دانلود پاورپوینت مروری تحلیلی بر اقتصاد ایران با توجه به مفهوم توسعه

مروری تحلیلی بر اقتصاد ایران با توجه به مفهوم توسعه مروری تحلیلی بر اقتصـــاد ایـــران اقتصاد ایران تحلیل شرایط اقتصادی قبل از انقالب مروری بر برنامه های توسعه قبل از انقالب ‏برنامه اول و دوم (هفت ساله با محوریت کشاورزی)؛ ‏برنامه سوم و چهارم با محوریت صنعت و خدمات؛ ‏برنامه پنجم و تجدید نظر آن (با توجه به اولین شوک نفتی مثبت)؛ ‏اشاره ای به برنامه اجرا نشده ششم. بعد از انقالب دوره اول :از پیروزی انقالب تا خاتمه جنگ (شوک دوم و سوم نفتی) دوره دوم :تحلیل اقتصادی دوره آقای رفسنجانی -2-1 شـرایط اقتصـادی ،اجتمـاعی و سیاسـی در آسـتانه ریاسـت جمهـوری آقای رفسنجانی؛ -2-2 تحلیل تعدیل و آثار اقتصادی-اجتماعی آن. دوره سوم :دوره آقای خاتمی -3-1 شـرایط سیاسـی اجتمـاعی و اقتصـادی کشـور در آسـتانه ریاسـت جمهوری آقای خاتمی؛ -3-2 تحلیـل آثـار اقتصـادی اجتمـاعی دوره ریاسـت جمهـوری آقـای خاتمی. دوره چهارم دوره آقای احمدی نژاد -4-1 شـرایط سیاسـی اجتمـاعی و اقتصـادی کشـور در آسـتانه ریاسـت جمهوری آقای احمدی نژاد؛ -4-2 تحلیـل آثـار اقتصـادی اجتمـاعی سیاسـت هـای اعمـال شـده در دوره ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد. جمع بندی و نتیجه گیری نقش تاریخ در زندگی مردم حاكميت مردگان بر زندگان بيشتر از حاكميت زندگان بر خودشان است يعني راه گذشته چندان اجازه نمي دهد كه آدميان امروز و فردا به دلخواه ،خود سري كنند. منبـع :علي رضـا قلي “ ،توسـعه و جامعـه سـنتي :رويـارويي انسـان سـنتي بـا اقتصـاد صنعتي” (به نقل از اگوست كنت) ،كتاب توسعه جلد پنجم ،پاييز .1372 تحوالت اقتصادی قبل از انقالب • قبل از انقالب پنج برنامه به شرح زیر اجراشده است: برنامه هفت ساله اول 1327-1334 محور برنامه به توصیه مشاورین امریکایی کشاورزی بود؛ عمKده سKالهای این برنامKه صKرف تأسKیس و گسKترش تشKکیالت اداری و اجرایی برنام ریزی گردید؛ بدلیل کودتای 1332برنامه اول در این ایام دچار رکود و توقف گردید؛ در مجمKوع و بKدالیل فKوق ،این برنامKه بKه مجموعKه ای از طرحهKا و پKروژه های متفرقه تبدیل شد برنامه هفت ساله دوم 1334-1341 مثل برنامه اول ،محور برنامه کشاورزی بود؛ پروژه هKای کشKاورزی عظیمی در این دوره اجKرا گردیKد کKه می تKوان بKه طKرح بKزرگ سKد دز و شKبکه آبیKاری مربKوط بKه آن در اسKتان خوزسKتان اشاره نمود. برنامه پنج ساله سوم 1341-1346 تغییر دوره برنامه از هفت به پنج ساله؛ تغیـیر توجـه برنامـه از کشـاورزی بـه صـنعت متـأثر از گسـترش تئوری آرتور لوئیس؛ آغاز فاز اول استراتژی توسعه جایگزینی واردات؛ اصالحات ارضی و به حاشیه رفتن جایگاه کشاورزی؛ گسترش صنایع شهری در شهرهای بزرگ؛ آغـاز جابجـایی هـای بـزرگ جمعیـتی متـأثر از سیاسـت هـای فوق؛ بـروز پدیـده حاشـیه نشـینی ،گـود نشـینی ،کـپر نشـینی ،و گسـترش ل ـفـزونـی ـعـرضـه نـیـروـی کـارـ ـدر حلـبی ـآباـدهـا ( )ShantyTownsبـه دـلـیـ ـ شهرها (مهاجرت) بر تقاضای صنایع شهری؛ افـزایش جمعیت شـهرهای بـزرگ بـه خصـوص تهـران و بنابراین: ظهـور معضـالت جدیـد مثـل ترافیـک و ازدحـام وسـایل نقلیـه شـهری و آلودگی های محیط زیست و ... برنامه پنج ساله چهارم 1347-1351 ادامKه طرحهKای برنامKه سKوم در زمینKه گسKترش صKنایع کوچKک و متوسKط شهری و بنا براین: رونق اقتصادی و گسترش شهرها؛ تداوم و تشدید معضالت ناشی از رشد سریع صنایع شهری. برنامه پنج ساله پنجم 1352-1356 (اولین شوک نفتی) ‏ اولین شـوک مثبت نفـتی (افـزایش شـدید قیمت نفت از بشـکه ای 2دالر بـه بشـکه ای حـدود 12دالر و بنابر این: ‏ تجدید نظر در برنامه بر اساس درآمدهای جدید در سال 1353؛ ‏ آغاز فاز دوم استراتژی توسعه جایگزینی واردات و بنا براین: ‏ گسترش صنایع سنگین و بزرگ (پتروشیمی ها ،صنایع ذوب فلزات)... ،؛ ‏ غـرور شـاه بعـد از سـرازیر شـدن انبـوه درآمـدهای نفـتی و شـروع بلنـد پـروازی هـای شـاه بـا نوشـتن کتاب "به سوی تمدن بزرگ"؛ ‏ سـرعت بخشـیدن بـه اقـدامات عمـرانی (علـیرغم هشـدارهای متخصصـین سـازمان برنامـه و بودجـه مبـنی بر نبود ظرفیت های اقتصادی الزم)؛ ‏ بی تـوجهی شـاه بـه این هشـدارها و بیـان اظهـارات جـاه طلبانـه در ارتبـاط بـا رشـد سـریع اقتصادی؛ ‏ اوج رفاه در جامعه و افزایش ملموس درآمد سرانه طی سالهای 53-56؛ ‏ باالترین نرخ رشد تاریخ اقتصادی کشور (حدود 18درصد)؛ ‏ افـزایش نـرخ تـورم ناشـی از سـرمایه گـذاری هـای عظیم تـا 25در صـد (امـا متناسـب بـا نـرخ رشـد اقتصادی) ؛ ‏ شـروع نـا بسـامانی هـای ناشـی از فشـار بـه ظـرفیت هـای اقتصـادی :کمبـود بـرق و گسـترش خاموشـی هاـ ،تـراکـم کـاـال درـبنادرـو پـرداختـخـسارت هـایـ ناشیــاز انـتظار کـشتیـ ها دـرـ بنـادر (دمـوراژ)؛ جمالتی از شاه بعد از افزایش شدید قیمت نفت و وفور درآمدهای نفتی • Earlier, the Shah had said these words: • we do not expect Iranians to tighten their belts, eat less and labour away for the promised heaven which is put off by a year everyday. We try to offer the nation the welfare and care we have promised - today (Graham, 1980, 103). • In the situation of 1975, he changed his tune and said almost the exact opposite to the above: • we have not demanded self-sacrifice from people; rather we have covered them in soft cotton wool. Things will now change. Everyone should work harder and be prepared for sacrifices in the service of the nation’s progress (ibid.) نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 18.1 20.1 12.6 11.4 15.8 15.6 15.2 10.4 11.9 16.2 2.9 1.6 5 3.3 7.6 6.8 4.8 5.7 6.2 ال س 1377 1378 1379 1380 1381 1382 1383 1384 1385 1386 نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 11.4 23.5 22.8 19.2 14.8 10.4 6.9 23.7 27.7 28.9 17.4 9 20.7 24.4 22.9 35.2 49.4 23.2 17.3 -4.2 -15.1 -4.4 12.6 11.1 -2 2 -9.1 -1 -5.5 5.9 14.1 14.1 4 1.5 0.5 2.9 6.1 2.8 ال س 1358 1359 1360 1361 1362 1363 1364 1365 1366 1367 1368 1369 1370 1371 1372 1373 1374 1375 1376 نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 7.9 1.6 0.9 1 4.5 0.3 0.8 0.8 1.5 3.6 1.5 5.5 6.3 11.2 15.5 9.9 16.6 25.1 10 10.3 7.4 6.4 5.7 7.5 15.8 9.4 10.8 12.2 12.7 9.8 13.6 16.7 7.5 12.5 4.8 17.6 -2.3 -7.4 ال س 1339 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 ور ‌هاي نفتيكش نمودار قيمت اسمينفت خاموميزان صادراتنفت خاموفرآورده 27500 35 25000 22500 20000 25 15000 20 ميليوندالر 17500 12500 15 10000 10 7500 5000 5 2500 0 2003 2002 2001 2000 1999 1998 1997 1996 1995 1994 1993 1992 1991 1990 1989 1988 1987 1986 1985 1984 1983 1982 1981 1980 1979 1978 1977 1976 1975 1974 1973 1972 1971 1970 0 صادرات نفت خاموفرآورده‌هاي نفتي قيمت نفت خام ‏Nominal Dollars per Barrel 30 بعد از انقالب دوره اول :از پیروزی انقالب تا خاتمه جنگ نفتی) سوم و دوم (شوک افـزایش شـدید قیمت نفت ناشـی از پـیروزی انقالب اسـالمی بـه بیش از 35دالر و تثبیت آن در نرخ حدود 30دالر؛ نابسـامانی هـای سیاسـی -اقتصـادی کشـور در یکی دو سـال اول بعـد از پـیروزی انقالب اسالمی؛ شـروع جنـگ و تـأثیر محـدود آن بـر اقتصـاد کشـور در سـالهای اولیـه بـه دالیل: وجـود روحیـه انقالبی ،محـدود بـودن توقعـات و تقاضـای مـردم متـأثر از فضـای رکـز (کنـترلـ قیمتـ، ی مـتم ـ ی اقـتصـاد ـ سیـاسـت هـ ـا ـ م بـر کشـوـر،ـ اـعمـاـل ـ ـ معـنـوی ـحـ ـاکـ ـ ـ توزیع کاال براساس سهمیه و کوپن)... ،؛ اوج در آمدهای ارزی کشور تا آن تاریخ در سال 1362-1363؛ اولین شـوک نفـتی منفی در سـال 1365و تـأثیر مخـرب آن بـر همـه ابعـاد کشـور از جمله بر جنگ؛ کـاهش شـدید در آمـدهای ارزی کشـور (قیمت نفت از حـدود 30دالر بـه حـدود 8 دالر سقوط کرد)؛ گسـترش حمالت رژیم عـراق بـه تأسیسـات عمـده اقتصـادی کشـور همزمـان بـا کاهش شدید درآمدهای ارزی کشور؛ دوره آقای رفسنجانی ویژگی ها اتمام جنگ با پذیرش قطعنامه؛ تغییر قانون اساسی؛ ارتحال حضرت امام؛ بهبود نسبی درآمد نفت؛ تصـویب و آغـاز برنامـه پنج سـاله اول بعـد از انقالب بـا تمرکز بر تعدیل اقتصادی. تعدیل :مبانی نظری خصوصی سازی؛ آزاد سازی قیمت ها ( مکانیزم بازار آزاد) و نرخ ارز؛ حذف یا کاستن یارانه ها؛ کًال محـدود کـردن دولت در ورود بـه اقـدامات اقتصـادی. نقد نظریه تعدیل تفـاوت شـیب منحـنی هـای عرضـه در کشـورهای توسـعه یافتـه و در حـال توسـعه و تـفاوت تـأثیر تغـییر قـیمت ها بـر میزان تـولیـد (ـ کشش ناپذـیری منـحنی عرضه)؛ حاکمیت نگـرش هـای مکـانیکی و مهندسـی بـر مسـائل علـوم اجتمـاعی از جملـه بـر اقتصاد؛ نقش و جایگـاه دولت در فراینـد توسـعه (یکی از شـروط اصـلی توسـعه در کشـور ه و پیـش برنـدهـ ،برخـوردار از ـنیروهـاـی وسـعه ـخـواه،ـ پیـش رـونـد ـ وجـوـد دولـتی ـاسـتـ :ـت ـ انسانـی متخصـص ،باهوشـ و بـا انگیزهـ و بهـره مند اـز بورـوکراسی روان وـ پویا)؛ خصوصـی سـازی سـایر اقـدامات مرتبـط بـا تعـدیل در غیـاب چـنین دولت و سـاختاری د و ـآزادـسـازی نـرخ ـارزـ دـر سـالهای ت بنـاـدر ـآزا ـ وشـ ـ عـقیـکـ خواـهـد ـمانـدـ (ـتـوجـه ـبـهـ ـسرنـ ـ 70-73گویای این مدعاست؛ چنـد نمونـه دیگـر از حـاکمیت نگـرش هـای مهندسـی و مکانیـک بـر تصـمیمات اجتمـاعی، سیـاسـی و اقتصـاـدی (طـرحـاسـتقراـضـخـارـجیـو اسـتـدالل درــمـورد زمینـهـ هـای هزینـه کـرد ـآنهـا-1 :فرـودگـاه امـاـم خمیـنی 2ـ -طرحهـای عظیـم توسـعه نیـشـکر -3سـدهاـی خوزستان؛ نرخ تـورم سـال 1374بـه دلیـل بی تـدبیری و عـدم شـناخت فـروض موجـود در جامعه؛ تفاوت شیب منحنی عرضه در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 18.1 20.1 12.6 11.4 15.8 15.6 15.2 10.4 11.9 16.2 2.9 1.6 5 3.3 7.6 6.8 4.8 5.7 6.2 ال س 1377 1378 1379 1380 1381 1382 1383 1384 1385 1386 نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 11.4 23.5 22.8 19.2 14.8 10.4 6.9 23.7 27.7 28.9 17.4 9 20.7 24.4 22.9 35.2 49.4 23.2 17.3 -4.2 -15.1 -4.4 12.6 11.1 -2 2 -9.1 -1 -5.5 5.9 14.1 14.1 4 1.5 0.5 2.9 6.1 2.8 ال س 1358 1359 1360 1361 1362 1363 1364 1365 1366 1367 1368 1369 1370 1371 1372 1373 1374 1375 1376 نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 7.9 1.6 0.9 1 4.5 0.3 0.8 0.8 1.5 3.6 1.5 5.5 6.3 11.2 15.5 9.9 16.6 25.1 10 10.3 7.4 6.4 5.7 7.5 15.8 9.4 10.8 12.2 12.7 9.8 13.6 16.7 7.5 12.5 4.8 17.6 -2.3 -7.4 ال س 1339 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1381 1380 1379 1378 1377 1376 1375 1374 1373 1372 1371 1370 1369 1368 1367 1366 1365 1364 1363 1362 1361 1360 1359 1358 1357 1356 1355 1354 1353 1352 1351 1350 1349 1348 1347 1346 1345 1344 1343 1342 1341 1340 1339 1338 رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت 1376 ريزماني (بهقيمتعواملبهقيمتثابت)1376 بس دتوليد ناخالصداخليبرحس رش ميلياردريال 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 -2 -4 -6 -8 -10 -12 -14 -16 -18 1381 1380 1379 1378 1377 1376 1375 1374 1373 1372 1371 1370 1369 1368 1367 1366 1365 1364 1363 1362 1361 1360 1359 1358 1357 1356 1355 1354 1353 1352 1351 1350 1349 1348 1347 ب سري وربرحس هضريب جيني درمناطقشهري روستاييوكلكش نمودارمقايس شهريمناطقشهري جينيمناطقروستايي ور جينيكلكش 0.53 0.52 0.51 0.5 0.49 0.48 0.47 0.46 0.45 0.44 0.43 0.42 0.41 0.4 0.39 0.38 0.37 0.36 0.35 دوره آقای خاتمی ویژگی ها شرایط و فضـای سیاسـی بـاعث شـد کـه شـعارهای آزادی اجتماعی – سیاسی و فرهنگی اولویت یابند؛ شوک نفتی منفی 1377؛ سیاست تنش زدایی و تأثیر آن بر روند اقتصاد؛ انتخـاب وزراء بـر اسـاس اولـویت هـای دوره انتخابـات: وزرای سیاسی -فرهنگی قوی و با انگیزه وزرای اقتصادی عمدتًا ضعیف و غیر متخصص؛ به لحــاظ اقتصــادی تـداوم سیاسـت هــای دوره آقـای رفسنجانی؛ اصالح ساختار مالیاتی؛  زمینـه سـازی بـرای جهش صـادراتی (کـاهش مقـررات بازدارنده ،لغو پیمان سپاری ارزی)؛ بهبـود قیمت نفت بـه دنبـال سیاسـت تنش زدایی بین المللی آقـای خـاتمی بـه خصـوص در اوپـک بعـد از سـال 1378؛ نتایج ریاست جمهوری آقای خاتمی: ارتقاء جایگاه بین المللی کشور؛ گسترش صادرات غیر نفتی؛ تأسـیس صـندق ذخـیره ارزی بـرای جلوگـیری از آثـار زیانبـار نوسانات قیمت نفت؛ عـدم تغیـیر جـدی در متغـیر هـای اقتصـادی بـه خصـوص توزیـع درآمد و ضریب جینی. دوره آقای احمدی نژاد ویژگی ها سازگاری اجزاء قدرت (برخالف دوره آقای خاتمی)؛ افـزایش رؤیـایی قیمت نفت بـه خصـوص در سـال هـای اخیر؛ گسترش مجدد تنش بین المللی؛ تغیـیر سیاسـت هـا در همـه ابعـاد اقتصـادی ،سیاسـی ،و اجتماعی؛ تمرکز گرایی در مدیریت؛ بی ثباتی مدیریتی؛ ابـداع در بـرخی سیاسـت هـا :سـفرهای اسـتانی ،کـاهش نـرخ بهره بانکی ،طرحهای زودبازده. نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 18.1 20.1 12.6 11.4 15.8 15.6 15.2 10.4 11.9 16.2 2.9 1.6 5 3.3 7.6 6.8 4.8 5.7 6.2 ال س 1377 1378 1379 1380 1381 1382 1383 1384 1385 1386 نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 11.4 23.5 22.8 19.2 14.8 10.4 6.9 23.7 27.7 28.9 17.4 9 20.7 24.4 22.9 35.2 49.4 23.2 17.3 -4.2 -15.1 -4.4 12.6 11.1 -2 2 -9.1 -1 -5.5 5.9 14.1 14.1 4 1.5 0.5 2.9 6.1 2.8 ال س 1358 1359 1360 1361 1362 1363 1364 1365 1366 1367 1368 1369 1370 1371 1372 1373 1374 1375 1376 نرخ تورم (درصد) نرخ رشد اقتصادی 7.9 1.6 0.9 1 4.5 0.3 0.8 0.8 1.5 3.6 1.5 5.5 6.3 11.2 15.5 9.9 16.6 25.1 10 10.3 7.4 6.4 5.7 7.5 15.8 9.4 10.8 12.2 12.7 9.8 13.6 16.7 7.5 12.5 4.8 17.6 -2.3 -7.4 ال س 1339 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1381 1380 1379 1378 1377 1376 1375 1374 1373 1372 1371 1370 1369 1368 1367 1366 1365 1364 1363 1362 1361 1360 1359 1358 1357 1356 1355 1354 1353 1352 1351 1350 1349 1348 1347 1346 1345 1344 1343 1342 1341 1340 1339 1338 رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت 1376 ريزماني (بهقيمتعواملبهقيمتثابت)1376 بس دتوليد ناخالصداخليبرحس رش ميلياردريال 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 -2 -4 -6 -8 -10 -12 -14 -16 -18 1381 1380 1379 1378 1377 1376 1375 1374 1373 1372 1371 1370 1369 1368 1367 1366 1365 1364 1363 1362 1361 1360 1359 1358 1357 1356 1355 1354 1353 1352 1351 1350 1349 1348 1347 ب سري وربرحس هضريب جيني درمناطقشهري روستاييوكلكش نمودارمقايس شهريمناطقشهري جينيمناطقروستايي ور جينيكلكش 0.53 0.52 0.51 0.5 0.49 0.48 0.47 0.46 0.45 0.44 0.43 0.42 0.41 0.4 0.39 0.38 0.37 0.36 0.35 نمودار قیمت اسمی نفت خام و میزان صادرات نفت خام ور ‌هاي نفتيكش نمودار قيمت اسمينفت خاموميزان صادراتنفت خاموفرآورده 27500 35 25000 22500 20000 25 15000 20 ميليوندالر 17500 12500 15 10000 10 7500 5000 5 2500 0 2003 2002 2001 2000 1999 1998 1997 1996 1995 1994 1993 1992 1991 1990 1989 1988 1987 1986 1985 1984 1983 1982 1981 1980 1979 1978 1977 1976 1975 1974 1973 1972 1971 1970 0 صادرات نفت خاموفرآورده‌هاي نفتي قيمت نفت خام ‏Nominal Dollars per Barrel 30