغ • سپتی‌سمی در نوزادان • عفونت ادراری • تب • کم‌آبی تشخیص و درمان • تشخیص: .1کشت مدفوع یا ادرار ‏PCR .2 ‏CBC .3 .4آنتی‌بیوگرام • درمان: .1مایع‌درمانی .2اصالح الکترولیت‌ها .3اس5تفاده از آنتی‌بیوتی5ک تنه5ا در م5وارد الزم و ب5ر اس5اس نتیج5ه کش5ت و حساسیت دارویی جدول مقایسه بیماری‌های مشترک انسان و گربه بیماری عامل راه انتقال خطر برای انسان بارتونلوز ‏Bartonella henselae خراش ،کک زیاد سالمونلوز ‏Salmonella enterica غذا و مدفوع آلوده زیاد کمپیلوباکتریوز ‏Campylobacter ‏jejuni مدفوع آلوده زیاد سل ‏Mycobacterium .spp تنفس ،زخم زیاد توالرمی ‏Francisella ‏tularensis کنه ،شکار بسیار زیاد طاعون ‏Yersinia pestis کک جوندگان بسیار زیاد لیستریوز ‏Listeria ‏monocytogenes غذای آلوده زیاد