ارزشيابی آموزشی

صفحه 1:
= ‏مم‎ ‎PM ‎ABTA er yc) BK ren ‏وان شناسی ارزشیابان‎ " ۳ 

صفحه 2:
محورهای مورد توجه درا * ضيف © * ‎ate‏ "لروانى سوال طم ساخته تت * اجرای آزمون " روان شناسى مصبحع * کاریرد امتحان ف © تجزییه و تحلیل امتحان ‎ayes © a‏ وتحليل سوال * سنجش فرایدها وف 

صفحه 3:
ارزشیابی ارزشیابی عبارت است از فیرایند کسب اطلاعات و کاربرد آن براى داوریهایی که به نوبه خود در تصمیم گیر‌ی مورد استفاده قرار می كيررند ۰( تن برینک ۱۹۷۹ ) " گرردآوری و استفاده از اطلاعات ببرای تصمیم گیرری درباره بررنامه آموزشی «کروبل 0۳ "سنحش شایستگی (پونام ۱۹۷۰) 

صفحه 4:
ارزشیابی * فرایند جمع آوری وتتسیم نظام دار شواهدی است که در نهایت به قضاوت ارزشی با چشم داشت به اقدامی معین پیانجامد ۰ (ببای ‎BIB‏ ‏2 * فرايندى منظم براى تعيين وتشخيص ميرزان يبشرفت يادكي_ندكان در رسیدن به هدفهای آموزشی <گرون لاند۱۷۰) * از نظآموزشی فرایندی منظم بای تعیین مینران دستیابی به اهداف عینی آموزشی وسیله دانش آموزان است ۰ (گرون لاند۱0۷۰) 

صفحه 5:
ارزشیابی پیشرفت تحصیلی سنجش عملکرد یاد گیر‌ندگان و مقایسه نتایج حاصل با هدف: آموزشی از پیش تعیین شده » به منظور تصمیم گیری درباره این که آیافعالیت های آموزشی معم و کوشش های یاد گیس‌ی دانش آموزان يا دانشجويان به نتايج مطلوب انجامیده اند و به چه مینرانی ۰ (سین ۱۳۷۰ 

صفحه 6:
ارزشیابی © جمع آوری نظام دار اطلاعات کمی و کیفی * تفسيى وداورى 7 

صفحه 7:
تعاریف * اطلاعات : عبارت است از واقعیت هایی درباره اشخاصء اشياء » منابع » فرايندها بررنامه ها و ‎ab‏ ‏است كه با استفاده از آنها به داورى و تصميم كيسى مى يردازند ‎٠‏ " داورى : عبارت است از تفسیر وقایع و اطلاعات به منظور تشخیص موقعیت و شرایط فعلی و پیش بینی فعالیت های آینده . © قصمیم : انتخاب یک راه انجام کار از میان راه حل های موجود . 

صفحه 8:
اندازه 55 4 * فرایندی که تعيين مى كند يك شخص يا يك شيى جه مقدار ازيك وي ثكى برخوردار است .)8 ‎a‏ اندازه كيرى در بكي_نده قواعدى است براى نسبت دادن اعداد به اشیاء [ امراد] به گونه ای که صفاتی از آنها را به صورت کمیت نشان دهد ۰( انلی ۱۷۸ ازسین ) ۳ اندازه گیم‌ی قواعدی است بررای اختصاص دادن اعداد به اشیاء ء افرراد یا رویدادها به منظور کمی ساختن خصیصه های آنها .هریز ۱۳۷۰ ¢ 

صفحه 9:
۳ شرایط اندازه گیسری * _روشهای اندازه گیری باید روا و معتس باشند ۰ * متصودازوسیله روا (۷۵110) آن است که وسیله واقعا" بتواند خصیصه مورد مطالعه را اندازه بگیررد نه چین ( متفیس ) دیگ را ۰ * مقصود از یک وسیله اندازه گیری معتبسی (۲611216) آن است که نتایج حاصل از آن دارای ‎consistency Sala .ol3‏ / پایایی ‎stability‏ , قابلیت اعتماد ‎A/S eu, dependability‏ ‎Orvrgya). abl repeatability‏ 

صفحه 10:
مراحل اساسی ۱ * تشخیص و تعریف خصیصه مورد نظس ‎Gad ©‏ رشته عملیات لازم بررای آشکار سازی و قابل درک کردن ‏ © کمی سازی خصیصه مورد مطالعه به صورت واحدهای درجه‌یا مقدار " ۰ 

صفحه 11:
آزمودن و سنحش ‎testing , exam, 3) ©‏ : : وسیله یاروشی نظام داریم‌ای اندازه گیری نمونه ای از رفتار است « )83645 9 ‎Cte gd‏ ‏* آنمودن 805110 زاستفاده از آزمون براي اندازه گيري يكي ازويژگيهاي رواني یا تربيتي فرد با گروهي از افراد ‏* : سنجش ‎salassessment‏ از این واژه براي ارزشيابي فرایند ها و فراورده هاي آموزش استفاده مي شود. ‎ 

صفحه 12:


صفحه 13:
ظرف 10 دقيقه ككروه تشكيل دهيد ‎٠‏ ‏در موارد زيس هم فكرى كرده و نتيجه را مكتوب نماييد ‎٠‏ ‏چرا امتحان می گیرریم ؟ استفاده کنندگان از آن چه کسانی هستند ؟ 

صفحه 14:
طبراحی آزمون یک آزمون خوب باید دارای ویث كم روایی پایایی یا اعتبار عینیت قوه تمیز 

صفحه 15:
عینیت و قوه تمین * آزمونی را عینی گویند که مصححان مختلف» به پاسخنامه آن نمره یکسان دهند . هم چه نممره گذاری از نظر مصححان متاش باشد » عينيت آزمون كمتر است ۰ * یک ابزار اندازهگیری بليد بتواذد» رده هاى مختلف را تفكيك كند . آزمونى كه همه به آن ياسخ دهند ويا هيج کس به آن پاسخ ندهد دارای قوه تمیز نیست ۰ 

صفحه 16:
انواع آزمون ها « © ...۰ ساخته مطم استاندارد 5 ملاى - مرجع .... هنجار - مرجع © گروهی .... انفرادی © سرعت .... قدرت 7 عینی .... ذهنی 5 وابسته به فرهنگ .... ناوابسته به فرهنگ 

صفحه 17:
انواع آزمون ها- . * آزمون های ورودی یا تشخیصی لا آزمون های تکوینی يا مرحله اى © آزمون‌های پایانی يا تراكمى 

صفحه 18:


صفحه 19:
انواع آزمون ها- کتبی آزمون های کتبی یا مداد - کاغذی ۶ گسترده پاسخ یا انشایی 5 محدود پاسخ fess © 

صفحه 20:
م " آزمون هاى كسترده ياسخ : آزمون شونده هيجكونه محدوديتى در پاسخ دادن ندارد . آزمون شونده در زمان » شيوه » مقدار ياسخ » سازمان دهى آزادى كامل دارد . * آزمون های محدود پاسخ : آزمون شونده درزمان پاسخ دهی » حجم پاسخ محدودیت دارد . 

صفحه 21:
Gas ۳ آزمون های کوتاه پاسخ : آزمون شونده باید کلمه » عبارت » جمله» عدد؛ علامتی را در پاسخ سوال » بنویسد و یا پر کند ۰ © آزمون های بسته پاسخ یا عینی: سوال و جواب در اختیارآزمون شونده قمرار داده می شود و او درباره جواب های داده شده حسب نوع سوال تصمیمی می گیررد ۰ د07 له ساس 

صفحه 22:
آزمون های گسترده و محدود © تهیه آن ها آسانتم از آزمون های عینی است ۰ © تنها وسیله سنجش توانایی آزمون شونده در پرروراندن پاسخ است ۰ * _ موقعیت های واقعى ترى قابل عرضه كردن به آزمون شونده است . " سطوح بالای یادگیرری را می سنجند ۰ 

صفحه 23:
آزمون های گسترده و محدود پاسخ- معایبه © نمه گذاری ذهنی است. تصحیح زمان بر است ‎A‏ ‏© زیبایی و خط و سادگی بیان در نمره تاثیم گذاراست ۰ دانش آموز می تواند با جمله پرردازی طفره بررود ۰ © معیارهای نمرء گذاری مصحح می تواند تغییر کند ۰ © تحلیل آماری نتایج به سادگی میمس نیست ۰ از توانایی خواندن و نوشتن شا گرد و طراح سوال متاش است ۰ © نمونه کوچکی از محتوا را در بس می گیبرد . 

صفحه 24:
افعال دارای وضوح و تفاسیم, گوناگون را باشند. © سوال‌ها مستقیما باهدف آموزشی مرتبط باشند ۰ * به جای نظرء استدلال خواسته شود. از وله هايى جون رسي كنيد » بحث کنید » پر‌هییز شود. سوال انتخابی داده نشود 4 

صفحه 25:
آزمون های محدود پاسخ- ۴ از واژه‌هایی چون چه کسی» جه: شود. ۴ از این سوال ها براى اهدافى استفاده كنيد كه : سایر انواع آزمون قابل اندازه كيرى نيستند 5 " از این نوع سوال برای طبرح موقعیتهای جدید ۲ استفاده كنيد. 

صفحه 26:
ورقه را تتها بر اساس ‎ab‏ سوال * يك ياسخ نمونه براى هرسوال تهيه كنيد . قبل از شروع به تصحيح پاسخ نمونه را با ورقه مقايسه كنيد . ۳ ورقه‌ها را سوال به سوال تصحیح کنید . حتی الامکان ان از شناسایی نام صاحب ور رقه خودداری کنید. ~~ = = ,,,——_ 

صفحه 27:
آزمون هاى كوتاء باسخ - تهیه سوال و تصحیح پاسخ ساده است .. ۳ امكان حدس زدن را كاهش مى دهند 9 * درمقايسه با آزمون های چند گنرینه ای اطلاعات. بیشتری درباره دانش آموز به دست می دهد . موجب تشویق یاد گير‌ندگان به حفظ اطلاعات جزیی می. ود ‎٠‏ پاسخ‌دانش آموزان معمولا یک دست نیست و مصحح باید درباره مینزان درستی آنها تصمیم بگیررد. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 28:
آزمون‌های کوهپاسخ- * جمله‌ها را مستقیما از متن کتاب ۱ سوال هدف آموزشی مهمی را در بر گید ۰ * مطمئن شوید که سوال تنها یک پاسخ درست کند. اگر سوال از نوع تکمیل کردنی است» تنها یک جای خالى منظور کنید . جای حالی را در انتهای جمله قرار دهید . حتى الامكان از يرسش به جاى سوال تكميل كردنى ee 

صفحه 29:
آزمون های کوتاه پاسخ-: * از افعال منفی پر‌هیز کنید . * تا حد امکان از اعداد ساده استفاده توانایی محاسبات مورد نظر باشد. مییزان دقت را مشخص كنيد ۳ اگم ذکر واحد اندازه گیری مهم است در سوال بخواهید. حمله بندی سوال نباید پاسخ آن را القاء کند. 

صفحه 30:


صفحه 31:
دانش آموز امکان طفره رفتن ندارد. عوامل ممربوط به زیبایی خطء روان نویسی وارد نمی شود. نمونه زيادى از هدف هاى محتوا را مى توان يوشش داد. به دشواری تهیه می شوند . علاوه بر تخصص و رت » به توانایی های فردی طبراح نیز بستگی دارد. 

صفحه 32:
دانش آموز می تواند حدس بزند ۰ مى تواند دانش آموزان را به سوی محنود . امکان محاسبات آماری را فراهم می کنند. دانش آموزان قوی مى توانند از سوال ضبعيف دجا شوند. در نوع چند گزینه ای؛ گاهی یافتن گزینه های انحرافی مناسب » بسیار دشوار است + 

صفحه 33:
سوال های صحیح - غلط سوالها را تا حد امکان مختص ء ساده عبارت دیگر از جمله پردازی بیهوده پرهییز هر سوال به اندازه گیرری یک موضوع عنایت دا جمله بايد به نحوی صریح ء صحيح يا غلط باشد افرایش دما موجب شکوفه دادن درختان می شود © در بکار بردن واژه هایی مانند : هميشه هرگ اغلب؛ همه و هیچ تامل کنید . نامناسب : افنرایش اعتبار سوال هميشه روایی سوال را افزایش می دهد . 

صفحه 34:
* از نوشتن و بازنویسی جملات کتا آنها جزیی از یک پاراگراف یا پخش * آزمودنی را گمراه نکنید . نامناسب : کتاب ابوطالب سینا نوشته شده است . © سوال‌ها را به مطالب حنظی محدود نکنید . مناسب : بالاترين واریانس سوال ۰.۳۵ است . طول و تعداد جملات صحیح یا غلط را بررابر در نظس 

صفحه 35:
سوال های چند گنرینه ای * از نوشتن و بازنویسی جملات کتا ‎WI‏ جریی از یک پاراگراف يا بخش هستند. با انشای سوال شواهدی بمرای یافتن پاسخ ضراهم نامناسب : حیواناتی که هم در آب و هم در خشکی زندگی می کنند» چه نامیده می شوند ؟ دوزیستان پرندگان خزندگان طول گزینه ها را یکسان در نظر بگیسرید .یا در صورت ضرورت» طول گزینه های درست را در سوالهای Cae 

صفحه 36:
سوال های چند گرینه ای : * گزینه های نادرست را طوری بنوب باشد. نامناسب : مركن كشور جين كدام لندن بر وكسل يكن تهران * ساقه‌یا تنه سوال و گزینه ها به موضوع واحد داشته باشند . نامناسب : مركن كشور جل كذ 0007| است؟ فرانسه پرو هانوی پکن بیش از یک مساله یا مطلب را در هر سوال قرار ندهید . هر سوال باید به یک هدف مهم آموزشی را در سكيررد . 

صفحه 37:
کدام عبارت درست است ؟ الف ) سوالهای تشریحی به دشواری تهیه می شوند . ب ) حداقل دشواری سوال صحیح - غلط ۰.۲۵ است + ج ) افرایش عینیت؛ افنرایش اعتبار را در پی دارد ۰ د ) فعل توجه کردن» یک فعل رفتاری است . 

صفحه 38:
سوال‌های چند گنه ای *" مطالب تكرارى را به ساقه يا تنه سو اصطلاح روایی ‎Pe‏ ‏الف ) به هدف امتحان مم‌بوط است . ب )به دقت امتحان مربوط است . ج )به نمه كذارى مصححان مربوط است . 

صفحه 39:
سوال هاى چند گزرینه ای * گزینه ها از نظر دستوری و جمله: سوال باشند . نامناسب: هنگامی محتوای کتاب درسی تفییس عمده می از ویژگی های سوال موجود متاش می شود ؟ الف ) اعتبار كاهش مى يابد . آب )روایی - 

صفحه 40:
سوال هاى چند گزرینه ای * حتی الامکان از جملات منفی استفاده ضرورت زیر کلمه منفی خط بکشب افنرایش تعداد سوال ها موجب تغییر کدام شود ؟ الف ) کاهش اعتبار . آب ) کاهش روایی . 

صفحه 41:
* از طبرح سوال‌های گمراه کننده پرهٍ میک ی ۳ سانتی مت است ؟ الف ) ب) ج ) ‎Cs‏ ‏منظور طراح مساحت مریع است باپیچد رن یر ضروری کار ار دشوار کرده است . با ناقص نوشتن واحد مساحت كم راه كردن را تشديد كرده 0 5 

صفحه 42:
سوال های چند گنرینه ای در صورت ضرورت » جای خالی را در انتهای جمله: ۰ عبارت است از انتخاب يك راه انجام کار از 0 موجود . الف ) اطلاعات ب )داورى ج) تصميم د ) ارزشيابى * ايرادى ندارد که سوال ۳ یا ۵ گزینه ای باشد . بای پایه های دوره ابتدایی از سه گزینه استفاده کنید . * در آزمون های تکوینی استفاده از گزینه " نمی دانم " جای است . ۲ 

صفحه 43:
سوال های چند گنرینه ای ۳ محل گزینه های درست را تصادفی 2 * حتی الامکان از عباراتی مانند : همه موا الف وب و مشابه آنها استفاده نکنید . © کاربرد این نوع سوالها را به اندازه گیر‌ی حافظه. آوری محض محدود نکنید . ارائه کمتم از ۱۰ سوال چند گزینه ای توصیه نمی شود . بسته به این که آزمون از نوع قدرت است يا سرعت » زمان آزمون را تعیین 

صفحه 44:
برگه سوال نمایشگاه انواع سوال نیست اگرچه ارزشیابی جزیی از فرایند آموزش : استء اما برگه سوال جای آموزش مطالب جدید در طرح سوال اهداف مهم را مورد توجه قرار دهید . 

صفحه 45:
‎ole)‏ مشخصات ‏" صفحه آرایی ۷ نام درس ‏" ام پایه ‏7" مدت(زمان) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎eile ‏نحوه تکثیس‎ 7 1 ‏ا‎ ‏فاصله پرسش‌ها‎ " 

صفحه 46:
روایی - مشخصات محتوایی< 7" سوال و انشاء ‎ ""‏ سوال و طول پاسخ " سوال‌وهدف 7" سوال و دانش اموز * “سوال وبارم " نوع سوال و هدف '* سوال وزمان 

صفحه 47:
2 رزشا ۳۳ محتوایی موانع ۱ ‎er‏ ‎gle‏ مشخصات " غلط علمی ‎٠‏ تکیرار اندازه گیسری " وابستگی اهداف ‏' وابستگی سوال ها ‏" دستورالعمل نامناسب 

صفحه 48:


صفحه 49:
یک نمونه با تست گرم ‎sale PS pe‏ ones 0 2 ‏ويد‎ cp’ NOUN prow, Gyles ‏ال ملس دصر وري لامش رت] سريم‎ ۰ a ‏مایب ا‎ ۷ Sa ‏"يك كسس طب‎ ‏يكلم‎ و »یت 

صفحه 50:
چهار ب رگه آزمون تهیه کنید . یک بررگه شامل ۲ سوال گستررده پاسخ یک بررگه شامل 6 سوال محدود پاسخ یک بررگه شامل ۰ سوال كوتاه باسخ یک برگه شامل ۱ سوال بسته پاسخ 

صفحه 51:
‎a‏ های گرروه فك ‎Se‏ اساس ضرم ‏برگدا ‎BS‏ رابه گروه طبراح سوال ‎eS.‏ : ‎ 

صفحه 52:
به خاطر داشته باشیم : * امتحان دارای اضبطمراب است» اضطبراب زیاه ور عل5 ۱ دانش آموزان تاثیر منفی دارد. © نتایج کلی دانش آموزان » نتايج ذعاليت معلم و مدرسه نين هست . © هم دانش آموز و هم عوامل مدرسه علاقه دارند تا بهترين نتیجه را از امتحان بگیررند. 

صفحه 53:
اجراى امتحان كتبى - گروهی " قبل از هم امتحان» وسایل لاز را يادآورى كنيد ‎٠.‏ * وجود تعدادی نو دكار يا مداد ‏ ب كه سفید و حسب ضرورت خط کش و امثال آن» از بر‌ضی مشکالات پیشگیرری می کند. " شرایط فییریکی و روانی مناسب را فراهم کنید : " مراقبان قبل از دانش آموزان در جلسه مستقم شوند ۰ * از سروصدا؛ رفت و آمد اضراد » صحبت کرردن مراقبان جلوگیرری کنید . اين رفتارها موجب کاهش عملکرد دانش آموزان می شود . * در صورت کمبود مراقبه در صورت امکان» کمی تاخیس در شروع امتحان» بهت از ب‌گنراری بد امتحان است . 

صفحه 54:
از سراقبان عصبانی و خسته استفاده نکنید . دانش آموز از این لحاظ بايد احساس امنيت كند ‎٠.‏ ‏رعايت اصول نوشتن سوال امتحانى موجب كاهش بسيارى از مشكلات می‌شود . در صورت وجود مشکل یا ابهام در سوال حتما باید آن را رفع کرد . راهنمایی باید به گونه ای صورت گیررد که آرامش روانى وت سكن دانش آموزان مختل نشود ۰ راهنمایی عمومی انفرادی به شررط آن که موجب حواس پررتی دیگرران نشودء قابل توصيه است ‎٠‏ 

صفحه 55:
اجسای امتحان کتبی ۳ گروهی " قبل از امتحان» در فواصل مناسب ضوابط و شرایط جلسه امتحان. را به دانش آموزان یادآوری کنید ۰ * یکی از روش های مناسب پیشگیری از بر‌ضی تخلفات تفییر جای فرردی استا که به این طرریق مزاحم دیگران می شود ۰ " مناسب است نگاه مراقب کمی بالاتر از فرد یا اراد باشد ۰ ” نكاه مت كر روى فردء با نشان دادن عدم رضايت در جهه ؛ بسراى پیشگیری از تخلف» موش‌خواهد بود . " مرعوب جنجال آضرینی دانش آموزان متخلف نشوید ۰ " در صورت اختلال؛ هرچه سریعتر شرایط را عادی ‎ABS‏ + 

صفحه 56:


صفحه 57:
تصویر ۳- مدل رفتار ارزشیابی 

صفحه 58:
ل عناصر تشکیلاتی مدل مرجم 

صفحه 59:
اب اوراق موره انتظار از ميان اوراق ممکن 

صفحه 60:
تصویر ۳- مدل رفتار ارزشیابی 

صفحه 61:
نکاتی درباره تصحیح | © تصحیح کنندگان به تدریج سخت گیس تر می شوند. © ورقه اول همواره دچار بیشترین سخت گیری می شود. * تصحیح هر ورقه به ورقه های قبل نیز بستگی دارد . * ورقه‌های بسیار قوی و بسیار ضعیف نقش لنگر را دارند. * مصححان نمه گذاری خود را با اطلاعات قبلی همسان می کنند . © مصححان ملاک های مورد ادعای خود را در تصحیح کمتر به کار می گیر‌ند : 

صفحه 62:
خلاصه کلام " وقتى كه از داده هاى امتحان صورت نگرفته است . *" با كمى حوصله و صرف وقت؛ حاصل تلاش‌ما: به وسيله نوع سوال به هدر نمى رود ‎٠‏ تصحيح اوراق با خطا همراه است + در حال حاضر ءدانش آموزان هدف های تدریس ما را از سوال امتحانی تشخیص می دهند . با شرايط امروز ء بايد مصرف كننده آموزش تربيت كرد ‎٠‏ 

صفحه 63:
ان نتايج امتحانات چه استفاده ای می: 

صفحه 64:
استفاده ملما ۱ ۱ اقتباس از : شرینی» حسن پاشا *” شناحت پیشرفت تحصیلی ؛ سطح استعداد» تواذایی فرد فررد. دانش آموزان و گرروههای شاگرردان به منظور ارزشیابی یادگیرری آنان * کسب آگاهی از جنبه های مثبت ووهمچنین نارسایی ها و نقاط ضعف دانش آموزان © بازنگری» اصلاح ‎CoB‏ روش های آموزشی خود 

صفحه 65:
استفاده ممان از ۱۳۱ اقتباس از : شرینی» حسن پاشا © تشخیص مشکلات یادگیری دانش آموزان * تصمیم گیرری بررای گرروه بندی شاگرردان © اندازه گیری عینی سطح پیشرفت و یادگیمری دانش آموزان براساس معیارهای هدفهای آموزشی. © کمک به یادگیری دانش آموز * کمک به دانش آموز برای آشنایی با هدف‌های آموزش درس 

صفحه 66:
استفاده معلمان !۱ اقتباس از : شرینی» حمن پاش "_برانگیختن رغبت شاگردان به یادگیری ۳ تصمیم كيرى برای شرروع ممراحل بعدی تدریس اصلاح روش تدریس * متتجانس کردن دانش آموزان * ارتقاء دانش آموزان و طبقه بندی آنان 

صفحه 67:
موارد خاص استفاده آزمونها در جریان تدریس جاسى ودايين اقتباس از : شرینی» حسن پاشا قضاوت درباره استعداد و ظررفيت ياد كيرى راهنمایی جریان تدريس ‎oh Sig Ske aa 1‏ کشف مشکلات و نارساییهای یادگیمری دانش آموزان پیشرفت و بهبود روشهای تدریس ‏ارزشیابی و قضاوت در مورد بازدهی فعالیتهای آموزشی ‎ 

صفحه 68:
استفاده مدیمران از 1: اقتباس از : شرینی حسن پا مدیرران مدارس مسوول و پاسخگوی بررنامه ها و روشهای آموزشی مدرسه - هستند تصمیم گیرری در زمینه ببرنامه ریری کلی آموزشی 9 اتخاذ تصمیم در مورد برنامه ها » شناخت نیازهای دانش آموزان» روشن کرردن هدفهای آموزشی و ۰ ۰ ۰ تعیین تقاط ضعف و جنبه های مثبت ببرنامه های آموزشی گروه بندی دانش آموزان 

صفحه 69:
استفاده مد ۱۳ اقتباس از : شرینی حسن پا * شناخت زمینه‌هایی که مطمان به راهنمایی و نظارت نیازد ۴ شناخت وسائل و تجهیزرات آموزشی مورد نیاز . * تعیین بازدهی و موش بودن کلی ‎glib dbo‏ مدرسه * گزارش به والدین و مراجعاداری * تصمیم گیرری بررای ارتقاء حسب مقررات 

صفحه 70:
د دانش آموز در همریک از سوال ها * درصد عملکد دانش آموز در کل آزمون ۲ درصد عملكرد كلاس در هر سوال ۲ درصد عملکرد کلاس در آزمون 

صفحه 71:
جدولی دو بعدی رسم کنید که نام دانش آم اول وشماره سوال در سطب اول قرار گیررد ۰ نمه هر دانش آموز را در هر سوال ثبت کنید ۰ سطی‌ها وستون‌ها را جمع بزنيد ‎٠‏ جمع هر سط را بر تعداد سوال ها تقسیم كنيد . جمع هر ستون را بر تعداد دانش آموزان تقسیم کنید ۰ دومرحله آخر رادر ۱ ضرب کنید . 

صفحه 72:
0 ۵ | 4 | 3 18۲ | 1 | 1 ۱8 ۲ | 0 | 0 ۱8۲ ۲ | 1 ۱ 0 ۴۱ 1 | ۰.0 | 0 330 2 ۱ 0 | 0 | 0 | 0 67604 ۱ 0 | 1 | 1 | ۵ 93 5 | 1 | 1 | 8 1770 1 | 0 ۱ 0 | 9 1 4 3 47[28] 5 | 6 ۷ 58% 63% 75% 50% ۳ 

صفحه 73:
در هر سط مشخص است که دانش آموز به کدام سو دانش آموز الف از 7 سوال » نمرء ۵ گرفته است . او نم سوالهاپاسخ داده است . شش نفى از هشت نفر دانش آموز به سوال 0 پاسخ داده اند . دره کلاس در این سوال ۷۵ درصد است . ‎Biel‏ شده در کللاس ۲۸ است . درصد آن را به 4/۱ یعنی تعداد ‌پدر نمرء كامل » عدد ‎0/١‏ را به دست مى دهد كه عملكرد كل 

صفحه 74:
© در جدول فرضی » ارزش هر سوال ۱ و نمره کل آزمون ۸ است. " می توان نمره اخذ شده با مقیاس ۲۰ را در آن منظور کرد ۰ ‎gt ©‏ توان هر سوال را به اجرزاء آن تنكيك كرد و اطلاعات بيشترى به دست آور 9 * در این صورت محاسبه درصد های سطبری پر اساس نرء ۲۰ صورت خواهد گرفت ۰ " توجه داشته باشیم : اعتبار و روایی این روش بای سوال های گستررده پاسخ جای تردید دارد ۰ 

صفحه 75:
تجریه و تحلیل نتایج امتحان( 5 ) * پا توجه به وجود رایانه و ماشین حساب های پیشرفته » محاسبه شاحخص ‏ های مکنری و شاخص های پراکندگی توصیه می شود ۰ ۳ مد : نمه ای است که بیشت تکرار شده است . در مثال ضرضی ما نصره های ؛ وه بيشت تكرار شده اند . " میانگین : حاصل جمع نمره ها تقسیم بر تعداد دانش آموزان . در مثال فرضی ما میانگین ۳۰۵ است ‎٠‏ * با مشورت مطمان می توان ملاک هایی را ببرای هر دسته از درصد ها تعيين کرد 

صفحه 76:
تجزیه و تحلیل نتایج امت * 90 درصدبه بالا ۴ 90- 75 «* 60-75 25-7 ۱ " كمترازه؟ 

صفحه 77:
تحلیل سوال های آزمون ان نتايج امتحانات چه استفاده ای می: 

صفحه 78:
سوالها و تعیین ميزران دقت و نا رسايى آن ها ا © بديهى استء هرجه اصول ذكارش سوال امتحانى ‎shy‏ رعایت شود » نتایج دارای روایی بیرونی شتری است . vA 

صفحه 79:
* کاریمد شاخص های زیم درموره 5 هنجار - مرجع است . استفاده از آن ها در لام شداسة” ” سطح دشوارى peg” میانگین و انحراف معیار نمره‌های <ام 

صفحه 80:
" تعریف ؛ نسبت کسانی که به سوال ياسخ درست داده اند به کل شرکت کنندگان در آزمون . 7 مثال : اگرر ۱۲ نفس از ۳۰ دانش آموز به سوالی پاسخ درست داده باشند » سطح دشواری سوال ۰.4< ‎٠‏ > ۱۲ است ۰ 

صفحه 81:
" مثال : اكلم در یک سوال ۲ نمره ای میانگین نمه دانش آموزان در آن سوال ۱.۲۵ باشد. ۰.۲۲۵ ۲ + 2م[ 

صفحه 82:
چند توصیه : * ورقه ها را بر اساس نممه مرتب کنید . * سطح دشواری هر سوال را به طور جداكانه براى نيمه اول نيمه دوع بركه ها محاسبه نماييد . * اگر تعداد بر که ها بیش از 6۰ است ؛ ۲۷ درصد نمرات بالا و ۲۲ درصد نمرات پایین را بای محاسبه سطح دشواری بم كزينيد . در این صورت سطح دشواری کل برابم است با 2( و بجاى ۲۷ درصد؛ مقداری بین ۲۵ تا ۳۳ 

صفحه 83:
تجریه و تحلیل سوال ها- سل دشوار تفسیر سطح دشواری : اگر سطح دشواری نردیک به ۱ باشد » سوال , آسان محسوب می شود ۰ سطح دشواری ننزدیک به صف ‎Sly‏ سخت بودن سوال است ‎٠‏ سطح دشواری سوال بررای گرروه نصرات بالاباید بیشتر از سطح دشواری ببرای گرروه نصرات پایین باشد . در غیر این صورت سوال نياز به بازتكرى دارد ‎٠‏ 

صفحه 84:
تجمزیه و تحلیل سوال ها سا تفسیر سطح دشواری : * در سوال های چهار گنرینه ای حداقل سطح دشواری ۰.۲۵( احتمال . ياسخ حدسى ) است . در غيس اين صورت سوال نیاز به بازنگری دارد . © در سوال های صحیح - غلط حداقل سطح دشواری ۰.۵ است ۰ " انتخاب سطح دشواری بستگی به هدف آزمون دارد ۰ 

صفحه 85:
و تحليل سوال ها- معط شواری : منظور كردن سوال هايى با سطح دشواری بالا در سوال امتحانی همواره توصیه می شود ۰ در آزمون های هنجار - ممرجع سطح دشواری ۰/۳ ۰/۷ توصیه می شود در آزمون هاى هنجار - مرجع هرجه واريانس سوال بيشتى باشد» سوال مناسب تى تلقى مى شود .واريانس سوال = p(p-1) 

صفحه 86:
مثال : فرض كنيد تعداد دائش آموزان »۷ نم بان ۱ ‎٩‏ قوی و ضعیف هرکدام ۲۰ نف خواهد شد . در جدول زیم سطح دشواری محاسبه شده است . شدره ول 1 2 3 تعلدباسجكريه ضيف 5 13 014 تعلد پلخ گوه‌قوي 16 12 10 سط طواري كوم ضیف 025 055 07 سطعشواري كوه قوي 08 06 05 سطح دقري کل 0525 0575 0.6 قوه تمیز 5 005 02- 

صفحه 87:
قوه تمیز ؛ قدرت تمين سوال در تشخیص بین دو گروه قوی و: از تفاوت سطح دشواری دو گروه قوی و ضبعیف به دست می آید. اك سطح دشواری گروه قوی و ضعین به ترتیب 1 و 2[ باشدء خواهیم داشت : و - ,0 -0 

صفحه 88:
تجزیه و تحلیل سوال ها- قوء تم تفسیر قوء تمیز : " هرجه قوه تمين سوال به عدد | نردیکتر باشد » توانایی سوال در جدا سازی دو گرروه قوی و ضعیف بیشت است ‎٠‏ " اگس قوه تمین سوالی صفر باشد » به این معنی است که تعداد پاسخ دهندگان در دو گروه ببرابس است ۰ © اگر قوه تمین سوالی منفی شود ؛ در سوال پا روش آموزش باید تجديد نظ كرد ‎٠.‏ | HEE 

صفحه 89:


صفحه 90:
"_ گوش‌دادن ‎٠‏ آزمايش كردن ‎eS ur”‏ © مهارتهای شغلی و اجتماعی > مهارت‌های مطالعه 

صفحه 91:
استفاده از زمان استفاده از منايع استفاده از وسايل نشان دادن ابتكار و خلاقیت نشان دادن يشت كار نشان دادن قابل اعتماد بودن 4 

صفحه 92:


صفحه 93:


صفحه 94:


صفحه 95:


صفحه 96:
انواع آزمون * آزمون كتبى عملكردى 9 آزمون شناسایی * انجام عمل در موقعيت شبيه سازى شده " نمونه کار 

صفحه 97:
۱9 ser PES ‏م۱‎ 

صفحه 98:
ارزشيابى آموزشى 5 برنامه و زا ‎lS 1‏ ركنان VS * ‎oe‏ للك 

ارزشيابي آموزشي 1 2 3 • برنامه • آموخته هاي دانش آموزان • كاركنان • ابزارها • روان شناسي ارزشيابان • مدرسه 1 محورهاي مورد توجه در اين برنامه تعاريف ‏ ‏ طراحي آزمون ‏روايي سوال معلم ساخته ‏ ‏ ‏ 1 ‏ روان شناسي مصح ح تجزيه و تحليل امتحان 2 ‏ ‏ ‏ انواع و ساخت ابزار اجراي آزمون كاربرد امتحان تجزيه وتحليل سوال سنجش فرايندها و فراورده هاي غير شناختي 3 2 ارزشيابي ارزشيابي عبارت است از فرايند كسب اطالعات و كاربرد آن براي داوريهايي كه به نوبه خود در تصميم گيري مورد استفاده قرار مي گيرند ( .تن برينك ) 1974 گردآوري و استفاده از اطالعات براي تصميم گيري درباره برنامه آموزشي (.كرونباخ )1963 ‏ سنجش شايستگي (پوفام )1975 3 ارزشيابي ‏ فرايند جمع آوري وتفسير نظام دار شواهدي است كه در نهايت به قضاوت ارزشي با چشم داشت به اقدامي معين بيانجامد ( .بيباي به نقل از ولف ) ‏ ‏ فرايندي منظم براي تعيين وتشخيص ميزان پيشرفت يادگيرندگان در رسيدن به هدفهاي آموزشي (.گرون الند )1971 از نظرآموزشي فرايندي منظم براي تعيين ميزان دستيابي به اهداف عيني آموزشي وسيله دانش آموزان است ( .گرون الند )1976 4 ارزشيابي پيشرفت تحصيلي ‏ سنجش عملكرد يادگيرندگان و مقايسه نتايج حاصل با هدف هاي آموزشي از پيش تعيين شده ،به منظور تصميم گيري درباره اين كه آيافعاليت هاي آموزشي معلم و كوشش هاي يادگيري دانش آموزان يا دانشجويان به نتايج مطلوب انجاميده اند و به چه ميزاني ( .سيف )1375 5 ارزشيابي جمع آوري نظام دار اطالعات كمي و كيفي ‏ تفسير و داوري ‏ تصميم ارزشيابي فرايندي نظام دار است 6 تعاريف ‏ ‏ ‏ اطالعات :عبارت است از واقعيت هايي درباره اشخاص ،اشياء ،منابع ،فرايندها ،برنامه ها و غيره است كه با استفاده از آنها به داوري و تصميم گيري مي پردازند . داوري :عبارت است از تفسير وقايع و اطالعات به منظور تشخيص موقعيت و شرايط فعلي و پيش بيني فعاليت هاي آينده . تصميم :انتخاب يك راه انجام كار از ميان راه حل هاي موجود . 7 اندازه گيري ‏ ‏ ‏ فرايندي كه تعيين مي كند يك شخص يا يك شيي چه مقدار از يك ويژگي برخوردار است (.گي )1991 اندازه گيري در برگيرنده قواعدي است براي نسبت دادن اعداد به اشياء [ افراد] به گونه اي كه صفاتي از آنها را به صورت كميت نشان دهد ( .نانالي 1978نقل از سيف ) اندازه گيري قواعدي است براي اختصاص دادن اعداد به اشياء ، افراد يا رويدادها به منظور كمي ساختن خصيصه هاي آنها .هومن (1372 ) 8 شرايط اندازه گيري ‏ ‏ ‏ روشهاي اندازه گيري بايد روا و معتبر باشند . مقصودازوسيله روا ( )validآن است كه وسيله واقعا" بتواند خصيصه مورد مطالعه را اندازه بگيرد نه چيز ( متغير ) ديگر را . مقصود از يك وسيله اندازه گيري معتبر ( )reliableآن است كه نتايج حاصل از آن داراي ثبات ،هماهنگي ، consistencyپايايي ، stabilityقابليت اعتماد dependabilityو قابليت تكرار repeatabilityباشد ( .هومن )1372 9 مراحل اساسي اندازه گيري ‏ ‏ ‏ تشخيص و تعريف خصيصه مورد نظر تعيين رشته عمليات الزم براي آشكار سازي و قابل درك كردن خصيصه . كمي سازي خصيصه مورد مطالعه به صورت واحدهاي درجه يا مقدار . 10 آزمودن و سنجش ‏ ‏ ‏ آزمون : testing , examوسيله ياروشي نظام داربراي اندازه گيري نمونه اي از رفتار است ( .گرونالند و لين )1990 آزمودن : testingاستفاده از آزمون براي اندازه گيري يکي ازويژگيهاي رواني يا تربيتي فرد يا گروهي از افراد :سنجش assessmentامروزه از اين واژه براي ارزشيابي فرايند ها و فراورده هاي آموزش استفاده مي شود . 11 مقياس ها ‏ ‏ ‏ ‏ مقياس اسمي مقياس ترتيبي مقياس فاصله اي مقياس نسبتي 12 كار گروهي ظرف 10دقيقه گروه تشكيل دهيد . در موارد زير هم فكري كرده و نتيجه را مكتوب نماييد . چرا امتحان مي گيريم ؟ استفاده كنندگان از آن چه كساني هستند ؟ چه استفاده اي مي كنند ؟ 13 طراحي آزمون يك آزمون خوب بايد داراي ويژگي هاي زير باشد : روايي پايايي يا اعتبار عينيت قوه تميز 14 عينيت و قوه تميز ‏ ‏ آزموني را عيني گويند كه مصححان مختلف ،به پاسخنامه آن نمره يكسان دهند .هر چه نمره گذاري از نظر مصححان متاثر باشد ،عينيت آزمون كمتر است . يك ابزار اندازه گيري بايد بتواند ،رده هاي مختلف را تفكيك كند .آزموني كه همه به آن پاسخ دهند و يا هيچ كس به آن پاسخ ندهد داراي قوه تميز نيست . 15 انواع آزمون ها -دسته بندي ها ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ … .ساخته معلم استاندارد مالك -مرجع … .هنجار -مرجع گروهي … .انفرادي سرعت … .قدرت عيني … .ذهني وابسته به فرهنگ … .ناوابسته به فرهنگ 16 انواع آزمون ها -دسته بندي ها ‏ ‏ ‏ آزمون هاي ورودي يا تشخيصي آزمون هاي تكويني يا مرحله اي آزمون هاي پاياني يا تراكمي 17 انواع آزمون ها -دسته بندي ها ‏ ‏ ‏ كتبي يا مداد -كاغذي شفاهي عملي 18 انواع آزمون ها -كتبي آزمون هاي كتبي يا مداد -كاغذي گسترده پاسخ يا انشايي محدود پاسخ كوتاه پاسخ بسته پاسخ ( انتخابي ) 19 تعاريف ‏ ‏ آزمون هاي گسترده پاسخ :آزمون شونده هيچگونه محدوديتي در پاسخ دادن ندارد .آزمون شونده در زمان ،شيوه ،مقدار پاسخ ، سازمان دهي آزادي كامل دارد . آزمون هاي محدود پاسخ :آزمون شونده درزمان پاسخ دهي ،حجم پاسخ محدوديت دارد . 20 تعاريف ‏ ‏ آزمون هاي كوتاه پاسخ :آزمون شونده بايد كلمه ،عبارت ،جمله ، عدد ،عالمتي را در پاسخ سوال ،بنويسد و يا پر كند . آزمون هاي بسته پاسخ يا عيني :سوال و جواب در اختيارآزمون شونده قرار داده مي شود و او درباره جواب هاي داده شده حسب نوع سوال تصميمي مي گيرد . 21 آزمون هاي گسترده و محدود پاسخ -مزايا ‏ ‏ ‏ ‏ تهيه آن ها آسانتر از آزمون هاي عيني است . تنها وسيله سنجش توانايي آزمون شونده در پروراندن پاسخ است . موقعيت هاي واقعي تري قابل عرضه كردن به آزمون شونده است . سطوح باالي يادگيري را مي سنجند . 22 آزمون هاي گسترده و محدود پاسخ -معايب ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ نمره گذاري ذهني است. تصحيح زمان بر است . زيبايي و خط و سادگي بيان در نمره تاثير گذار است . دانش آموز مي تواند با جمله پردازي طفره برود . معيارهاي نمره گذاري مصحح مي تواند تغيير كند . تحليل آماري نتايج به سادگي ميسر نيست . از توانايي خواندن و نوشتن شاگرد و طراح سوال متاثر است . نمونه كوچكي از محتوا را در بر مي گيرد . 23 آزمون هاي محدود پاسخ -نوشتن و تصحيح ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ افعال داراي وضوح و تفاسير گوناگون را در پي نداشته باشند. سوال ها مستقيما باهدف آموزشي مرتبط باشند . به جاي نظر ،استدالل خواسته شود. از واژه هايي چون بررسي كنيد ،بحث كنيد ،پرهيز شود. سوال انتخابي داده نشود . 24 آزمون هاي محدود پاسخ -نوشتن و تصحيح ‏ ‏ ‏ از واژه هايي چون چه كسي ،چه وقتي ،پرهيز شود. از اين سوال ها براي اهدافي استفاده كنيد كه با ساير انواع آزمون قابل اندازه گيري نيستند . از اين نوع سوال براي طرح موقعيتهاي جديد استفاده كنيد. 25 آزمون هاي محدود پاسخ -نوشتن و تصحيح ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ورقه را تنها بر اساس هدف سوال تصحيح كنيد . يك پاسخ نمونه براي هرسوال تهيه كنيد . قبل از شروع به تصحيح پاسخ نمونه را با ورقه ها مقايسه كنيد . ورقه ها را سوال به سوال تصحيح كنيد . حتي االمكان از شناسايي نام صاحب ورقه خودداري كنيد. حتي االمكان تصحيح هر سوال را در يك نشست و بدون وقفه انجام دهيد . 26 آزمون هاي كوتاه پاسخ -مزايا و معايب ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ تهيه سوال و تصحيح پاسخ ساده است . امكان حدس زدن را كاهش مي دهند . درمقايسه با آزمون هاي چند گزينه اي اطالعات بيشتري درباره دانش آموز به دست مي دهد . موجب تشويق يادگيرندگان به حفظ اطالعات جزيي مي شود . پاسخ دانش آموزان معموال يك دست نيست و مصحح بايد درباره ميزان درستي آنها تصميم بگيرد. 27 آزمون هاي كوتاه پاسخ -نوشتن و تصحيح ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ جمله ها را مستقيما از متن كتاب انتخاب نكنيد . سوال هدف آموزشي مهمي را در برگيرد . مطمئن شويد كه سوال تنها يك پاسخ درست ايجاد مي كند. اگر سوال از نوع تكميل كردني است ،تنها يك جاي خالي منظور كنيد .جاي خالي را در انتهاي جمله قرار دهيد . حتي االمكان از پرسش به جاي سوال تكميل كردني استفاده كنيد. 28 آزمون هاي كوتاه پاسخ -نوشتن و تصحيح ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ از افعال منفي پرهيز كنيد . تا حد امكان از اعداد ساده استفاده كنيد مگر آن كه توانايي محاسبات مورد نظر باشد. ميزان دقت را مشخص كنيد اگر ذكر واحد اندازه گيري مهم است در سوال بخواهيد . جمله بندي سوال نبايد پاسخ آن را القاء كند. 29 آزمون هاي بسته پاسخ -انواع ‏ ‏ ‏ ‏ جور كردني چند گزينه اي صحيح -غلط بلي -خير 30 آزمون هاي بسته پاسخ -مزايا و معايب ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ نمره گذاري آن ها عيني است .مستقل از نظر مصحح است . دانش آموز امكان طفره رفتن ندارد. عوامل مربوط به زيبايي خط ،روان نويسي وارد نمي شود. نمونه زيادي از هدف هاي محتوا را مي توان پوشش داد. به دشواري تهيه مي شوند .عالوه بر تخصص و مهارت ،به توانايي هاي فردي طراح نيز بستگي دارد. 31 آزمون هاي بسته پاسخ -مزايا و معايب ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ دانش آموز مي تواند حدس بزند . مي تواند دانش آموزان را به سوي محفوظات سوق دهد. امكان محاسبات آماري را فراهم مي كنند. دانش آموزان قوي مي توانند از سوال ضعيف دچارصدمه شوند. در نوع چند گزينه اي ،گاهي يافتن گزينه هاي انحرافي مناسب ،بسيار دشوار است . 32 سوال هاي صحيح -غلط :نوشتن ‏ ‏ ‏ ‏ سوالها را تا حد امكان مختصر ،ساده و روشن بنويسيد .به عبارت ديگر از جمله پردازي بيهوده پرهيز كنيد . هر سوال به اندازه گيري يك موضوع عنايت داشته باشد . جمله بايد به نحوي صريح ،صحيح يا غلط باشد .نامناسب : افزايش دما موجب شكوفه دادن درختان مي شود ! در بكار بردن واژه هايي مانند :هميشه ،هرگز ،اغلب ، همه و هيچ تامل كنيد .نامناسب :افزايش اعتبار سوال هميشه روايي سوال را افزايش مي دهد . 33 سوال هاي صحيح -غلط :نوشتن ‏ ‏ ‏ ‏ از نوشتن و بازنويسي جمالت كتاب پرهيز كنيد .زيرا آنها جزيي از يك پاراگراف يا بخش هستند . آزمودني را گمراه نكنيد .نامناسب :كتاب شفا توسط ابوطالب سينا نوشته شده است . سوال ها را به مطالب حفظي محدود نكنيد .مناسب : باالترين واريانس سوال 0.25است . طول و تعداد جمالت صحيح يا غلط را برابر در نظر بگيريد . 34 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن ‏ ‏ ‏ از نوشتن و بازنويسي جمالت كتاب پرهيز كنيد .زيرا آنها جزيي از يك پاراگراف يا بخش هستند . با انشاي سوال شواهدي براي يافتن پاسخ فراهم نكنيد . نامناسب :حيواناتي كه هم در آب و هم در خشكي زندگي مي كنند ،چه ناميده مي شوند ؟ دوزيستان پرندگان خزندگان طول گزينه ها را يكسان در نظر بگيريد .يا در صورت ضرورت ،طول گزينه هاي درست را در سوالهاي مختلف تغيير دهيد . 35 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن ‏ ‏ ‏ ‏ گزينه هاي نادرست را طوري بنويسيد كه قابل قبول باشد .نامناسب :مركز كشور چين كدام شهر است ؟ لندن بروكسل پكن تهران ساقه يا تنه سوال و گزينه ها به موضوع واحد اختصاص داشته باشند .نامناسب :مركز كشور چين كدام شهر است؟ فرانسه پرو هانوي پكن بيش از يك مساله يا مطلب را در هر سوال قرار ندهيد . هر سوال بايد به يك هدف مهم آموزشي را دربرگيرد . 36 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن از چهار سوال صحيح -غلط استفاده نكنيد .نامناسب : كدام عبارت درست است ؟ الف ) سوالهاي تشريحي به دشواري تهيه مي شوند . ب ) حداقل دشواري سوال صحيح -غلط 0.25است . ج ) افزايش عينيت ،افزايش اعتبار را در پي دارد . د ) فعل توجه كردن ،يك فعل رفتاري است . 37 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن مطالب تكراري را به ساقه يا تنه سوال ببريد .نامناسب: اصطالح روايي . . . الف ) به هدف امتحان مربوط است . ب ) به دقت امتحان مربوط است . ج ) به نمره گذاري مصححان مربوط است . 38 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن گزينه ها از نظر دستوري و جمله بندي مكمل ساقه سوال باشند .نامناسب: هنگامي محتواي كتاب درسي تغيير عمده مي كند ،كدام يك از ويژگي هاي سوال موجود متاثر مي شود ؟ الف ) اعتبار كاهش مي يابد . ب ) روايي . ج ) افزايش عينيت . د ) هيچكدام 39 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن حتي االمكان از جمالت منفي استفاده نكنيد و در صورت ضرورت زير كلمه منفي خط بكشيد .نامناسب: افزايش تعداد سوال ها موجب تغيير كدام ويژگي آزمون نمي شود ؟ الف ) كاهش اعتبار . ب ) كاهش روايي . ج ) افزايش اعتبار . د ) افزايش روايي . 40 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن از طرح سوال هاي گمراه كننده پرهيز كنيد .نامناسب: مساحت يك لوزي با گوشه قائمه و ضلع 6سانتي متر ،چند سانتي متر است ؟ الف ) ب) ج ) د ) هيچكدام منظور طراح مساحت مربع است .با پيچيده كردن غير ضروري كار ار دشوار كرده است .با ناقص نوشتن واحد مساحت گمراه كردن را تشديد كرده است . 41 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن در صورت ضرورت ،جاي خالي را در انتهاي جمله قرار دهيد ؟ . . . . . . . . .عبارت است از انتخاب يك راه انجام كار از ميان راه حل هاي موجود .الف ) اطالعات ب ) داوري ج) تصميم د) ارزشيابي ايرادي ندارد كه سوال 3يا 5گزينه اي باشد .براي پايه هاي دوره ابتدايي از سه گزينه استفاده كنيد . در آزمون هاي تكويني استفاده از گزينه “ نمي دانم “ جايز است . 42 سوال هاي چند گزينه اي :نوشتن ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ محل گزينه هاي درست را تصادفي تعيين كنيد . حتي االمكان از عباراتي مانند :همه موارد ،هيچكدام ، الف وب و مشابه آنها استفاده نكنيد . كاربرد اين نوع سوالها را به اندازه گيري حافظه و ياد آوري محض محدود نكنيد . ارائه كمتر از 10سوال چند گزينه اي توصيه نمي شود . بسته به اين كه آزمون از نوع قدرت است يا سرعت ، زمان آزمون را تعيين كنيد . 43 نكاتي در انتخاب سوال هاي آزمون ‏ ‏ ‏ ‏ هدف ،تعيين كننده نوع سوال آزمون است . برگه سوال نمايشگاه انواع سوال نيست . اگرچه ارزشيابي جزيي از فرايند آموزش و پرورش است ،اما برگه سوال جاي آموزش مطالب جديد نيست . در طرح سوال اهداف مهم را مورد توجه قرار دهيد . 44 روايي -مشخصات ظاهري • صفحه آرايي • • • خوانايي • نام درس – نام پايه – مدت (زمان) • • نحوه تكثير خط بارم فاصله پرسش ها 45 روايي -مشخصات محتوايي -هماهنگي • • سوال و انشاء • سوال و طول پاسخ سوال و هدف • سوال و دانش اموز •سوال و بارم • • نوع سوال و هدف سوال و زمان 46 روايي -مشخصات محتوايي موانع ارزشيابي • • ابهام در سوال نكات غيرضروري • جمله پردازي بد • سوال انتخابي • نكات گمراه كننده غلط علمي • تكرار اندازه گيري • • وابستگي اهداف • وابستگي سوال ها • دستورالعمل نامناسب 47 روايي مشخصات محتوايي -يادگيري • دانش • مهارت • نگرش 48 يك نمونه 49 كار گروهي چهار برگه آزمون تهيه كنيد . يك برگه شامل 2سوال گسترده پاسخ يك برگه شامل 5سوال محدود پاسخ يك برگه شامل 10سوال كوتاه پاسخ يك برگه شامل 15سوال بسته پاسخ 50 كار گروهي سوال هاي گروه هاي ديگر را بر اساس فرم داده شده ارزشيابي كنيد . برگه ارزشيابي را به گروه طراح سوال برگردانيد . 51 اجراي امتحان كتبي -گروهي به خاطر داشته باشيم : امتحان داراي اضطراب است ،اضطراب زياد برعملكرد دانش آموزان تاثير منفي دارد. نتايج كلي دانش آموزان ،نتايج فعاليت معلم و مدرسه نيز هست . هم دانش آموز و هم عوامل مدرسه عالقه دارند تا بهترين نتيجه را از امتحان بگيرند. 52 اجراي امتحان كتبي -گروهي قبل از هر امتحان ،وسايل الزم را يادآوري كنيد . وجود تعدادي خودكار يا مداد ،برگه سفيد و حسب ضرورت خط كش و امثال آن ،از برخي مشكالت پيشگيري مي كند. شرايط فيزيكي و رواني مناسب را فراهم كنيد : مراقبان قبل از دانش آموزان در جلسه مستقر شوند . از سروصدا ،رفت و آمد افراد ،صحبت كردن مراقبان جلوگيري كنيد .اين رفتارها موجب كاهش عملكرد دانش آموزان مي شود . در صورت كمبود مراقب ،در صورت امكان ،كمي تاخير در شروع امتحان ، بهتر از برگزاري بد امتحان است . 53 اجراي امتحان كتبي -گروهي از مراقبان عصباني و خسته استفاده نكنيد .دانش آموز از اين لحاظ بايد احساس امنيت كند . رعايت اصول نوشتن سوال امتحاني موجب كاهش بسياري از مشكالت مي شود . در صورت وجود مشكل يا ابهام در سوال حتما بايد آن را رفع كرد . راهنمايي بايد به گونه اي صورت گيرد كه آرامش رواني و تمركز دانش آموزان مختل نشود . راهنمايي عمومي انفرادي به شرط آن كه موجب حواس پرتي ديگران نشود ،قابل توصيه است . 54 اجراي امتحان كتبي -گروهي قبل از امتحان ،در فواصل مناسب ضوابط و شرايط جلسه امتحان را به دانش آموزان يادآوري كنيد . يكي از روش هاي مناسب پيشگيري از برخي تخلفات تغيير جاي فردي است كه به اين طريق مزاحم ديگران مي شود . مناسب است نگاه مراقب كمي باالتر از فرد يا افراد باشد . نگاه متمركز روي فرد ،با نشان دادن عدم رضايت در چهره ،براي پيشگيري از تخلف ،موثرخواهد بود . مرعوب جنجال آفريني دانش آموزان متخلف نشويد . در صورت اختالل ،هرچه سريعتر شرايط را عادي كنيد . 55 ارزشيابي آموزشي ‏ روان شناسي ارزشيابان 56 مدل رفتار مصححان -آزمون هاي تشريحي نوازه و كاورني ،روان شناسي ارزشيابي تحصيلي ،ترجمه گنجي 57 مدل رفتار مصححان -آزمون هاي تشريحي نوازه و كاورني ،روان شناسي ارزشيابي تحصيلي ،ترجمه گنجي 58 مدل رفتار مصححان -آزمون هاي تشريحي نوازه و كاورني ،روان شناسي ارزشيابي تحصيلي ،ترجمه گنجي 59 مدل رفتار مصححان -آزمون هاي تشريحي نوازه و كاورني ،روان شناسي ارزشيابي تحصيلي ،ترجمه گنجي 60 نكاتي درباره تصحيح اوراق ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ تصحيح كنندگان به تدريج سخت گير تر مي شوند. ورقه اول همواره دچار بيشترين سخت گيري مي شود. تصحيح هر ورقه به ورقه هاي قبل نيز بستگي دارد . ورقه هاي بسيار قوي و بسيار ضعيف نقش لنگر را دارند. مصححان نمره گذاري خود را با اطالعات قبلي همسان مي كنند . مصححان مالك هاي مورد ادعاي خود را در تصحيح كمتر به كار مي گيرند . 61 خالصه كالم ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ وقتي كه از داده هاي امتحان استفاده نكنيم ،ارزشيابي صورت نگرفته است . با كمي حوصله و صرف وقت ،حاصل تالش ما و دانش آموز به وسيله نوع سوال به هدر نمي رود . تصحيح اوراق با خطا همراه است . در حال حاضر ،دانش آموزان هدف هاي تدريس ما را از سوال امتحاني تشخيص مي دهند . با شرايط امروز ،بايد مصرف كننده آموزش تربيت كرد . 62 ارزشيابي آموزشي كاربردهايي از سوال امتحاني از نتايج امتحانات چه استفاده اي مي توان كرد ؟ 63 استفاده معلمان از آزمون ها اقتباس از :شريفي ،حسن پاشا ‏ ‏ ‏ شناخت پيشرفت تحصيلي ،سطح استعداد ،توانايي فرد فرد دانش آموزان و گروههاي شاگردان به منظور ارزشيابي يادگيري آنان كسب آگاهي از جنبه هاي مثبت و همچنين نارسايي ها و نقاط ضعف دانش آموزان بازنگري ،اصالح و يا تقويت روش هاي آموزشي خود 64 استفاده معلمان از آزمون ها اقتباس از :شريفي ،حسن پاشا ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ تشخيص مشكالت يادگيري دانش آموزان تصميم گيري براي گروه بندي شاگردان اندازه گيري عيني سطح پيشرفت و يادگيري دانش آموزان براساس معيارهاي هدفهاي آموزشي. كمك به يادگيري دانش آموز كمك به دانش آموز براي آشنايي با هدف هاي آموزش درس 65 استفاده معلمان از آزمون ها اقتباس از :شريفي ،حسن پاشا ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ برانگيختن رغبت شاگردان به يادگيري تصميم گيري براي شروع مراحل بعدي تدريس اصالح روش تدريس متنجانس كردن دانش آموزان ارتقاء دانش آموزان و طبقه بندي آنان 66 استفاده معلمان از آزمون ها اقتباس از :شريفي ،حسن پاشا موارد خاص استفاده آزمونها در جريان تدريس -چانسي و دابين ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ قضاوت درباره استعداد و ظرفيت يادگيري راهنمايي جريان تدريس بررسي پيشرفت يادگيري شاگردان كشف مشكالت و نارساييهاي يادگيري دانش آموزان پيشرفت و بهبود روشهاي تدريس ارزشيابي و قضاوت در مورد بازدهي فعاليتهاي آموزشي 67 استفاده مديران از آزمون ها اقتباس از :شريفي ،حسن پاشا مديران مدارس مسوول و پاسخگوي برنامه ها و روشهاي آموزشي مدرسه هستند . ‏ ‏ ‏ ‏ تصميم گيري در زمينه برنامه ريزي كلي آموزشي اتخاذ تصميم در مورد برنامه ها ،شناخت نيازهاي دانش آموزان ،روشن كردن هدفهاي آموزشي و . . . تعيين نقاط ضعف و جنبه هاي مثبت برنامه هاي آموزشي گروه بندي دانش آموزان 68 استفاده مديران از آزمون ها اقتباس از :شريفي ،حسن پاشا ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ شناخت زمينه هايي كه معلمان به راهنمايي و نظارت نياز دارند . شناخت وسائل و تجهيزات آموزشي مورد نياز . تعيين بازدهي و موثر بودن كلي برنامه هاي مدرسه گزارش به والدين و مراجع اداري تصميم گيري براي ارتقاء حسب مقررات 69 تجزيه و تحليل نتايج امتحان(-)1 اقتباس از شريفي با تجزيه و تحليل كلي امتحان مي توان به چهار شاخص رسيد : عملكرد دانش آموز در هريك از سوال ها درصد عملكرد دانش آموز در كل آزمون درصد عملكرد كالس در هر سوال درصد عملكرد كالس در آزمون 70 تجزيه و تحليل نتايج امتحان(-)1 اقتباس از شريفي جدولي دو بعدي رسم كنيد كه نام دانش آموزان در ستون اول وشماره سوال در سطر اول قرار گيرد . نمره هر دانش آموز را در هر سوال ثبت كنيد . سطرها و ستون ها را جمع بزنيد . جمع هر سطر را بر تعداد سوال ها تقسيم كنيد . جمع هر ستون را بر تعداد دانش آموزان تقسيم كنيد . دو مرحله آخر را در 100ضرب كنيد . 71 تجزيه و تحليل نتايج امتحان(-)2 نام 1 شمار هسوالها اقتباس از شريفي 2 3 4 5 6 ا لف 1 جمع 0 1 1 1 1 83% 5 1 1 0 0 1 1 67% 4 1 0 0 1 1 1 67% 4 1 0 0 0 1 1 50% 3 1 1 0 0 0 0 33% 2 1 1 0 1 1 0 67% 4 1 0 1 1 1 1 83% 5 0 0 1 0 0 0 17% 1 7 3 3 4 6 5 4.7 28 ب پ ت ج س م ن 63% 75% 50% 38% 38% 88% 58% 72 تجزيه و تحليل نتايج امتحان(-)3 ‏ اقتباس از شريفي در هر سطر مشخص است كه دانش آموز به كدام سوال پاسخ نداده است . دانش آموز الف از 6سوال ،نمره 5گرفته است .او به 83/3درصد سوالها پاسخ داده است . شش نفر از هشت نفر دانش آموز به سوال 5پاسخ داده اند .درصد عملكرد كالس در اين سوال 75درصد است . كل نمره اخذ شده در كالس 28است .درصد آن را به 48يعني تعداد دانش آموز ضربدر نمره كامل ،عدد 58را به دست مي دهد كه عملكرد كل كالس است . 73 تجزيه و تحليل نتايج امتحان(-)4 اقتباس از شريفي در جدول فرضي ،ارزش هر سوال 1و نمره كل آزمون 8است .مي توان : مي توان نمره اخذ شده با مقياس 20را در آن منظور كرد . مي توان هر سوال را به اجزاء آن تفكيك كرد و اطالعات بيشتري به دست آورد . در اين صورت ،محاسبه درصد هاي سطري بر اساس نمره 20صورت خواهد گرفت . توجه داشته باشيم :اعتبار و روايي اين روش براي سوال هاي گسترده پاسخ جاي ترديد دارد . 74 تجزيه و تحليل نتايج امتحان(-)5 اقتباس از شريفي با توجه به وجود رايانه و ماشين حساب هاي پيشرفته ،محاسبه شاخص هاي مركزي و شاخص هاي پراكندگي توصيه مي شود . مد :نمره اي است كه بيشتر تكرار شده است .در مثال فرضي ما نمره هاي 4و 5بيشتر تكرار شده اند . ميانگين :حاصل جمع نمره ها تقسيم بر تعداد دانش آموزان .در مثال فرضي ما ميانگين 3.5است . با مشورت معلمان مي توان مالك هايي را براي هر دسته از درصد ها تعيين كرد . 75 تجزيه و تحليل نتايج امتحان()6 ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 90درصد به باال 75 -90 60 -75 25 -59 كمتر از 25 ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ خيلي خوب خوب قابل قبول ضعيف خيلي ضعيف 76 ارزشيابي آموزشي تحليل سوال هاي آزمون از نتايج امتحانات چه استفاده اي مي توان كرد ؟ 77 تجزيه و تحليل سوال ها- اقتباس از شريفي -سيف هدف از تحليل سوال هاي آزمون وارسي تك تك سوالها و تعيين ميزان دقت و نارسايي آن ها است . بديهي است ،هرچه اصول نگارش سوال امتحاني بيشتر رعايت شود ،نتايج داراي روايي بيروني بيشتري است . 78 تجزيه و تحليل سوال ها -آزمون هاي كوتاه پاسخ وعيني كاربرد شاخص هاي زير درمورد آزمون هاي هنجار -مرجع است .استفاده از آن ها در آزمون هاي مدرسه اي مفيد است . سطح دشواري قوه تميز ميانگين و انحراف معيار نمره هاي خام 79 تجزيه و تحليل سوال ها -سطح دشواري سطح دشواري p تعريف :نسبت كساني كه به سوال پاسخ درست داده اند به كل شركت كنندگان در آزمون . مثال :اگر 12نفر از 30دانش آموز به سوالي پاسخ درست داده باشند ،سطح دشواري سوال =0.4 12 ÷ 30است . 80 تجزيه و تحليل سوال ها -سطح دشواري نسبت ميانگين نمرات دانش آموزان در سوال به بارم سوال . مثال :اگر در يك سوال 2نمره اي ميانگين نمره دانش آموزان در آن سوال 1.25باشد÷ 2 = 0.625 . ‏p = 1.25 81 تجزيه و تحليل سوال ها -سطح دشواري چند توصيه : ورقه ها را بر اساس نمره مرتب كنيد . سطح دشواري هر سوال را به طور جداگانه براي نيمه اول و نيمه دوم برگه ها محاسبه نماييد . اگر تعداد برگه ها بيش از 40است 27 ،درصد نمرات باال و 27 درصد نمرات پايين را براي محاسبه سطح دشواري برگزينيد . در اين صورت سطح دشواري كل برابر است با p2 +(/ 2 )p1 برخي از صاحب نظران بجاي 27درصد ،مقداري بين 25تا 33 درصد را جايز مي شمارند 82 تجزيه و تحليل سوال ها -سطح دشواري تفسير سطح دشواري : اگر سطح دشواري نزديك به 1باشد ،سوال ،آسان محسوب مي شود . سطح دشواري نزديك به صفر بيانگر سخت بودن سوال است . سطح دشواري سوال براي گروه نمرات باال بايد بيشتر از سطح دشواري براي گروه نمرات پايين باشد .در غير اين صورت سوال نياز به بازنگري دارد . 83 تجزيه و تحليل سوال ها -سطح دشواري تفسير سطح دشواري : در سوال هاي چهار گزينه اي حداقل سطح دشواري ( 0.25احتمال پاسخ حدسي ) است .در غير اين صورت سوال نياز به بازنگري دارد . در سوال هاي صحيح -غلط حداقل سطح دشواري 0.5است . انتخاب سطح دشواري بستگي به هدف آزمون دارد . 84 تجزيه و تحليل سوال ها -سطح دشواري تفسير سطح دشواري : منظور كردن سوال هايي با سطح دشواري باال در سوال امتحاني همواره توصيه مي شود . در آزمون هاي هنجار -مرجع سطح دشواري 0/3تا 0/7توصيه مي شود . در آزمون هاي هنجار -مرجع هرچه واريانس سوال بيشتر باشد ، سوال مناسب تر تلقي مي شود .واريانس سوال )= p(p-1 85 تجزيه و تحليل سوال ها -سطح دشواري مثال :فرض كنيد تعداد دانش آموزان 74نفر باشد .تعداد گروه قوي و ضعيف هركدام 20نفر خواهد شد .در جدول زير سطح دشواري محاسبه شده است . ش ام ر ه سوا ل 2 3 1 11 14 12 10 ض ي ف 0.25 سطح دشوا ري گروه ع 0.55 0.7 سطحدشوا ري گروه ق وي 0.8 0.6 0.5 ت عدا دپا سخگ ر وه ضعيف 5 ت عداد پ ا سخ گروه ق وي سطح دشوا ري كل قوه تميز 16 0.6 0.575 0.525 0.55 0.05 -0.2 86 تجزيه و تحليل سوال ها -قوه تميز قوه تميز : قدرت تميز سوال در تشخيص بين دو گروه قوي و ضعيف است و از تفاوت سطح دشواري دو گروه قوي و ضعيف به دست مي آيد . اگر سطح دشواري گروه قوي و ضعيف به ترتيب p1و p2باشد ،خواهيم داشت : ‏d= p1 - p2 87 تجزيه و تحليل سوال ها -قوه تميز تفسير قوه تميز : هرچه قوه تميز سوال به عدد 1نزديكتر باشد ،توانايي سوال در جدا سازي دو گروه قوي و ضعيف بيشتر است . اگر قوه تميز سوالي صفر باشد ،به اين معني است كه تعداد پاسخ دهندگان در دو گروه برابر است . اگر قوه تميز سوالي منفي شود ،در سوال يا روش آموزش بايد تجديد نظر كرد . 88 ارزشيابي آموزشي ضعف هاي عمومي آزمون هاي كتبي 89 بازده هاي يادگيري غيرقابل سنجش توسط آزمون هاي كتبي ( گرون الند و لين -نقل از سيف ) ‏ مهارت ها • • • • • • • • • سخن گفتن نوشتن گوش دادن خواندن آزمايش كردن رسم كردن نواختن مهارتهاي شغلي و اجتماعي مهارت هاي مطالعه 90 بازده هاي يادگيري غيرقابل سنجش توسط آزمون هاي كتبي ‏ عادت ها • • • • • • • برنامه ريزي استفاده از زمان استفاده از منابع استفاده از وسايل نشان دادن ابتكار و خالقيت نشان دادن پشت كار نشان دادن قابل اعتماد بودن 91 بازده هاي يادگيري غيرقابل سنجش توسط آزمون هاي كتبي ‏ نگرش هاي اجتماعي • • • • • • عالقمندي به رفاه ديگران احترام گذاشتن به قانون احترام گذاشتن به حقوق ديگران احترام به نهاد هاي اجتماعي تالش در پيشبرد اجتماعي حساس بودن نسبت به مسائل اجتماعي 92 بازده هاي يادگيري غيرقابل سنجش توسط آزمون هاي كتبي ‏ عالقه ها • • • • • • • • اظهار عالقه به فعاليتهايي چون: آموزش مكانيكي هنري علمي اجتماعي تفريحي شغلي 93 بازده هاي يادگيري غيرقابل سنجش توسط آزمون هاي كتبي ‏ ارج گذاري • • • • • • طبيعت موسيقي هنر ادبيات مهارتهاي جسماني خدمات برجسته اجتماعي 94 بازده هاي يادگيري غيرقابل سنجش توسط آزمون هاي كتبي ‏ سازگاري • • • • • با همساالن با اجتماع واكنش به مراجع قدرت واكنش به ستايش و سرزنش ثبات هيجاني 95 انواع آزمون ها -عملكردي ‏ ‏ ‏ ‏ آزمون كتبي عملكردي آزمون شناسايي انجام عمل در موقعيت شبيه سازي شده نمونه كار 96 كار گروهي تقلب ،يكي از مشكالت و معضالت زندگي اجتماعي است .با پيشرفت فن آوري روش هاي آن روز به روز پيچيده تر خواهد شد . براي پيشگيري چه بايد كرد ؟ با متقلب چگونه بايد برخورد كرد ؟ 97 ارزشيابي آموزشي • برنامه • آموخته هاي دانش آموزان • كاركنان • ابزارها • روان شناسي ارزشيابان 98