سبک باروک رشته شهر سازی معرفی سبک باروک • باروک واژه ای است که به سبک رایج هنر اروپا در حوالی سال های 1600تا 1750اشاره دارد .این اصطالح که ریشه ی لغوی آن روشن نیست کاربرد آن در آغاز همچون واژه ی گوتیک داللت بر بی ارزشی و تحقیر داشت که عمدتا توسط اندیشمندان و هنرمندان نئوکالسیک اواخر قرن هجدهم باب شده بود و تا اواخر قرن نوزدهم فاقد معنای امروزین خود بود. • در قرون شانزدهم و هفدهم اروپا شاهد حوادث بسیاری بود .کشف دوباره ی جهان و انسان که از قرن پانزدهم اغاز شده بود تغییراتی بنیادین در تفکر انسان اروپایی نسبت به خود ،جامعه و دین پدید آورده بود .در بخش های مختلف اروپا دانشمندان به مدد اختراع تلسکوپ توسط گالیله هرروز به پهناوری دنیا می افزودند و تالش می کردند تا به درک ساختار جهان دست یابند .تأکید علمی کپلر بر مدار بیضوی اجرام سماوی خود مؤید این واقعییت بود که جهان در تحول و تغییری دائمی به سر می برد .از طرفی شناخت قوانین اساسی و نظم متعالی به آنان امکان پذیرش این نکته را می داد که زندگی کوتاه و بی دوام توهمی بیش نیست ولی در عین حال مانع از این می شد که در ناامیدی و ناگزیری مرگ فروغلتند. • از نظر مباحث اجتماعی و سیاسی می توان بیان نمود که باروک با جریان ضد اصالحات دینی و در نتیجه با تأکید دوباره بر ارزش های کلیسای کاتولیک رم و حضور سیاسی آن پیوند تنگاتنگی دارد .می توان گفت که باروک اساسا در شهر رم سر برآورد و در کشورهای کاتولیک در مقابله با کشورهای پروتستان شکوفا شد .در هنرهای دیداری و معماری وجه مشخصه ی سبک باروک وحدت بیان عاطفی و سیالن منریسم بود که با نظم و صالبت مرسوم در دوره ی اوج رنسانس همراه می شد .در هنز باروک اجزای پیچیده اما خوش ساخت در قالب یک کل واحد و پیچیده با هم ترکیب می شوند .کلیساها با بهره جویی از ترکیب معماری و پیکره سازی به تئاترهای مقدسی برای مراسم شکوهمندی که در بیرون از آنها رخ می دادند تبدیل شدند .کنده کاری چوبین همراه با مجسمه هایی به رنگ های گوناگون به منظور ایجاد تأثیر زنده نمایی بخشی از فضاهای داخلی معماری این دوره را تشکیل می داد. ایتالیا • هنرباروک در ادامه ی منطقی شیوه ی منریسم در ایتالیا شکل گرفت .از این رو می توان معماری باروک را تلفیقی از تجربه ی فضای رنسانس و پویایی منریسم بیان نمود .در رم پس از دوره ی منریسم معماری باروک تحول چشمگیری داشت و عمده عامل آن نیز تغییرات اساسی به وجود آمده در ساختار کلیسا بود .کلیسا در برخورد با هنرمندان سخت گیری کمتری نشان داد. باروک با هیئتی حیرت انگیز در کلیساهای کاتولیک رم خود را نمایان ساخت. کلیسای سان پی یترو • کلیسای سان پی یترو در اوایل قرن هفدهم مراحل پایانی خود را طی می نمود .عمده کار معماران و پیکر تراشان در این قرن معطوف به فضای داخلی آن بود .در سال 1656به جانلورنتسو برنینی پیشنهاد شد تا ساماندهی کل محوطه ی میدان جلوی کلیسا را به عهده گیرد و طرحی در خودر اهمیت کلیسا طراحی نماید. • برنینی مجبور بود طرح خود را برچند المان از پیش موجود در محوطه منطبق نماید :ستون یادبودی که از مصر آورده شده بود و فواره ای که کارلو مادرنو طراحی نموده بود .برنینی از این عناصر برای تعیین محور طولی میدان بیضی شکل استفاده نمود .در طرح او محوطه ی میدان شامل دو ضلع نیم دایره ی رودر رو هریک به ضخامت چهار ستون و استوار بر پیشانی پیوسته با ستون های توسکانی بود .بر باالی هرستون ردیف داخلی یک پیکره قرار گرفته است. • شکل بیضوی میدان بر تک ستون هرمی مرکزی به عنوان کانون آن مبتنی است و دو فواره ی عظیم در چپ و راست آن واقع شده اند .این مجموعه با دوبازو که دو سوی فضای ذوزنقه شکلی را احاطه کرده اند به نمای کلیسا متصل می شوند .پویایی این طرح در قدرت تحرک آن است .دو بازوی غول آسا به سوی بیرون کشیده شده تا زائری را که در حال نزدیک شدن به میدان است در برگیرد .تجربه ی این فضا هنگامی که فرد از معبرهای باریک و تاریک مجاور وارد میدان می شود دوچندان می گردد. کلیسای سان کارلو آله کوآترو فونتانه • کلیسای سان کارلو آله کوآترو فونتانه به طراحی فرانچسکو بورومینی که بین سال های 1638و 1641در شهر رم ساخته شد یکی از مهم ترین بناهایی است که در سراسر اروپا مورد تقلید قرار گرفت و نمونه هایی در مقیاسات متفاوت از روی آن ساخته شد .طرح بنا دینامیسم خاصی دارد .شکل بنا بر بیضی های متقاطع و متداخل در یکدیگر مبتنی است. نمای کلیسا عمیقا تندیس آور است و در سطوح آن حرکتی مارپیچی و رو به باال مشاهده می شود. • این حرکت به گونه ای معمارانه پوسته ی بیرونی کلیسا را با درون آن همسو نموده است .فضای داخلی کلیسا در حال و هوای معماری رنسانس و با نقشه ی متمرکز طراحی شده است .برای تشدید حرکت پویایی و ناپایداری عناصر داخلی بنا از فرم های منحنی و سیال به وفور استفاده شده است .این پویایی به صورتی زیبا خود را در ستون های کلیسا نشان می دهد .سر ستون های کرنتی چنان طراحی شده اند که طوماری های یک سرستون به باال و بیرون و طوماری های سرستون دیگر به زیر و درون برگشته اند. نمازخانه ی کفن مقدس • نماز خانه ی کفن مقدس توسط کشیشی از اهالی مودنا به نام گوآرینو گوآرینی ارائه و بین سال های 1667و 1690در شهر تورینو ساخته شد .گوآرینو گوآرینی در علوم دینی و در ریاضیات و معماری توانا بود .طرح های او از نظر معماری با اینکه عناصر تزئینی باروک را یدک می کشند ،کامال گوتیک (شعاع سان) و در بعضی از مواقع رنسانسی هستند. • ولی آنچه که طرح های او را در معماری باروک بی رقیب می نماید طرح گنبدهای حیرت انگیز اوست .بااینکه نمازخانه ی کفن مقدس معماری رنسانسی دارد در فضای داخلی آن سعی شده است تا با استفاده از لوح های مرمر خاکستری تیره و تزئینات رنگی از سنگ و گچ روحیه ی آن متفاوت از بناهای رنسانسی نشان داده شود .گنبد نمازخانه شاهکار گوآرینی است .اگر سح داخلی گنبد را از پایین نگاه کنیم منظره ی حیرت آوری از اشکال هندسی را خواهیم دید که به گرد یک دایره ی مرکزی اوج میگیرند و به انتهای آن می رسند. • قوس های ساقه ی گنبد نگهدارنده ی قوس های شکسته ای هستند که فواصل خالی را به هم متصل می کنند .درواقع کل ترکیب گنبد از چنین قوس هایی ساخته شده است که با آرایش یک در میان قرار گرفته اند و شبکه ای تشکیل می دهند .الگوی طراحی قوس های گنبد شباهتی بی نظیر به قوس های اسالمی به کاررفته در مسجد جامع قرطبه در اسپانیا و گنبد چوبی مسجد اولو در ازروم ترکیه دارد .باالی گنبد لعاب داده شده است تا سطح خارجی را یکسره محوسازد. نوری که از روزنه ها به فضای داخلی نمازخانه می تابد اثر اسرار آمیزی بدان می بخشد که فراتر از حد توصیف است و بی تردید یکی از بدیع ترین نوآوری های باروک است. فرانسه و انگلستان • در نیمه ی اول قرن هفدهم اروپا شاهد اختالفات شدیدی میان کشورهای کاتولیک همچون فرانسه و اسپانیا و پرتغال و پروتستان همچون انگلستان و آلمان و هلند بود .انعکاس این اختالفات جنگ سی ساله ای بود که بین سال های 1618و 1648به وقوع پیوست و بخش عظیمی از اروپا را به ویرانی کشاند .جدایی سرزمین های کاتولیک و پروتستان برای هنرهای تجسمی پیامدهای ژرفی به همراه داشت .بیشتر کشورهای کاتولیک سلطنتی و استبدادی بودند. زرق و برق های باروک ایتالیا جاذبه ی شورانگیز عظیمی برای اینگونه حکومت ها داشتند .در حالی که تمام کشورهای دارای سنن قدرتمند پروتستانی همچون انگلستان باروک را یک پدیده ی کاتولیک رومی و چیزی بیگانه با فرهنگ خویش به حساب می آوردند. بنای لوور • نقش به واقع بدیع معماری قرن هفدهم فرانسه در حوزه ی غیر دینی نهفته است .در این دوره کاخ ها به مانند تک چهره های نقاشی شده ی آن عصر انعکاس نظرات سازندگان این بناها بود .شاهزادگان دوران باروک نیز برای انکه شهرتی کسب کنندو کارهای خویش را بزرگ جلوه دهند در طلب معمارانی بودند که بتوانند نام آنها را در تاریخ زنده نگهدارند. • پی یر لسکو در سال 1546در محله ی قدیمی پاریس بنای لوور را پی ریخت .از این تاریخ تقریبا تمامی شاهان فرانسوی بخش هایی به • این بخش اولیه امروز به عنوان بخش جنوب غربی شناخته می شود .مهم ترین بخش های الحاقی به مجموعه توسط لویی XIIIو لویی XIVدر قرن هفدهم بنا شدند. • پی یر لسکو با معماری رنسانس متعالی و به خصوص کارهای برامانته آشنا بود .و از این روست که طرح کاخ لوور شباهت خاصی به معماری رنسانس دارد .در کاخ لوور هر طبقه ی بنا شیوه ی خاص خود را دارد .ردیف تاق بندی طبقه ی همکف بازتابی از شیوه ی تاق بندی در معماری روم باستان است .در طبقه ی دوم ستون های متصل به بدنه و سنتوری های قوسی و مثلثی با الگوبرداری از کاخ های رنسانس متعالی طراحی شده اند .با استفاده از ستون های دوگانه ی دو طرف هر تورفتگی بر این اجزاء تأکید شده است .دیوارها عمیقا تحت تأثیر فضاهای بازشو هستند و با تندیس هایی به شیوه ی بناهای ایتالیایی تززئین شده اند .از طرفی طرح نمای شرقی لوور در یک همفکری ایتالیایی – فرانسوی شکل گرفت .لویی ( XIVچهاردهم) جانلورنتسو برنینی را به فرانسه فراخواند تا در طراحی نمای شرقی لوور مددرسان معماران فرانسوی باشد .او طرح مجللی عرضه کرد که بخش هایی از طرح لسکو را که سابق بر این طراحی شده بود تحت تأثیر قرار می داد و آن را می پوشاند .طرح های برنینی به بهانه ی اینکه غیر عملی و ناسازگار با ذوق فرانسوی بودند رد شدند .طرحی که سرانجام پذیرفته شد چنان متأثر از سبک کالسیک بود که ارتباط کمی با هرآنچه که در تاریخ پیشین معماری فرانسه پدید آمده بود داشت. مجموعه کاخ های ورسای • مجموعه ی کاخ های ورسای به طراحی لویی لو وو، ژول آردوئن مانسار و آندره لو نوتر شاهکار دوران پادشاهی لویی XIVدر فرانسه است .در نگاه نخست این بنا به خاطر نقشه و داشتن عمارات و باغ هایی که بازتاب توجه به توازن هندسی به دور از تموج باروک است اثری کالسیک می نماید .با این همه شارل لو برون که در سال 1674توسط لویی XIV مأمور تزئین کاخ شد آن را با عناصر و تزئینات باروک غنا بخشید. • سایت ورسای در اصل شکارگاه قرق لویی XIIIبود وی کوشک سلطنتی خود را طبق نقشه هایی که به سالومون دو بروس نسبت داده می شود بنا نمود .بنای کوشک یک ساختمان آجری با نمایی از سنگ و طرح آن نیز مانند سایر ساختمان های متداول آن زمان فرانسه بود .به این نحو که در دو سوی ساختمان مرکزی دو ساختمان کوچکتر قرار داشت که توسط راهروی مستقلی به هم متصل می شدند و بدین ترتیب برای این ساختمان یک صحن ورودی در جهت شهر پاریس به وجود می آوردند. • در طرف دیگر این کاخ و در جزء کوچکی از پارک وسیع کنونی باغات منظمی شکل گرفته بود. در زمان لویی XIVنیاز به فضاهای خدماتی و اسکان در باریان باعث شد تا شاه در توسعه ی بناهای ورسای بکوشد .با این فرض که او با تخریب ساختمان های قدیمی ورسای مخالف بود. اولین توسعه ی بناهای ورسای با مرمت و بازسازی ساختمان های لویی XIIIآغاز شد .در مراحل بعدی معماران ساختمان قدیمی را از سه جهت گسترش دادند و تنها نمای شرقی آن را که در مقابل صحن ورودی سایت قرار می گرفت حفظ کردند .بدین ترتیب در بین سال های 1669و 1685لویی لو وو ساختمان های دوجناح صحن مقابل کاخ را گسترش داد و ساختمان عظیم مرکزی کنونی را که روبه پارک دارد بنا نهاد .در همین زمان شارل لو برون طرح داخلی کاخ را به طور کامل تغییر داد .در حدود سال 1678کاخ و سایت ورسای مجددا توسعه یافت .در این زمان شاه از ژول آردوئن مانسار خواست تا طرح توسعه ی جدید ورسای را تهیه نماید .مانسار جناح جنوبی و شمالی کاخ را توسعه داد و سعی نمود تا کلیت طرح در هماهنگی کامل با بقیه ی اجزای آن شکل گیرد. • طرح بنای ورسای در قالب سه عمارت مستقل شکل گرفته است .یک عمارت در وسط و دو عمارت در جناحین آن قرار گرفته اند و کلیت ساختمان فرم نعل اسبی بزرگی را القا می کند .در عمارت مرکزی با ردیفی از ستون های یونیک و یک سنتوری برآمده برروی آنها و ردیفی از تندیس ها برفراز سنتوری میانه ی طبقه ی اصلی را مورد تأکید قرار داده اند و با فرمهای تزئینی مشابه دوبرآمدگی در طرفین برآمدگی میانی ایجاد نموده اند .بعید به نظر می رسید که معماران با تلفیق ساده ی عناصر خالص رنسانس بتوانند بر یکنواختی چنین نمای وسیعی فائق آیند .ولی معماران ورسای به کمک تندیس ها و گلدان ها و نقوش توانستند تنوعی ایجاد نمایند .به تزئینات داخلی کاخ نیز توجه فوق العاده ای شده است .همه چیز از رنگ آمیزی دیوارها تا کوبه ی درها با هماهنگی های الزم طراحی شده اندو در اجرای آنها نهایت مهارت و ظرافت به کار رفته است. • هندسه ی سایت ورسای براساس سه خیابان اصلی بنا شده است که محور آنها در نهایت به اتاق خواب شاه در وسط ساختمان قدیمی که از زمان لویی XIIIبر جای ماده ختم می شود .در صحن مقابل کاخ میدان ذوزنقه شکل منظمی به عرض 396.5متر و عمق 183متر قرار دارد. پایگاه اینترنتی ورسای مساحت فضای سبز مجموعه را 20کیلومتر مربع با 50حوض و 620 فواره اعالم نموده است .آب به همان میزان درختان و گیاهان در طراحی اصلی نقش داشته است .حوض ها و آبراهه ها طراحی خاص خود را دارند :همراه با فواره هایی قابل تنظیم که فوران آب را نثار مجسمه های زیبای مجموعه می کنند. • در جای جای ورسای اشارتی کالسیک وجود دارد که بیننده ی فرهیخته را به تحسین وا میدارد. ورسای به قلمرو پادشاه اشاره داشت و دورنمای آن گواهی بر این بود که مایملک پادشاه تا آنجا که چشم کار می کند گسترده است .نظام هندسی در هم پیچیده ی باغ با گذرگاه های عریض باغچه ها ،نهر بزرگ عریض و شاه نشین کوچک محصور چوبی ،هرکدام با حال و هوای خاص خود و مزین به یک حوضچه حکایت از آن دارند که نگرشی زیباشناسانه در پس این همه عناصر و اشارت های بیانی در کار است. کلیسای جامع سینت پال • کلیسای جامع سینت پال تاریخی طوالنی دارد. طرح اولیه ی کلیسا به شیوه ی گوتیک ساخته شده بود .در پی آتش سوزی لندن با سال 1666که بخش اعظم آن از بین رفت طرح بازسازی کلیسا به سال 1675به سر کریستوفر رن محول گردید. اول قرار بود که رن تنها جایگاه همسرایان را بازسازی نماید ولی بنا به دالیلی چارلز IIاز او خواست تا کلیسا را به طور کامل بازسازی نماید. • کریستوفر رن شدیدا متأثر از کارها و اندیشه های پاالدیو و بورومینی بود .در طرح کلیسا آشکارا دیده می شود که رن با وجود آنکه هرگز رم را ندیده بود در تقسیم بندی ساختمان و نماسازی از معماری باروک پیروی کرده است .کلیسای سینت پال به مانند بیشتر کلیساهای باروک از یک گنبد مرکزی و دو برج در طرفین آن تشکیل شده و کادر بندی ورودی اصلی آن از نمای معابد رومی الهام گرفته است .نمای کلیسا فاقد انحناست و جرکتی را نشان نمی دهد ولی استحکام و استواری را القا می کند. • نمای بیرونی کلیسا تا اندازه ای از نمای شرقی لوور در پاریس اقتباس شده است که در دو طبقه با ستون های کرنتی تکرار می شود و طبقه ی پایین پهن تر است تا با درگاه های مزین جانبی مطابقت داشته باشد .موفق ترین بخش ساختمان نمای دو بازوی عرضی آن است که گنبد همچون تاج شاهی بر تارکش می درخشد .نمای غربی حاصل ترکیب دو برج طرفین آن با ایوان سنتوری داری است که همسو با عناصر و المان های تزئینی آن طراحی شده است .هنگامی که به ریزه کاری های کلیسا نظر می کنیم شاید حتی در باروک دانستن آن دچار تردید شویم .در تزئینات به کاررفته هیچ نشانی از نگاره ها و نقش مایه های عجیب و غریب دیده نمی شود .همه ی نقوش کلیسا دقیقا از بهترین مدل های رنسانس ایتالیایی تأثیر پذیرفته اند .هر عنصر تزئینی و هریک از ارکان ساختمانی دارای معنا و مفهوم مستقل است.
آموزش • تحقیق و پژوهش • معماری و عمران • مهندسی شهرسازی
دانلود پاور پوینت سبک باروک
42,500 تومان