صفحه 1:
صفحه 2:
صفحه 3:
9 5
۰ wo ree
ملل مختلف در طول تايخ از وجود تفاوت های فردی بین انسانها آگاهی داشت آگاهی داشتند و آنها را طبقه بندی می کردند. هر چند علمی و دقیق نبود.
برای مثال بقراط حکیم که بر اسا س مزاج ها انسانها را طبقه بندی کرده بود.
او رام انسانیا را به چهار گروه شخضین تن کرده بود که عبارتند از:
دموی - غالب عنصرش خون و دم است (دم دمی مزاج بلغمی - گوشه گیر و منزوی سودایی - شاد و احساسی و عاطفی صفراوی - درون گرا
عده ای معتقدند این شاخه از علم روانشناسی توسط نظریه تکاملی داروین شروع شده است. داروین در کتاب خود (تنازع بقا و ...) با صراحت به
تفاوت های فردی اشاره کرده و می گوید: افراد یک گونه جاندار» (پروانه هاه زرافه ها و خصوصیات فردی متفاوتی دارند. خصوصیات فردی مساعد
موجب بقای آن افراد می شوند. (مثال داروین در زرافه های قد بند و کوتا
آغازگر علم تفاوت های فردی ژان ژاک روسوی فرانسوی است. او که
وسطی به شاگرد محوری تغییر کرده است.
با مثال پروانه های سفید که زودتر شکار مى شوند برخی دیگر معتقدند
پدر علم تربیت و آموزش و پرورش بوده معتقد است که معلم محوری در قرون
صفحه 4:
اما پدر علم روانشناسی تقاوتهای فردی را فرانسیس
او او ده عافل ورانت و محیط رازر ان
کارت ها 9 ی اعلام کرده است. گالتون با مطااعت
آفرا لت این تیه رسید که نبوغ بین افراد ارت
انبا ان عموما اجداد نامی داشته اند. بعد از ابراز
نظر گالتون درباره ورائت و محیط, محققان تست هوش
۳ خافظه و شخصتى را طراحی کرده و از آن پس
علم روانشناسی تفاوتهای فردی آغاز شد.
ی زو عاسل بسیار مهم که در ایباد تعاوت های فردی
دخالت دارند. ورائت و محیط است. از دیدگاه مردم
ورائت sales ule غاوت های نردی است.
بطوری که در مقابل کودک تازه به دنیا آمده افراد عموما
و تشاهات كسمانى و بين والدين و كودى می باشند
و بر اساس آن شباهتها حکم می کنند که اين کودک چه
وی هایی در آینده حواه داشت. اما روان شتاتان
Om مو
صفحه 5:
٠ : *
وال SSP Chess GU
a 7
اح فرصمل اتنا
فرهنگ هر جامعه شامل سنت هاء باورهاء نكرش ها و عأدات مردم آن جامعه است. خانواده ها با پرورش فرهنكى سعى در جامعه
بذيرى كودك خود دارند. بنابر عناصر اصلى هر فرهنك تربيت كودك ميتواند منجر به فردكرايى (استقلال شخصى) او شود با
روح همكارى و جمع كرايى او را تقويت كند. حتى لنتخاب بازيها و اساب بازيهاى كودك هم متناسب با فرهنگ افراد است و
تعریف می شود که منجر به شکل گیری شخصیت های متفاوت بین بچه ها می شود.
صفحه 6:
9
(silo مد - ۵
استفاده أ امکانات بالای زیست محیطی باعث میشود کودک محرکهای مناسب و گسترده ای برای شذاخت جهان و افراد داشته باشد. بالطبم
خودشناسی و خود اصلاحی در او تقویت ميشود. در بلفعل کردن توانایی های افرادنقش بسیاری دارد.
أ مط خاواكل: عواملی همچون
نحصيلات والدين و يذيرش فرزند خواسته باشد يا ناخواسته كه تأثیر آن از دوران
1
روابط خواهر و برادری
نگاه مسئولیت پذیر و متعهدانه پدر و مادر نسبت به فرزندان
و چگونگی کنترل شرایط و روابط
ey, OS تحص
صفحه 7:
مروت ای
رسب
اناوت ای
Sr! fou
ar
¢
1۳
۳- زندگی چادرنشینی و عشایری
زندگی بر قایق ها و سطح دریاها -۵
صفحه 8:
9 ay
wae en! ارت ای!
25"
iil i
Sea
انسانها از لحاظ ویژگی های جسمانی مثل قد و وزن و رنگ چشم و خصوصیات روانی از قبیل هوش و
اين تفاوت بین افراد را تفاوت های بین فردی مینامند. تفاوت های بین فردی در زمینه های مختلف مشاهده میشود و تاثیر به سزایی 8
عملکردهای انسانها می گذارد. به همین علت در زمینه موفقیتهای تحصیلی و شغلی نیز م میباشد. توانایی های مختلف در یک فرد یکسان نبوده و
هر فرد در برخی زمینه ها دارای استعداد خوب و در زمینه های دیگر استعداد متوسط یا ضعیف می باشد. به تفاوت های موجود در توانایی ها
و استعدادهای مختلف یک فرد تقاوت های درون فردی اتلاق می شود. مثلا یک فرد و مینه ریاضی استعداد خوبی دارد اما در یادگیری زبان
ت تفاوتهایی با یکدیگر دارند که
1ن ضعرف است.
3
الى عستت ل سس229993111115 223752595727 تت جا 57 اجر “Si Sa ee
صفحه 9:
توت و 7
فاومت اکن لروی و دول لروی
تفاوت عملکرد افراد در گروههای مختلف را تفاوت بین گروهی مینامند. برای مثال دختران و پسران. کودکان شهری
و روستایی. البته در هر گروه نیز افراد تفاوتهایی با یکدیگر دارند که اين تفاوت ها را تفاوتهای درون گروهی
مینامند.
“WSS ۳/65
صفحه 10:
Pal
رد كك تاوت إى فاق درساذان حورج
Ge رد هو کار :مایم مربوط یه تقاوت های فردی 3 یط کار اه می شود
صفحه 11:
9
زا
وقنی اداره و رهبرى يك واحد از ساز مان به عهده ماين ميشودءٍ لازم است این
نکته مهم را در نظر داشته باشیم که بعضی از افراد تحت شرایطی بهتر
كازامى كننداكه مدين آنان از سبك رهيرى آمرانه انتفاذة كند. بعضى ديكر از
آنان با سبک رهبری مردمی (مشورتی) سازگارتر هستند و ... اگر به یک فرد
كته NSO ES pA Sh تس
ترجیح میدهند در چگونگی انجام دادن وظایف شغلی» خلائیت و نوآوری
اباش
20 BERS
اكر به يك فرد كفته شود در صورت موفقيد
خواهد كرد» ممكن اسث ير ثلاشن خود د Cally
او اهميت خاصى نداشته باشد. به هر حال؛ نيازهاى افراد با ي
ابه دليل با دلايل خاص خود حداكثر توان و نیروی خود را در جهت انجام دادن وظايف شغلى به كار
مى كيرند.
صفحه 12:
|| فم oo
i. a ۰
ie" oe 4
1 +روسسای انراژه مر یتفاوت ی فروی
2
به طور کلی این روش ها را میتوان به دو دسته غبر علمی و علمی تقسیم کر
روش هاى غير علمى:
بسيارى از افراد فكر مى كنند قدرت و تشخيص تفاوت بين افراد را دارند. و به قدرى در اين اعتقاد راسخ هستند كه اجرای هر گونه آزمون و سنجش را
بیهوده میدانند. تحقیقات روان شناسان نشان میدهد که ما در تشخیص و تخمین؛ بدون ابزار مناسب» خطاهای زیادی را مرتکب می شویم. برای کاهش
خطاهای فزدی ناگزیر به استفاده از روش های علمی هستیم. روش هایی که نگرش» باورهاء عواطف و احساسات ما در آن کمترین تاثیر را داشته باشند.
روش علمی:
روش علمی مبتنی بر آزمون های روانی است. با استفاده از آزمون ها میتوان انواع توانایی هاء رغبتها. نگرش ها و دستاوردها را اندازه گیری کرد.
آزمون ها به روان شناسان کمک می کنند تا داده های وسیعی درباره افراد به دست آورند بی آنکه نظم عادی زندگی آنها به هم بخورد یا نیازی به وسایل
پیچیده آزمایشگاهی باشد. هر آزمون اصولا موقعیت همسانی را به گروهی از افراد عرضه می کند که بین آنها از لحاظ برخی ویژگی های آن موقعیت.
تفاوتهایی وجود دارد(مثلا از لحاظ هوش, اضطراب و مهارتهای حرکتی). با تحلیل نتیج حاصل می توان تفاوت در نمره های آزمون را میتوان مربوط به
تفاوت بین افراد دانست. در فصل دوم به تعریف آزمون روانی و انواع آن پرداخته شده است.
صفحه 13:
توهم کنترل
به معنای ادراکات غلط و نادرست افراد درباره کنترل
کنترل یعنی توانایی اعمال نفوذ و هدایت رفتارهای خود و دیگران. توهم کنترل :
خود یا دیگران می باشد. برخی از افراده تصور و باور غلطی در ارتباط با کنترل موقعیتها دارند كه این مورد؛ توهم کنترل نام دارد. توهم
نترل به دو دسته میل به کنترل و الگوی رفتاری يشود. ميل به كنترل؛ نشان دهنده میزان تمایل ما به داشتن رفتاری فعال در
محیط و موقعینها است. ویژگی اصلی الگوی رفتاری تیپ ۸ فوریت زمان است. یعنی این گونه افراد سعی دارند در زمانی محدود کارهای
بسیاری انجام بدهند که معمولا دچار استرس میشوند و زمینه ابتلا به بیماری های قلبی را دارند.
صفحه 14:
=e
موت و
لات ©»
&
0
سا طم
اميل ای ری
در این بخش به مبحث انگیزش و تفاوت های فردی الالو و انگیزش و نظریه های انگیزش را توضیح میدهیم.
5 ۳
ل
Jie
جه چیز باعث میشود که شخص برای نجات جان دیگری» زندگی خودش را به خطر بیندازد؟ چه چیز باعث میشود که شخص
برای رسیدن به هدف خاصی ساعتها و روزها مطالعهبکند؟ چه چیز باعث میشود که یک فرد؛ کاری با حقوق و مزایای کمتر
را قبول کرده و کاری با حقوق و مزایای فراوان را رد كند؟! اين مسائل همكى به انكيزه هاى رفتار ما اشاره می کند. قصد و
انجام کارها و علت و جرايى أنها را انكيزش مينامند. وقتى از انكيزه صحبت می شود ما به دنبال علت و چرایی رفتار
هستيم؛ يعنى جرا مردم اين طور رفتار مى كنند؟ جرا تفاو:
صفحه 15:
7 5
اال
در حقیقت, انگیزش علت و جهت رفتار را مشخص كرده و نيروى لازم براى أن را تأمين مى كند.
افراد با توجه به انكيزه هاى مختلف» كارهاى مختلفى را انجام مى دهند؛ حتى در صورت یکسان بودن انگیزه های افراده شدت انكيزه در أنها
متفاوت است كه اين امر به تفاوتهايفر دى برمى كردد. براى مثال در دانش أموزء انكيزه بيشرفت تحصيلى دارند و هر دو در زمينه هاى
تحصیلی مشغول به فعاليت اند اما فردى كه داراى انكيزه بيشترى است با اهتمام زيادى مشغول به فعاليت مى شود و شخص ديكر كه انكيزه
کمتری دارد. امي کمتری از خود نشان می دهد. به اين ترتیب» جهت دادن به رفتار و انرزى بخشيد ناميده ميشود
صفحه 16:
فوع
a. i 1
‘ طر ای ال
یکی از مهمترین نظریه های انگیزش, نظریه "ابراهام مازلو * oe مازلی تمامی نیازهای انسان را به صورت یک هرم که معروف به " هرم
" بوده» از پایین ترین تا بالاترین سط تقسیم بندی می کند. انگیزه های اصلی انسان مشتمل بر
نیازهای زیستی مانند گرستگی و تشنگی است که
را تأمین کنیم» بعد از برطرف شدن نیازهای زیستی» انسان نیاز به امنیت دارد و نیاز به امنیت مطرح میشود در مرحله بعده نیازهایی مانند تعلق و
عشق وجود دارد که میتوان از پیوند خوردن با دیگران و مورد قبول آنها واقع شدن نام برد. لذا بعد از اینکه انسان احساس !۱ به تعلق و
عشق نیاز دارد. نیازهای مربوط به عزت نفس شامل تحقق یافتن, کسب شایستگی برتری و مورد تائید قرار گرفتن است. به اين ترتیب انسان با
تعریف و تمجید دیگران قرار بگیرد. در نهایت نیازهای مربوط به خود شکوفایی نیز وجود دارد
داشتن امنیت دست به انجام کارهایی میزند که مورد
تا افراد بتوانند به كمال دست یابند.
از دید مازلوه به جز نیازهای زیستی سایر نیازهای انسان؛ نیازهای روانی محسوب میشوند اگر نیازهای زیستی ارضاء نشوند. بقاء و وجود انسان به
خطر می افتد. در صورتی که عدم تامین نیازهای بعدی انسان؛ سلامت و بهداشت روانی او را به مخاطره می اندازد؛ بنابراین انسان به رسيدن به
نیازهای سطح بالای خود به یکسری شرایط ايده ال نياز دارد. به طور معمولء الر زمانى به نيازهاى سطح بالا دسترسى بيدا مى کنند که عدالت
اجتماعى و اقتصادى در جامعه برقرار باشد؛ البته فقط ار كمى از افراد جامعه به مرحله آخر دست مى يابند.
«رصد ب
ج <ح احن
صفحه 17:
یکی از" انگیزه های مربوط به عزت نفسء انگیزه پیشرفت بوده که اکتسابی است و تأثیر بسزایی بر رفتارهای ما دارد. افرادی که انگیزه پیشرفت
بالایی دارند سعی می کنند که کار ها را به خوبی انجام بدهنده به موفقیت دست یابند و با دیگران رقابت کنند؛ بنابراین بالا یا پایین بودن اين انگیزه؛
ل ل ا سقس SA TO i داشتن انگیزه پیشرفت بالا است.
6
wl م ول
Me
انگیزه پیوندجویی در ارتباط با نیازهای تعلق و پیوندجویی است. اين انیزه موجب دوستی و برقرارى ارتباط با ديكران؛ مشارکت در فعالیت
های گروهی» شکل گیری بافت اجتماعی و در نتيجه حصول تمدن و پیشرفت می گردد.
در جوامع امروزی تمدن و بيشرفت نتيجه انگیزه پیوندجویی است که جزء نیازهای تعلق و عشق انسان ميباشد. به اين ترتيب؛ افرادى كه داراى
انگیزه پیوندجویی بالایی هستند با دیگران ارتباط بیشتری برقرار می نمایند. در حالی که اشخاصی با انگیزه پیوندجویی پایین معمولا منزوی می
باشند. به این ترتیب» یکی از علل اصلی تفاوت های فردی انسانهاء انگیز:
صفحه 18:
a ۰ مه
a ۳
امير اذ قدت
تا ا سد برای حفظ امنیت شخصی, باید بر روی
خود با سازمان های مختلف کدرت و کتترل داشته باشد. عده ای از افراد انگیزه قدرت بالایی دارند. برای مذال» برخی از دانشجویان علاقه
SIM ot Jyh emai se Sai)
soe لبری اش
به منظور اندازه گیری انگیزش, از انواع آزمونهای استاندارد استفاده مشود که عبارتند از:
آزمون های عینی و آزمون های فرافکن. کاربرد آزمونهای عینی در اندازه گیری انگیزمهای است. به همین دلیل روان شناسان بیشتر از
آزمون های فرافکن استفاده می کنند.آزمون فرافکن» آزمون هایی هستند که موقعیت مبهمی دارند و از فرد خواسته می شود, نظر خود را
در مورد آن موقعیت بیان کند. در نتیجه» هر کس ذهنیات درونی خود را منعکس مینماید. در اين آزمون هاء تصاویری را در اختیار فرد
قرار میدهند و از وی می خواهند که پس از مشاهده تصاویر» داستان هایی را در مورد آن شرح دهد. در این آزمون هاء بر اساس داستانهای
مختلف افراد و شرح مسایل توسط آنهامیتوان به انگیزه ها و عواطف فرد پی برد.
صفحه 19:
مر ایو
عده ای معتنند که انگیزه ها ارثی هستند و عده ای دیگر» آنها را اکتسابی میداند. مازلو تمامی انگیزه های
انسان را فطری میداند» اما شیوه دستیابی به آنها» تحت تأثیر اکتساب» یادگیری و محیط است. به انگیزش و
نظریه های آن در فصول بعد بیشتر پرداخته شده.
morvarion %,
صفحه 20:
a
y بت و در
”
فاومت ای فروی و Po
تفاوت های فردی در عملکرد شغلی اهمیت شایانی دارد زیرا نحوه کار افراد را مستقیما ندریه می کند. مثلا میبییم کارمندی بر یک شغل
معین اصرار می ورزد ولی فرد دیگری به بهانه های مختلف از همان کار سر میزند یا امتناع می ورزد. امروزه نظام های اداری و صنعنی
نسبت راهنماییهای صحیح افراد حساسیت خاصی را نشان میدهند هدف از اين راهنمابی اين " که کارمندان و کارگران نه تنها توانایی انجام
كارى را بايد بر عهده داشته باشند بلکه از نظر روانی نیز بايد با آن فرد سازگار باشد هدایت کارکنان و کارمندان زمائی موفقیت آمیز است
که بر اثر تفاوتهای فردی انجام گیرد یعتی هر کس با توجه به استعداد و ویژگیهای خاص خود درجای مناسب قرار بگیرد اگر کار مورد
نظر نسبت به توانایی های کارمند با کارگر دشوار باشد نتایچ زیر را به بار خواهد آورد مانندبینظمی؛ بازده پایین» خسارتهای مادی و
معنوبو نارضایتی و... بود و اگر فعالیت مورد نظر نسبت به توانایی های آن شغل خیلی بالا باشد يا به عبارت دیگر شغل خیلی ساده باشد
انتظار کسالت» حواس پرتی» خیال بافی و نارضایتی های مختلف را
اشته باشيم.
كر كاركر يا كارمند نيرو و توانايى لازم براى انجان دادن كار را به خوبى در اختيار داشته باشد نه تنها با محيط سازكار خواهد شد بلكه در
محيط خانوادكى خود نيز اظهار رضايت خواهد كرد و اين رضايت در ايجاد زندكى سالم براى او و اطرافيان مؤثر خواهد بود بلعكس اكر
كاركر يا كارمند توانايى لازم براى اشتغال به كار را نداشته باشد به طور دائم احساس نا اميدى خواهد كرد و بارها طعم تلخ شكست را
خواهد جشيد.
صفحه 21:
تفاوتهای فردی تنها در نتایج کار
تجلى بيدا نمی کند بلکه در روابط
افراد با همکاران» دوستان »
روسای ادارات مدیران کارخانه ها
و زير دستان نیز آشکار می شود
و رضایت و نا رضایتی افراد را
فراهم می آورد
صفحه 22: