بنام خدا فزونی کلسیم(هیپرکلسمی) هیپرکلسمی به معنای باالرفتن میزان کلسیم به بیش از mg/dl ۱۰/۲درپالسما باشد .ین اختالل در نوع شدید خود خطرناک می باشد ،در حقیقت بحران هیپرکلسمی در صورتی که به موقع و سریع درمان نشود ،دارای میزان مرگ و میر باال و برابر با %۵۰خواهد بود پاتوفیزیولوژی شایع ترین علل بروز هیپرکلسمی عبارتند از: بدخیمی ها و نیز افزایش یافتن ترشح هورمون غده ی پاراتیروئید ،بروز pthهیپرکلسمی در اثر تومورهای بدخیم ناشی از مکانیسم در مورد هیپرپاراتیروئیدیسم منجر به افزایش آزادسازی کلسیم ازاستخوان ها،همچنین افزایش جذب آن در روده وکلیه ها خواهد شد .هنگامی که حاصل ضرب کلسیم_فسفر از ۷۰باالتر رود کلسیفیکاسیون بافت نرم ایجاد می شود. گوناگونی است .افزایش بیش از حد ترشح در اثر عدم تحرک ،مواد معدنی استخوان از بین رفته و گاهی اوقات میزان کلسیم کل بدن(به خصوص اشکال یونیزه ی آن) در جریان خون افزایش می یابد .بروز هیپرکلسمی نشانه دار ناشی از عدم تحرک پدیده ای نادر اس و اگر به وجود آید ،عمال به افرادی محدود می گردد که مقدار کلسیم در آنها به میزان قابل مالحظه ای باال است( مانند نوجوانان در سنین رشد ) .بیشتر موارد هیپرکلسمی ناشی از عدم تحرک پس از شکستگی های شدید یا متعدد و آسیب دیدگی های نخاعی پدید می آید داروهای مدور تیازیدی میتوانند به میزانی اندک سطح کلسیم سرم را افزایش دهند ،چون سبب تقویت عملکرد PTHبر کلیه ها شده و دفع کلسیم از راه ادرار را کاهش می دهند .سندرم شیر _ قلیا در بیمارانی به وجود می آید که دچار زخم معده یا دوازده بوده و تحت درمان های طوالنی مدت با شیر و آنتی اسیدهای آلکالینی به خصوص کربنات کلسیم قرار داشته اند. مسمومیت با ویتامین های Aو ، Dهمچنین استفاده از لیتیوم نیز سبب فزونی کلسیم خواهندشد.سطح کلیسم با سطح فسفررابطه ی عکس دارد. هیپرکلسمی میزان تحریک پذیری عصبی عضالنی راکاهش میدهد چون سبب فرونشانی ورکودفعالیت درمحل اتصال به عضله میگردد.نشانه هایی نظیرضعف عضالنی ،عدم هماهنگی وتعادل ،بی اشتهایی وپیوست میتواندناشی ازکاهش تونوس عضالت صاف ومختطط باشد.توقف فعالیت های قلبی هنگامی صورت میگیرد که کلسیم سرم درحدود۱۸میلی گرم در دسی لیتر( ۴/۵میلی مول/لیتر)باشد.تاثیر دیژیتال برنیروی انقباضی قلب توسط کلسیم تقویت میشود.بنابراین دراثربروز هیپرکلسمی،مسمومیت ناشی ازدیژیتال هانیز تشدیدمی یابد. • تظاهرات بالینی: نشانه هیپرکلسمی متناسب بادرجه ی افزایش سطح کلسیم سرم شکل میگیرد.بی اشتهایی،تهوع،استفراغ ویبوست ازجمله نشانه های هیپرکلسمی هستند.دراثر تهوع ،استفراغ ،بی اشتهایی وبازجذب کلسیم درلوله های پروگزیمال کلیه،دهیدراسیون ایجادمیشود.دردشکمی واستخوانی نیزممکن است وجودداشته باشدنفخ شکم وفلج روده میتوانند بحران های شدید هیپرکلسمی راحادترنمایند.دراثرهیپرکلسمی عملکرد لوله های کلیوی دچاراختالل شده وهمین امر سبب افزایش بیش ازحدادرار میشود.بارزیادمواد حل شده درمحلول (کلسیم)باعث پلی اوری شده و درنتیجه تشنگی شدید بوجود می اورد بیمارانی که برای یک مدت زمان طوالنی دچارهیپرکلسمی می باشند،دارای نشانه هایی مشابه بانشانه های مربوط به اولسرپپتیک هستند،چون هیپرکلسمی ترشح اسیدو پپسین را درمعده افزایش میدهد.گیجی ،اختالل درحافظه،جویده جویده سخن گفتن،خواب الودگی،بروز رفتارهای ناگهانی ناشی از روان پریشی وکما نیز میتواند بوجودآید.نشانه های شدیدتر این نوع اختالل ،هنگامی که میزان کلسیم سرم در حدود تقریبی ۱۶میلی گرم /دسی لیتریاباالتر باشد،آشکار میگردند،هرچند برخی ازبیماران بامیزان ۱۲میلی گرم /دسی لیتر کلسیم سرم نیز دچار اختالالت شدیدی می شوند.به محض اینکه میزان کلسیم سرم بعدازانجام درمان به حد طبیعی رسید،این نشانه هارفع میگردند.بحران هیپرکلسمی به افزایش ناگهانی سطح کلسیم سرم و رسیدن آن به میزان ۱۷میلی گرم/دسی لیتریابیشتراطالق میگردد.ازجمله ویژگی های آن تشنگی شدیدو پر ادراری می باشند.سایر یافته ها میتواندشامل ضعف عضالنی،تهوع صعب العالج،کرامپ شکمی ،یبوست های بسیار شدید،یااسهال،نشانه های مربوط به اولسر پپتیک ودرداستخوانی باشد.این وضعیت فوق العاده خطرناک بوده و می تواند منجربه ایست قلبی شود. بررسی و یافته های تشخیصی: از نظر بالینی تشخیص DICاغلب توسط افت شمارش پالکت ها,افزایش PTو,aPTTافزایش فراورده های تجزیه فیبرین,و اندازه گیری یک تا چند تا از فاکتور های لخته و نیز مهارکننده ها (ازجمله ضد ترومبین )ATمشخص میشود.اگرچه هریک از یک ازمایش ها در تشخیص DICمفیداست ,دقت هر یک از پارامترهای فردی نیست.انجمن بین المللی ترومبوز و هموستاز با استفاده از شمارش پالکتی ,فراورده های تجزیه ی فیبرینPT,و سطح فیبرینوژن ,یک سیستم امتیازبندی اختصاصی و بسیار حساس را برای تشخیص DICبوجود آورده است.این سیستم برای پیش بینی شدت بیماری و مرگ متعاقب آن نیز مفیداست. :تدابیر طبی اهداف درمانی درهیپرکلسمی شامل پایین اوردن میزان کلسیم سرم ونیز دگرگونی فرآیندهایی است که سبب افزایش میزان کلسیم می باشد.درمان علل اصلی ازجمله اقدامات ضروری بشمار می آید. :درمان دارویی اقدامات کلی شامل تجویزمایع جهترقیق کردن کلسیم سرم وکمک به دفع بیشترآن ازراه کلیه ها،ایجادتحرک دربیمارومحدودیت درمصرف کلسیم موجود دررژیم غذایی است.تزریق وریدی محلول %۰/۹کلرید سدیم،بصورت موقت مقادیرکلسیم سرم رارقیق تر نموده وباممانعت ازبازجذب کلسیم درلوله های کلیهسبب افزایش دفع آن توسط ادرار میگردد.تزریق وریدی فسفات نیز میتواند متقابال سطح کلسیم راپایین آورد.اغلب به همراه تجویز سالین،فوروزماید نیز بطور مکمل استفاده میشود فوروزماید عالوه براینکه به ترشح بیشتر ادرار منجر میشوددفع کلسیم رانیزافزایش میدهد.مصرف مایعات وداروهای حاوی کلسیم ومنابع غذایی کلسیم بایدقطع شود؛اگرچه این اقدام اغلب مورد بی توجهی قرارمیگیرد.کلسی تونین راهم میتوان برای پایین اوردن کلسیم سرم مورد استفاده قرار داد،مصرف ان بخصوص برای بیمارانمبتال به بیماری قلبی یا نارسایی کلیوی که قادبه تحنل مقادیرزیادی ازسرم نیستد مفید میباشد.کلسی تونین بازجذب استخوان راکاهش میدهدوسبب افزایش دفع کلسیم وفسفر ازراه ادرارمیگردد و همچنین موجب میشودکه مقادیربیشتری ازکلسیم و فسفر دراستخوان ذخیره شود علی رغم وجود انواع مختلف کلسی تونین،نوع مشتق شده ازماهی آزاد،آزمایش پوست ازنظرحساسیت نسبت به آن ضروری است.بدلیل پروتئینه بودن این هورمون احتمال وجود واکنش های حساسیت زای سیستمیک وجود دارد.همچنین بدلیل تشکیل شدن آنتی بادی درمراحل بعدممکن است مقاومت نسبت به دارو ایجادشود.بهتراست کلسی تونین رابجای تزریق زیرجلدی،بصورت عضالنی تزریق کرد.چون خونرسانی به بافت های زیرجلدی درموردبیماران مبتال به هیپرکلسمی ضعیف و ناچیز است.برای بیماران مبتال به بیماری های بدخیم سرطانی درمان در راستای کنترل وضعیت وازطریق روش هایی چون جراحی ،شیمی درمانی و رادیو تراپی انجام میگیرد.به منظورکاهش تغییرات استخوانی بوجودامده و پایین آوردن میزان بازجذب ازطریق لوله های کلیه ،کورتیکواستروئیدهارابرای بیماران مبتال به سارکوئیدوز،میلوما،لنفوما ولوسمی بکار میبرند.بیماران دارای تومورهای سفت کمتربه این داروها حساس بوده یاواکنش نشان نمیدهند.برخی بیس فسفونات ها نیزاثربازدارنگی برفعالیت استئوکالست هادارند اشکال ivباعث بروز تب ،التهاب چشم،سندرم نفروتیک و استئونکروز میشود.میترامایسین که انتی بیوتیکی سیتوتوکسیک است مانع جذب استخوانی ده ودرنتیجه سطح کلسیم سرم راپایین می آورد.این دارو را باید بااحتیاط زیادمصرف نمودچون دارای عوارض جانبی قابل مالحظه ای چون کاهش پالکت های خون،مسمومیت سلول های کلیوی،بازگشت مجددهیپرکلسمی دراثرقطع شدن دارو ونیزمسمومیت سلول های کبدی میشود.نمک های غیراگانیک فسفات رامیتوان به شکل خوراکی یاازراه لوله بینی-معده ای ویاازراه رکتوم یابصورتivمورداستفاده قرار داد.تزریق وریدی فسفات جهت درمان هیپرکلسمی بایدبااحتیاط زیاد انجام بگیرد.چون میتواند منجر به کلسیفیکاسیون شدید دربافت های مختلف ،افت فشارخون،تتانی ونارسائی حادکلیه تدابیرپرستاری کنترل ومراقب دربیماران درمعرض خطرهیپرکلسمی حائزاهمیت است.تدابیری مثل باالبردنمیزان تحرک دربیماروتشویق به خوردن مایعات میتواندبه پیشگیزی ازهیپرکلسمی کمک کندویاحداقل شدت آن راکم کند.بیماران بستری دربیمارستان کهدرمعرض خطرهیپرکلسمی هستندتشویق میشوندتاهرچه سریع تزحرکت راآغاز کنند.به بیماران سرپایی یا افرادی که درخانه مراقبت میشوند پیرامون اهمیت حرکت بطورمکرراطالعات کافی داده میشود.هنگامی که بمیدر به خوردن مایعات خوراکی ترغیب میشود،پرستارباید به عالقه یاعدم عالقه وی نسبت به مایعات انتخاب شده توجه داشته باشد.ایعات حاوی سدیم نیز بدلیل تمایل سدیم به دفع کلسیم بایدموردمصرف قراربگیرد.مگرآنکه به دالیلی استفاده کردن ازآنهاممنوع باشد.بیمارانی که درخانه هستندتشویق میشوند تادرصورت امکان بطور روزانه۳یا ۴پیمانه آب بنوشند.حجم مواد موجود دررژیم غذایی باید درحدکافی باشدتابتواند تمایل به پیوست راجبران وتعدیل کند.درصورت بردزنشانه های ذهنی ناشی ازهیپرکلسمی بایدتدابیراحتیاطی رادرصورت ضرورت به اجرا درآورد.همچینین باید بیماروخانواده راآگاه نمودکه این تغییرات ذهنی بادرمان هیپرکلسمی برطرف خواهدشد.افزایش کلسیم سبب تقویت وتشدید اثرات دیژیتال ها میگردد بنابراین بیمارراازنظر وجود عالئم مسمومیت ناشی از دیژیتال ها باید مورد بررسی قرار دادECG.نیزممکن است دجارتغییرات شود بنابراین نبض بیماربایدازنظرهرگونه عالئم غیرطبیعی تحت کنترل قرارگیرد منبع: کتاب برونر و سودارث ،درد،الکترولیت،شوک،سرطان و مراقبت های پایان عمر/سوزان س،اسملتزر ...ترجمه ژیال عابد سعیدی و دیگران ،ویرایش صدیقه سالمی .ویرایش دوازدهم ،۲۰۱۰فصل /۱۴مایعات و الکترولیت ها:تعادل و اختالل ،فزونی کلسیم صفحه ص۱۱۴ کتاب برونر وسودارث قلب و عروق ،ترجمه ژاله محمدعلیها ،صدیقه عاصمی ،ویرایش صدیقه سالمی،ویرایش دوازدهم ،۲۰۱۰فصل ۳۰تامپونادقلبی ص ،۲۸۵فصل ۳۳انعقاد منتشرداخل عروقی ص ۴۸۹
60,000 تومان