به نام خدا تاریخ ژاپن تهیه :حسین بخارائی مقدمه • ژاپن یکی از کهنت رین تم دنهای ش رق آس یا اس ت ک ه ب ا وجود قرار گرفتن بر روی مجمعالجزایری کوچک ،توانسته طی هزاران سال فرهنگ ،سیاست و اقتصاد خود را حفظ و توسعه دهد .این کشور از دوران زندگی انسانهای شکارچی و گردآورن ده غ ذا ت ا تب دیل ش دن ب ه یکی از بزرگت رین ق درتهای ص نعتی و فن اوری جه ان ،مس یر ت اریخی بس یار طوالنی و پرفرازونشیبی را پشت سر گذاشته است. • ویژگی مهم تاریخ ژاپن آن است که این کشور توانسته است ض من حف ظ س نتهای ف رهنگی و م ذهبی خ ود ،از دس تاوردهای علمی و ص نعتی جه ان ن یز بهرهمن د ش ود .ب ه همین دلیل ،ژاپن نمونهای موفق از تلفیق سنت و مدرنیته به شمار میآید. موقعیت جغرافیایی ژاپن • ژاپن کش وری جزی رهای در ش رق ق اره آسیا و در غرب اقیانوس آرام است .این کشور از بیش از ۶۸۰۰جزیره تشکیل شده که تنها حدود ۴۳۰جزیره دارای سکنه هستند. • چهار جزیره اصلی عبارتاند از: .1هونشو (بزرگترین جزیره) .2هوکایدو .3کیوشو .4شیکوکو • مشخصات کلی: • پایتخت :توکیو • مساحت :حدود ۳۷۸هزار کیلومتر مربع • جمعیت :حدود ۱۲۵میلیون نفر • زبان رسمی :ژاپنی • واحد پول :ین ()¥ • ژاپن ب ر روی کمربن د آتش اقی انوس آرام ق رار گرفت ه اس ت؛ ب ه همین دلی ل یکی از زلزلهخیزترین کشورهای جهان محس وب میش ود و ه ر س ال ه زاران زمینل رزه کوچ ک و بزرگ در آن رخ میدهد. • با وج ود کمب ود من ابع ط بیعی، ژاپن با تکیه بر نیروی انسانی متخص ص ،آم وزش و فن اوری، ب ه یکی از بزرگت رین اقتص ادهای جه ان تب دیل ش ده است. جدول دورههای تاریخی ژاپن دوره سال ویژگی اصلی جومون ۱۴۰۰۰تا ۳۰۰پیش از میالد شکار و سفالگری یایویی ۳۰۰پیش از میالد تا ۳۰۰ میالدی کشاورزی برنج و فلزکاری کوفون ۳۰۰تا ۵۳۸ آرامگاههای بزرگ و حکومت یاماتو آسوکا ۵۳۸تا ۷۱۰ ورود آیین بودا نارا ۷۱۰تا ۷۹۴ نخستین پایتخت دائمی هیآن ۷۹۴تا ۱۱۸۵ شکوفایی فرهنگ و ادبیات کاماکورا ۱۱۸۵تا ۱۳۳۳ حکومت ساموراییها موروماچی ۱۳۳۶تا ۱۵۷۳ جنگهای داخلی و رشد هنر آزوچی–مومویاما ۱۵۷۳تا ۱۶۰۳ اتحاد ژاپن ادو ۱۶۰۳تا ۱۸۶۸ صلح ،ثبات و انزوا میجی ۱۸۶۸تا ۱۹۱۲ نوسازی و صنعتی شدن تایشو ۱۹۱۲تا ۱۹۲۶ گسترش دموکراسی شووا ۱۹۲۶تا ۱۹۸۹ جنگ جهانی دوم و رشد اقتصادی هیسهای ۱۹۸۹تا ۲۰۱۹ توسعه فناوری دوره جومون ( ۱۴۰۰۰تا ۳۰۰پیش از میالد) • • • .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 • • آغاز تمدن ژاپن قدیمیترین دوره شناختهش ده ت اریخ ژاپن، دوره جوم ون اس ت .ن ام این دوره از طرحهای طنابی روی سفالهای آن گرفته شده است؛ زیرا مردم این دوره با فشردن طن اب ب ر روی گ ل رس ،نقشهای زیب ایی روی ظروف ایجاد میکردند. ویژگیهای زندگی مردم جومون: زندگی به صورت قبیلهای شکار حیوانات ماهیگیری جمعآوری میوههای جنگلی استفاده از ابزارهای سنگی ساخت خانههای گودالی ()Pit Dwellings استفاده گسترده از سفال اقتصاد: اقتص اد م ردم ب ر پای ه ش کار ،م اهیگیری و گ ردآوری غ ذا ب ود و هن وز کش اورزی ب ه شکل گسترده رواج نداشت. • .1 .2 .3 .4 • .1 .2 .3 • • دین و باورها: احترام به طبیعت پرستش ارواح باور به نیروهای طبیعی اس تفاده از مجس مههای س فالی کوچ ک (دوگو) در آیینهای مذهبی اهمیت دوره جومون: یکی از ق دیمیترین فرهنگه ای س فالگری جهان آغاز شکلگیری فرهنگ بومی ژاپن پایهگذاری سنتهای هنری و مذهبی که در دورههای بعدی نیز تأثیرگذار بودند نکته کلیدی: سفالهای جومون از قدیمیترین نمونههای س فال ساختهش ده توس ط بش ر هس تند و قدمت برخی از آنها به بیش از ۱۶هزار سال میرسد. دوره یایویی ( ۳۰۰پیش از میالد تا ۳۰۰ میالدی) • آغاز عصر کشاورزی و فلزکاری • تغییرات اجتماعی: • • با تولی د م ازاد محص والت کش اورزی ،ب رخی اف راد ثروتمندتر شدند و به تدریج رؤسای قبایل و طبقات اشرافی شکل گرفتند .این روند ،زمینهساز تشکیل حکومتهای محلی شد. • اقتصاد: • دوره یایویی یکی از مهمترین مراحل تاریخ ژاپن است ،زیرا در این دوره جامعه ژاپنی از زندگی مبت نی ب ر ش کار و گ ردآوری غ ذا ب ه س مت کش اورزی س ازمانیافته ح رکت ک رد .ن ام این دوره از منطقهای در توکی و گرفت ه ش ده ک ه نخستین آثار باستانی آن در آنجا کشف شد. .1 کشاورزی برنج مهمترین فعالیت اقتصادی مهمترین ویژگیهای این دوره: .2 دامداری محدود .1 ورود کشاورزی برنج از شبهجزیره کره و چین .3 ماهیگیری .2 گسترش آبیاری و کشتزارهای برنج .4 بازرگانی با کره و چین .3 افزایش جمعیت • فناوری: .4 تشکیل روستاهای دائمی • .5 آغاز استفاده از آهن و برنز .6 در این دوره فناوری فلزکاری وارد ژاپن شد .مردم ابزاره ای آه نی ب رای کش اورزی و ابزاره ای برن زی برای مراسم مذهبی و جنگ میساختند. ساخت ابزارهای کشاورزی پیشرفته • .7 اهمیت تاریخی: تولی د س الحهای فل زی مانن د شمش یر ،ن یزه و سرپیکان • .8 شکلگیری طبقات اجتماعی دوره ی ایویی ،نقط ه آغ از ش کلگیری تم دن س ازمانیافته ژاپن و مق دمهای ب رای ایج اد حک ومت مرکزی بود. دوره کوفون ( ۳۰۰تا ۵۳۸میالدی) • شکلگیری حکومت یاماتو • دوره کوفون به دلیل ساخت آرامگاههای بزرگ و باشکوهی به نام کوفون شناخته میشود .این آرامگاهه ا معم وًال ب ه ش کل س وراخ کلی د س اخته میش دند و مح ل دفن فرمانروای ان و اش راف بودند. • ویژگیهای این دوره: .1 تشکیل حکومت یاماتو .2 افزایش قدرت خاندانهای اشرافی .3 گسترش ارتش .4 توسعه فلزکاری .5 افزایش ارتباط با چین و کره .6 رشد صنعت اسبسواری و استفاده از زره • اهمیت دوره • در این زم ان نخس تین حک ومت نس بتًا متمرک ز ژاپن شکل گرفت و خاندان یاماتو پایههای نظام امپراتوری را بنا نهاد. • آرامگاههای کوفون • این آرامگاهه ا از بزرگت رین س ازههای باس تانی جه ان هس تند و س اخت آنه ا ب ه ن یروی ک ار بس یار زیادی نیاز داشت. • معروفت رین آرامگ اه متعل ق ب ه امپراتور نینتوکو است که بیش از ۴۸۰متر طول دارد و از بزرگترین مقبرههای جهان به شمار میرود. • جامعه • جامع ه ژاپن در این دوره ب ه س ه طبقه تقسیم میشد: .1خاندان سلطنتی .2اشراف و جنگجویان .3کشاورزان و صنعتگران حکومت یاماتو • نخستین حکومت مرکزی ژاپن • خاندان یاماتو نخستین خاندان قدرتمندی بود که توانست بخش بزرگی از جزایر ژاپن را تحت کن ترل خ ود درآورد .این خان دان خ ود را دارای منش أ الهی میدانس ت و ادع ا میک رد ک ه از نس ل الهه خورشید ،آماتراسو ،است. • ویژگیهای حکومت یاماتو: .1ایجاد حکومت متمرکز .2برقراری نظام مالیاتی .3توسعه ارتش .4ایجاد روابط دیپلماتیک با چین .5پذیرش بس یاری از عناص ر فرهن گ چینی • نکته مهم • ام پراتور ژاپن ق دیمیترین دودم ان سلطنتی پیوسته جهان را در اختیار دارد و ریش ه آن ب ه حک ومت یام اتو نس بت داده میشود. • ارتباط با چین: • نماین دگان ژاپن ب رای ی ادگیری ب ه چین اعزام میشدند و بسیاری از دستاوردهای آن کشور مانند: .1 خط چینی .2 نظام اداری .3 قوانین حکومتی .4 معماری .5 فلسفه کنفوسیوس • را وارد ژاپن کردند. • اهمیت حکومت یاماتو • حک ومت یام اتو پای ه و اس اس نظ ام ام پراتوری ژاپن را بن ا نه اد؛ نظ امی ک ه ب ا وجود تغییرات فراوان ،تا امروز نیز ادامه یافته است. ورود آیین بودا به ژاپن • • .1 .2 .3 .4 .5 .6 • .1 .2 در س ال ۵۳۸میالدی (ب رخی من ابع س ال ۵۵۲را ذکر میکنند) ،پادشاهی بکجه یک مجسمه بودا ،چند نسخه از متون مقدس و تعدادی راهب را به دربار ژاپن هدیه کرد. این رویداد آغاز ورود آیین بودا به ژاپن بود. پیامدهای ورود بودیسم: ساخت معابد بزرگ رشد معماری پیشرفت مجسمهسازی گسترش سواد توسعه آموزش افزایش ارتباط فرهنگی با چین و کره مخالفتها: در ابتدا برخی خاندانهای قدرتمند مانند خان دان مونونوب ه ب ا گس ترش بودیس م مخالفت کردند ،زیرا نگران از بین رفتن باورهای سنتی شینتو بودند. اما خاندان سوگا از بودیسم حمایت کرد و س رانجام این دین ب ه یکی از ارک ان • • .1 .2 .3 .4 .5 • • • تأثیر بر هنر: ورود بودیسم موجب رونق: نقاشی مجسمهسازی معماری معابد ادبیات فلسفه شد. نکته مهم از این زمان به بعد ،آیین شینتو و بودیسم قرنه ا در کن ار یک دیگر در ژاپن رواج داشتند و بسیاری از مردم هر دو سنت را در زندگی خود رعایت میکردند. دوره آسوکا ( ۵۳۸تا ۷۱۰میالدی) • آغاز اصالحات حکومتی • دوره آس وکا آغ از ش کلگیری دولت متمرک ز ژاپن محس وب میش ود .در این دوره ،اص الحات مهمی ب ا الگ وبرداری از حکومت چین انجام شد. • مهمترین ویژگیها: .1 گسترش آیین بودا .2 اصالحات اداری .3 توسعه آموزش .4 رشد معماری .5 ایجاد قوانین جدید .6 افزایش اقتدار امپراتور • اصالحات تایکا ( ۶۴۵میالدی): • این اص الحات یکی از مهمت رین روی دادهای ت اریخ ژاپن ب ود و اهداف آن عبارت بودند از: .1 تمرکز قدرت در دست امپراتور .2 ملی شدن زمینها .3 ایجاد نظام مالیاتی .4 تقسیمات اداری جدید .5 تشکیل ارتش منظم • شاهزاده شوتوکو • یکی از مشهورترین شخصیتهای این دوره ،شاهزاده شوتوکو بود. • اقدامات او: .1حمایت از بودیسم .2تدوین قانون هفده مادهای .3اعزام دانشجویان به چین .4توسعه آموزش .5اصالح ساختار دولت • اهمیت دوره آسوکا • این دوره آغ از تب دیل ژاپن از ی ک جامع ه ق بیلهای ب ه ی ک دولت س ازمانیافته ب ود و زمین ه را ب رای شکوفایی فرهنگی در دوره نارا فراهم کرد. دوره نارا ( ۷۱۰تا ۷۹۴میالدی) • • • .1 .2 .3 .4 .5 .6 • • • • نخستین پایتخت دائمی ژاپن در س ال ۷۱۰میالدی ،ش هر ن ارا ب ه عن وان نخستین پایتخت دائمی ژاپن انتخاب شد .طراحی این ش هر ب ا اله ام از پ ایتخت سلس له تان گ چین انج ام گ رفت و خیابانه ای منظم ،کاخه ای سلطنتی و معابد بزرگ ،آن را به مرکز سیاسی و فرهنگی کشور تبدیل کردند. ویژگیهای دوره نارا: ایجاد نخستین پایتخت دائمی افزایش قدرت حکومت مرکزی گسترش آیین بودا توسعه آموزش و فرهنگ تدوین تاریخ رسمی ژاپن افزایش ارتباط با چین و کره مهمترین رویدادها در این دوره نخس تین کتابه ای ت اریخی ژاپن تدوین شدند: کوجیکی ( ۷۱۲میالدی) :ق دیمیترین کت اب تاریخ و اسطورههای ژاپن. نیه ون ش وکی ( ۷۲۰میالدی) :ت اریخ رس می ژاپن ک ه اطالع ات ارزشمندی درب اره پادشاهان، جنگها و رویدادهای سیاسی ارائه میدهد. • • • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 .4 • • معبد تودایجی: یکی از مش هورترین آث ار این دوره ،معب د تودایجی است. ویژگیهای آن: یکی از بزرگترین ساختمانهای چوبی جهان مح ل قرارگ یری مجس مه عظیم ب ودا (دایبوتسو) نماد گسترش آیین بودا در ژاپن اهمیت دوره نارا: تثبیت حکومت امپراتوری رشد هنر و معماری افزایش سواد شکلگیری هویت فرهنگی ژاپن نکته کلیدی در این دوره نفوذ آیین بودا به اندازهای افزایش ی افت ک ه بس یاری از راهب ان در سیاس ت کش ور نیز نقش داشتند. دوره هیآن ( ۷۹۴تا ۱۱۸۵میالدی) • • • .1 .2 .3 .4 .5 .6 • • عصر طالیی فرهنگ ژاپن در س ال ۷۹۴میالدی ،پ ایتخت از ن ارا ب ه کیوت و منتق ل ش د ک ه در آن زم ان «هیآن-کی و» ن ام داشت .این دوره بیش از چهار قرن ادامه یافت و اوج ش کوفایی فرهن گ ،ه نر و ادبی ات ژاپن ب ه شمار میرود. ویژگیهای دوره هیآن: ثبات سیاسی نسبی رشد هنر و ادبیات توسعه موسیقی و نقاشی پیشرفت خوشنویسی شکوفایی شعر ژاپنی (واکا) قدرت یافتن خاندان فوجیوارا خاندان فوجیوارا خان دان فوجی وارا ب ا ازدواج ب ا اعض ای خ انواده امپراتوری ،نفوذ زیادی بر حکومت پیدا کردند و در عمل بسیاری از تصمیمهای سیاسی را کنترل میکردند. • • زندگی اشراف اش راف در کاخه ای باش کوه زن دگی میکردند و به: .1 .2موسیقی .3خوشنویسی .4مراسم چای .5لباسهای فاخر • اهمیت فراوانی میدادند. • اهمیت دوره هیآن • این دوره پایههای فرهنگ سنتی ژاپن را بن ا نه اد و بس یاری از رس وم و هنره ای ام روزی ژاپن ریش ه در همین دوره دارند. شعر ادبیات و هنر در دوره هیآن • شکوفایی فرهنگ ژاپنی • دوره هیآن را میت وان عص ر طالیی ادبی ات ژاپن دانس ت .در این زم ان نویس ندگان ،ش اعران و هنرمندان آثار ماندگاری خلق کردند که هنوز هم از شاهکارهای ادبی جهان به شمار میروند. • مهمترین آثار • داستان گنجی ()Genji Monogatari • نویسنده: • موراساکی شیکیبو • این اثر در اوایل قرن یازدهم نوشته شد و بسیاری آن را نخستین رمان بلند جهان میدانند. • موضوع کتاب: .1 زندگی شاهزاده گنجی .2 عشق .3 سیاست .4 روابط درباری .5 فرهنگ اشراف • کتاب بالش ()The Pillow Book • نویسنده: • سی شوناگون • این کت اب مجم وعهای از خ اطرات، مش اهدات و توص یفهای زن دگی درب ار ژاپن است. • هنرهای رایج .1نقاشی یاماتوئه .2خوشنویسی .3شعر واکا .4موسیقی درباری (گاگاکو) • اهمیت • در این دوره ،فرهن گ ژاپ نی از فرهن گ چی نی اس تقالل بیش تری پی دا ک رد و س بکهای ه نری و ادبی ب ومی ش کل گرفتند. پیدایش ساموراییها • • • • • .1 .2 .3 .4 .5 .6 جنگجویان افسانهای ژاپن در اواخ ر دوره هیآن ،حک ومت مرک زی ض عیف ش د و خان دانهای محلی ب رای حف اظت از س رزمینهای خ ود ،گ روهی از جنگجویان حرفهای را به خدمت گرفتند که بعدها به نام سامورایی شناخته شدند. سامورایی چه کسانی بودند؟ ساموراییها طبقهای از جنگجوی ان آموزشدی ده بودن د ک ه وظیف ه داش تند از ارباب یا دایمیوی خود دفاع کنند. آموزش سامورایی: شمشیرزنی تیراندازی با کمان اسبسواری نیزهداری فنون رزمی انضباط فردی • سالحهای مشهور: .1 کاتانا (شمشیر بلند) .2 واکیزاشی (شمشیر کوتاه) .3 یومی (کمان بلند) .4 یاری (نیزه) • ویژگیهای اخالقی: .1 وفاداری .2 شجاعت .3 فداکاری .4 صداقت .5 احترام .6 خویشتنداری • جایگاه اجتماعی • ساموراییها عالوه ب ر نقش نظ امی ،در اداره حکومت نیز مشارکت داشتند و به مرور زمان به طبقهای بسیار بانفوذ تبدیل شدند. آیین بوشیدو • • • .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 • • قانون اخالقی ساموراییها «بوش یدو» ب ه معن ای راه جنگج و اس ت و مجم وعهای از اص ول اخالقی ب ود ک ه رفت ار ساموراییها را هدایت میکرد. مهمترین اصول بوشیدو: وفاداری کامل به ارباب شجاعت در میدان نبرد راستگویی و صداقت احترام به دیگران انضباط شخصی فداکاری حفظ شرافت حتی در شرایط سخت سپوکو (هاراکیری): اگر سامورایی مرتکب خطایی بزرگ میشد یا شکس ت س ختی میخ ورد ،ب رای حف ظ ش رافت خود ممکن بود آیین سپوکو را انجام دهد؛ نوعی خودکشی آیینی که در فرهنگ سامورایی نشانه پ ذیرش مس ئولیت و حف ظ آب رو ب ه ش مار میرفت. • تأثیر بوشیدو بر جامعه • گرچ ه دوران س اموراییها ب ه پای ان رس یده است ،اما ارزشهایی مانند: .1 نظم .2 مسئولیتپذیری .3 سختکوشی .4 احترام .5 وفاداری • هنوز هم در فرهنگ و محیط کاری ژاپن دیده میشود. • نکته جالب: • بس یاری از پژوهش گران معتقدن د ک ه روحی ه نظم و تعه د ک اری م ردم ژاپن ،ت ا ح دی از م یراث ف رهنگی بوش یدو ت أثیر گرفت ه اس ت، هرچند جامعه ام روز ژاپن ب ا جامعه فئودالی گذشته تفاوتهای بنیادین دارد. حکومت شوگونها • انتقال قدرت از امپراتور به فرماندهان نظامی • در اواخر قرن دوازدهم ،اگرچه امپراتور همچنان مقام رسمی و مذهبی کشور بود ،اما قدرت واقعی به فرماندهان نظامی ،یعنی شوگونها ،منتقل شد. • شوگون ( )Seii Taishōgunبه معنای «فرمانده کل نیروهای نظامی» است .شوگونها کشور را اداره میکردند، ارتش را فرماندهی میکردند و بر امور سیاسی و اقتصادی نظارت داشتند. • دایمیوها • دایمیوها ( )Daimyoاشراف و فرمانروایان محلی بودند که هر کدام بخش بزرگی از ژاپن را اداره میکردند .آنان ارتش اختصاصی خود را داشتند و ساموراییها از آنان فرمان میبردند. • ویژگیهای حکومت شوگونها .1 حکومت نظامی .2 کاهش قدرت امپراتور .3 افزایش نفوذ ساموراییها .4 اداره کشور بر اساس وفاداری و نظام فئودالی .5 حفظ نظم از طریق ارتش • اهمیت تاریخی • حکومت شوگونها نزدیک به ۷۰۰سال بر ژاپن حاکم بود و تأثیر عمیقی بر فرهنگ ،سیاست و ساختار اجتماعی این کشور گذاشت. دوره کاماکورا ()۱۳۳۳–۱۱۸۵ • نخستین حکومت نظامی ژاپن: • در س ال ،۱۱۹۲مین اموتو ن و یوریتوم و نخستین شوگون ژاپن شد و حکومت خود را در شهر کاماکورا تأسیس کرد. • این حکومت آغازگر عصر ساموراییها بود. • ویژگیهای دوره کاماکورا: .1 تشکیل نخستین شوگونساالری .2 افزایش قدرت ساموراییها .3 کاهش نفوذ اشراف دربار .4 توسعه قوانین نظامی .5 گسترش آیین ذن ()Zen • اهمیت تاریخی: • حکومت کاماکورا پایههای حکومت نظامی را مستحکم کرد و ساختار سیاسی ژاپن را برای چند قرن آینده شکل داد. • آیین ذن: • در این دوره ،ش اخهای از بودیس م ب ه نام ذن در میان ساموراییها محبوب شد. • اصول ذن: .1تمرکز ذهن .2آرامش .3انضباط .4سادهزیستی .5کنترل احساسات • نظام قضایی: • شوگون ب رای نخس تین ب ار دادگاههای نظامی تشکیل داد و قوانین مشخصی ب رای ح ل اختالف ات می ان دایمیوه ا و ساموراییها تدوین کرد. »حمله مغولها و توفان «کامیکازه • • • • .1 .2 .3 .4 • • • • .1 .2 .3 بزرگترین تهدید خارجی ژاپن در قرن سیزدهم ،قوبالیخان ،امپراتور مغول و بنیانگذار دودمان یوآن در چین ،تصمیم گرفت ژاپن را فتح کند. نخستین حمله ()۱۲۷۴ سپاه مغ ول ب ا کش تیهای ف راوان ب ه جزی ره کیوشو حمله کرد. ویژگیهای سپاه مغول: استفاده از باروت تیراندازان ماهر ناوگان بزرگ دریایی ژاپنیها مقاومت کردند و در نهایت توفانی شدید بسیاری از کشتیهای مغول را نابود کرد. دومین حمله ()۱۲۸۱ قوبالیخان با ناوگانی بسیار بزرگتر دوباره حمله کرد. برآورد میشود: بیش از ۴هزار کشتی حدود ۱۴۰هزار سرباز بار دیگر طوفانی عظیم ناوگان مغول را نابود کرد. • • • کامیکازه ژاپنیه ا این توفان را «کامیک ازه» به معنای باد الهی نامیدند و معتقد بودن د ک ه خ دایان از کشورش ان محافظت کردهاند. پیامدها .1 .2افزایش اعتبار ساموراییها .3تضعیف مالی حکومت کاماکورا .4تقویت روحیه ملی مردم • نکته جالب • اصطالح «کامیکازه» در جنگ جهانی دوم ن یز ب رای خلبان ان انتح اری ژاپ نی به کار رفت. حفظ استقالل ژاپن دوره موروماچی ()۱۵۷۳–۱۳۳۶ • • • • .1 .2 .3 .4 .5 • • دوران هنر و جنگ پس از س قوط حک ومت کام اکورا ،خان دان آش یکاگا حک ومت جدی دی را در منطق ه موروماچی شهر کیوتو تأسیس کردند. این دوره همزم ان ش اهد پیش رفت ه نر و وقوع جنگهای داخلی بود. ویژگیهای دوره حکومت خاندان آشیکاگا گسترش فرهنگ ذن رشد هنرهای سنتی افزایش قدرت دایمیوها آغاز جنگهای داخلی اهمیت تاریخی دوره موروم اچی نش ان داد ک ه ح تی در دوران جن گ ن یز فرهن گ و ه نر میتوانن د رشد کنند. • پیشرفتهای فرهنگی • در این دوره هنره ای س نتی ژاپن ش کوفا شدند: .1 مراسم چای .2 باغسازی ژاپنی .3 معماری چوبی .4 تئاتر نو ()Noh .5 نقاشی با مرکب • تئاتر نو • یکی از قدیمیترین گونههای نمایش در جهان است که با: .1 ماسکهای چوبی .2 موسیقی سنتی .3 حرکات آرام و نمادین • اجرا میشود. جنگهای داخلی و عصر سنگوکو • عصر کشورهای جنگطلب ()۱۶۱۵–۱۴۶۷ • در اواخ ر دوره موروم اچی ،ژاپن وارد دورهای از هرجومرج شد که به دوره سنگوکو مشهور است. در این زمان ،حکومت مرکزی تقریبًا قدرت خود را از دست داده بود و دایمیوها برای گسترش قلمرو خود با یکدیگر میجنگیدند. • دالیل جنگها: • .1 ضعف شوگونها .2 رقابت دایمیوها .3 اختالفات خانوادگی .4 تالش برای تصاحب زمین و قدرت • ویژگیهای این دوره: .1 جنگهای مداوم .2 ساخت قلعههای بزرگ .3 پیشرفت تاکتیکهای نظامی .4 افزایش نقش ساموراییها .5 اتحادها و خیانتهای سیاسی • پیامدها: • اگرچه این دوره با خشونت و جنگ هم راه ب ود ،ام ا زمین ه را ب رای ظه ور س ه شخص یت ب زرگ ت اریخ ژاپن ف راهم ک رد ک ه کش ور را متحد کردند: .1اودا نوبوناگا .2تویوتومی هیدهیوشی .3توکوگاوا ایهیاسو • این س ه ره بر ب ه ت رتیب پایهه ای اتحاد سیاسی ژاپن را بنا نهادند و ب ه بیش از ی ک ق رن جن گ داخلی پایان دادند. اودا نوبوناگا ()۱۵۸۲–۱۵۳۴ • آغازگر اتحاد ژاپن • اودا نوبوناگ ا یکی از مش هورترین فرمانروای ان ت اریخ ژاپن اس ت ک ه نخس تین گ ام ج دی ب رای پای ان دادن ب ه جنگه ای داخلی و اتح اد کش ور را برداشت. • زندگی و فعالیتها: .1تولد در سال ۱۵۳۴ .2از خاندان اودا .3فرمانروای والیت ُاواری .4آغاز فتوحات از دهه ۱۵۶۰میالدی • اقدامات مهم: .1شکست بسیاری از دایمیوهای رقیب .2اس تفاده گس ترده از س الحهای گ رم اروپایی .3کاهش نفوذ معابد بودایی در سیاست .4توسعه تجارت داخلی .5حمایت از صنعت و بازرگانی • نبرد ناگاشینو ()۱۵۷۵ • یکی از مهمترین پیروزیهای او در نبرد ناگاشینو بود. نوبوناگ ا ب ا اس تفاده از تفنگ داران منظم توانس ت سوارهنظام قدرتمند خان دان تاک دا را شکست ده د .این نبرد نشان داد که سالحهای گرم میتوانند شیوه سنتی جنگ سامورایی را دگرگون کنند. • ویژگیهای شخصیتی: .1 فرماندهای باهوش و نوآور .2 قاطع و گاه بسیار سختگیر .3 عالقهمند به فناوریهای جدید .4 مخالف ساختارهای قدیمی قدرت • پایان زندگی: • در س ال ،۱۵۸۲یکی از فرمان دهانش ب ه ن ام آکچی میتس وهیده علی ه او ش ورش ک رد .نوبوناگ ا در معب د هونن و-جی محاص ره ش د و ب رای جلوگ یری از اس ارت، سپوکو انجام داد. • میراث: • او موفق نشد اتحاد ژاپن را کامل کند ،اما راه را برای جانشینان خود هموار ساخت. تویوتومی هیدهیوشی ()۱۵۹۸–۱۵۳۷ • کاملکننده اتحاد ژاپن • پس از م رگ نوبوناگ ا ،فرمان ده وف ادارش تویوت ومی هیدهیوش ی ق درت را ب ه دس ت گرفت و مأموریت اتحاد ژاپن را به پایان رساند. • ویژگیهای شخصی: .1 زاده خانوادهای روستایی .2 پیش رفت از ی ک س رباز س اده ت ا فرم انروای سراسر ژاپن .3 نم ونهای از پیش رفت ب ر پای ه شایس تگی در تاریخ ژاپن • .1 اقدامات مهم اتحاد تقریبًا کامل ژاپن .2 سرشماری سراسری .3 ثبت مالکیت زمینها .4 اصالح نظام مالیاتی .5 ممن وع ک ردن حم ل س الح ب رای کش اورزان (شکار شمشیر) • حمله به کره: • در س الهای ۱۵۹۲و ،۱۵۹۷ هیدهیوش ی ب رای فتح چین از طری ق ک ره لشکرکش ی ک رد، ام ا این جنگه ا ب ا مق اومت ش دید ک ره و دخ الت چین روبهرو ش د و در نه ایت ب ه شکست انجامید. • اهمیت: .1پایان جنگهای داخلی .2ایجاد ثبات سیاسی .3آمادهس ازی کش ور ب رای حکومت توکوگاوا توکوگاوا ایهیاسو و آغاز دوره ادو • • • • • .1 .2 .3 .4 .5 بنیانگذار شوگونساالری توکوگاوا پس از م رگ هیدهیوش ی ،رق ابت ب ر س ر جانش ینی آغ از ش د .در س ال ،۱۶۰۰ توکوگاوا ایهیاسو در نبرد سکیگاهارا پیروز شد و در سال ۱۶۰۳عنوان شوگون را دریافت کرد. نبرد سکیگاهارا این ن برد یکی از سرنوشتس ازترین نبرده ای ت اریخ ژاپن ب ود و ب ه جنگه ای داخلی پایان داد. ویژگیهای حکومت توکوگاوا: استقرار حکومت نظامی قدرتمند تمرکز قدرت در دست شوگون کنترل دایمیوها ایجاد امنیت در سراسر کشور رونق تجارت و کشاورزی • • • • • • پایتخت جدید شهر ادو (توکی وی ام روزی) ب ه مرکز حکومت تبدیل شد و بهتدریج به یکی از بزرگترین شهرهای جهان بدل گردید. نظام سانکین کوتای دایمیوه ا موظ ف بودن د ه ر س ال بخش ی از زم ان خ ود را در ادو بگذرانن د و خانوادههایش ان ن یز در آنج ا اق امت داش ته باش ند .این سیاس ت از ش ورش فرمانروای ان محلی جلوگیری میکرد. اهمیت حک ومت توکوگ اوا بیش از ۲۶۰ س ال دوام آورد و یکی از باثب اتترین دورهه ای ت اریخ ژاپن را رقم زد. دوره ادو ()۱۸۶۸–۱۶۰۳ • • • .1 .2 .3 .4 • .1 .2 .3 .4 .5 • • عصر صلح و شکوفایی اقتصادی دوره ادو ب ا حک ومت خان دان توکوگ اوا ش ناخته میشود .در این دوران ،ژاپن پس از قرنها جنگ داخلی ،وارد عصر ثبات و توسعه شد. ویژگیهای سیاسی: حکومت متمرکز اقتدار شوگون کاهش جنگهای داخلی کنترل دقیق دایمیوها پیشرفتهای اقتصادی: افزایش تولید برنج توسعه شبکه جادهها رشد شهرها رونق بازارها گسترش تجارت داخلی اهمیت پایهه ای اقتص اد و فرهن گ م درن ژاپن در همین دوره شکل گرفت. • رشد شهرها • شهرهای مهم: .1 ادو (توکیو) .2 اوساکا .3 کیوتو • ادو در اواخر این دوره بیش از یک میلیون نفر جمعیت داشت و از بزرگترین شهرهای جهان بود. • فرهنگ • در این دوره فرهنگ شهری شکوفا شد: .1 تئاتر کابوکی .2 چاپهای چوبی اوکییوئه .3 شعر هایکو .4 آموزش همگانی .5 کتابفروشیها و کتابخانهها سیاست انزوای ژاپن (ساکوکو) • • • .1 .2 .3 .4 • • • • • • بیش از دو قرن انزوا در دهه ،۱۶۳۰حکومت توکوگاوا سیاستی به نام ساکوکو (کشور بسته) را اجرا کرد. دالیل اجرای ساکوکو: جلوگیری از نفوذ استعمارگران اروپایی محدود کردن فعالیت مبلغان مسیحی حفظ ثبات سیاسی جلوگیری از شورش دایمیوها مهمترین قوانین: خروج ژاپنیها از کشور ممنوع شد. بازگش ت اف راد خارجش ده مج ازات س نگینی داشت. ورود بیشتر کشتیهای خارجی ممنوع شد. تجارت خارجی تنها از طریق بندر ناگاساکی و با نظارت شدید انجام میشد. هلندیها و چینیها تنها گروههایی بودند که اجازه تجارت محدود داشتند. • پیامدهای مثبت: .1 حفظ استقالل ژاپن .2 جلوگیری از استعمار .3 ثبات سیاسی .4 رشد صنایع داخلی • پیامدهای منفی: .1 عقبماندگی نسبی در فناوریهای جدید .2 کاهش ارتباط علمی با جهان .3 وابستگی به اطالعات محدود از خارج • پایان ساکوکو: • در سال ،۱۸۵۳ناوگان دریایی متیو پری از ای االت متح ده وارد خلیج ادو ش د و ب ا فش ار نظامی ،ژاپن را وادار به گشودن بنادر خود به روی تجارت خارجی کرد .این رویداد سرآغاز پایان انزوای ژاپن و زمینهساز اصالحات بزرگ میجی شد. اصالحات میجی ()۱۸۶۸ • • • آغاز ژاپن مدرن در سال ،۱۸۶۸حکومت شوگونساالری توکوگاوا سقوط ک رد و ق درت رس مًا ب ه ام پراتور بازگردان ده ش د .این رویداد به نام اصالحات میجی شناخته میشود. • .۱لغو نظام فئودالی • پایان حکومت دایمیوها • تقسیم کشور به استانها • تمرکز قدرت در دولت مرکزی • .۲تشکیل ارتش مدرن ضعف ژاپن در برابر قدرتهای غربی • خدمت سربازی اجباری فشار کشورهای اروپایی و آمریکا • خرید تجهیزات مدرن نیاز به نوسازی کشور • آموزش نظامی به سبک اروپا عقبماندگی صنعتی نسبت به غرب • .۳اصالح آموزش اهداف اصالحات: • ایجاد مدارس جدید ایجاد دولت مدرن • تأسیس دانشگاهها توسعه صنعت • اعزام دانشجویان به خارج نوسازی ارتش • .۴توسعه صنعت گسترش آموزش • ایجاد کارخانهها افزایش قدرت ملی • توسعه معادن اهمیت تاریخی: • ساخت راهآهن اصالحات میجی یکی از موفقترین برنامههای نوسازی در تاریخ جهان به شمار میرود. • ایجاد بانکهای مدرن شخصیت اصلی این دوره: امپراتور میجی • .1 .2 .3 .4 • .1 .2 .3 .4 .5 • • اقدامات مهم دالیل اصالحات: صنعتی شدن ژاپن • جهش بزرگ اقتصادی • پس از اص الحات میجی ،دولت ژاپن س رمایهگذاری گس تردهای در صنعت انجام داد. • صنایع مهم: .1 فوالد .2 کشتیسازی .3 نساجی .4 معدن .5 راهآهن .6 صنایع نظامی • توسعه حملونقل • در سال ۱۸۷۲نخستین خط راهآهن میان شهر های زیر افتتاح شد: .1 توکیو .2 یوکوهاما • توسعه آموزش • دولت میجی اعتق اد داش ت ک ه توس عه اقتص ادی ب دون آم وزش امکانپذیر نیست .بنابراین: .1 آموزش ابتدایی گسترش یافت. .2 مدارس فنی ایجاد شدند. .3 دانشگاههای جدید تأسیس شدند. • ظهور زایباتسوها • زایباتس وها ش رکتهای ب زرگ خ انوادگی بودند که اقتصاد ژاپن را هدایت میکردند. • نمونهها: Mitsubishi .1 Mitsui .2 Sumitomo .3 • نتایج صنعتی شدن • افزایش تولید • رشد صادرات • توسعه فناوری • افزایش قدرت نظامی • نکته مهم • ژاپن در کمتر از ۵۰سال مس یری را طی کرد که بسیاری از کشورهای اروپایی طی چند قرن پیموده بودند. جنگ اول چین و ژاپن ()۱۸۹۵–۱۸۹۴ • نخس تین پ یروزی ب زرگ ژاپن مدرن • در پایان قرن ن وزدهم ،ژاپن و چین بر سر نفوذ در کره با یکدیگر وارد جنگ شدند. • دالیل جنگ: .1اهمیت راهبردی کره .2رقابت اقتصادی .3افزایش قدرت نظامی ژاپن • روند جنگ: • ارتش و ن یروی دری ایی ژاپن ک ه بهت ازگی م درن ش ده بودن د، پیروزیه ای متع ددی ب ه دس ت آوردند. • • .1 .2 .3 .4 • نتایج جنگ طبق پیمان شیمونوسکی: چین شکست را پذیرفت. کره از نفوذ چین خارج شد. ژاپن غرامت دریافت کرد. نف وذ ژاپن در ش رق آس یا اف زایش یافت. اهمیت تاریخی: .1 این جنگ نشان داد که ژاپن به یک ق درت نظ امی م درن تب دیل ش ده است. .2 همچ نین کش ورهای غ ربی دریافتن د ک ه ژاپن دیگ ر کش وری ض عیف و منزوی نیست. جنگ روسیه و ژاپن ()۱۹۰۵–۱۹۰۴ • شگفتی بزرگ جهان • در آغاز قرن بیستم ،رقابت میان ژاپن و روسیه بر سر منچوری و کره افزایش یافت. • در سال ۱۹۰۴جنگ آغاز شد. • دالیل جنگ: .1رقابت برای نفوذ در کره .2کنترل منچوری .3گسترش قدرت منطقهای مهمترین نبرد • نبرد تسوشیما • در س ال ،۱۹۰۵ناوگ ان ژاپن ب ه فرماندهی: • توگو هیهاچیرو • بخش عمده ناوگان روسیه را نابود کرد. • نتایج جنگ: .1پیروزی ژاپن .2افزایش نفوذ ژاپن در آسیا .3تضعیف روسیه .4افزایش اعتبار بینالمللی ژاپن • اهمیت جهانی: • برای نخس تین ب ار در دوران م درن، ی ک کش ور آس یایی توانس ت ی ک ق درت ب زرگ اروپ ایی را در جنگی بزرگ شکست دهد. • این پ یروزی اله امبخش بس یاری از جنبشه ای اس تقاللطلبانه در آس یا شد. ژاپن؛ قدرت نوظهور جهانی • آغاز امپراتوری ژاپن • پس از پیروزی بر چین و روسیه ،ژاپن به یکی از قدرتهای بزرگ جهان تبدیل شد. • دستاوردها: .1 ارتش مدرن .2 نیروی دریایی قدرتمند .3 اقتصاد صنعتی .4 نفوذ گسترده در شرق آسیا • گسترش قلمرو: • ژاپن کنترل یا نفوذ خود را بر مناطق مختلفی گسترش داد: .1 کره .2 تایوان .3 جنوب ساخالین .4 بخشهایی از چین • پیامدهای مثبت: .1رشد اقتصادی .2افزایش اعتبار جهانی .3توسعه فناوری • پیامدهای منفی: .1افزایش نظامیگری .2رقابت با قدرتهای غربی تهای سیاس .3شکلگیری توسعهطلبانه • زمینهساز رویدادهای آینده: • قدرتگیری ژاپن در اوای ل ق رن بیستم ،زمینه را برای نقش مهم این کشور در جنگ جهانی اول و س پس جن گ جه انی دوم ف راهم کرد. ژاپن از جنگ جهانی اول تا آغاز جنگ جهانی دوم • • • • .1 .2 .3 .4 • گس ترش ق درت نظ امی و نف وذ منطقهای پس از پای ان جن گ جه انی اول ،ژاپن در کن ار متفقین ق رار گ رفت و از فرص ت ایجادش ده ب رای گس ترش نف وذ خ ود در ش رق آس یا اس تفاده ک رد .این کش ور ب رخی مس تعمرات آلم ان در اقی انوس آرام و چین را ب ه دس ت آورد. تحوالت دهههای ۱۹۲۰و ۱۹۳۰ اگرچ ه در ده ه ۱۹۲۰اقتص اد ژاپن رش د داش ت ،ام ا وق وع رک ود ب زرگ اقتص ادی ۱۹۲۹مشکالت فراوانی ایجاد کرد: افزایش بیکاری کاهش صادرات کمبود مواد اولیه افزایش نفوذ ارتش در سیاست بسیاری از فرماندهان نظامی معتقد بودند که ژاپن ب رای ت أمین من ابع ط بیعی بای د سرزمینهای جدیدی را تصرف کند. • • • • • • اشغال منچوری در س ال ،۱۹۳۱ارتش ژاپن منطق ه منچ وری را اش غال و دولت دستنش انده م انچوکوئو را ایج اد کرد. جنگ دوم چین و ژاپن در سال ،۱۹۳۷جنگی گسترده میان ژاپن و چین آغ از ش د ک ه س الها ادام ه ی افت و خس ارتهای انس انی فراوانی بر جای گذاشت. اتحاد با آلمان و ایتالیا در س ال ،۱۹۴۰ژاپن ب ا آلم ان و ایتالیا پیمان س هجانبه امضا کرد و به قدرتهای محور پیوست. حمله به پرل هاربر و ورود ژاپن به جنگ جهانی دوم • حملهای ک ه مس یر جن گ را تغی یر داد • در ۷دسامبر ،۱۹۴۱نیروی دریایی ژاپن به پایگاه دریایی آمریکا در پرل هاربر حمله کرد. • هدف اص لی این حمل ه ،از ک ار ان داختن ناوگان اقیانوس آرام آمریکا بود تا ژاپن بتواند بدون مانع ،قلمرو خود را در آسیا و اقیانوس آرام گسترش دهد. • نتایج حمله: .1 غرق ی ا آس یب دی دن بس یاری از کشتیهای جنگی آمریکا .2 .3 کشته شدن بیش از ۲۴۰۰نفر ورود رس می ای االت متح ده ب ه جن گ جهانی دوم • گسترش قلمرو ژاپن • در س الهای نخس ت جن گ ،ژاپن من اطق گس تردهای را تص رف کرد ،از جمله: .1هنگکنگ .2فیلیپین .3ماالیا .4سنگاپور .5اندونزی .6برمه • نقطه عطف جنگ: • از س ال ،۱۹۴۲پس از شکس ت ژاپن در ن برد می دوی ،برت ری نظ امی این کش ور ب ه ت دریج کاهش یافت. بمباران هیروشیما و ناگاساکی • پایان جنگ جهانی دوم • • در تابستان ،۱۹۴۵پس از سالها جنگ ،ایاالت متحده تصمیم گرفت از سالح هستهای علیه ژاپن استفاده کند. .1 ویرانی گسترده .2 بحران انسانی • هیروشیما .3 تسلیم ژاپن در ۱۵اوت ۱۹۴۵ • تاریخ ۶ :اوت ۱۹۴۵ .4 پایان جنگ جهانی دوم • بمبLittle Boy : شهر تقریبًا به طور کامل ویران شد. • دهه ا ه زار نف ر در هم ان روز ج ان باختن د و ش مار قربانی ان در ماهه ا و س الهای بع د ب ه دلیل آثار تشعشعات افزایش یافت. • ناگاساکی • • پیامدها: اثرات بلندمدت: .1 بیماریهای ناشی از تشعشعات .2 ناهنجاریه ای م ادرزادی در ب رخی از نسلهای بعد .3 گس ترش جنبشه ای جه انی مخ الفت ب ا سالحهای هستهای • تاریخ ۹ :اوت ۱۹۴۵ • نکته مهم • بمبFat Man : • • بخش بزرگی از شهر نابود شد. • تلفات انسانی بسیار سنگین بود. بمب اران هیروش یما و ناگاس اکی تنها موارد استفاده از سالح هستهای در جنگ در تاریخ بشر هستند. بازسازی ژاپن پس از جنگ • تولد دوباره یک ملت: • پس از تس لیم ،ژاپن ت ا سال ۱۹۵۲تحت اشغال نیروه ای متفقین ب ه ره بری ای االت متح ده ق رار گرفت. مهمترین اصالحات • قانون اساسی جدید (:)۱۹۴۷ • ویژگیهای مهم: .1 حاکمیت مردم .2 گسترش حقوق شهروندی .3 برابری زنان و مردان .4 استقالل قوه قضائیه • ماده ۹قانون اساسی: • بر اساس ماده ،۹ژاپن از جنگ به عنوان ابزار حل اختالفات بینالمللی صرفنظر کرد و متعهد شد نیروهای نظامی تهاجمی نداشته باشد .بعدها نیروه ای دف اع از خ ود ژاپن ب رای دف اع از کشور تشکیل شدند. • اصالحات اقتصادی: .1اصالحات ارضی .2توسعه آموزش .3حمایت از صنایع .4جذب فناوریهای نوین .5افزایش صادرات • همکاری با آمریکا: • کمکه ای اقتص ادی و ف نی آمریکا ،همراه با تالش دولت و مردم ژاپن ،نقش مهمی در بازسازی کشور ایفا کرد. معجزه اقتصادی ژاپن و ژاپن امروز • • • .1 .2 .3 .4 .5 • .1 .2 .3 .4 .5 از ویرانی تا قدرت اقتصادی بین دههه ای ۱۹۵۰ت ا ،۱۹۸۰ژاپن یکی از س ریعترین رش دهای اقتص ادی ت اریخ را تجرب ه ک رد؛ دورهای ک ه ب ه معج زه اقتص ادی ژاپن مشهور است. عوامل موفقیت: سرمایهگذاری در آموزش توسعه فناوری نظم و فرهنگ کاری همکاری دولت و بخش خصوصی صادرات کاالهای باکیفیت صنایع پیشرو: خودروسازی الکترونیک رباتیک کشتیسازی صنایع دقیق • شرکتهای مشهور ژاپنی: .1 Toyota .2 Honda .3 Sony .4 Panasonic .5 Nintendo • ژاپن در قرن بیستویکم • امروزه ژاپن یکی از پیشرفتهترین کشورهای جه ان اس ت و در زمینهه ای زی ر جایگ اه برجستهای دارد: .1 فناوری و نوآوری .2 رباتیک و هوش مصنوعی .3 حملونقل ریلی پرسرعت (شینکانسن) .4 پزشکی و مهندسی .5 فرهنگ ،انیمه و بازیهای رایانهای جمعبندی • تاریخ ژاپن نشان میدهد که این کشور چگونه از جامعهای قبیلهای به یک حکومت امپراتوری، س پس ب ه نظ ام فئ ودالی ،و در نه ایت ب ه کشوری صنعتی و پیشرفته تبدیل شد .توانایی ژاپن در یادگیری ،اصالح ساختارها و سازگاری با شرایط جدید ،از مهمترین عوامل موفقیت آن در دوران معاصر بوده است. منابع J. G. وR. H. P. Mason اثر،A History of Japan .1 Caiger (مجموع هThe Cambridge History of Japan .2 )چندجلدی James L. اثر،Japan: A Modern History .3 McClain Andrew اثر،A Modern History of Japan .4 Gordon
تاریخ و بیوگرافی
تاریخ ژاپن
80,000 تومان