بیماری های خرگوش

به نام خدا بیماری های خرگوش تهیه :حسین بخارائی فهرست • • • • • • • • • • • • • کلیات ویروسی بیماری های باکتریایی بیماری های قارچی بیماری های بیماری‌های انگلی دندان بیماری‌های گوش بیماری‌های چشم و گوارشی بیماری های تولیدمثل بیماری‌های ویتامینی کمبودهای کمبود مواد معدنی ها سایر بیماری اصول پیشگیری و درمان مقدمه • خرگوش‌ه8ا از حیوان8ات خ8انگی و آزمایش8گاهی مهم هس8تند و در بس8یاری از کش8ورها ب8رای تولی8د گوش8ت ،خ8ز و همچ8نین به‌عن8وان حی8وان خ8انگی نگه8داری می‌ش8وند .این حیوان8ات ب8ه دلی8ل دس8تگاه گ8وارش حس8اس ،اس8ترس‌پذیری ب8اال و ویژگی‌ه8ای ف8یزیولوژیکی خ8اص ،مس8تعد ابتال ب8ه بیماری‌ه8ای مختل8ف ویروس8ی ،باکتری8ایی ،انگلی، ق8ارچی و متابولی8ک هس8تند .تش8خیص زودهنگ8ام بیم88اری و درم88ان مناس88ب ،نقش بازگشت مهمی در کاهش تلفات دارد. عالئم عمومی بیماری در خرگوش • • • • • • • • • • کاهش اش8تها ی8ا بی‌اشتهایی کاهش مصرف آب کاهش وزن بی‌حالی و خواب‌آلودگی پنهان شدن کاهش ی8ا قط8ع دف8ع م8دفوع اسهال آبریزش بینی عطسه تنفس سخت • ترشح از چشم • کج شدن سر • ریزش مو • خارش • لنگش • دندان‌قروچ888ه (نش888انه درد) • اف8زایش ی8ا ک8اهش دم8ای بدن معاینه بالینی و روش های تشخیصی خرگوش • • • • • • • • • • بررسی وضعیت هوشیاری اندازه‌گیری وزن معاینه چشم ،گوش و بینی بررسی دندان‌ها سمع قلب و ریه لمس شکم بررسی پوست و مو معاینه اندام‌ها بررسی غدد لنفاوی اندازه‌گیری دمای بدن عالئم حیاتی بدن پارامتر مقدار طبیعی دمای بدن ۳۸٫۵تا ۴۰درجه سانتی‌گراد ضربان قلب ۱۳۰تا ۳۲۵ضربه در دقیقه تعداد تنفس ۳۰تا ۶۰بار در دقیقه طول عمر ۸تا ۱۲سال تقسیم‌بندی بیماری‌های خرگوش • بیماری‌های ویروسی: .1 بیم8اری ویروس8ی خونریزی‌دهن8ده خرگوش ()8 RHD .2 میکسوماتوز .3 پاپیلوماتوز • بیماری‌های باکتریایی: .1 پاستورلوز .2 اس8تافیلوکوکوس .3 سالمونلوز .4 کولیباسیلوز .5 لیستریوز .6 توالرمی • بیماری‌های قارچی: .1 درم8اتوفیتوز (کچلی ق8ارچی) .2 کاندیدیازیس • بیماری‌ه انگلی: ای .1 کوکس8یدیوز .2 مه8ای روده کر ‌ .3 جرب گوش .4 مایت‌ه88888888ای پوستی .5 کک .6 شپش • بیماری‌ه گوارشی: .1 نفخ .2 انتریت .3 انس888888888888داد گوارش .4 یبوس8ت ای • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 ای بیماری‌ه تنفسی: پنومونی رینیت سینوزیت ای بیماری‌ه دندان: رش8د بیش از ح8د دندان‌ها مال‌اکلوژن آبسه دندان ای بیماری‌ه پوستی: پودودرماتیت آبسه زخم‌ها بیماری ویروسی خونریزی‌دهنده خرگوش ()Rabbit Hemorrhagic Disease • عامل بیماری: • وی888روس RHDVاز خ888888888888888888888انواده .Caliciviridae • راه انتقال: .1تم88اس مس88تقیم ب88ا خرگوش بیمار .2غذا و آب آلوده .3قفس آلوده .4لباس و کفش افراد .5حشرات • عالئم: .1تب .2بی‌حالی .3بی‌اشتهایی .4تنگی نفس .5خونریزی بینی .6تشنج .7مرگ ناگهانی بازگشت بیماری ویروسی خونریزی‌دهنده خرگوش ()Rabbit Hemorrhagic Disease • تشخیص: .1عالئم بالینی .2کالبدگشایی ‏PCR .3 ‏ELISA .4 • درمان: • درم8ان اختصاص8ی ن8دارد و فق8ط درما8ن حما8یتی ش8امل: .1مایع‌درمانی .2اکسیژن .3کنترل درد .4تغذیه حمایتی • پیشگیری: .1واکسیناسیون .2قرنطینه .3ضدعفونی .4کن88ترل ورود حیوان88ات جدید بیماری میکسوماتوز ()Myxomatosis • عامل بیماری • وی88روس Myxoma virusاز خانواده .Poxviridae • اهمیت بیماری • یکی از کش8نده‌ترین بیماری‌ه8ای ویروس88ی خرگوش‌ه88ای اهلی و وحش8ی اس8ت و در ب8رخی من8اطق تا ٪۱۰۰–۹۰تلفات ایجاد می‌کند. • راه انتقال .1نیش پشه .2کک .3کنه .4تم88اس مس88تقیم ب88ا خرگ88وش آلوده .5وسایل و قفس آلوده • عالئم بالینی .1تب .2بی‌اشتهایی .3بی‌حالی .4تورم پلک‌ها .5ترشح چرکی چشم .6تورم لب‌ه888ا ،بی888نی و گوش‌ها .7ندول‌های پوستی .8تنگی نفس .9پنومونی .10مرگ طی ۷تا ۱۴روز بیماری میکسوماتوز ()Myxomatosis • تشخیص: .1عالئم بالینی ‏PCR .2 .3بررسی بافت‌شناسی • درمان: • درم8ان اختصاص8ی ن8دارد و درم8ان حمایتی شامل: .1مایع‌درمانی .2تغذیه کمکی .3آنتی‌بیوتی88ک ب88رای جلوگ88یری از عفونت ثانویه .4داروهای ضدالتهاب • پیشگیری: (در .1واکسیناس88888یون کش8ورهایی ک8ه واکس8ن در دسترس است) .2کنترل حشرات .3قرنطینه حیوانات جدید .4ضدعفونی محیط پاستورلوز ()Snuffles • عامل بیماری: ‏Pasteurella • باکتری .multocida • اهمیت بیماری: • شایع‌ترین بیم88اری باکتری88ایی ری8بً8ا ت8م8ام8 خر8گ8وش8 8اس8ت 8 8و ت8ق 8 دس8تگاه‌های 8ب8دن ر8ا می‌توان8د درگیر کند. • راه انتقال: .1ترشحات بینی .2تماس مستقیم .3قطرات تنفسی .4قفس آلوده • عالئم: .1عطسه .2آبریزش بینی .3ترشح چرکی بینی .4تنفس سخت .5پنومونی .6عفونت گوش .7کج شدن سر .8آبسه بازگشت .9عفونت رحم پاستورلوز ()Snuffles • تشخیص .1 کشت باکتری .2 ‏PCR .3 رادیوگرافی در موارد ریوی • .1 درمان: آنتی‌بیوتیک‌ها (با نظر دامپزشک): • انروفلوکساس8ین ۵ :ت8ا ۱۰میلی‌گ8رم ب8ه ازای ه8ر کیل8وگرم ،ه8ر ۱۲ت8ا ۲۴ساعت • ماربوفلوکساس8ین ۲ :ت8ا ۵میلی‌گ8رم ب8ه ازای ه8ر کیل8وگرم ،روزانه • تری‌مت8وپریم–س8ولفا ۳۰ :میلی‌گ8رم ب8ه ازای ه8ر کیل8وگرم ،ه8ر ۱۲ساعت • همراه با: .2 مایع‌درمانی .3 نبوالیزر .4 تغذیه کمکی پودودرماتیت ()Sore Hocks • علت: .1کف سیمی قفس .2چاقی .3بستر نامناسب .4رطوبت زیاد • عالئم: .1زخم کف پا .2لنگش .3درد .4عفونت • درمان: .1تعویض بستر .2پانسمان زخم .3آنتی‌بیوتی888ک در ص888ورت عفونت .4داروی ض88د درد ب88ا تج88ویز دامپزشک • پیشگیری: .1استفاده از بستر نرم .2کنترل وزن .3رعایت بهداشت کولیباسیلوز ()Colibacillosis • عامل بیماری: • باکتری ( Escherichia coliبرخی سویه‌های بیماری‌زا). • اهمیت بیماری: • بیشتر در بچه‌خرگوش‌های شیرخوار و تازه از شیر گرفته‌شده دیده می‌شود و می‌تواند باعث تلفات باال شود. • راه انتقال: .1مدفوع آلوده .2آب و غذای آلوده .3تماس با حیوان بیمار .4بهداشت نامناسب جایگاه • عالئم بالینی: .1اسهال آبکی (گاهی زرد یا سفید) .2بی‌اشتهایی .3کم‌آبی شدید .4کاهش وزن .5بی‌حالی .6مرگ ناگهانی در موارد حاد • تشخیص: .1کشت مدفوع .2آزمایش‌های مولکولی ()PCR .3کالبدگشایی کولیباسیلوز ()Colibacillosis • درمان: .1 درم8ان بای8د ب8ر اس8اس آنتی‌بیوگرام انج8ام ش8ود .درمان‌ه8ای حم8ایتی شامل: .2 مایع‌درمانی برای جبران کم‌آبی .3 تغذیه کمکی .4 پروبیوتیک‌ه8ای مخص8وص خرگ8وش (در ص8ورت توص8یه دامپزشک) • نکته مهم :بس8یاری از آنتی‌بیوتیک‌ه8ایی ک8ه ب8رای س8ایر حیوان8ات اس8تفاده می‌ش8وند (مانن8د 8آم8وک8س8ی‌8س8یلین8 8خ8و8راکی8 8،آم8پی‌س8یل88ین 8خ8و8راک8ی 8 8و ک8لیندام8ای8س8ین) می‌توانن8د در خر8گ8وش رو8توکس8می 8کش88ند8ه ش8و8ند .8ا8نتخ8اب ور8د8ن ف8ل8و8ر ط8بی8عی 8ر8و 8ده 8و8 8ب8روز 8ان8ت 8 ره8م 8خ8 8 ب8اع8ث ب8 8 سط88دامپزش8ک 8ان8جا8م شود.8 آ8نت8ی‌بیو8تیک8باید 8فقط8تو 8 • پیشگیری .1 رعایت بهداشت .2 آب سالم .3 تغذیه مناسب .4 کاهش استرس سالمونلوز ()Salmonellosis • عامل بیماری: • • باکتری .Salmonella spp • راه انتقال: .1 کشت باکتری .1 غذای آلوده .2 ‏PCR .2 آب آلوده .3 کالبدگشایی .3 جوندگان • تشخیص: درمان: .4 پرندگان .1 مایع‌درمانی .5 مدفوع حیوان آلوده .2 اصالح الکترولیت‌ها • عالئم: .1 تب .3 .2 آنتی‌بیوتی8ک مناس8ب ب8ر اس8اس کش8ت و آن8تی‌بی8و8گرام و با نظر8دامپ8زشک اسهال .3 بی‌اشتهایی • .4 کاهش وزن .5 سقط جنین .6 سپتی‌سمی .7 مرگ پیشگیری: .1 کنترل جوندگان .2 ضدعفونی محیط .3 استفاده از آب سالم .4 قرنطینه حیوانات جدید لیستریوز ()Listeriosis • • • عامل بیماری: باکتری Listeria monocytogenes راه انتقال: .1 .2غذای آلوده .3آب آلوده • عالئم: سیلوی کپک‌زده .1 .2 .3 .4 .5 .6 تب کج شدن سر عدم تعادل فلجی سقط جنین سپتی‌سمی • تشخیص: .1کشت باکتری ‏PCR .2 .3کالبدگشایی • درمان: .1آنتی‌بیوتی8ک مناس8ب ب8ا تج8ویز دامپزشک .2مایع‌درمانی .3مراقبت حمایتی • پیشگیری: .1عدم اس888تفاده از خ888وراک کپک‌زده .2بهداشت جایگاه انتروتوکسمی ()Enterotoxemia • عامل بیماری: • رش8د بیش از ح8د ب8اکتری Clostridium spiroformeو تولید سم در روده. • عوامل مستعدکننده: .1 مص8رف آنتی‌بیوتیک‌ه8ای نامناسب .2 تغییر ناگهانی غذا .3 استرس .4 کمبود فیبر • عالئم: .1 اسهال شدید .2 بی‌حالی .3 نفخ .4 کم‌آبی .5 شوک .6 مرگ ناگهانی • تشخیص: .1کالبدگشایی .2آزمایش مدفوع .3آزمایش سموم • درمان: .1مایع‌درمانی .2کنترل شوک .3درمان حمایتی .4اص8الح فل8ور روده ب8ا نظ8ر دامپزشک پنومونی ()Pneumonia • علل: .1 .2بوردتال .3استرس .4تهویه نامناسب .5سرمای شدید • عالئم: پاستورال .1 .2 .3 .4 .5 .6 • تشخیص: .1 سمع ریه .2 رادی8وگرافی قفس8ه سینه .3 کشت ترشحات • درمان: .1 آنتی‌بیوتیک مناسب .2 اکس8یژن‌درمانی در م8وارد ش8دید .3 نبوالیزر خس‌خس سینه .4 مایع‌درمانی .5 تغذیه کمکی ترشح بینی • بی‌حالی .1 تهویه مناسب تب .2 جلوگیری از استرس کاهش اشتها .3 کنترل رطوبت محیط تند شدن تنفس پیشگیری: کچلی قارچی ()Dermatophytosis • عامل بیماری: • چه8ای Trichophytonو .Microsporum قار ‌ • اهمیت: • این بیم8اری قابل انتقال به انسان (زئونوز) اس8ت8؛8 8بن8ا8برا8ین 8هن8گ8ام معاین8ه 8ی8ا درم8ا8ن ب8ای8د از دس8تکش 8استفا8د8ه شود. • عالئم: .1 ریزش مو .2 پوسته‌پوس8ته ش8دن پوست .3 خارش (گاهی خفیف) .4 ضایعات دایره‌ای شکل • تشخیص: .1 کشت قارچ .2 بررس8ی میکروس8کوپی مو .3 در ب8رخی م8وارد اس8تفاده از المپ وود (هم8ه گو8نه‌ها فلور8سانس ندا8رند) • درمان: .1اصالح شرایط محیطی .2داروه8888ای ض8888دقارچ م8وض8ع8ی ی8ا خ8و8راکی 8ب8ا تجویز دامپزشک و قفس .3ضدعفونی وسایل • پیشگیری: .1قرنطینه حیوانات جدید .2رعایت بهداشت بازگشت محیط .3ضدعفونی منظم انسفالیتوزئونوز ()Encephalitozoonosis • • • • • .1 .2 • .1 .2 .3 .4 .5 .6 عامل بیماری: ‏Encephalitozoon میکروسپوریدی .cuniculi اهمیت یکی از مهم‌ت8رین عل8ل بیماری‌ه8ای عص8بی خرگ8وش اس8ت و عالوه ب8ر مغ8ز ،می‌توان8د کلیه و چشم را نیز درگیر کند. راه انتقال ادرار خرگوش آلوده انتقال از مادر به جنین عالئم: کج شدن سر تشنج فلجی آب‌مرواری8د ی8ا الته8اب داخ8ل چش8م (در ب8رخی موارد) کاهش تعادل نارسایی کلیه • .1 .2 .3 • • .1 .2 .3 .4 تشخیص: آزمایش سرولوژی ‏PCR بررسی بافت‌شناسی درمان: درمان معموًال شامل: داروه8ای ض8دانگل مناس8ب (مانن8د فنبن8دازول، در صورت تجویز دامپزشک) کنترل التهاب مراقبت حمایتی فیزیوتراپی در موارد عصبی کوکسیدیوز ()Coccidiosis • • • .1 .2 • • • .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 کوکسیدیوز ()Coccidiosis هه8ای مختل8ف Eimeria عامل بیماری :گون ‌ (مانند Eimeria stiedaeدر فرم کبدی) انواع بیماری: کوکسیدیوز روده‌ای کوکسیدیوز کبدی راه انتقال: بل8ع اووسیس8ت از آب ،غ8ذا ی8ا بس8تر آل8وده ی8ا مدفوع آلوده عالئم: اسهال کاهش وزن کم‌آبی بی‌اشتهایی ضعف بزرگی شکم در ن8وع کب8دی :ب8زرگی کب8د ،زردی و ک8اهش رشد • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 .4 • .1 .2 .3 .4 تشخیص: آزمایش مدفوع کالبدگشایی آزمایش ( PCRدر صورت نیاز) درمان: تولترازوری8ل ۲۵ :میلی‌گ8رم ب8ه ازای ه8ر کیل8وگرم ،روزان8ه ب8ه م8دت ۲روز (طب8ق نظر دامپزشک) یا سولفونامیدها مایع‌درمانی اصالح تغذیه پیشگیری: نظافت روزانه خشک نگه داشتن بستر کاهش تراکم آب سالم بازگشت کرم‌های روده • عوامل: ( Passalurus ambiguus .1کرمک خرگوش) .2کرم‌های نواری (کمتر شایع) • عالئم: .1کاهش وزن .2اسهال .3خارش اطراف مقعد .4کاهش رشد • تشخیص: • آزمایش مدفوع • درمان: • داروه8ای ض8دانگل مناس8ب بای8د توس8ط دامپزش8ک و ب8ر اس8اس ن8وع انگ8ل انتخاب شوند. جرب گوش ()Ear Mite Infestation • عامل بیماری • مایت .Psoroptes cuniculi • عالئم: .1خارش شدید .2تکان دادن مکرر سر .3پوس8ته‌های ض8خیم قه8وه‌ای داخ8ل گوش .4درد .5کاهش اشتها • تشخیص: .1 .2 مش8اهده م8ایت ب8ا میکروس8کوپ معاینه گوش • درمان: .1آیورمک8تین ۰٫۲ :ت8ا ۰٫۴ میلی‌گ8رم ب8ه ازای ه8ر کیل8888وگرم ،تزری8888ق زیرجل8دی (طب8ق برنام8ه دامپزشک) .2سلکتین (س888المکتین) به‌صورت موضعی .3تمیز کردن مالیم گوش مایت‌های پوستی • عوامل: ‏Cheyletiella parasitivorax .1 ( Sarcoptes scabiei .2نادر) • عالئم: .1پوسته‌های سفید .2خارش .3ریزش مو .4التهاب پوست • درمان: .1داروهای ضدانگل .2ضدعفونی محیط کک • عالئم: .1خارش .2کم‌خونی .3ریزش مو .4انتقال بیماری‌ها • درمان: .1داروهای ضدکک مخصوص خرگوش .2ضدعفونی محیط بیماری‌های دندان • اهمیت: • دن8دان‌های خرگ8وش به‌طور مداوم رشد می‌کنند و اگ8ر به‌درس8تی س8اییده نش8وند ،مش8کالت ج8دی ایج8اد می‌شود. بازگشت مال‌اکلوژن ()Malocclusion • علت: • رش8د غیرط8بیعی دن8دان‌ها ب8ه د8لی8ل ژ8نتی8ک8 ،تغذی8ه ن8امناس8ب یا آسیب. • عالئم: .1آبریزش بزاق .2کاهش اشتها .3کاهش وزن .4اشک‌ریزش .5زخم دهان • تشخیص: .1معاینه دهان .2رادیوگرافی جمجمه • درمان: .1کوت8888اه ک8888ردن ی8888ا س888وهان‌زدن دن888دان‌ها توسط دامپزشک .2اص88الح رژیم غ88ذایی ب88ا یونجه و علوفه پرفیبر .3در م8وارد ش8دید ،کش8یدن دندان آبسه دندان • عالئم: .1تورم صورت .2درد .3کاهش اشتها .4خروج چرک • درمان: .1 .2 .3 .4 جراحی تخلیه آبسه درمان آنتی‌بیوتیکی مناسب کنترل درد ورم ملتحمه ()Conjunctivitis • علل: .1 پاستورال .2 گردوغبار .3 جسم خارجی .4 انسداد مجرای اشکی • عالئم: .1 اشک‌ریزش .2 قرمزی .3 ترشح چرکی .4 بسته نگه داشتن چشم • درمان: .1 شست‌وشوی چشم .2 قط8ره ی8ا پم8اد چش8می مناس8ب ب8ا تج8ویز دامپزشک .3 درمان علت زمینه‌ای بازگشت زخم قرنیه • علل: .1ضربه .2ورود جسم خارجی .3آسیب ناشی از علوفه • عالئم: .1درد شدید .2بسته بودن چشم .3اشک‌ریزش .4کدورت قرنیه • تشخیص: • رنگ‌آمیزی فلورسئین • درمان: .1آنتی‌بیوتیک موضعی .2کنترل درد .3محافظت از چشم آب‌مروارید ()Cataract • علل: .1ژنتیک .2افزایش سن .3عفونت با Encephalitozoon cuniculi • عالئم: .1سفید شدن عدسی .2کاهش بینایی • درمان: • در م88وارد انتخ88ابی ،ج88راحی توس88ط چشم‌پزش88ک دامپزشکی التهاب مجرای اشکی ()Dacryocystitis • علت: • بیش8تر در اث8ر رش8د غیرط8بیعی ریش8ه دن8دان‌های آس8یای ب8اال و انسداد مجرای اشکی ایجاد می‌شود. • عالئم: .1اشک‌ریزش .2ترشح چرکی .3خیس شدن موهای اطراف چشم • درمان: .1شست‌وشوی مجرای اشکی .2درمان بیماری دندان در صورت وجود اوتیت ()Otitis • عامل: • اغلب عفونت‌های باکتریایی مانند .Pasteurella multocida • عالئم: .1کج شدن سر .2از دست دادن تعادل .3چرخش دور خود .4ترشح گوش • درمان: .1درمان آنتی‌بیوتیکی مناسب .2کنترل درد .3پاکسازی گوش نفخ ()Gastric Tympany • علت: .1 مص8رف ناگه8انی غ8ذای نامناسب .2 کاهش حرک8ات دس8تگاه گ8وارش .3 انسداد گوارشی .4 استرس • عالئم: .1 شکم متسع .2 درد شدید .3 دندان‌قروچه .4 کاهش اشتها .5 کاهش مدفوع .6 بی‌حالی • تشخیص: .1 معاینه بالینی .2 رادیوگرافی • درمان: .1مایع‌درمانی .2داروه8ای افزایش‌دهن8ده حرک8ات گ8وا8رش88ی (8در 88م88و8اردی ک88ه8 ا8نس8داد 8ک8ام8ل 8و8ج8ود ن8د8ارد 8و ب8ا تشخیص دامپزشک) .3تغذیه حمایتی .4کنترل درد • پیشگیری: .1تغذی88ه ب88ا فی88بر ب88اال (به‌وی88ژه یونجه) .2جلوگ8یری از تغی8یر ناگه8انی ج8یره بازگشت .3فعالیت بدنی مناسب انسداد گوارشی (Gastrointestinal )Obstruction • علل: .1 بلع مو .2 اجسام خارجی .3 کاهش حرکات روده .4 رژیم غذایی کم‌فیبر • عالئم: .1 قطع دفع مدفوع .2 بی‌اشتهایی .3 درد شکم .4 کاهش فعالیت .5 کاهش وزن • تشخیص: .1 رادیوگرافی .2 سونوگرافی .3 معاینه بالینی • درمان: .1مایع‌درمانی .2کنترل درد .3در ب8رخی م8وارد ج8راحی .4تغذیه حمایتی • پیشگیری: .1مص888رف باکیفیت منظم ک88888ردن .2شانه خرگوش‌های پشمالو .3تأمین آب کافی دائمی یونج888ه بیماری کبد چرب ()Hepatic Lipidosis • تعریف • تجم8ع بیش از ح8د چ8ربی در کب8د ک8ه م8عم8وًال8پس ا 8ز چن8د ر8وز بی‌اش8تهایی رخ می‌دهد. • عوامل خطر: .1چاقی .2بی‌اشتهایی .3استرس .4بیماری‌های مزمن • عالئم: .1 .2 .3 .4 .5 کاهش وزن ضعف زردی (در ب8رخی م8وارد) کاهش اشتها مرگ • درمان: • تغذیه فوری • مایع‌درمانی • درمان علت اصلی • مراقبت حمایتی ورم پستان ()Mastitis • عامل: • اغلب Staphylococcus aureus • عالئم: .1 تورم غدد شیری .2 درد .3 قرمزی .4 تب .5 • درمان: کاهش شیر .1 آنتی‌بیوتیک مناسب .2 کمپرس گرم .3 کنترل درد بازگشت سرطان رحم • یکی از ش8ایع‌ترین توموره8ا در خرگوش‌ه ای م اده مسن و عقیم‌نشده است. • عالئم: .1خون در ادرار یا ترشحات رحمی .2ناباروری .3کاهش وزن .4بی‌حالی • درمان: .1جراحی (برداشتن رحم و تخمدان‌ها) .2مراقبت‌های پس از عمل سخت‌زایی ()Dystocia • علل: .1 جنین بزرگ .2 تنگی لگن .3 • عالئم: انقباضات ناکافی رحم .1 زایمان طوالنی .2 خروج ناقص جنین .3 بی‌قراری .4 • درمان: ضعف .1 بررسی فوری توسط دامپزشک .2 در صورت لزوم سزارین حاملگی کاذب • علت: • تخمک‌گذاری بدون آبستنی واقعی. • عالئم: .1ساخت النه .2کندن مو .3رفتار مادری .4پرخاشگری • درمان: یش8ود .در ص8ورت تک8رار، هخ8ود برط8رف م ‌ • معم8وًال خودب ‌ عق8یم‌سازی می‌تواند از بر8وز مجد8د جلوگ8یری کند. آدنوکارسینوم رحم • اهمیت: • یکی از ش8ایع‌ترین س8رطان‌ها در خرگ8وش م8اده عقیم‌نش8ده است و خطر آن با افزایش سن بیشتر می‌شود. • عالئم: .1خونریزی رحمی .2کاهش وزن .3ناباروری .4کم‌خونی • درمان • جراحی (برداشتن رحم و تخمدان‌ها) کمبودهای ویتامینی در خرگوش (Vitamin Deficiencies in )Rabbits • خرگوش‌ه8ا در ص8ورت دری8افت ج8یره متع8ادل و انج888ام م دفوع‌خواری (،)Cecotrophy معم8وًال دچ8ار کمب8ود ویت8امین نمی‌ش8وند .آن‌ه8ا ب8ا خ8وردن س8کوتروف‌ها (م8دفوع ن8رم تولیدش8ده در س8کوم) ،مق8دار زی8ادی از ویتامین‌ه8ای گ8روه Bو ویتامین Kرا دوباره جذب می‌کنند. • با این ح8ال ،رژیم غ8ذایی نامناس8ب ،بیماری‌ه8ای یم8دت ب8رخی داروه8ا ی8ا گوارش8ی ،مص8رف طوالن ‌ بازگشتمنج8ر جلوگ8یری از انج8ام س8کوتروفی می‌توان8د به کمبود ویتامین‌ها شود. کمبود ویتامین )A (Hypovitaminosis A • .1 .2 .3 .4 .5 • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 .8 .9 نقش ویتامین :A حفظ سالمت پوست و مخاط سالمت چشم تقویت سیستم ایمنی رشد استخوان تولیدمثل علل یم8دت خ8وراک فق8یر از ویت8امین مص8رف طوالن ‌ ‏A نگهداری طوالنی علوفه (کاهش کاروتن) تغذیه نامتعادل عالئم بالینی: کاهش رشد کاهش اشتها کاهش باروری ناباروری سقط جنین مرده‌زایی خشکی و کدورت چشم افزایش حساسیت به عفونت‌های تنفسی خشکی پوست • • • • • .1 .2 • .1 .2 .3 تشخیص: بررسی جیره غذایی اندازه‌گیری ویتامین Aخون (در صورت امکان) پاسخ به درمان درمان: اصالح جیره مکمل ویتامین Aبا تجویز دامپزشک پیشگیری: استفاده از علوفه تازه و باکیفیت پلت استاندارد نگهداری صحیح خوراک کمبود ویتامین D • اهمیت: • ویت8امین Dب8رای ج8ذب کلس8یم و فسف8ر ضروری 8است.8 • علل: .1کمب8ود ویت8امین Dدر جیره .2عدم تع8ادل کلس8یم و فسفر .3جیره‌ه8ای خ8انگی نامناسب • عالئم: .1نرمی اس8تخوان (استئوماالس8ی) .2راشیتیس8م در بچ8ه خرگوش‌ها .3شکستگی .4ضعف عضالنی .5رشد نامناسب • تشخیص: .1رادیوگرافی .2بررسی جیره .3آزمایش خون • درمان: .1اصالح جیره .2مکم8ل ویت8امین Dتحت نظ8ر دامپزشک • هش دار :مص8رف بیش از ح8د عث 8رس8وب و8یت8ا8م8ین D 8می‌توان8د ب8ا 8 کل8س8یم د8 8ر ک8لی8ه8 ،قل8ب و ع8روق شده 8و خط8رناک باشد.8 کمبود ویتامین E • نقش: .1آنتی‌اکسیدان .2سالمت عضالت .3سیستم ایمنی .4تولیدمثل • علل: .1خوراک کهنه .2اکسید شدن چربی‌ها .3کمبود سلنیوم • عالئم: .1ضعف عضالنی .2کاهش باروری .3مرگ جنین .4ضعف سیستم ایمنی .5کاهش رشد • درمان: .1 .2 .3 مکمل ویتامین E اصالح جیره در ص88ورت کمب88ود همزم88ان، م ب88ا تج88ویز ل س88لنیو 8 مکم8 88 دامپزشک کمبود ویتامین K • نقش: • انعقاد خون • علل: .1مص88888رف آنتی‌بیوتیک .2اختالالت گوارشی .3جلوگ8یری از سکوتروفی • عالئم: .1خونریزی .2کبودی .3افزایش زمان انعقاد • درمان: .1تزری8ق ی8ا تج8ویز ویت8امین Kطبق نظر دامپزشک ط88888والنی .2درمان بیماری زمینه‌ای کمبود ویتامین C شه8ا مانن8د بیش8تر پس8تانداران می‌توانن د ویت امین C • خرگو ‌ ود 8ط8بی8عی آ8ن ن8ادر را در کبد خود تولید کنند8؛ بن8اب8رای8ن 8کمب8 8 است. • مواردی که ممکن است نیاز افزایش یابد: .1استرس شدید .2گرمازدگی .3بیماری‌های مزمن • عالئم احتمالی: .1کاهش مقاومت بدن .2تأخیر در بهبود زخم کمبود ویتامین‌های گروه B • اهمیت: • • ویتامین‌ه88ای Bعم88دتًا در س88کوم توس88ط ب8اک8تری‌ه88ای مف8ی88د تول8ی88د ش88ده 8و از طری88ق ه جذب 8می‌شوند. س8کوتروفی 8دوب8ا 8ر 8 .1 اصالح فلور روده .2 درمان بیماری زمینه‌ای • علل: .3 نه8ای Bدر صورت نیاز مکم8ل ویتامی ‌ درمان: .1 که8ای نامناسب مص8رف آنتی‌بیوتی ‌ • کمبود تیامین (ویتامین :)B1 .2 اختالل فلور روده • نقش: .3 بیماری‌های گوارشی .1 متابولیس8م کربوهی8درات .4 جلوگ8یری از خ8وردن س8کوتروف .2 عملکرد اعصاب • عالئم: .1 کاهش اشتها .1 لرزش .2 کاهش رشد .2 تشنج .3 کاهش وزن .3 کاهش اشتها .4 ضعف .5 .4 فلجی اختالالت عص8بی (در ب8رخی کمبودها) .6 کاهش کیفیت مو .5 مرگ در موارد شدید .6 کاهش اشتها • عالئم: کمبود ویتامین‌های گروه B • • کمبود ریبوفالوین (ویتامین )B2 عالئم: .1 .2التهاب پوست .3ریزش مو .4مشکالت تولیدمثلی • کمبود نیاسین (ویتامین :)B3 • در خرگ88وش به‌دلی88ل تولی88د توس88ط میک8روفل8ور س8ک8وم ،کمب8ود واقعی ن8ادر است. • عالئم: کاهش رشد .1 .2 .3 ضعف کاهش رشد کاهش اشتها پیریدوکس • کمب ود (ویتامین :)B6 • عالئم: .1کم‌خونی .2کاهش رشد .3اختالالت عصبی .4ضعف سیستم ایمنی • کمب ود کوب االمین (ویت امین :)B12 • عالئم: .1کم‌خونی .2ضعف .3کاهش رشد ین جدول خالصه کمبودهای ویتامینی ویتامین مهم‌ترین عالئم ‏A ناباروری ،خشکی چشم ،کاهش رشد ‏D راشیتیسم ،شکستگی ،نرمی استخوان ‏E ضعف عضالنی ،کاهش باروری ‏K خونریزی ‏C نادر؛ کاهش مقاومت در استرس ‏B1 تشنج ،اختالل عصبی ‏B2 ریزش مو ،کاهش رشد ‏B3 ضعف ،کاهش اشتها ‏B6 کم‌خونی ،اختالل عصبی ‏B12 کم‌خونی ،ضعف توضیحات • سکوتروفی ( )Cecotrophyب888رای ت888أمین ویتامین‌های گروه Bو Kضروری است. • جیره خرگ8وش بای8د ب8ر پای8ه یونجه باکیفیت ،پلت استاندارد و سبزیجات مناسب باشد. • مص8رف خودس8رانه مکمل‌ه8ای ویت8امینی ،به‌وی8ژه ویت8امین‌ه8ا8ی محل8ول در چ8ربی ( A، D، Eو )8 K می‌تواند منجر به مسمومیت شود. • خرگ8وش س8الم ک8ه از ج8یره متع8ادل اس8تفاده می‌کند ،معموًال به مکمل ویتامینی نیاز ندارد. کمبود مواد معدنی در خرگوش (Mineral )Deficiency Diseases in Rabbits • مواد مع88دنی نقش اساس888ی در رش88د، متابولیس8م ،عملک8رد سیس8تم عص8بی ،عض8الت، اس8تخوان‌ها ،خون‌س8ازی ،تولی8دمثل و سیس8تم ایم8نی خرگ8وش دارن8د .خرگوش‌ه8ا نس8بت ب8ه بس8یاری از گونه‌ه8ای دیگ8ر ،متابولیس8م وی8ژه‌ای ب8رای کلس8یم دارن8د؛ به‌طوری‌ک8ه بخش زی8ادی از کلس8یم غ8ذایی را ج8ذب ک8رده و مق8دار اض8افی را از طری8ق ادرار دف8ع می‌کنن8د .بن8ابراین ،عالوه ب8ر بازگشتع8دنی کمب8ود ،مص8رف بیش از ح8د ب8رخی م8واد م نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد. کمبود کلسیم ()Calcium Deficiency • اهمیت: مت8رین م8اده مع8دنی ب8دن خرگ8وش اس8ت کلس8یم مه ‌ و8د8ر مو8ا8رد زی8ر ن8قش 8دارد:8 .1 تش8کیل اس8تخوان و دندان .2 انقباض عضالت .3 انتقال پیام‌های عصبی .4 انعقاد خون .5 عملکرد طبیعی قلب .6 تولید شیر • علل: .1 جیره فقیر از کلسیم .2 عدم تع8ادل کلس8یم و فسفر .3 کمبود ویتامین D .4 شیردهی طوالنی .5 سوءتغذیه • .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 .8 • .1 .2 .3 عالئم: کاهش رشد ضعف عضالنی لنگش شکستگی استخوان پوکی استخوان راشیتیس8م در بچ8ه خرگوش‌ها کاهش کیفیت دندان‌ها تش8نج (در م8وارد ش8دید) تشخیص: بررسی جیره رادیوگرافی ان8دازه‌گیری کلس8یم خ8ون (ب8ا توج8ه ب8ه ا8ین8ک88ه 88س88طح ک8ل8س 8ی8م 8خ88و8ن 88ه8میش88ه من8عکس‌ 8کن8ن8ده 8ذ8خ8ایر 8ب8دن 8ن8یس8ت8 ،بای8د 8 ر شود) ه‌ها8تفسی 8 ر ی8افت 8 هم8را8ه ب8ا سای 8 کمبود کلسیم ()Calcium Deficiency • درمان: .1اصالح جیره .2مکمل کلسیم با تجویز دامپزشک .3درمان کمبود ویتامین Dدر صورت وجود • پیشگیری: .1استفاده از پلت استاندارد .2یونجه مناسب .3تعادل صحیح کلسیم و فسفر • نکته مهم • خرگوش‌ه8ا ب8رخالف س8گ و گرب8ه ،تقریبً8ا تم8ام کلس8یم موج8ود در غ8ذا را ج8ذب می‌8ک8نن8د 8و8 8مق8دار88 8اض8افی ر8ا 8از ط8ری8ق8 8ادرا 8ر دف8ع 8می‌ک8نن8د؛ 8بن8ا8برا8ین مص رف 8 بیش از حد کلسیم نیز می‌تواند باعث تشکیل رسوبات ادراری و سنگ مثانه شود. کمبود فسفر ()Phosphorus Deficiency • وظایف: .1 تشکیل استخوان .2 تولید ATP .3 متابولیسم انرژی .4 عملکرد عضالت • علل: .1 کمبود فسفر در جیره .2 عدم تع8ادل نس8بت کلس8یم ب8ه فسفر • عالئم: .1 کاهش رشد .2 ضعف .3 لنگش .4 نرمی استخوان .5 کاهش اشتها • تشخیص: .1بررسی جیره .2آزمایش خون .3رادیوگرافی • درمان: .1اص8الح نس8بت کلس8یم ب8ه فسفر .2مکم8ل فس8فر در صورت نیاز • نس بت مناس ب کلس یم ب ه فسفر: • در بیش8تر جیره‌ه8ای خرگ8وش، نس 8ب8ت کلس یم ب ه فس فر 8ه ح دود ۱٫۵ت ا ۲ب ه ۱توص8ی 8 می‌ش8ود8.8ای8ن ت8ع8ا8دل ب8رای س8الم8ت 8 اس8تخوان‌ها و متابولیس8م ط8بیعی ضروری است. کمبود منیزیم ()Magnesium Deficiency • نقش: .1فعالیت آنزیم‌ها .2عملکرد عضالت .3انتقال عصبی .4متابولیسم انرژی • عالئم: .1 .2 .3 .4 .5 لرزش عضالت ضعف کاهش اشتها تشنج کاهش رشد • درمان: .1اصالح جیره .2مکمل منیزیم کمبود آهن ()Iron Deficiency • اهمیت: • آهن ب8رای س8اخت هموگل8وبین ضروری است. • علل: .1خونریزی مزمن .2سوءتغذیه .3انگل‌ها • عالئم: .1کم‌خونی .2رنگ‌پریدگی مخاط .3ضعف .4کاهش رشد .5کاهش فعالیت • تشخیص: ‏CBC .1 .2اندازه‌گیری هموگلوبین .3هماتوکریت • درمان: .1درمان علت زمینه‌ای .2مکم8ل آهن در ص8ورت نی888از و ب888ا تج888ویز دامپزشک کمبود مس ()Copper Deficiency • نقش: .1 خون‌سازی .2 تشکیل کالژن .3 رنگدانه مو .4 عملکرد سیستم ایمنی • عالئم: .1 کم‌خونی .2 کاهش رشد .3 تغییر رنگ مو .4 ضعف .5 کاهش باروری • درمان: .1 اصالح جیره .2 مکم8ل مس ب8ا احتی8اط ،زی8را مص8رف بیش از حد آن می‌تواند سمی باشد. کمبود روی ()Zinc Deficiency • نقش: .1ترمیم پوست .2رشد .3ایمنی .4ترمیم زخم • عالئم: .1 .2 .3 .4 .5 ریزش مو زخم‌های پوستی تأخیر در ترمیم زخم کاهش رشد ضعف سیستم ایمنی • درمان: .1مکمل روی .2اصالح تغذیه کمبود سلنیوم ()Selenium Deficiency • نقش: • سلنیوم هم8راه ب8ا ویت8امین Eاز س8لول‌ها در براب8ر آس8یب اکس8یداتیو محافظت می‌کند. • عالئم: .1ضعف عضالنی .2کاهش رشد .3اختالالت تولیدمثلی .4کاهش ایمنی • درمان: • مکم8ل س8لنیوم هم8راه ب8ا ویت8امین ( Eفق8ط ب8ا تج8ویز دامپزش8ک ،زی8را م کم است). فا8صله بی8ن مق8دار م8ورد ن8ی8از و8مقدا8ر س8می 8سل8نیو 8 کمبود ید ()Iodine Deficiency • نقش: • نه8ای تیروئی8د ض8روری است. ید ب8رای س8اخت هورمو ‌ • علل: .1 جیره فقیر از ید .2 مص8رف زی8اد م8واد گ8واتروژن (مانن8د ب8رخی انواع کلم و شلغم در مقادیر زیاد) • عالئم: .1 بزرگی غده تیروئید (گواتر) .2 کاهش رشد .3 بی‌حالی .4 کاهش تولیدمثل .5 اختالل متابولیسم • درمان: .1 اصالح جیره .2 مکمل ید با تجویز دامپزشک نکات کلیدی ()Key Points • • • • • • کلسیم :کمب8ود آن ب8اعث بیماری‌ه8ای اس8تخوانی و مص8رف بیش یت8وان8د ب8ه رس8و8بات و س8نگ‌ها8ی د8س8تگاه ادراری از 8ح8د آن م ‌ منجر شود. فسفر :نس8بت نامناس8ب کلس8یم ب8ه فس8فر ح8تی ب8ا وج8ود مق8ادیر ک8افی 8ه8ر د8و م8اد8ه مع8دن8ی ،می‌8توان8د 8مش8کالت اس8کلتی ایج8اد کن8د. آهن :کمب8ود آن معم8وًال ثانوی8ه ب8ه بیماری‌ه8ای دیگ8ر ی8ا س8وءتغذیه است. سلنیوم و مس :مکمل‌درم8انی بای8د ب8ا احتی8اط انج8ام ش8ود، ر می‌تواند سمی باشد. زیر8ا مص8رف بیش 8از ح8د این عناص 8 روی :ب8رای س8المت پوس8ت ،م8و و ت8رمیم زخم اهمیت وی8ژه‌ای دارد. ید :کمب8ود آن در خرگ8وش ن8ادر اس8ت ،ام8ا در ص8ورت وق8وع می‌توان8د عملکرد غ8ده تیر8وئید 8را مختل8کند. 8 جدول خالصه کمبود مواد معدنی ماده معدنی مهم‌ترین عالئم درمان کلسیم راشیتیسم ،شکستگی، تشنج اصالح جیره ،مکمل کلسیم فسفر ضعف ،نرمی استخوان اصالح نسبت Ca:P منیزیم لرزش ،تشنج مکمل منیزیم آهن کم‌خونی ،ضعف مکمل آهن ،درمان علت مس کم‌خونی ،تغییر رنگ مو مکمل مس روی ریزش مو ،زخم پوستی مکمل روی سلنیوم ضعف عضالنی ،کاهش باروری سلنیوم +ویتامین E ید گواتر ،کاهش رشد مکمل ید ارتباط کمبود مواد معدنی با بیماری‌ها بیماری ماده معدنی مرتبط راشیتیسم کلسیم ،فسفر ،ویتامین D پوکی استخوان کلسیم ،فسفر شکستگی استخوان کلسیم ،فسفر کم‌خونی آهن ،مس ضعف عضالنی منیزیم ،سلنیوم کاهش باروری سلنیوم ،مس ،ید ریزش مو و مشکالت پوستی روی ،مس گواتر ید گرمازدگی • خرگوش‌ه88ا غ دد ع رق م ؤثری ندارن د و تح8م8ل گرم8ا8ی زی8اد را ندارند. • علل: .1دمای باالی محیط .2تهویه نامناسب .3رطوبت باال • عالئم: .1نفس‌نفس زدن .2بی‌حالی .3قرمزی گوش‌ها .4افتادن به پهلو .5تشنج .6مرگ • کمک‌های اولیه: .1انتقال به محیط خنک .2خن8ک ک8ردن ت8دریجی ب8ا آب ولرم (نه آب یخ) .3تم888اس ف888وری ب888ا دامپزشک بازگشت مسمومیت‌ها • عوامل: • گیاهان سمی: .1خرزهره .2آزالیا .3دیفن‌باخیا .4برگ ریواس .5سوسن‌ها .6سرخدار ()Yew • مواد شیمیایی: .1 .2 .3 سموم حشره‌کش شوینده‌ها ضدیخ (اتیلن گلیکول) • عالئم: .1 .2 .3 .4 لرزش تشنج اسهال اس8تفراغ (در خرگ8وش ن8ادر اس8ت ،زی8را غ 8به‌8ط88ور 88ط 8ب8یعی88 8ق88ادر 88ب88ه اس 8ت8فرا 8 نیست). .5 .6مرگ • درمان: بی‌حالی .1 .2 .3 .4 حذف منبع سم مایع‌درمانی درم8ان اختصاص8ی بس8ته ب8ه ن8وع س8م مراقبت حمایتی کم‌آبی ()Dehydration • علل: .1اسهال .2گرمازدگی .3بی‌اشتهایی .4بیماری کلیوی • عالئم: .1خشکی مخاط دهان .2کاهش خاص888یت ارتج888اعی پوست .3چشم‌های فرورفته .4ضعف .5کاهش ادرار • درمان: .1مایع‌درم8انی خ8وراکی ی8ا تزریقی .2اصالح علت زمینه‌ای بیماری‌های کلیه • علل: .1عفونت .2سنگ ادراری .3رسوب کلسیم .4نارسایی کلیه • عالئم: .1کاهش اشتها .2کاهش وزن .3افزایش نوشیدن آب .4افزایش ادرار .5وج8ود رس8وبات س8فید در ادرار هم8یش8ه نش8ا8نه ب88یم8ار8ی ن8یس8ت، (8 را 8خرگ8وش 8به‌ط8و8ر ط8ب8یع8ی زی8 8 کلس8یم زی8ادی از طری8ق ادرار دفع می‌کند). • تشخیص: .1آزمایش ادرار .2سونوگرافی .3رادیوگرافی .4آزمایش خون • درمان: .1 .2 .3 .4 مایع‌درمانی اصالح رژیم غذایی درمان عفونت جراحی در ص88ورت وج88ود سنگ سنگ مثانه ()Urolithiasis • عوامل خطر: .1مصرف زیاد کلسیم .2کم‌آبی .3چاقی .4کاهش تحرک • عالئم: .1خون در ادرار .2زور زدن هنگام ادرار .3درد .4بی‌اشتهایی • تشخیص: .1رادیوگرافی .2سونوگرافی .3آزمایش ادرار • درمان: .1جراحی .2مایع‌درمانی .3اصالح رژیم غذایی برنامه واکسیناسیون خرگوش • توجه :برنام8ه واکسیناس8یون بس8ته ب8ه کش8ور ،ش8یوع بیماری‌ه8ا و واکس8ن‌های موج8ود متف8اوت اس8ت .در بس8یاری از کش8ورها واکس88ن‌ها علی88ه بیماری‌ه88ای میکس وماتوز و بیم اری ویروس ی خونریزی‌دهن ده خرگ وش ( )RHDتوص88یه می‌ش8وند ،ام8ا در ب8رخی کش8ورها (از جمل8ه ای8ران) به‌ص8ورت توضیحات دسترس نیست .واکسن خرگوش سن در روتین حدود ۵تا ۷هفتگی (بسته به نوع واکسن) ‏RHD اولین دوز طبق دستور سازنده واکسن ‏Myxomatosis در مناطق آلوده ساالنه یادآور RHD بسته به نوع واکسن ساالنه یادآور Myxomatosis در مناطق اندمیک بازگشت اصول قرنطینه • هر خرگ8وش جدی8د بای8د ح8داقل ۱۴ت ا ۳۰روز از سایر خرگوش‌ها جدا نگهداری شود. • اقدامات الزم: .1معاینه کامل .2آزمایش مدفوع .3کنترل انگل‌ها .4بررسی بیماری‌های تنفسی .5ضدعفونی وسایل ضدعفونی جایگاه • مواد مناسب: .1هیپوکلریت سدیم (وایتکس رقیق‌شده) .2ترکیبات چهارتایی آمونیوم .3پراکسید هیدروژن .4یدوفورها • نکات: .1حذف کود و مواد آلی قبل از ضدعفونی .2خشک کردن محیط .3تهویه مناسب داروهای رایج در خرگوش دارو کاربرد انروفلوکساسین عفونت‌های باکتریایی ماربوفلوکساسین عفونت تنفسی تری‌متوپریم-سولفا عفونت‌های ادراری و گوارشی ملوکسیکام ضد درد و ضد التهاب بوپرنورفین کنترل درد شدید ایورمکتین جرب و انگل خارجی سالمکتین انگل‌های خارجی تولترازوریل کوکسیدیوز مترونیدازول برخی عفونت‌های بی‌هوازی (با نظر دامپزشک) سایمتیکون کاهش تجمع گاز در برخی موارد نفخ (درمان حمایتی) داروهای خطرناک در خرگوش • برخی آنتی‌بیوتیک‌ه8ا ب8ه دلی8ل ایج8اد اختالل ش8دید در فل8ور ط8بیعی روده 8،می‌8تو8انن8د ب8اعث انت8روتو8کس8م8ی و 8م8رگ ش8وند 8و ن8بای8د ب8دون نظر دامپزشک مصرف شوند ،از جمله: .1آموکسی‌سیلین خوراکی .2آمپی‌سیلین خوراکی .3کلیندامایسین .4لینکومایسین .5اریترومایسین • نکت ه :این مح8دودیت بیش8تر مرب8وط ب8ه ف رم خ وراکی این ‌ه8ا د8اروها8س8ت و در 8ب8رخ8ی 8ش8رایط8 ،ف8رم ت8زریق8ی بعض8ی از 8آن8 8 ممکن است با تشخیص دامپزشک قابل استفاده باشد. اصول بیهوشی خرگوش • قبل از بیهوشی: .1معاینه کامل .2ارزیابی قلب و ریه .3بررسی وزن .4بررسی کم‌آبی بدن • برخالف س گ و گرب ه ،خرگ وش معم وًال نی از ب ه ناش تا ب ودن طوالنی‌م دت ن دارد ،ز8ی8را 8خط8ر ر8ک88ود دس88تگ8اه گ 8و8ارش 88اف88زای8ش می‌یابد. • داروهای رایج • آرام‌بخش‌ها: .1میدازوالم .2دکسمدتومیدین • بیهوشی تزریقی: .1کت88امین (معم88وًال هم88راه داروهای دیگر) .2آلفاکسالون • بیهوشی استنشاقی: .1ایزوفلوران .2سووفلوران • ضد درد: .1ملوکسیکام .2بوپرنورفین تشخیص افتراقی عالمت بیماری‌های احتمالی عطسه پاستورلوز ،آلرژی ،جسم خارجی اسهال کوکسیدیوز ،کولیباسیلوز ،سالمونلوز کج شدن سر اوتیت ،پاستورلوز ،آسیب عصبی ریزش مو قارچ ،جرب ،کمبود تغذیه کاهش اشتها بیماری دندان ،درد ،انسداد گوارش کاهش مدفوع ایلئوس ،انسداد گوارشی ،درد کمک‌های اولیه • در صورت گرمازدگی: .1 انتقال به محیط خنک .2 اس8تفاده از آب ول8رم ب8رای خن8ک ک8ردن ت8دریجی .3 • در صورت خونریزی: مراجعه فوری به دامپزشک .1 فشار مستقیم روی زخم .2 پانسمان استریل .3 • در صورت شکستگی: مراجعه سریع به دامپزشک .1 بی‌حرکت نگه داشتن اندام .2 جلوگیری از حرکت حیوان .3 انتقال سریع به مرکز درمانی اصول تغذیه • ‏ غذای اصلی: • یونج8ه ب8اکیفیت (بخش عم8ده جیره) • سبزیجات مناسب: .1 .2پیاز .3سیر .4آووکادو .5الکل .6قهوه .7نوشابه .8چیپس .9شیرینی .10نان زیاد .11سیب‌زمینی خام .12لوبیای خام .1 جعفری .2 گشنیز .3 کاهوی رومی .4 شوید .5 برگ هویج .6 کرفس (در مق8دار متعادل) • پلت مخصوص خرگوش: .1 حاوی فیبر باال .2 بدون قند زیاد .3 آب .4 همیشه تازه .5 همیشه در دسترس غذاهای ممنوع: شکالت نکات تغذیه‌ای مهم • یونج ه ب اکیفیت بای8د بخش اص8لی ج8یره خرگ8وش بالغ را تشکیل دهد. • فی8بر ب8اال ب8رای س8المت دن8دان‌ها و دس8تگاه گ8وارش ضروری است. • آب تازه باید همیشه در دسترس باشد. • تغی8یر ناگه8انی ج8یره غ8ذایی می‌توان8د ب8اعث اختالالت گوارشی شود. • مص8رف زی8اد خوراک‌ه8ای پرنشاس8ته ی8ا ش8یرین (مانن8د ن8ان ،بیس8کویت و ش8کالت) توص8یه نمی‌شود. شاخص‌های طبیعی خرگوش شاخص مقدار طبیعی دمای بدن ۳۸٫۵تا ۴۰درجه سانتی‌گراد ضربان قلب ۱۳۰تا ۳۲۵ضربه در دقیقه تعداد تنفس ۳۰تا ۶۰بار در دقیقه طول عمر ۸تا ۱۲سال (بسته به نژاد و شرایط نگهداری) سن بلوغ حدود ۴تا ۸ماه (بسته به نژاد) طول آبستنی حدود ۳۰تا ۳۲روز اصول کالبدگشایی خرگوش منابع Merck Veterinary Manual • BSAVA Manual of Rabbit Medicine • Ferrets, Rabbits and Rodents: Clinical • ) (ویرایش دوم و سومMedicine and Surgery Molly ته8 نوشTextbook of Rabbit Medicine • Varga Current Therapy in Exotic Pet Practice • Journal د8ده در مجالتی مانن8االت علمی منتشرش8• مق Veterinary Clinics of وof Exotic Pet Medicine North America: Exotic Animal Practice