صفحه 1:
بسم الله الرحمن
لرحیم
صفحه 2:
نام درس: تجزیه و تحلیل سیستمها و
روشها
تعداد واحد: 3
منبع؛ تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها
مولف: دکتر شمس السادات زاهدي
ناشر: دانشگاه ply نور
صفحه 3:
اهداف درس
آشتايي als lentils سیستمی
شناخت انواع سیستمها
وضایف تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها
اهداف آشنايي با فنون تجزیه و تحلیل
سیستمها و روشها
5 جدول تقسیم كارء نمودار جریان کار طرح
جا و مکان
6 روشهاي برنامه ريزي شبکه اي و روشهاي
كارسنجي
نز ی با
صفحه 4:
صفحه 5:
در این فصل ابتدا كلياتي در باره سیستم
مي آید و ضمن ارائه تعریف جامعي از سیستم
به بررسي عناصر متشکله أن پرداخته میشود.
سپس به بعضي از انواع طبقه بندي هاي
سيستمي اشلره میگردد و ويژگيهاي
واه ار وی در پایان فصل
هن توص درباره نظریه عمومي سیستمها و
نگرش سيستمي, نحوه عملکرد فردي که طرز
تفکر و نحوه نگرش خود را بر سیستم نگري
2 at Bol ی رم Lan) oe ks eel
صفحه 6:
سیستم چیست؟
سیستم مجموعه اي است ااا 5
هم وابسته که به علت وابستگي
حاکم بر اجزاي خود کلیت جديدي را
احراز کرده و از نظم و سازمان
خاصي پيروي مي نماید و در جهت
تحقق هدف معيني که دلیل وجودي
آن است فعالیت مي کند.
صفحه 7:
سیستمها بیشمار هستند. برخي از نمونه هاي سیستم
عبارت است از:
مولکولها؛ سئلولها؛ نباتات؛ حیوانات؛ انسانها؛ جوامع؛
ماشینها و دیگر نظامهاي مكانيکي؛ منظومه هاي کيهاني؛
نظامهاي اجتماعي, سياسي, اقتصادي و فرهنگي؛
سیستم اطلاعات؛ کامپیوتر؛ نظامهاي توليدي, آموزشي,
تامین اجتماعي, خدمات درماني, ارتباط جمعي؛
حسایدازی تايكانى نظام حقوق :و وستجرد, باركقة 1
ارزشيايي, کارکنان و کنترل و ... . در اين کتاب ام
نظام و سیستم مترادف گرفته است.
صفحه 8:
هر سیستم از اجزايي تشکیل شده است و
هر جزء نقش خاصي را در جهت تحقق
هدف سیستم ایفا مي کند. ترکیب
یستم را مي توان-ج-شکل زیر نشان
داد:
برونداد
فرايند تبديل عند
صفحه 9:
درونداد 1000۴
دروندادها یا داده ها عبارتند از کلیه آنچه که به
نحوي وارد سیستم مي شود و تحرک و
فعالیت سیستم را سبب مي گردد. بديهي
است که بدون تزریق داده, ادامه حرکت 3
زیست سیستم ممکن نخواهد بود. در یک
نظام توليدي, داده ها عبارتند از مجموعه اي
از تيروي انساتي با درجات متتوعي از مهارتها
و تخصصها, مواد اولیه, سرمایه, انرژي,
تكنولوژي, اطلاعات و غيره.
صفحه 10:
فرایند تبدیل (میانداد)
دروندادي که به سیستم وارد مي شود طبق
برنامه سیستم در جریان تغییر و تبدیل قرار
مي كيرد در واقع کار در سیستم انجام مي
pean sa ار ها Soiree
ند در نظام دانشگاهي دانشجو که يكي از
داده هاي سیستم است در فرایند تبدیل قرار
میگیرد و ذهن او با مفاهیم واژه ها و مطالب
شا وه رورت او رای
پدید مي آید.
صفحه 11:
برونداد (ستاده ها) 0۲۵۲ 0۷۲
داده هايي که در فرایند تبدیل قرار مي گيرند,
طبق نظم و سازماني که بر سیستم حاکم
است, به صورت L VIS خدمت , از سیستم به
محيط صادر مي شوند. دانشجوي GIB
التحصیل, One و پژوهش, برخي از ستاده
هاي نظام دانشگاهي هستند. كالاي تولید شده
ستاده یک نظام توليدي است. خدمات عمومي
از ستاده هاي بعضي از سازمانهاي اجتماعي
صفحه 12:
بازخور (بازداد) ۴۵۵0۵5
بنا به نظر «لودویک فون برتا لانفي»
jl Ludwig Von Bertanffy) خور فرايندي دوراني
است که در لن قسمتي از ستاده, به عنوان
اطلاعات به درونداد پس خوانده ميشود و به
این تیب, سیستم را خود کنترل میسازد مثل
ترموستات که وظیفه حفظ دماي ثابت را بر
عهده دارد. به عبارتي دیگر بازخور يعني یک
مدار ارتباطي که نحوه عملکرد سیستم را
مشخص مي نماید و انحرافات را تعیین مي کند.
صفحه 13:
هر سیستم در محيطي قرار دارد و از عوامل
محیط تاثیر میپذیرد و بر آنها اثر مي كذارد. به
عبارت دیگر, سیستم و عوامل محيطي, مانند
عوامل طبيعي, فرهنگي, ايدئولوژيکي,
اجتماعي, سياسي و اقتصادي بر هم تاثیر و
تاثر متقابل دارند. به این ترتیب, محیط هر
سیستم را عواملي تشکیل مي دهند که اگر چه
جزء سیستم نیستند, اما تغییر در هر یک از آنها
مي تواند موجب تغييراتي در سیستم شود.
صفحه 14:
طبفه بندي
سیستم ها
صفحه 15:
الف: سیستم هاي اصلي و
سيستم ها به دو دسته اصلي و فرعي
تقسيم شده اند. سيستم هاي فرعي جزيي
است كه بر خود نظارت دارد و وظي صي
را انجام ميدهد و براي رسيدن به هدف
معيني مي كوشد . با ديد ككسترده تري اين
سيستم فرعي كه نقش ويزه اي را ايفا ميكند
20 و از اجزاي تشكيل دهنده سيستم
رگن اندب كه من يوان دم gem
ا نام نهاد. بنابراين سيستم اصلي از به
هم بيوستن چند سیستم فرعي پدید مي آید.
صفحه 16:
ب: تقسیم سیستم ها به باز و
Qos
سیستم بسته سيستمي ساده است که
با خود ارتباطي برقرار نمیکند.
سیستم باز سيستمي است که با محیط
خود در ارتباط است. سیستم هاي بسته
در برخورد با محیط سازمان خود را از
صفحه 17:
در هر سیستم عواملي وجود دارند که در
خلاف جهت نظم سیستم عمل مي كنند و
مختل کننده انتظام سیستم هستند. این عوامل
(no (entropy) «se rtl> | خوانند. آنترويي به
دو كونه تقسيم مي شود آنتزوبي Cate
عملكردش در خلاف جهت نظم سيستم است
و انترويي منفى كه عملكردش در خلاف جهت
ات Pie eal ce براي ايجاد تغييرات
و تعديلاتي در جهت a انحرافات و به
نظور بقاي سیستم در ميكند.
صفحه 18:
هاي باز
صفحه 19:
1-کلیت و جامعیت وجودي
سیستم در کلیت وجودي خود خواصي را ظاهر مي
سازد که در اجزاي تشکیل دهندو أن به تنهايي
وجود ندارد این کلیت نیز نتیجه گرد آمدن اجزا
مجرد نیست بلکه ارتباط اجزا پا یکدیگر و نحوه
ترکیب نظم و سازمان یافتن انهاست که کلیت
سیستم را به وجود مي آورد و سیستم با چنین
جامعیت وجودي است که خواصي را از خود
نشان مي دهد. ca dg eee 0
جامعیت وجودي خویش توان و بضاعتي را مي
ae ole tale. rae ey تا
صفحه 20:
2-سلسله مراتب :
در سیستم ها نوعي سلسله مراتبي از نظر
ساختاري (يعني نظم اجزا) عملكردي و
رفتاري (يعني فرایندها) وجود دارد. در هر
سیستم عناصري وجود دارد که لن عناصر به
نوبه خود سیستم هاي كوچكتري هستند که
ساخت و عملکرد ساده تري دارند . به این
ترتیب مراتب وجود یک زنجیره مرتبه اي است
که هریک از مرتبه ها ساخت و خواصي علاوه
بر ويژگي هاي مرتبه پیشین دارد .
صفحه 21:
طبقه بندي سلسله
مه صورت عراست
صفحه 22:
اول- سطح بافتها و چار چويهاي وجودي یا سازه هاي
انستانی سطعی است كه سيستم ها در كن حالف
Lawl دآرند مثل آتمها و مولکولها.
دوم- سطح سیستم هاي دینامیک ساده یا ساعت گونه
ها : در این سطح حرکت و پوبايي آغاز مي شود و
سیستم ها از خود حرکت نشان مي دهند . مثل
كردش مر هاي كيهاني
سوم ی سرت وا ی | رسای لوا
ee :أذ ree ال ae
الل s ار
Ga CAEL ل ا 00
صفحه 23:
چهارم- سطح سيستم هاي باز يا سطح ياخته با
و ليد تا حيات از ين سطح أغاز مي شود
مثل سلولها و ارگانیسم به طور كلي
eee ی نات با سم اه ی
حك إصل لد بط تم کار بل باح فاشك
اركانيسم ها حسي در اين سطح در حدي بسيار ابتدايي
شروع نه فعاللت Lids Sah Wold Mts Gah aa
ole ی كرفا شر ما كنا
تاريكي و روشنايي را حس مي كند و عكس العمل
مناسب از خود نشان مي دهد.
بط و سطح بادگيري هار و کات
نسبت یه وجود خود و با تحریک و رفتار قابل پیش بيني
تکامل گیرنده ها و دستگاه هاي عصبي .
صفحه 24:
هفتم- انسان : با خصوصیات تحریک زیاد ورفتار قابل پیش
بيني با گیرنده هاي اطلاعاتي پیشرفته و نیز: آگاهي نه تنهاً
نسبت به وجود خود بلکه نسبت به غیر ارتباط به وسیله زبان
و غیره.
هشتم- سطح سیستم هاي اجتماعي : اجتماع انسانها با
خصوصیات فرهنگي و نظام ارزشها و رفتارهاي خاص
el یت
نهم- سطح سیستم هاي نمادین و سطح استعلايي یا سطح
تانشاخته هاته مظلهرا : سیستم هاي نمادین مثل زبان منطق
سای oye 2 Ol tee pate . سطح نا شناخته ها
سطحي است که ما فوق اجتعاعات شري والقطظكي بربرا isl
آن است که در حال حاضر بتوان آن را درک کرد.
صفحه 25:
يكي از مهمترین مشخصه هاي سیستم,وجود
pes بين اجزاي تشکیل دهنده آن
. منظور از همبستگي این است که هر
a es ی و
است و به علت وجود اين همبستگي چنانچه
در جزيي خللي وارد شود, ساير اجزاي نيز از
آن خلل, متاثر مي گردنند اگر عضوي به درد
آید, دیگر عضوها نیز بي قرار مي شوند.
صفحه 26:
4- تناسب بین اجزا
متقابل موجود است. وجود نناسب بین اجزا
سبب حفظ هویت و کلیت سیستم مي شود.
در کار سیستم خلل ایجاد مي شود. در یک
نظام دانشگاهي, تعداد دانشجویان بايستي با
تعداد استادان متناسب باشد و همچنین
بايستي بین کادر علمي و کار اداري و واحداي
خدماتي تناسب لازم برقرار شود .
صفحه 27:
5- گردش دایره وار
فرایند درونداد, تبدیل, و برونداد, جرياني مستمر و
مداوم است. بهِ اين معني و برونداد,
سیستم بار دیگر آماده کسب نیرو و تجدید
فكاليت من شود و اكز جريان نه شکل کرد
دايره وار ادامه مي يابد. در يى نظام توليدي ,
وقتي كالايي تلد فى شود به بازار عرضه مي
كردد و با فروش أن در أمدي به دست مي آيد
كه اين درامد مجدا براي خريد مواد اوليه مورد
استفاده قرار ميكيرد و سيستم از أن تغذيه مي
كند و به حركت خود ادامه مي دهد .
صفحه 28:
6- خاصیت تولید مثل
از دیگر ويژگيهاي سیستم هاي باز, میل به
جاودانگي است. سیستمها گرایش به جاودانه
سازي خود دارند و تا جايي که امکان داشته
باشد به حيات خويش ادامه مي دهند.
جنانجه در كار سيستم, نقصي يديد ايد, در
رفع آن مي كوشد و براي ادامه حيات تلاش
مي كند و در غير اين صورت, از طريق توليد
مثل وجود خود را در ديگري ادامه مي دهد .
صفحه 29:
7- همپاياني
سیستم مي تواند از راهها و مسیرها e ی سا
کی رس یار تک , حلات باانس واحدي
ممكن تاشت از شرائط ادلی slate وا راهها
slats خاص رت
0 اصل همیباتی را در سال 1940 مطح كوه
بي نبز براي ن :
يوست دربیی | SUT ss CF otal
اي زير به وجود آید:
Biel «soon ال از
ب - از هر یک از دو نیمه یک تخمک تقسیم شده
ج - ارآمیزش دو تخمک کامل
صفحه 30:
8-گرایش به فنا
در درون سيستم ها عواملي به وجود مي ايند
که یس زا ار جهت ای آن مرف
سازند و تمایل در جهت عدم تعادل دارند .
هبان یز كله قبلا كه بش این عواطل رأ
آنترويي مي خوانند . آنتروبي در سيستم هاي
بسته , معیار کهولت يا از هم پاشيدگي
سیستم است و باعث مي شود که سیستم
سرانجام به سوي بي نظمي و اغتشاش
تمایل یابد .
صفحه 31:
9-گرایش به تکامل
ساخت و تنوع خواص.. چنانچه ساختار
سیستم, پیچیده تر شود و در اثر آن
پيچيدگي, عملکردهاي متنوع تري از
سیستم به ظهور رسد و خواص بيشتري
ارائه شود, سیستم متکاملتر شده است.
صفحه 32:
0- گرایش به تعادل يا
خودنگهداري پویا
از دیدره ويژگيهاي سيستمهاي باز خصوصیت
تعادل كرابي يا خودنگهداري پویا و حالت
پابرجايي است. منظور از این ele كه
به هوموستاسیس معروف است تلاش
سیستم در حفظ متغيرهاي ضروري خود
در محدوده اي معین به منظور ادامه
حیات سیستم مي باشد.
صفحه 33:
نظریه عمومي سیستم ها و
نگرش سيستمي, برسي پدیده ها از طریق در
نظر گرفتن کل oxy است. در واقع مي
توان گفت که این نگرش, آمیزه oe
است از روشهاي قياسي و استقرايي که
ضمن دارا بودن ios ol فاقد عيوب
آنهاست. درا در لن. هم:علیت بدیده مورر
نظر است و هم ارتباط بین اجزاي تشکیل
دهنده آن مورد توجه قرار میگیرد:
صفحه 34:
نگرش سيستمي چارچوبي منطقي و علمي
ارائه مي دهد که با سایر نگرشها متفاوت
است واين تفاوت از جندبعدي بودن ان
ناشي مي شود. لذا فردي كه قالب ذهني
0 را ب بر ميناي سيستم نكري cle
صفحه 35:
بنابراین مي توانیم نتیجه بگیریم که فردي که جهان
يدي 3 ee eae کر تا
استوار مي سازد نه تنها از یک بعدي بودن و
قشري فکر کردن مبري است و از تعصب
تااعاهانه و نک سو ری دوری میحوند بلکه با
پررسي کامل درباره کلیت یک موضوع و در نظر
گرفتن کلیه ارتباطات ممکن (در حد امکان)
مكوشة نا به ات کال ار موصوعات و
سيستمهاي محيطي خويش دست يابد و در
موقعيت شناخته شده اي وظايف خويش را انجام
دهد.
صفحه 36:
فصل دوم
صفحه 37:
تجزیه و تحلیل سیستم چیست و
تحلیل کننده سیستم کیست ؟
هدف هاي كلي :
٩ تعريق تجزيه و تحليل سيستم
2 ارتباط مديريت با تجزيه و تحليل سيستم
© وظايف واحد تجزيه و تحليل سيستم ها
٩ فوايد تجزيه و تحليل سيستم ها
٩ تحلیل کننده سيستم كيست ؟
© سيكل تجزيه و تحليل
صفحه 38:
تعریف تجزیه و تحلیل سیستم
تجزیه و تحلیل سیستم عبارت است از شناخت جنبه
هاي مختلف سیستم و آگاهي از چگونگي عملکرد
اجزاي تشکیل دهنده ان و بررسي نحوه و میزان
ارتباط بین اجزاي لن به منظور دستيابي به مبناي
جهت طرح و اجراي یک سیستم مناسبتر است.
تجزیه و تحلیل سیستم به ما کمک مي کند تا موقیعت
فعلي سازمان را به خوبي درک کنیم, از جریان کار
مطلق شویم و لن را مورد ارزيابي قرار دهیم و
براي رفع نارسائیها و مشکلات, بهترین راه حل را
انتخاب و توصیه کنیم.
صفحه 39:
procedureywo)
procedureyus, عبارت است از یک
اجراي کل يا قسمتي از یک سیستم
صفحه 40:
شیوه۱۷6۲۵0
Metodoguw عبارت است از تشريح
جزئیات و نحوه انجام دادن کار مثل
استفاده از کارت جهت حضور و غیاب
كاركتان ونا اشتفاده ار كاميدوتزٌ برای
تنظيم ليست حقوق كاركنان .
صفحه 41:
ارتباط مدیریت با تجزیه و تحلیل
eee
يكي از مهمترین وظايفي که براي مدیران
برشمرده اند وظیفه ایجاد تغییر است .
مدیران موظفند در عین حال که تعادل
سازمان خود را حفظ مي کنند , همگام با
اخرین تغییرات و تحولاتي که در جهان رخ
مي دهد , تغييرات لازم را در سازمان
خود بهره گیرند .
صفحه 42:
مديران بايد خود از عوامل ایجاد تغییر
باشند و اين اصل را باور داشته باشند كه
سرعت در يذيرفتن افكار و روشهاي نو
به موفقیت سازمان متبوعشان کمک
صفحه 43:
با کمک تجزیه و تحلیل سیستم ها و روشها
شیوه هاي انجام کار, مي توان اولا: بررسي
دوباره اي از هدفهاي سازماني به عمل
آورد ثاسا: با نحوه انجام گارها بر وضع
موجود آشنا شد نالتا: به کمبودها, نقایص و
telly a oy ele ae ار
روشهاي علمي, راهها و شيوه هاي بهتري
oo, كرد ونه SUS ole
صفحه 44:
ناز به تجريه وا تخليل شتديدا احساس مي
شود و مديريت بايستي با توجه به اوضاع
واخوال ستارماني و امكانات در دسترييق
از خدمات متخصصين تجزيه و تحليل
(داخلي يا خارجي) استفاده مناسب را به
عمل بياورد.
صفحه 45:
وظایف واحد تجزیه و تحلیل
چنانچه واحد تجزیه و تحلیل سیستم
ها در داخل سازمان به وجود اید, به
عنوان واحد ستادي عمل میکند و
مديران را در اجراي وظیفه ایجاد
صفحه 46:
اهم وظایف واحد تج به و تحلیل
سيستم ها و روشها
°
°
ورس gall lease eget سارمان 2 متطور ایجاد
تشکیلات مناسب با احتیاجات AGEL
رای اف ی مس ها ها ای نتم وان
eats
تیه اطعا دق وه هگم راید هییران "و مان
مسوول.
lb lea Gabe cf ak Ghai تدككق دلشدور التكلواف اقبي رو
مسوول سازمان .
بررسي و تجریه و تحلیل نمودار جریان کار , به منظور
جلوگيري a تداخل و تکرار و حذف مراحل زائد کار.
انداره كدي كار به نظو alias كزدن تإمان الجام كار و ايحا
ری ور ارات Clas, GIG بهمستریان داربات رو
کررسي و تجزیه و تحلیل سیستم بايگاني و مدیریت امور
اد.
صفحه 47:
فواید تجزیه و تحلیل سیستم ها
تحليل اقدا منا
0 لت سای مي مناسب جهت بررسي
؟ بهره وري یک سازمان را لا از دو طریق مي توان
أكرايش داذ: اول ا تشويق افراد به كار کردن شرعت
ae , دوم با ساده کر و بهبود متشون 7 رو
es ea eee
گذاري و تصمیم گيري
رای ساخار ات مارا 0
. جلوگيري از دوباره کاري ٩
. کاهش ضایعات ٩
. به دست آوردن اطلاعات دقیق و به موقع ٩
ان تا مي ee اقدامي در جهت
بل در امر سیاست
il>
صفحه 48:
تحلیل کننده سیستم کیست ؟
alee ا انالف ی ار
علاقه مند به کار تجزیه و تحلیل سیستم
ها و روشها و متخصص در این زمینه که
با استفاده از اموخته هاي علمي و تجارب
علمیش , صلاحیت لازم جهت انجام دادن
بررسيهاي جامع و همه جانبه در امر
تجزیه و تحلیل را واجد است .
صفحه 49:
از آنالیست انتظار مي )29
اولا: نحوه کار سیستم را بررسي مي كند.
ثانیا: نتایج بررسیهایش را مورد تجزیه و
تحلیل دقیق قرار میدهد.
ثالثا: سستمی را طرح ريزي میکند که
داراي كارايي بيستري باشد.
lek راك sil el سيسسم ده
oe كو و لا
ارائه مي دهد.
صفحه 50:
برخي از ويژگيهاي آنالیست از این قرار است :
1-آنالیست باید به کار تجزیه و تحلیل معتقد و علاقه مند باشد .
2-آنالیست باید داراي ذهني پرسشگر باشد .
3- آنالیست موظف است اجزاي سیستم را در ارتباط با یکدیگر ببیند و
العا رده صورت فعاف وعيخد در أورد [ يعي به سوت و كل
و
4-آناليست بايد متوجه نقش مهم کارکنان سازمان باشد و با مسائل
انساني و ریزه كاريهاي رفتار کارکنان در سازمان آشنا باشد .
5- آناليست بايستي با بررسي کافي و برخورد سيستمي , علتها را از
کلواما کشخ دهد و یرای رف فک لشت 1 شافيك
اصلي به وجود؛اورنده مشکل» اقدام کند و زاه حلهای متطفی و
عقلايي , جهت بر طرف کردن علل وافعي ارائه دهد .
لت اش وأفعتات اسان که که
coll یی طرفي خوووا خفط فیدر ی dios این galt و
نظرات شخصي خویش در کار تجزیه و تحلیل اجتناب کند .
ee aa el aed
. اشد
8- آنالیست باید صبور باشد .
صفحه 51:
صفحه 52:
فصل سوم
مراحل تجزيه و تحليل سيستمها
صفحه 53:
توضیح و توجیه مشکل
ایجاد فرضیه هايي درباره مشکل و علل ایجاد
آن
انتخاب فرضیه اهم
جمع آوري اطلاعات درباره فرضیه اهم
تجزیه و تحلیل اطلاعات
0 0
69-09-08
صفحه 54:
مرحله اول : شناخت مشکل و
تبیین ان
اولین مرحله تجزیه و تحلیل سیستم عبارت
است از تشخیص مشکل يا مشکلات که
ممكن است از جانب مديران و مقامات
مسئول سازماني صورت كيرد يا كاركنان
در حين اجراي ae با مشكلي برخورد
مشكلات شود 3 اصولا را وضع موجود
و روشهاي جاري كار, شك كند .
صفحه 55:
مرحله دوم : ایجاد فرضیه
پس از شناخت و تبیین مشکل اصلي ,
بايستي درباره موی که یت رو ]را
مشکل شده اند , فرضیه هايي ایجاد کرد
و از میان فرضیه ها , مهمترین و
م يعني, فرضيه اهم را به
منزله عاملي که بیشتر گمان مي رود,
سبب بروز مشکل شده اند, برگزید.
صفحه 56:
oan سوم : جمع آوري
مرحله جمع اوري اطلاعات از مراحل
مهم تجزیه و Jules سیستم است , هر
جه صحت و دقت اطلاعات , بیشتر
Mal احتمال شناخت واقعيت و
She abe dS el as
مشکل بیشتر خواهد شد.
صفحه 57:
sly جمع آوري اطلاعات, روشهاي متعددي
وجود دارد كه با توجه به نوع سازمان, ماهیت
مشکل و ويژگيهاي موقعیت, بايستي یک يا چند
روش را براي کسب اطلاعات برگزید. برخي
از روشهاي گردآوري اطلاعات عبارتند از:
استفاده از کتابخانه, كسب اطلاع از اک
مدارک, بايگاني ها و آرشیوها, مراجعه به
جداول و نمودارهاي سازماني, مشاهده, تهیه و
تنظیم پرسشنامه 3 انجام دادن مصاحبه.
صفحه 58:
روشهاي جمع آوري اطلاعات:
کتابخانه
استفاده از اسناد و مدارک و بایگانیها
جداول و نمودارهاي سازماني
مشاهده
مصاحبه
ou RW NE
صفحه 59:
لزوم به كاركيري تركيبي از
رو
هیچ یک از روشهايي که توضیح داده شد
جامع و کامل نیست. هریک از آنها
دستيابي به بخشي از اطلاعات را براي
آنالیست میسر مي سازد.
صفحه 60:
مرحله چهارم: طبقه بندي
اطلاعات
در اين مرحله اطلاعات بر حسب رابطه اي
که با یکدیکر دارند :و نیز 9 Glue اهمیتي
که دارند, طبقه بندي عبارت است از
مرتب كردن اطلاعات در گروههاي
مختلف, بر طبق یک روش منطقي و
عقلايي که از پیش تعیین شده است.
صفحه 61:
مرحله پنجم : تجزیه و تحلیل
اطلاعات
زاین خر کلم اب لشم طار عات را كه اه
مان ابد asl OIL سد 9
تجزيه و تحليل قرار مي دهد و مي كوشد
تا ارتباط بين آنها را با يكديكر و با ساير
عوامل کشف کند .
صفحه 62:
در مرجله مجریه و مجحلیل pol nel
متوالات مختلفي قابل طرح
هستند؛
٩ چه فعاليتي انجام مي شود ؟
© چرا آن فعالیت انجام مي گردد؟
٩ چه كسي آن فعالیت چگونه انجام مي
شود ؟
culled ul چگونه انجام مي شود ؟
آن فعالیت در کجا انجام مي شود؟
٩ آن فعالیت در چه زماني انجام مي شود؟
صفحه 63:
همچنین در مورد وسیله اي که براي
یک کار خاص, مورد استفاده است,
0
0
fe}
جه دستگاهي براي انجام اين کار مناسب است ؟
ol Le دستگاه انتخاب شده است ؟
جه كسي (كساني ) از اين دستگاه استفاده مي
کنند ؟
از اين دستگاه در کجا و در کدام مرحله استفاده
میشود؟
چه موقع از اين دستگاه استفاده مي شود ؟
نحوه استفاده از دستگاه چگونه است ؟
صفحه 64:
lk 0 RE 3 و ار اه ها کی ی تب 3 ۱
سوالات ديكري رابا توجه به نوع و ماهيت
موضوع, مطرح مي كند. نمونه هاي از اين
دسته سولات عبارتند از :
0 با اين كار در تحقق هدف سازمان نقش موثري
دارد ؟
آیا ق ] انجام مي دهد ,صلاحيت
كافي براي انجام دادن آن را دارد ؟
وظاف و مسوليت قاق روط این كا كرا ميد ؟
ul رويه هاي مدون و دستورالعملهای واضحي در
eee 0 است
9 رف سر کارها چه ارتباط رسمي و غیر
ی
© آيا بين اين کار و کارها تداخل و دوباره كاري
وجود دارد ؟
صفحه 65:
تاثيز اين كار بر ساير فعاليت هاي سازمان, به جه
ميزان است؟
أيا روش بهتري براي انجام اين كار وجود دارد ؟
To Op ess SUIS آنا مب كان اين
كميودهاي یار ی شال اير AUS
1 عي ابن كا ر با نتايج كار واحد يا واحدهاي ديكر
تناقض دارد؟
۳ جريان كار , تاخير و كندي وجود دارد ؟ جنانجه
بانج مسبت است , متشاء كاري و تاخیر 3
کجاست ؟
صفحه 66:
چه مشكلاتي در کار وجود دارد ؟
آیا منابع مورد نیاز, به موقع دراختیار استفاده کننده
قرار میگیرد ؟
Gln Slee! ب طور اد اي ou Ul
توزیع شده است؟
آیا کار به طريق علمي و صحیح انجام مي شود؟
آیا کیفیت کالا یا خدمت تولید شده در سطح مطلوبي
است؟
به طور كلي میزان اثر بخشي و مر بخشي کار,
چقدر است؟
صفحه 67:
آز روشهاي معرفي که در تجزیه و تحلیل روابط
علي مورد استفاده قرار میگیرد, طرق اثبات
منطقي است که توسط جان استورات allyl Jac
شده است. در طرق اثبات منطقي سه قانون
وجود دارد:
الف - قانون توافق مثبت
ب - قانون توافق منفي
ج - متد تركيبي يا تغییرات
ملازم
صفحه 68:
الف - قانون توافق مثبت
هرگاه در دو يا چند مورد, یک عامل
مشترک وجود داشته باشد و به دنبال
آ-ن عامل مشترک, یک پدیدار
مشترک نیز به چشم بخورد. مي
توان گفت که آن,.پدیدار:_معلول آنده
عامل مشترک شك > abe ABEF
acf ACD مورد؟ » 3 |
afg ABCE Tous” براي مثال
صفحه 69:
براي متال هرگاه در چند سازمان با 1
افزايش مزد, روحیه کارکنان تقویت
شود, مي توان نتیجه گرفت که تقويت
روحیه ناشي از افزایش مزد بوده
است .
صفحه 70:
ب- قانون توافق منفي
هر گاه در دو پا چند مورد, فقدان عاملي,
عدم وجود پديداري را به دنبال داشته
باشد, مي توان گفت که آن پدیدار ,
معلول آن عامل است :
موارد شرایط اولیه ری
مثال : 9 :
مورد ۱ be BEF
fg BCE ۲ مورد
صفحه 71:
مثلا دن جند كارحانة کواز پاداش*اصافه
توليد خبري نباشد و در مقابل, اضافه
عدم. تولید اضافه بر استاندارد, ناشي از
فقدان باداش در ازاي افزایش تولید
است .
صفحه 72:
ج- متد تركيبي پا تغییرات ملازم
اين متد, تركيبي از دو قانون توافق مثبت و توافق منفي
است. در متد تركيبي, چنانچه به دو یا چند مورد
ترخورة كيم که در یی سم ار آنما فعط یک ele
مشر ف ی le ls Gre oe فا مل ترق
دیده شود, پدیدار خاصي نیز موجود باشد و در دسته
دیگر, نبودن آن عامل مشترک, نبودن همان پدیدار را
باعث شود, آن وقت,پا, قاطعبت بپيتبتري میتوایر
كه لم علت 3 Boole 3
a ABC مثال: مورد!
BC ۲ مورد
صفحه 73:
انواع همبستگي بین متغیرها
1 همبستگي خطي و مستقیم
2 همبستگي خطي و معکوس
GS teers a نی سل
صفحه 74:
مرحله ششم : نتیجه گيري و
ارائه راه حل
در این فرخله, آنالیست به بعبیر ویعسیر
يافته هاي خويش مي يردازد. جنانجه
فرضيه هاي اوليه او تائيد شدند, وي
موفق به كشف علت مشكل شده است
و در اين مرحله براي رفع انها جاره
انديشي مي کند و راه حل ارائه مي دهد.
صفحه 75:
نحوه ارائه راه حل :
همخواني با برنامه هاي سازمان
ارائه جند راه حل به جاي يى راه حل
قابليت اعمال
تناسب بين هزيه اجزا و منافع حاصل از
سهولت اجرا
0-0
0
صفحه 76:
مرحله هفتم : قهمه و تنظیم
كزارش
انالستة اند اقدامانى راءكه نا ادن با
انجام داده است, در کزارشي منظم,
تدوین کند و در دسترس مدیران و
صفحه 77:
مرحله مت
هشتم : اجرا
جراي منو
پیشتهادات_ آنالیست, b
2 —
۱ 10 جرايي al در
le pe S لا م ۷ S sees
طرحهاي جدید و ار تغییر در کرد
یم م
قد نجا دهد .
م
صفحه 78:
مرحله نهم : آزمایش طرح جدید
براي كسب اطمينان از نتايج طرح, توصيه مي
شود که ابتدا, طرح جدید به طور آزمايشي
در یک قمرو محدود به مورد اجرا گذارده
شود تا مشکلات و محدوديتهاي آن, ضمن
ee سود اسار ا و
تعديلها لازم در ن اعمال گردد و آمادگي
كافي را جهت يياده شدن در قلمرو اصلي
به دست أورد .
صفحه 79:
مرحله دهم : استقرار طرح
جدید
چنانچه نتایج حاصل از اجراي آزمايشي
طرح, مثبت باشد و مدیران و مقامات
مسئول, ادامه اجراي طرح را مورد
تصویب قرار دهند, طرح جدید در عمل
پیاده مي شود.
صفحه 80:
روشهاي متداول استقرار طرح
الف- روش موازي یا همزمان (35)
ب- روش تدريجي يا مرحله اي (36)
ج- روش یکباره (38)
د- روش اجراي آزمايشي (39)
صفحه 81:
مرحله یازدهم : ارزيابي عملکرد
يس از اين كه سیستم قدیم به سیستم
جديد تبديل شد, انالیست موظف است
بررسي دوباره اي از سيستم به عمل
أورد و عملكردرا ارزياني كند .
صفحه 82:
سوالاتي که در مرحله ارزيابي
عملکرد قابل طرح هستند عبارتند
از:
Tee
0
بيني شده اند رسیده است؟
چه نتایج پیش بيني نشده اي در اثر
اجراي سیستم جدید حادث شده اند؟
آیا میزان بهره وري افزايش يافته است؟
کارکنان, مدیران, مشتریان و ساير
كساني که به نحوي با سپستم در ارتباط
هستند چه نظري درباره آن دارند؟
صفحه 83:
0
آيا ooly كردن سیستم در عمل طبق
برنامه زمان بندي شده صورت كرفته
است؟
آيا انجام كار با سيستم جديد با
دشواريهايي مواجه شده است؟
آيا هزينه هاي بيش بيني شده جهت
بيشتر از هزينه هاي واقعي بوده است؟
صفحه 84:
محدودیتها
هزينه هاي عملياتي دو برابر
میشود
ممکن است از سوي کارکنان
دفت و کوشش کاقي صرف
اجراي روش جدید نشود.
در قلمرو وسیع , تغبیرات
تربع وا بتیت مود
اگر روش در عمل با
مشكلاتي مواجه شود, روش
ديكري وجود ندارد كه بتوان
به آن بر"
ope gyal tals بسیار
دقیق است.
اجراي روش جدید با کندي
صورت میگیرد
طولاني شدن اجرا ممکر
است گرفتاربها و مشكلاتي
براي کارکنان به وجود آورد.
تشخیص این که طرح جدید
به درستي انجام میشود یا
نهر دشوار است.
مبناي مناسبي جهت ارزيابي
روش جدید به دست نمیدهد
مزایا
مطمئن ترین روش است و به
روال عادي کار سازمان صدمه
ae
چتانچه حتکلاتي در عمل رح
دهد کار با روش قدیم ادامه
aioe
روش جدید به سرعت پیاده
مدن شود و شازمان ار
مزيتهاي آلن بلافاصله بهرة
مند میگ رید
کارکنان مجبور میشوند براي
موفقیت روش جدید تلاش
کنند.
یج استقرار این روش کم
مشكلات روش جديد ضمن
عمل رفع مي شود
هزينه اين روش از روش
موازي كمتر است.
جون روش جديد به طور
آزمايشي در بخش كوجكي
پیاده مي شود چنانچه روش
Ae aa ی
اجراي همزمان روش
قدیم و جدید
جايگزيني فوري روش
قدیم با روش جدید از
تاريخ معین
کر
روش قدیم با روش
اجراي روش جدید در
یک قسمت یا یک واحد
سازمان؛ دریافت
heel. تم oh
روش
موازي
shel
صفحه 85:
فصل چهارم
اصول و مفاهيم کلي سازماندفي
صفحه 86:
سازمان عبارت است از :
سيستمي متشکل از اجزاي به هم پیوسته
و مبتني بر نظم و انضباط که در جهت
رسیدن به هدفهاي خاصي فعالیت مي
صفحه 87:
سازماندهي عبارت است از :
فراهم آوردن امکانات و وسایل مورد نیاز
sly رسیدن به هدفهاي سازمان مي
باشد .
صفحه 88:
يكي از صاحبنظران رشته مدیریت به نام هنري
مینتزبرگ معتقد است که هر سازمان داراي پنج
سطح پا بخش اساسي است که عبارتند از :
صفحه 89:
مباني سازماندهي
صفحه 90:
سازمان بر ميناي تعداد :
در این نوع سازماندهي , گروه بندي و
تقسیم وظایف بر مبناي «تعداد» صورت
مي گیرد و شامل تقسیم بندي افراد به
طور اتفاقي و به دسته هاي مساوي و
مامور کردن هر دسته براي انجام دادن
یک قسمت از وظایف سازماني است .
صفحه 91:
سازمان بر مبناي وظیفه
(هدف):
در این نوع سازماندهي , واحدها بر حسب
وظيفه و كاري كه قرار است انجام دهند
ادها دی مت
صفحه 92:
(تخصص) :
در این روش, مبناي تقسیم کار عبارت
است از: نوع فعالیت, تخصص و آگاهيهاي
یکسان به این ترتیب, حرفه و تخصص
افرادي که کار را انجام مي دهند, ملاک
بود, مثل سازمان نظام يزشكي يا ستاد
خدمات كامپيوتري
صفحه 93:
سازمان بر مبناي مشتري
(ارباب رجوع)
در این روش , به دریافت کنندگان خدمات
سازمان و مي شود و سازماندهي
بر اساس گروههاي مختلف مشتریان و
ارباب رجوع صورت مي گیرد .
صفحه 94:
سازمان بر مبناي قلمرو عملياتي
) محل جغرافيايي):
در اين نوع سازماندهي, محل و 0
عمليات, ملاک قرار مي كيرد و كليه
تلات هاري ذه دريو ميطف حور
ميكيرند, تحث نظارت يى واحد متشكل
مي شوند.
صفحه 95:
تولید ) :
در اين روش , مبناي گروه بندي وظایف و
تقسیم کارها , نوع کالا یا محصولي است
كه فراراست بوايد شور
صفحه 96:
سازمان بر مبناي پروژه :
در سازمانهايي که این امکان وجود داشته
باشد تا هدف و ماموريت انها را در قالب
يروزه ها و برنامه هاي تقريبا مستقلي
اجرا كرد, مي توان به تعداد يروزه هاي
موجود در سازمان, واحد هاي مستقلي را
به وجود اورد و به اين ترتيب,
مارا A اساسا ارو فاد
موجود, انجام داد .
صفحه 97:
سازمان ماتريسي :
سازمان ماتربسي, تلفيقي از سازمان بر
مبناي وظیفه و سازمان بر مبناي پروژه
است. به این ترتیب که جریان اختیار در
واحدهاي تخصصي به صورت عمودي و
در واحدهاي اجرايي, به صورت افقي
است واز تلاقي اين دو محور, یک
ماتريس به وجود مي اید.
صفحه 98:
سازمان با ساخت آزاد يا
ادوهكراسي :
اين نوع سازماندهي, ساختن موقت, في
البداهه و استعجالي دارد و براي رسيدن به
هدف معيني, بدون طرح و نقشه قبلي به
وجود مي آید. این ساخت شباهت زيادي به
سازمان ماتريسي دارد که از نيروهاي
مطرح شده, مناسبترین استفاده هاي
تخصصي و عملياتي را به وجود مي آورد.
صفحه 99:
سازمان یا گروه هاي متداخل یا
سازمان حلقوي :
اين ساخت , در قالب گروههايي a aS
وسیله اعضاي مشترک , با هم در ارتباط
مي باشند , شکل مي كيرد . یک فرد در
كروهي به عنوان مدير , در كروة دیکر به
عنوان مرئوس و در گروه سوم به عنوان
مشاور میتواند انجام وظیفه کند . به اين
ترتیب روابط گروهي , در اين ساختار ,
مورد تاکید قرار مي گیرد .
صفحه 100:
ساحت سارخایی مدولار
( ماجولار )
در این نوع سازماندهي , سازمان از واحدهاي
مختلفي تشکیل مي شود که هر واحد با
ضوابط اجرايي مشخص و ماموريتي که خود ,
مينياتوري از ماموریت کل سازمان است , به
طور مستقل , غیر متمرکز و خودکفا a,
فعالیت ادامه مي دهد . در این نوع ساختار ,
هر یک از واحدها به عنوان یک مدل (واحد
خود کفا), برمبناي معیارها و ضوابط اجرايي
صفحه 101:
هر یک از روشهاي سازماندهي داراي
محاسن و محدوديتهايي ous 32
بايستي با در نظر كرفتن ويزكيهاي زماني
و مكاني و مقتضيات موقعيتي و شرايط
حاكم Lb ol, بركّزيدند كه بيشترين سود
و كمترين زيان زا عايد تتارن ,
صفحه 102:
صفحه 103:
سازمان بر مبناي هدف و وظیفه
صفحه 104:
سازمان بر مبناي تخصص
واحد داده پردازي
|
كس 155 انكر
صفحه 105:
سازمان بر مبناي مشتري
صفحه 106:
صفحه 107:
سازمان بر مبناي پروژه
| و
الف | | پروژه
ب | | پروزه
صفحه 108:
گروه
گروه
اور ما
امور مالي
صفحه 109:
سازمان با گروه هاي متداخل یا
سازمان حلقوي
صفحه 110:
فتون تجزیه و تحلیل سیستمها
صفحه 111:
متداولترین فنون و تکنيكهايي که انالیست
را ee? بهبود وضع فعلي و پیشنهاد
وضع آتي پاري مي دهند عبارنند از؛
بررسي تقسیم کار
بررسي جریان کار
بررسي جا و مکان
کنترل فرمها
کنترل اسناد و سيستمهاي بايگاني
اندازه گيري کار
برنامه ريزي شبکه اي ( پرت , سي پي ام ,
پي دي ام )
0.0000
صفحه 112:
تعریف جدول تقسیم کار
نشان مي دهد کارکنان سازمان در یک
مدت معين, جه كارهايي را انجام مي
دهند و جه مقدار وقت صرف انجام دادن
اين كارها مي كنند .
صفحه 113:
مزاياي تهیه جدول تقسیم کار
5 کسب آگاهي از بار واقعي کار و نحوه توزیع آن در عمل
9 اکم کار از یک طرف 1
aa هی تم دم ر از یک طرف و تراکم نيروي
© آگاهي از تکرارها و تداخلهاي وظیفه اي
eam al al اختصاص وقت به هر یک از وظایف و
0
6
آگاهي از نحوه تطبيق نوع و ماهيت وظيقه با تخصص
كاركنان
كس لام ار اوفات اكافى Gls IS
آكاهي از تعداد واقعي نيروي انساني مورد نياز
ارزشيابي كار كاركنان
به دست آوردن مبنايي جهت تعيين حقوق و دستمزد
كاركنان
0 0 00
صفحه 114:
مراحل تهیه و تنظیم جدول
تقسیم کار
انتخاب واحد بررسي
تهیه لیست وظایف کارکنان
تهيه ليست فعاليت هاي واحد
تهيه جدول تقسيم كار براي وضع موجود
موود و خشف TS aa
6. تهيه جدول تقسيم كار ييشنهادي
مم لم سا لط صن
صفحه 115:
مرحله اول - انتخاب واحد
بررسي
آنالیست در شروع کار بانستي کل شارمان
را به واحدهاي کوچک تقسیم کند و جدول
تفسیم کار را براي هر یک از واحدها به
طور جداگانه تنظیم نماند .
صفحه 116:
مرحله _ تهیه لیست وظایف
کارکنان
ليست وظایف کارکنان عبارت است از
ليستي كه نشان ميدهد هر يك از كاركنان
یک واحد سازماني در يى مدت معين جه
وظايف و عملياتي را انجام مي دهد و جه
مقدار وقت صرف انجام انها مي كند .
صفحه 117:
فعالیت هاي واحد
ليست فعالیت ها عبارت است از: صورتي
از کلیه فعاليتهايي که در یک واحد
سازماني انجام مي شود. اين ليست
مجوعه فعاليتهايي اساسي و عمده اي كه
کارکنان ul واحد سازمان انجام مي دهند
, درج مي گردد.
صفحه 118:
مرحله چهارم _ تهیه جدول
تقسیم کار براي وضع موجود
داهج ای ]سای
اطلاعاتي که در دو مرحله قبلي فراهم
اورده است , به تهیه و تنظیم جدول
تقسیم کار مي پردازد .
صفحه 119:
مرحله پنجم _ تجزیه و تحلیل جدول
نه اي از سولات قابل طرح در مرحله تجزیه و تحلیل جدول
called aul UT © ۳ وا ی دار
* کدام یک از فعلیم پیشترین وق واخدترا میگیرند و وا ارم اس که زاین
و شود؟ متظور از كا
جه مقدار از وقت , صرف ارهاي غير ضروري امي شوم از کار
غبز ضروري, گاري است أنجام أن در تامين هدف سازمان آثري
© آيا زو و و
© آيا كاز بد طور فساوي بين إفراد Penal exw pani
٩ آیا وظايفي کم به کارکنان ارجاع مي شود , تا حدود زيادي با يكديكر بي
ارتباط هستند ؟
3 ایااتصصها خیلی ممدود و وظایق ,پیش از اندازه به احرا عنشيم شوه ان ٩
آیا در تقسیم وظایف, به روحیه, علاقه, نگرش و ويژگيهاي شخصي شاغلین
توجه شده است؟
آي در تعن إفرادي كه با يكديكر د El جستفيم کازي هستند ره وجود
علق مشر تحص مان ها ترجه د ار
٩ آيا در انجام وطایف تکرار و كه وجود دارد ؟
صفحه 120:
مرحله ششم _ تهیه جدول
تقسیم کار پيشنهادي
تقسیم کار در وضع موجود را مطرح کرد
و پاسخهاي مناسب را در یافت, متوجه
میشود که در مورد وظایف بعضي از
افراد, ایجاد تغييراتي, ضرورت دارد .
صفحه 121:
فصل ششم
بررسي جريان كار
صفحه 122:
تعریف نمودار جریان کار
نمودار جریان کار عبارت است از تصويري
از مراحل مختلفي که براي انجام یک
کار , از ابتدا تا انتها , طي میشود .
صفحه 123:
استفاده از علایم در
نمودارهاي جریان کار :
صفحه 124:
L Jes اقدام
صفحه 125:
بازرسي و کنترل
|
صفحه 126:
تصمیم گيري
صفحه 127:
بايگاني , انبار و نگهداري
Vax
صفحه 128:
تاخير يا انتظار غير موجه
صفحه 129:
O:=>
صفحه 130:
هر گاه دو کار به طور همزمان انجام شوند , از
علایم در کین استفانه مشود ابن علانم
عبارنند از ؛
الف - عمل و حركت
صفحه 131:
اين علامت انجام معرف الا علي
در حين حركت است , مثل ر
آميري جسمي در حين جابجايي
ب- عمل و كنترل
صفحه 132:
نموار جریان کار دو نوع است :
call - نمودار عمودي يا یک ستونه
ب- نمودار افقي یا چند ستونه
صفحه 133:
الف - نمودار عمودي يا یک
ستونه
نمودار عمودي در مواردي به کار مي آید
که کلیه مراحل یک کار در یک § ie
یک واحد انجام شود, با کمک این نمودار
اناليست مي تواند به ارتباطهاي 0
موجود در يى واحد يي ببرد واز تكرار ها
و تداخلهاي وظيفه اي و عملياتي آكاه
شود.
صفحه 134:
نمودار افقي يا چند ستونه
نمودار افقي در مواردي به کار مي aul كه
مراحل یک کار در چند قسمت یا چند
واحد انجام شود . این نمودار به آنالییست
کمک مي کند که به نحوه ارتباطهاي بین
واحدهاي مختلف پي ببرد و از تکرار ها و
تداخلهايي که در آن واحدها رخ مي دهد ,
صفحه 135:
مراحل بررسي نمودار
جریان کار
براي بررسي نمودار جریان کار لازم
صفحه 136:
مرحله اول : تعیین کار مورد
در کار ارت باشتی کار راک
میخواهد مورد بررسي قرار دهد , OH
کند و نقطه آغاز و پایان لن را دقیقا
ene قر
صفحه 137:
مرحله دوم: تعیین مراحل کار
وقتي عنوان كار مشخص شد بايستي از
كلى مراجل انجام کار ليستي تهیه شود:
در این مرحله آنالیست باید دقت کند که
صرفا جریان کار مورد نظر را تعقیب کند
و از ان منحرف نشود
صفحه 138:
مرحله سوم : نرر سبم نمودارجریان
کار در وضع موجود
با استفاده از اطلاعاتي که در مرحله دوم
كسب شده است, نمودار oboe کار
براي وضع موجود, ترسیم مي شود.
صفحه 139:
مرحله چهارم : تجزیه و تحلیل
نمودار
وقتي نمودار جریان کار در وضع موجود
آماده شد, آنالسیت بايستي با دید انتقادي
تجزیه و تحلیل را درباره هر یک از مراحل
مطرح کند و با یافتن پاسخ مناسب براي
انها به تغییر و اصلاح وضع موجود بپردازد
صفحه 140:
مرحله پنجم _ تنظیم نمودار
پيشنهادي
در این مرحله آنالیست با توجه به اطلاعاتي
كه به دست أورده است 5 تغييرات و
اصلاحاتي را كه لازم مي داند در نمودار
وضع موجود ایجاد مي كند و نمودار وضع
پيشنهادي را تنظیم مي نماید .
صفحه 141:
فصل هفتم
بررسي و كنترل فرمها
صفحه 142:
تعریف فرم
فرم يكي از ابزار برقراري ارتباط است که
براي دریافت اطلاعات خاصي به صورت
مکتوب تهیه و تنظیم میشود .
صفحه 143:
انواع فرم
فرمها را مي توان بر حسب قلمرو استفاده از آنها و
همچنین بر مبتاي کار و وظیفه اي که انجام مي دهند
طبقه بندي کرد :
الف - طبقه بندي بر حسب قلمرو استفاده
فرمهاي داخلي که در بخش کوچكي از سازمان مورد
استفاده قرار مي گیرند , مثل فرم کار آموزي که در
واحد آموزش , به کار مي رود .
فرمهاي استاندارد که در کلیه بخشهاي سازماني مورد
شا oie Sue
صفحه 144:
ب- طبقه بندي بر حسب کار و وظیفه
فرم
1-فرمهاي پرسنلي , مثل حکم استخدام
2- فرمهاي مالي , مثل دفتر روزنامه
3- فرمهاي آموزشی , مثل کارنامه دانشجو
ae ot ی ی
فرمهاي 1 و ري U
عر 0 3 رایع وسایل موتوري و
6- فرمهاي oe
صفحه 145:
مراحل بررسي و کنترل
فرم
براي BR فرمهاي سازماني و ایجاد
بهبودي در آنها , طي مراحل زیر ضروري
ست:
صفحه 146:
مرحله اول _ بررسي فرمهاي
موجود
فرمهاي موجود سازماني را جمع اوري
صفحه 147:
مرحله دوم _ تجزیه و تحلیل
فرمهاي موجود
در اين مرحله , آنالیست ,با تجزیه 5 Jules
اظللاعات ogee اب رت ای
کاستیها , و ایرادات و نارسيهاي فرمهاي
موجود مي پردازد .
صفحه 148:
مرحله سوم _ تهیه طرح پيشنهادي
براي فرمهاي مورد نیاز
در ای تایبا استفای ار
Peston مراكل لسن بد رسك
آورده است , براي تهیه هر یک از
فرمهايي که وجودشان را براي سازمان
ضروري تشخیص دهد , قدمهاي زیر را بر
مي دارد :
صفحه 149:
1-تعیین هدف فرم
آنالیست در ابتدا , بايستي به روشني
مشخص کند که منظور از agi فرم
چیست و مدیریت با استفاده از فرم,
قصد دارد به چه نتايجي دست يیابد .
صفحه 150:
2- تعیین عنوان فرم
فرم به وسیله عفوان شناخته مي شود ,
بنابراین آنالیست باید در تعیین عنوان
فرم , دقت کافي کند , به نحوي که در
عین سادگي گوياي محتواي فرم باشد
صفحه 151:
3- تعیین شماره یا oS فرم
معمولا براي فرمها , شماره اي در نظر
کر ی و ها ار
مشخصه هاي فرم است براي شماره
گذاري فرمها مي توان از اعداد , حروف
ونااار تركيدي ار انها استقاده کرد
صفحه 152:
4- نظر خواهي از تکمیل کنندگان و
استفاده کنندگان فرم
آنالیست بايستي اطلاعات کافي را درباره
واحدهايي که از فرم استفاده مي کنند ,
کسب کند و فرم را با توجه به نیاز
واحدها و توان تکمیل کنندگان تنظیم
صفحه 153:
5- تعیین اطلاعاتي که باید در
فرم درج شوند
لازم است که فرم فقط a بر
اطلاعاتي باشد كه به انها احتیاح است .
هر موردي که در فرم كنجانده ميشود,
بايستي حتما مورد استفاده قرارٍ كيرد .
در غير اين صورت موجب tah oS ie
و اتلاف وقت و هزينه خواهد شد .
صفحه 154:
6- تهیه طرح فرم
حال آنالیست , مي تواند به طرح ريزي
فرم بپردازد و از ابتکار و خلاقیت خود و
همچنین از شناختي که به دست اورده
است , مدد بگیرد و براي فرم مورد نظر,
طرحي در اندازد که در gus شکیل
بودن , پاسخگوي نیاز واحد نیز باشد .
صفحه 155:
7- استفاده آزمايشي از فرم در
یک واحد نمونه
با توزیع فرم در ؛ یک واحد کوچک , قبل از
اينکه فرم در سطح گسترده اي توزیع
شود و صرف هزینه زيادي را سبب
گردد , مي توان به اشكالات و نقایص
احتمالي فرم پي برد و به این ترتیب از
عکس العمل ها و بازخوري که تکمیل
کنندگان فرم و استفاده کنندگان آن,
نشان مي دهند , استفاده کرد .
صفحه 156:
8- جرح و تعدیل فرم , با استفاده
موثر از باز خور
در اين مرجله اتالست ساداس ادن از نقظه
نظرات افراد ذينفع و اشكالات واقعي,
تغييرات و اصلاحات مورد نياز را در فرم
ایجاد مي کند .
صفحه 157:
9- تهیه فرم نهايي
پس از انجام تغییرات لازم, فرم نهايي
a ag ل
چاپ فرم, براي مدیریت ارسال میگردد
تا در صورت تایید, براي چاپ ol اقدام
شود.
صفحه 158:
فصل هشتم
بررسي جا و مكان كار
صفحه 159:
تعریف بررسي جا و مکان
بررسي جر و مكان عبارت است اه
در دسترس , به نيروي انساني از یک
طرف و وسايل و تجهیزات کاري از
طرف دیگر.
صفحه 160:
هدف او بررسی جا و مکان کار , استفاده.موثر از
امکانات فيزيگي موجود كد وی ات کر مها مد
زیر را تامین کند :
٩ تامین رضایت نيروي انساني و توجه به رفاه و راحتي افراد
در محیط کار
_ . تسهیل سر پرستي و نظارت بر کار کارکنان ٩
. برقراري جریان و گردش کار به طور موثر و کار آمد ٩
2 اد تس زر ارات ات ها اه ار
گذزاندن تاثیررواتی فساعد بر ]نان
انسار الي ارف و و
سازمان .
ضرف جونين
صفحه 161:
اصول و معيارهاي بررسي و
۰
تخصیص جا و مکان:
در res و مکان بايستي مراقب شود که 0
ي در_دسترس , هد >
اسفاده ا أن له عفل اه ae
احدها وافرادی كه وطایعشان | اعد
(ae 9 ا امسا Uae ead Vai
ا
0 ا 0 یک ار داد
گردش کارا آجا که ممکن است dae Sy ols و وه
ee. كا ١ یک از کارکنان با
ن کار , براي هر نان بايستي
G ها وا او عسلیات و
وت تن بو فته شود .
7 : استفاً
ttt oe meas f bats ره او وسایل در
باشد که وال وتحول وا وق رکنان هدر نرود .
صفحه 162:
٩ محل استقرار واحدها و افرادي که بیشتر با ارباب رجوع سیرو
کار ارت sooo فرو اشنا ان را (gles
راحت باتيد و ثانيا ار مراحمت براي اير واحدها كاسته شود
0 قرار كرفتن ميز كار و وسايل بايد به كونه اي باشد كه
' و نطارت بكار كان شد Gant gues
© واحدهاي بر سرو صذا بايستي دورتر از ساير واحدها قرار داده
زر رایتخا
ees شتروصدا به خارج SP SAE NGL lb |
© ی رای کلف که ممعام یی مقط فوا دار د
شان در مراية الست ما كاري كد اسان دار زار وهای
کال دار کی
5 اي كران ولشائل سكين از قبل صندوقهاي رمز ,
ا ي كامبيوتري, قفسه هاي بايكاني, ماشين آلات و
ene eis ار مار ان فا ارو
0 استفاده , بايد بررسيهاي كافي به عمل ايد .
صفحه 163:
مراحل بررسي جا و
ن كار :
صفحه 164:
مرحله اول : بررسي جا و مکان کار
در وضع موجود
در این مرحله «انالیست به تررسی كوه
تخصیص مکان و فضاي موجود سازماني
مي پردازد و اطلاعات جامعي را از وضع
موجود كسب ميكند و در نهایت ,
تصويري از انچه که هست تهیه مي کند و
براي نقد اماده مي سازد.
صفحه 165:
مرحله دوم : تجزیه و تحلیل
جا و مکان کار
در مرحله تجریه و تحلیل , آنالیست با کمک اطلاعاني
که درباره پستها و تشکیلات سازماني, اختیارات و
مسئولیت ها و ارتباطات بین مشاغل, تعداد نيروي
انساني موجود, خصوصيات وسايل و تجهيزات و
ماشين آلات و طرز كار انها, مسير كارها و
فعاليتهاي عمده سازماني, نقشه فيزيكي سازمان,
و بالاخره برنامه توسعه سازمان در اينده به دست
أورده است و همجنين با در نظر داشتن اصول و
نكاتي كه بايد در طرح ريزي جا و مكان, رعايت
شوند, به تجزيه و تحليل وضع موجود ميبردازد.
صفحه 166:
مرحله سوم : تهیه طرح
پيشنهادي جا و مکان کار
در اين مرحله , آنالیست با توجه به یافته
هاي مراحل قبلي و در نظر داشتن
ملاحظات انساني, ارزشي و فرهنكي ,
اقدام به تهيه طرح پيشنهادي براي
تخصيص امكانات فيزيكي و مكاني
سازمان ميكند .
صفحه 167:
فصل نهم
سیستمها و روشهاي بايگاني
صفحه 168:
als سیاستها , خط مشیها , روشها و رویه
ها , به طريقي در بايگاني انعکاس مي
يابند و به عنوان منايع اطلاعاتي در ان جا
حفظ مي شوند تا در مواقع نیاز , مورد
استفاده قرار گیرند . در واقع بايگاني
عبارت است از : ثبت و حفظ اطلاعات و
عملكردهاي مربوط به گذشته, به منظور
استفاده در حال و آینده .
صفحه 169:
بايگاني چیست ؟
بايكاني عبارت است از فن اداره ١ نظارت
و حفاظت اسناد و مدارک سازمان به
منظور نگهداري و مراجعه .
صفحه 170:
سند جيست ؟
بر اساس ماده 1284 قانون مدني ايران ,
سند عبارت است از هر نوشته اي كه در
مقام دعوي يا دفاع , قابل استناد باشد .
صفحه 171:
پرونده چیست ؟
پرونده عبارت است از مجموعه اي از
اسناد و مدارک مربوط به یک موضوع ,
یک پوشه پا کلاسور نگهداري شده
است .
صفحه 172:
آرشیو چیست ؟
آرشیو عبارت است از محل نگهداري دائمي
اداري ب حقوقي , مالي, علمي , تاريخي ,
و فرهنكي ارزش نكهداري دائمي را دارند
صفحه 173:
انواع سيستمهاي بايگاني :
بايگاني را با توجه به نوع و ماهیت کار و
نحوه ارتباط بين واحدهاي مختلف
سازمان , ميتوان به يكي از طرق زير
تشكيل داد :
9 سيستم متمركز
© سيستم غير متمركز
© سيستم نيمه متمركز ( كنترل مركزي )
صفحه 174:
اصول بايگاني :
آسان بودن
قابلیت اجرا
دقت و سرعت
افراد با صلاحیت
نظم اصولي و منطقي
Oren ی ها
صفحه 175:
روشهاي تنظیم اسناد :
روش الفبايي
روش موضوعي
روش شماره اي
روش جغرافيايي
روش تاريخي
روش تلفيقي
Oren ی ها
صفحه 176:
بررسي سیستم بايگاني
sly بررسي سیستم بايگاني طي مراحل
زير, ضروري است:
٩ مرحله اول : بررسي بايگاني در وضع
موجود
٩ مرحله دوم : تجزیه و تحلیل وضع موجود و
تعیین نارسائیها و نقایص
٩ مرحله سوم :اصلاح سیستم و ارائه وضع
اد
صفحه 177:
فصل دهم
بررسي تكنيكهاي كمي
صفحه 178:
روشهاي برنامه ريزي شبکه اي :
٩ روش ارزيابي و بازنگري برنامه
(op)
روش مسیر بحراني ( سي پي ام )
٩ روش ترسیم شبکه بر مبيناي فعالیت
هاي مورد نیاز قبلي یا روش ترسيمي
پیش نیازها ( پي دي ام )
0
صفحه 179:
few
Program evaluation and
review technique
روش ارزيابي و بازنگري برنامه (پرت), يكي از
روشهاي برنامه ريزي و کنترل است a aS
مدیران در امر تصمیم گيري کمک مي کند. بر
مبناي این روش, میزان تاخیر و وقفه در کار
به حد اقل مي رسد و با ایجاد هماهنگي در
jal رل کار ره
زمانبندي شده, از امکانات در دسترس به
منظور نيل به هدف, استفاده لازم به عمل
مي آید.
صفحه 180:
علائم مورد استفاده
و 3
روش پرت از ير
ae يرت از علائم ز |
زر 1
ستفاده
صفحه 181:
رویداد یا واقعه
را
رفان.كه در كن عمل خاص اما مرگ
بنابراين رويداد مستلزم طي زمان نيست
و مي تواند شروع يا يايان یک کار فكري
صفحه 182:
براي نشان دادن رویداد از علامت دایره
استفاده مي شود و براي هر رويدادي
شماره اي نيز در نظر كرفته مي شود.
شماره گذاري رویدادها از جب به راست
وا با ند پا ور ی یر
صفحه 183:
cles کار و عمل خاصي است كه براي
انجام شدن هر قسمت از برنامه ضرورت
دارد .
ایام گفالیت مفسلرم على زمان است..
بديهي است با طي زمان , بخشي از
منابع سازمان نیز مصرف مي شود .
صفحه 184:
براي نشان دادن فعالیت از علامت فلش یا
پیکان استفاده مي شود.
صفحه 185:
فعالیت عاریه يا فعالیت زمان
صفر
براي نشان دادن روال منطقي برنامه و
bla! بدن فعالتها ار علامت calles
عاریه يا زمان صفر و یا بي اثر که
مستلزم صرف منابع و طي زمان خاصي
نیست و صرفا براي منعکس کردن توالي
فعاليت ها به كار مي رود, استقادة
ميشود .
صفحه 186:
براي مثال در شبکه زير براي اين كه
فعالیت 3-4 انجام شود لازم است که
فعاليتهاي 1-2 و 1-3 به پایان برسند, مثلا
ديوارهاي خارجي و ستونهاي داخلي يك
سازمان را مي توان در يك زمان ساخت؛
ولير ساختن سقف به ساخته شدن ديوار
سكن ذارة.
صفحه 187:
صفحه 188:
مراحل روش پرت
در روش پر ت, طي مراحل زیر ضرورت دارد :
1. تعیین هدف مورد نظر
3 تعيين رویداد هاي مربوط به شروع و پایان هر
4 شماره گذاري رویدادها
6 تحلیل زماني شبکه
صفحه 189:
براي تنظیم شبکه پرت , انالیست
سوالات زیر را مورد هر رویداد
مي كند :
الف - جه فعاليتها 3 رويدادهايي بايد قبل از اين
رويداد انجام شود؟
ب- چه فعالیتها و رويدادهايي 2 نمي توان قبل از
تكميل اين رويداد شروع کرد ؟
ج- جه idles و رويدادهايي را مي توان همزمان
با اين رويداد انجام داد ؟
يس از اين كه سوالات فوق , ياسخ داده شدند ,
آنالیست مي توان با استفاده از اطلاعات به
دست امد که رت | ترنسم كد
صفحه 190:
صفحه 191:
تحلیل زماني شبکه
در تحلیل زماني شبکه , قدمهاي زیر بايستي برداشته
نز ند اننا ها ها ند
تخمین زمان هر فعالیت (ta, tm, th)
تعیین زمان مورد انتظار براي هر فعالیت (te)
تعيين کمترین زمان مورد انتظار براي هر رویداد (1۴)
تعیین بیشترین زمان مجاز براي هر رویداد (۲۱)
تعیین فرجه یا زمان آزاد (5)
تعیین مسیر بحراني (CP)
تعیین واریانس و احتمال خاتمه پروژه طبق برنامه (3)
صفحه 192:
تخمین زمان هر فعالیت
sly تعیین زمان هر فعالیت, روال کار در
برنامه ريزي شبکه اي پرت, به این
ترتیب است که براي هر یک از فعالیتها,
سه زمان بر آورد مي شود و سپس با
استفاده از فرمول خاصي, سه زمان
برآورد شده به سمک زمان تبدیل مي
کردد. برآوردهای رمانی عیارنندار . مایا ما
صفحه 193:
- برآورد خوش بینانه (کمترین
زمان حداقل
در اين مور آنالیست سعی مبکند رمان
انجام هر یک از فعالیتها را بدون در نظر
گرفتن مشکلات و عوامل نامساعدي که
ممکن است در آینده پیش اند مین
بزند. البته احتمال این که پیش بيني به
واقعيت بييوندد, خيلي زياد نخواهد بود.
yj wl را با حرف ها یا ما نشان
مي دهند .
صفحه 194:
یا زمان حداکثر )
در اين مورد , آنالیست میکوشد وقوع عوامل
نامساعد و نیز مشکلات و موانع را در پیش
بيني خود دخالت دهد و حداکثر زماني را که
فکر میکند براي انجام فعالیت لازم است,
برآورد کند. این زمان را با حرف مآ يا مآ
نشان مي دهند. تجربه نشان داده است که
احتمال انجام کار زودتر از ما ويا ديرتر از
مأ خيلي پایین و حداکثر یک درصد است.
صفحه 195:
برآورد زمان محتمل ( با احتمال
بیشتر )
در این مورد آنالیست با در نظر گرفتن شرایط
Ws 3 در نظر داشتن زماني at وقايع غير
بل بيش بيني , نسبت به ب د زمان
اقدام میکند: see
این بر آورد, معرف مان مورد نباز براي bal
لال ی ی توا bh ee
زمان محتمل زماني است که چنانچه فعالیت
مورد نظر را در شرایط مشابه , تکرار کنیم ,
تقریبا به همان میزان (زمان محت pea
این زمان را با حرف 10 نشان مي دهند .
صفحه 196:
تعیین زمان انتظار براي هر
فعاليت
با استفاده از منحني توزيع بتا میتوان فرمول زیر را
براي تبدیل سه زمان به یک زمان به دست آورد .
ta+ 4tm+ tb
لل م دم[
6
صفحه 197:
در فرمول فوق, به علت این که احتمال
وقوع زمان حداکثر و زمان حداقل, خيلي
زياد نيست , براي هر يك از آنها ضريب
یک در نظر گرفته شده است و جون
احتمال وقوع زمان محتمل, زياد است,
به إن اعتتار ستشرى تعلق كرقية و برای
آن صریب Gus ye شدداست
صفحه 198:
مسیر پیشرو (te)
براي مثال در شبکه زیر, کمترین زمان مورد نیاز انتظار براي رویداد
پنجمر ate خواهد بود از مجموع 6 در مسیر 1-3-4-5
فرمول محاسبه ۲۶ عبارت است از:
1] (رویداد بعدي) < TE (رویداد قبلي) + te (cules)
در مثال فوق te رویداد 5 عبارت است از : 12=
342+
صفحه 199:
4- تعیین بيشتري زمان مجاز برايه
در مثال قبلي چنانچه زمان انجام پروژه 12
هفته باشد ۲ رویداد 4 عبارت خواهد
بود : 12-2-10
صفحه 200:
5- تعیین زمان آزاد یا فرجه(5)
زمان آزاد يا فرجه عبارت است از تفاضل
بين بیشترین زمان مجاز و کمترین زمان
مورد انتظار براي هر رویداد و منظور از
ol عبارت است از وقت اضافي موجود
است که براي رسیدن به هر رویداد در
اختيار في باشده
صفحه 201:
6-تعیین ممهممعر بحراني
بتولانی چون امسین شیک عير قايرت كه آر اغا يا
يايان شبكه, بيشترين وقت را مي كيرد, مسير
حراش ات بعش معن اميت ارام اعد
مسير بحراني در شبكه يرت عبارت است از مسيري
كه داري كمنيين فقت آناة د امكان كن كاري باس
مسير بحراني از اين نظر بحراني است كه اكر
تاخيري در تكميل هر يك از رويدادها أن به وقوع
بييوندد, موجب تاخير در حصول هدف نهايي خواهد
صفحه 202:
تعیین واریانس و احتمال خاتمه
پروژه طبق برنامه
هر قدر در تخمین زمانهاي فعالیت ها دقت
شود باز هم نمي توان از مشکل عدم
اطمینان به آساني رهايي یافت. آنالیست
براي این که از میزان دقت برآورد خود,
آگاه شود میتواند از فرمول واریانس
صفحه 203:
براي محاسبه واریانس در طول شبكه
بايستي ابتدا میزان واریانس را در هر
cules محاسبه کرد و سپس اقدام به
محاسبه واریانس شبکه نمود .
واریانس را با علامت سيكما نشان مي
تس و فرمول محاسبه الیو
772
صفحه 204:
ی واریانس بر این فرض مبتني است
که زمانهاي حداکتر و حداقل , حدودا
تین سراف اسار ا در يان
توزیع بتا در بر مي گیرند :
صفحه 205:
nile esos See كل عاد
مي شود , براي محاسبه واریانس تنها به
ارقام حداقل و حداکثر توجه مي شود ,
شیر این ده ,عبت راست و جرد فاص
ارقام را نشان میدهند و بر واریانس تاثیر
مي گذارند و زمان محتمل (۲۱) در
محاسبه وارد نمي شود .
صفحه 206:
(C.P.M) ني
CRITICAL 5 METOD”
روش مسیر بحراني يكي دیگر از روشهاي
برنامه ريزي است که مبنياي پیش بيني را
با برآورد هزینه فعاليتهاي مربوط به انجام
پروژه مرتبط مي سازد. روش مسیر
بحراني از بسياري از جهات با روش پرت
مشابهت دارد, لكن وجوه افتراقي نيز بين
اين دو روش موجود است كه در اين جا
به lil اشاره مي شود:
صفحه 207:
در روش بحراني, به جاي برآورد سه زمان
در مورد هر فعالیت, فقط یک زمان,
برآورد میشود +
صفحه 208:
ضات چنین است که 1
و زمان لازم جهت انجام آن
فا 1 بنابراین پیش بيني
هزینه ضروري ندارد هر چه Giles فعالنت
طولاني تر شود چون تغییرات ت هزییه مستقیماً با
1 ن مربوط مي شوج د هزینه هاي لن
las مین يابد و هركاه 02
b 2 2
ia oe, ee لذ روش + oe
ي پیش بيني ز ,
د. .در روش مسير بحراني کت ار
زمان فعالیت, نسبت به هزینه هاي انجام هر
فعالیت نیز تاکید و توجه میشود.
صفحه 209:
با توجه به وجوه افتراق دو روش, هرگاه در
پروژه اي, عامل زمان و سرعت انجام
کار, در اولیت باشد و همچنین موردي
باشد که براي اولین بار انجام مي شود,
استفاده از روش يرت توصيه میگردد 3
هرگاه براي پروژه اي ole علاوه بر
زمان, هزینه را نیز بر آورد کرد, روش
صفحه 210:
مراحل روش CPM
براي برنامه ريزي بر مبناي روش مسیر بحراني, طي مراحل
زیر ضرورت دارد :
تعیین هدف مورد نظر
تعیین رويدادهاي قبل , بعد و همزمان با هر فعالیت
برآورد زمان انجام هر فعالیت
برآورد هزینه عادي و طبيعي براي هر فعالیت
برآورد زمان فشرده براي هر فعالیت
برآورد هزینه فشرده براي هر فعالیت
ترسیم شبکه
صفحه 211:
و۰ سر
شبکه فوق , دو مسیر وجود دارد که در هر مسیر ,
زمانهاي طبيعي مربوط به هر فعالیت , نشان
داده شده است . با توجه به زمانهاي طبيعي ,
مسیر 1-3-5 , مسیر بحراني است , زیرا به طي
مدت زمان بيشتري نيازمند است و ترديكترين
زمان مورد انتظار براي آخرين رويداد شبكه , بار
در نظر گرفتن زمان طبيعي و نرمال 12 هفته
صفحه 212:
روش ترسیم پیش نیازها
(PDM)
از روشهاي برنامه ريزي شبکه اي که اخیرا مورد توجه
زيادي قرار گرفته است , روش ترسیم شبکه بر
مبناي فعالیت هاي مورد نیاز قبلي یا ترسیم پیش
بازها است در ان ترويض ١ فعاليت ها به صورت
مستطيل يا دايره نشان داده مي شوند و روابط بین
م جدول
Cie آين حدول مي توان ن تعیین
کرد که هر فعاليتي در چه زماني ات تفاق خواهد افتا
جه مدتي طول جواهد كشيد و جه ارت باطهايي بين ان
فعاليت با فعاليتهاي قبل از آن وجود دارد .
صفحه 213:
/
صفحه 214:
صفحه 215:
به طوري که در جدول ی ملاحظه
و 2 ۱
شیکه را تشگیل مي دهد ی 1
ادي در به جشم إد . به
بارت ديكر أر كل 8 حفتد أي كه براي 7
ost لاز فعاليت 1-2, سه هفته و
Canes tena oa on
wwe cyl زمان فرجه ioe ee
ne oh رس زد 8( at
$ ديكري بين ین
زا Loe Sole oss
صفحه 216:
ارتباط بین فعالیتها
sly نشان دادن ارتباط بین فعالیت ها از
دو کلمه شروع (finish) OLL 9 (Start)
استفاده مي شود.
S= start
F= finish
صفحه 217:
ارتباط yw فعالیتها به صورت زیر
ست:
1 پایان-- شروع
دزلين عورد فكالنت | دارا نهب نوان زار بل عكر
این که میتی از تكميل فعاليت (الف ) كدشته باشد,
الف
۴53
ب FS. FINISH TO START
در oa مورد براي شروع فعاليت ب بايد سه روز از
فعالیت الف گذشته باشد
صفحه 218:
2 شروع- . شروع
در این مورد , فعالیت را وقتي که مدتي
از آغاز cules الف بگذرد , مي توان آغاز
کرد در این جا فاصله دو روز در نظر گرفته
شده است .
552 وود
oO SS. START TO START
صفحه 219:
3- پایان- پایان
در این مورد , فعالیت ب را نمي توان قبل از
این که مدتي از تکمیل فعالیت الف
سپري شده باشد , پایان داد . در این &
فاصله چها روز در نظر گرفته شده است .
FF=4
FF.2
ف الف 1 FF. FINISH TO FINISH
صفحه 220:
4 شروع- پایان
در این مورد فعالیت ب را نمي توان به پایان
رساند , مكر اين كه مدتي از آغاز کار الف
در اينجا فاص سلس ور اسه
. 5۳-6 SF.2
الف e SF. FINISH TO FINISH
صفحه 221:
فصل یازدهم
كارسنجي
صفحه 222:
معدمه
هرکجا کاري انجام شود, کارگري باشد و
كارفرمايي, مرئوسي باسد و رئيسي,
اندازه گيري کار نیز به طريقي جاي خود
را باز مي کند.
صفحه 223:
ضرورت کارسنجي بیشتر از این نظر است
كه معياري براي كنترل به دست مي دهد.
به قول يكي از صاحب نظران, مديريت
علمي, چيزي یر از اندازه گيري و کنترل
نیست
ae علمي< کنترل + اندازه گيري
صفحه 224:
کارسنجي يكي از تكنيكهاي مطالعه کار
است که به منظور افزایش ثمربخشي
سازماني انجام میشود و عبارت است از
به كارگيري روشهايي براي تعیین زمان
انجام کار معین به وسیله یک فرد واجد
صفحه 225:
٩ کمک به برنامه ريزي نيروي انساني براي
سازمان
۰ ایجاد امکان کنترل و ارزيابي کار کارکنان
© کاهش هزینه تولید و قیمت تمام شده کالا
٩ ارائه سرویس بهتر به مشتریان و ارباب
رجوع 2
٩ کمک به برآورد قیمت کالاها يا خدمات و
برآورد بودجه
صفحه 226:
20-0000
0
بهبود روابط كار
افزايش كارايي
تسهيل زمانبندي عمليات و برنامه ريزي توليد
ایجاد مبنايي براي پرداختهاي تشويقي به
کارکنان
تعیین زمان استاندارد براي انجام کارها
کمک به برنامه ريزي جهت وسایل و تجهیزات
مورد نیاز
صفحه 227:
اصول کارسنجي
1
2
در كارسنجي بايستي ae 9 3 gh gs
و ارمند را.
s SW, ب شود
كا للك فاه EO alee
استانداردهاي كاري را بايستي در حدي تعيين
as esas تیلست الا 1
Hee es ee: پایین و
پذیرش و اجراي لن مور مقایسه قرار ؟
WN, براي انجام ee ناد
مثبت آن بر هزینه هایش فزوني داشته باشد.
صفحه 228:
پیش نيازهاي کارسنجي
.. اتاليست بايد فيل از نجام كارستكى به اضلاح
و ساده سازي روش كار مبادرت ورزد.
2. علاوه بر روش كار, وسايل و ابزار كار نيز
ا یماسا و
بتوان روش را به درستي به کار برد.
5: ذر مورد روش ساده ده eel أاموريض
كافي به کارکنان داده شود تا بتوأنند روش
اصلاح Wea acral oo بتكي
صفحه 229:
فن بررسي حرکات
الى
12
3.
حذف حركات زائد
برطرف كردن نقايص و نارساييهاي
محيط فيزيكي كار (از قبيل نور ناكافي,
رطوبت و حرارت نامناسب و غيره)
صفحه 230:
٩ انتخاب کار مورد نظر
٩ انتخاب فردي که در نظر است كارش
مورد بررسي قرار گیرد.
٩ بررسي حرکات فرد در حين انجام کار,
به دفعات و ثبت آنها
٩ تعیین زمان حرکت هر یک از حرکات
صفحه 231:
٩تجزیه و تحلیل حرکات انجام شده با
طرح سوالاتي درباره چرايي, چگونگي 3
توالي حرکتها
٩ حذف, ترکیب و تفییر حرکات در صورت
لزوم
٩ تعیین حرکات مورد نیاز
صفحه 232:
روشهاي کارسنجي
بايستي با توجه به نوع و ماهیت کار, موارد استفاده
و سایر ويژگيهاي موقعیت, از یک روش یا ترکیب
مناسبي از چند روش براي کارسنجي استفاده
کرد. برخي از روشهاي arin IS عبارتند از:
روش استفاده از سوابق گذشته
روش گزارش گيري
روش نمونه گيري
روش زمان سنجي
روش عناصر از پیش تعیین شده
با بخ سا اط صن
صفحه 233:
با توجه به اينكه قصد اساسي از كا رسنجي,
دسيابي به استاندارد زمان انجام كار است, قبل
از تشريح روشهاي كارسنجي لازم است درباره
واژه استاندارد توضيحاتي ارائه شود.
استاندارد در مفهوم ol ple عبارت است از هر
قانون پذیرفته شده, الگو یا معياري که به عنوان
عاملي جهت مقایسه تعیین مي شود و بوسیله
مقامات سازمان براي اندازه os کیفیت,وزن,
وسعت و یا ارزش کار انتخاب مي گردد.
صفحه 234:
در كارسنجي نیز استاندارد عبارت است از
eee al EL aos Gl
کارمند) که به منظور برنامه ريزي و کنترل
هزینه هاي مستقیم کار, مورد استناد قرار
مي گیرد. این بازده در مدت زماني بدست
مي آید که یک کارگر آموزش دیده با سرعت
طبيعي (يعني سرعت کار اکثریت کارکنان)
یک روش از پیش تعیین شده را به کار مي
يرد.
صفحه 235:
تحلیل کننده سازماني که به کارسنجي مي پردازد بايستي
متوجه این اوقات نیز باشد و در تعیین استانداردهاي
کاري, وقت اضافه اي را براي آنها در نظر بگیرد. این
موارد اضافات مجاز عبارتند از:
© رفع حوايج شخصي
© رفع خستكي بدني
٩ رفع خستگي فكري
٩ شرایط محیط کار (توجه به حرارت, رطوبت, سروصدا
و غیره)
٩ تاخيرهاي اجتناب ناپذیر (آماده سازي وسایل کار, منتظر
شدن جهت اخذ دستور از سرپرست و ...)
صفحه 236:
روشهاي اندازه گيري کار:
الف) روش استفاده از سوابق گذشته
اين روش يكي از ساده ترین روشهاي کارسنجي است
که به نسبت سادگیش از دقت کمتري برخوردار
است. مبناي کار در این روش, اطلاعات بدست
آمده از نحوه عملکرد و انجام کار در گذشته است.
در اين روش سوابق و اطلاعات مربوط به گذشته,
مبناي کارسنجي فرض مي شود و با توجه به حجم
کار موجود, نسبت به پیش بيني مدت زمان لازم و
تعداد نيروي انساني مورد نیاز براي انجام کارها
اقدام گردد.
صفحه 237:
مراحل روش استفاده از سوابق
ae
1. تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گيري
2 تهیه ليستي از وظایف مربوط به کار مورد نظر
3. تعیین واحد زماني انجام کار با توجه به نوع و ماهیت کار
(روز, هفته, ماه, سال)
4 تعیین حجم کار انجام شده در واحد زماني منتخب
3 ماه وا رای کار تا AE ie Satie
شده در واحد زمان و تعداد نيروي انساني به کارگرفته
با تاد ای درل
حجم کار
واحد زمان _ ——
كارت تعداد نيروي انساني
ديل و ضحد واخدزمان کار و اتتعات اساندار les
انجام کار
صفحه 238:
ب) روش گزارش گيري
خلاف روش قبلي که تحوه انجام کار را در گذشته
ای oy ol ee كرارة oe ه انجام
كارد 7 , رسنجي قرار مي ار
a روش, هر یگ از کارکنان نچه را که د
روز انج ae ا 0 Cag cae
فرم شده مار بان هه کار ی Gan
oe
ie i تعبين شد شده تهیه ی ett
قرار میدهد رک در يي 0
مي be ala سین 2 مان شا انجام AS ya | ox
و مبنايي جهت تعیین آستاندارد کار بدست آورد.
صفحه 239:
مراحل روش گزارش گيري
اجن ما ها یذ و
وت که بو es تم
جيه کارکنان د 2 زارش ي و جلب
توجيه کارت ر مورد روش گزارش گيري و
هه قرمهای ei. بت جمة اورف اطلاعات (ليست
At
توزیع فرمها و جمع آوري آنها پس از تکمیل
استخراج اطلاعات از فرمها
تعن بای مان تساک با هم و ات كاد
hose زماني oe oa oll و کار cs
سبه واحد ان , تعد ن ب
0 ار و تصحیح آن و
صفحه 240:
ج) روش نمونه گيري
روش نمونه گيري يکي از روشهاي اماري
كارسنجي است. فلسفه اين روش oi
است كه مي توان کار کارکنان را به طور
تصادفي در فواصلي مورد مشاهده قرار
داد و عملکرد نمونه را نسبت به کل,
تعمیم داد.
صفحه 241:
مراحل روش نمونه گيري
تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گيري
آماده سازي وسایل کار
مشاهده کار به طور تصادفي و به دفعات مکرر
ثبت نتايج مشاهدات
تقسيم نتايج حاصل شده, بر تعداد دفعات مشاهده
تعديل و تصحيح رقم بدست آمده به منظور نزدیک
كردن أن به واقعيت (با توجه به درصدهاي مربوط
به اضافات مجاز)
7. تعيين استاندارد نهايي
بدا الغ سا اخ صا اخ
صفحه 242:
د) روش عناصر از پیش تعیین
شده
روش عناصر از پیش تعیین شده بر اين
صن فرص عيدب اشن كد زر كارهاي
وجود دا مان لازم جهت انجام أنها
را مي توان از قبل تعیین کرد و بر زمان
ساير اجزاي کار افزود و زمان استاندارد
ررا بدست اورد.
صفحه 243:
تعیین شده
1. تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گيري
2 مشاهده عملیات و حرکات اصلي لازم براي
انجام کار
3. حذف حرکات زائد و ساده سازي روش
4 تعیین زمان انجام حرکات مورد نیاز از
جداول مربوطه
5. تعدیل زمان با در نظر گرفتن اضافات مجاز
6 تعیین استاندارد نهايي انجام کار
صفحه 244:
ه) روش زمان سنجي
روش زمان سنجي يكي از روشهاي دقیق و
علمي کارسنجي است. در این روش کار را به
ای ی کت را
از اجزا را به طور دقیق و با کرونومتر (ساعت
مندرج تا Ss صدم دقيقه) اندازه مي كيرندر
حسنآی بروش۲ایر است که ab pm آن تسا
کم و دقتش زیاد است و استاندارد واقعي تري
را بدست مي دهد.
صفحه 245:
مراحل روش زمان سنجي
ما ه ین ها وا
تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گيري
1
ane سازي و بهتر سازي روش انجام کار هر یک از اجزاء
J
آموزش روش کار به افرادي که قرار است کارشان اندازه
يري شود
جلب اعتماد و همكاري افراد براي كارسنجي _
اندازه گيري زمان انجام هر یک از اجزا و ثبت آنها
تعیین زمان نرمال انجام کار (NT)
محاسبه اضافات مجاز (۸)
۰ تعدیل زمان ae آمده و تعیین استاندارد نهايي انجام کار
ده از فرمول زیر:
ST-NT (1+ A/100)
صفحه 246:
ST-NT (1+ A/100)
در این فرمول 51 به مفهوم استاندارد زمان
انجام كار, NT به معناي زمان نرمال براي
انجام کار و ۸ نمایانگر میزان اضافات مجاز
مي باشد. براي مثال چنانچه زمان نرمال
براي انجام كاري 40 دقيقه باشد و Uline
اضافات مجاز نيز 20 درصد در نظر كرفته
شود زمان استاندارد عبارت خواهد بود از:
ST 40 = 48=(100/20+1)
صفحه 247:
بایان