صفحه 1:
a
y+ dss
PUI یز
vel ودر ماب SIP
ae
صفحه 2:
wl
جلسه ششم: مباحث مرتبط با توحید
مدرس : حامد پوررستمی
هیئت علمی دانشگاه تمران(پردیس pd
عنوان درس : آشنایی با منابج اسلامی - تفسیر موضوعی نهج البلاغه
purrostami@ubacsin ia)
هدف: آشنایی با نهج البلاغه و مهمترین و بنیادیترین مفاهیم و معارف آن
صفحه 3:
*موضوع جلسه آینده:
#نبوت : اهمیت و کارکردهای آن
صفحه 4:
#سوالات:
* آیا معرفت توحیدی تأثبری بر عمل و عمل تاثيرى بر اين معرفت دارد؟
* بنيان دين بر جه اساس استوار است و جه ارتباطى با توحيد دارد؟
© مهمترين دشمن توحيد و خدابرستى جيست؟
* خدا و توحيد در عرفانهاى نوظهور از جه جايكاهى برخوردار است؟
صفحه 5:
نکته:تعامل متقابل علم و عمل
مقدمه توحيد عملى محصول توحيد عملى
(آكاهى سبس عمل) (عمل سبس آكاهى)
عمل دهى عرفان و عرفان دهى عمل
امام صادق(ع): العلم مقرون إلى العمل. فمن علم
عمل. و من عمل علم, و العلم یهتف بالعمل. فإن
أجابه و إلا ارتحل عنه.
كافى. ج ١ص ۲۴ و نهج البلاغه حکمت ۳۶۶
فراهیدی در العین: هتف: یعنی صوت شدید و فریاد بلند.
علم همراه با عمل است پس هر کس بداند عمل می کند
و هر کس عمل کند می داند. علم عمل را به شدت مى
خواند و اگر اجایتش کرد (که نیک) و گرنه از فرد کر
صفحه 6:
صفحه 7:
|)محبت خدا به بندگان
چون خدا به ما عشق می ورزد؛
دوست دارد اهل اصول و فروع دینش باشیم
دوست دارد یاب آشنایی را برای ما باز کند.
دوست داره با او حرف بزنیم(نماز),
دوست دارد با ما حرف بزند(خواندن قرآن).
دوست دارد مجنون وار بسوزیم(روزه).
دوست دارد امنيت روحى و روانى ما
مختل نشود(آمر به معروف)
دوست دارد همه سیر باشند و خوشحال(خمس
و زکات)
دوست دارد مثل او الهی باشیم
۲) محبت بندگان به خدا
چون ما به او عشق می ورزیم؛
دوست داريم اهل اصول و فروع دینش باشیم
دوست داریم یاب آشنایی را برائ ما یاز کند.
دوست داريم با او حرف بزنیم (نمازا,
دوست داریم با ما حرف بزند (خواندن قرآن).
دوست داريم مجنون وار بسوزیم (روز:
دوست داريم امنيت روحى و روائى بندكائش
مختل نشود (امر به معروف و...)
دوست داریم همه سیر باشند و خوشحال
(خمس و زکات)
دوست داريم مثل او الهی باشیم
صفحه 8:
ک عبَادةٌالاخرار). قصاز ۲۳۷
صفحه 9:
ابلیس و جنود محسوس و غیرمحسوس او؛ راهزنان باور توحیدی:
ab
. 2 1
OPE Tees nee ees fot eT ited)
em ere
م مر ار re
ONT Tee eR مب ۱۳
بر حسب و نسب شما طعنه زد و عَيِتٍ كوفتء و با سباهيان سواره خود به شما هجوم آورد» و
ee] | ا ل ا Pere
يي |
ا ا لل رس
صفحه 10:
؟)لشكريان ابليس :
۲-۱) انسانها و جنیان
مانند گروه های شیطان پرستی
0
0
0 ا PCs een ree rns ses)
1 ron Ua Peeing er nye
1 RT ا het
FZ WC rere noe
صفحه 11:
ار ۱۳
و ۷
2 Pee 5) Pit
که ند و آخانا زجلا و را “خط با مگ
۷ COE RI To ar Pee re
2 ra fe ea eeesgtr eo Too
۲ انشطان): خطید pew Ap Feel Lona are Ne OT Fear |
صفحه 12:
خدا در عرفانهای نوظهور
در عبادت عرفانهای نوظهور مانند اوشو, خدا نقش چندانی ندارد. در نگاه آنها آنچه
عبادت را سودمند یا بیفایده میسازد. حالات انسانی و توان روانی اوست. خدا در
آموزه های عبادی در موقعیت انفعال قرار دارد؛ مثلا اوشو اعتقاد دارد که انسان تنها
موجودی است که هیچ فرمانروایی برای او فرمان صادر نکرده است؛ بنا بر همین اعتقاد
است که پیوسته به شریعت حمله میکند و از آن گریزان است. در نظر اوشو انسان بايد
از هر چیزی که آزادی اش را محدود می کند فاصله بگیرد. حتی اگر آن چیز خدا و
دستورات او باشد؛ چنان که با صراحت ابراز می دارد همه چیز را باید فدای آزادی کرد
حتی زندگی راء حتی می توان خدا را فدای آزادی کرد. اما نمی توان آزادی را فدای
خدا کرد.
رک: کتاب «اوشو؛ از واقعیت تا خلسه» نوشته هادی و کیلی و آزاده مدنی
صفحه 13:
we
عرفان فرقه های نوظهور عرفان بدون شریعت است. عرفان بدون آسمان و خدا
هست . عرفان زمینی و دنیوی است. ضد اخلاق گرائی . ضد فقه است. تشبیهات
بسیار مستهجنی برای فقها و قانون گذاران دارند.
#به عنوان مثال اشو به پیروان خود توصیه می کند: از همان لحظه ای که احساس
کردید از چیزی خوشتان نمی آید و آن چیز جاذبه اش را از دست داده است از آن
دست بردارید-ولو همان زنی باشد که قبلا او را دوست داشته ای-. فقط بگو :
متاسفم. (تفسیر اواهای شاهانه ساراهاء ج۴-ص ۱۰۷ -اشو
در زمینه نقد عرفان های نوظهور و معنویت های سکولار ر.ک:کتابهای «آفتاب
و سایه ها» «درآمدی بر عرفان حقیقی و عرفانهای کاذب» و «جریان شناسی
انتقادی معنویت های نوظهور»
خداوند مهربان:
م
ای رفزند آدم ات هچ اندازه از ن
کن
ش
م
م
چ
ش کایت ی ی و قدر رما هب رفا و ی
م
م
س
س
م
ی پاری و هچ قدار ان پاس ن
ینک م ص ظلم
هس
ت
ی؟! با ا ه ن ا ال ی هب
نم
کن
بندگان ی م.
جلسه ششم :مباحث مرتبط با توحید
مدرس :حامد پوررستمی
هیئت علمی دانشگاه تهران(پردیس قم)،
عنوان درس :آشنایی با منابع اسالمی -تفسیر موضوعی نهج البالغه
ایمیلpurrostami@ut.ac.ir :
هدف :آشنایی با نهج البالغه و مهمترین و بنیادیترین مفاهیم و معارف آن
موضوع جلسه آینده:
نبوت :اهمیت و کارکردهای آن
سواالت:
آیا معرفت توحیدی تاثیری بر عمل و عمل تاثیری بر این معرفت دارد؟
بنیان دین بر چه اساس استوار است و چه ارتباطی با توحید دارد؟
مهمترین دشمن توحید و خداپرستی چیست؟
خدا و توحید در عرفانهای نوظهور از چه جایگاهی برخوردار است؟
نکته:تعامل متقابل علم و عمل
مقدمه توحید عملی
(آگاهی سپس عمل)
محصول توحید عملی
(عمل سپس آگاهی)
عمل دهی عرفان و عرفان دهی عمل
امام صادق(ع) :العلم مقرون إلى العمل ،فمن علم
عمل ،و من عمل علم ،و العلم يهتف بالعمل ،فإن
أجابه و إال ارتحل عنه.
کافی ،ج 1ص 44و نهج البالغه حکمت 366
فراهیدی در العین :هتف :یعنی صوت شدید و فریاد بلند.
علم همراه با عمل است پس هر کس بداند عمل می کند
و هر کس عمل کند می داند .علم عمل را به شدت می
خواند و اگر اجابتش کرد (که نیک) و گرنه از فرد کوچ
می کند.
پیامبر اکرم(ص) :انسان گناه میکند و با آن علمی را که
پیشتر می دانسته از یاد میبرد.
قر
ب
ا
ل
ه
ی
جلوه های توحیدی در طبیعتی که تاب سکوت ندارد
خطبه :198
ُثَّم ِإ َّن َه َذ ا اِإْل ْس اَل َم ِديُن اِهَّلل اَّلِذ ي اَطْصَفاُه ِلَنْفِس ِه َو اَطْصَنَع ُه َع َلى َع ْي ِنِه َو َأَفْصاُه ِخ َيَر َة َخ ْلِقِه َو
َأَقاَم َدَع اِئَم ُه َع َلى َمَح َّبِته
)1محبت خدا به بندگان
)2محبت بندگان به خدا
چون خدا به ما عشق می ورزد؛
چون ما به او عشق می ورزیم؛
دوست دارد اهل اصول و فروع دینش باشیم
دوست دارد باب آشنایی را برای ما باز کند،
دوست دارد با او حرف بزنیم(نماز)،
دوست دارد با ما حرف بزند(خواندن قرآن)،
دوست دارد مجنون وار بسوزیم(روزه)،
دوست دارد امنیت روحی و روانی ما
مختل نشود(امر به معروف)
دوست دارد همه سیر باشند و خوشحال(خمس
و زکات)
دوست دارد مثل او الهی باشیم و ...
دوست داریم اهل اصول و فروع دینش باشیم
دوست داریم باب آشنایی را برای ما باز کند،
دوست داریم با او حرف بزنیم (نماز)،
دوست داریم با ما حرف بزند (خواندن قرآن)،
دوست داریم مجنون وار بسوزیم (روزه)،
دوست داریم امنیت روحی و روانی بندگانش
مختل نشود (امر به معروف و)...
دوست داریم همه سیر باشند و خوشحال
(خمس و زکات)
دوست داریم مثل او الهی باشیم و ...
از عشق مجازی تا عشق حقیقی
دین جز عشق و محبت به معشوق نیست
(هل الدين إال الحب ؟ إن اهلل عزوجل يقول :قل إن كنتم تحبون اهلل فاتبعوني يحببكم اهلل) (.خصال،ص )21
(ِإ َّن َقًامْو َع َبُد وا اَهَّلل َر َبْغًة َفِتَكْل ِع َباَد ُة الُّتَّج اِر َ ،و ِإ َّن َقًامْو َع َبُد وا اَهَّلل َر َبْهًة َفِتَكْل ِع َباَد ُة اَعْلِبيِد َ ،و ِإ َّن َقًامْو َع َبُد وا اَهَّلل ُش ًارْك
َفِتَكْل ِع َباَد ُة اَأْل َرْحاِر ) .قصار 237
ابلیس و جنود محسوس و غیرمحسوس او؛ راهزنان باور توحیدی:
)2لشکریان ابلیس :
)2-1 انسانها و جنیان
مانند گروه های شیطان پرستی
نقش انسانهای شیاطین گون در تخریب بنیادنهای توحیدی مردم
)2-2 رذایل و زشتیهای اخالقی مانند لشکر خشم :
(بپرهيز از آن كه مرگ تو فرا رسد در حالى كه از پروردگارت گريزان ،و در
دنياپرستى غرق باشى .از همنشينى با فاسقان بپرهيز كه شر به شر مىپيوندد ،خدا را
گرامى دار ،و دوستان خدا را دوست شمار ،و از خشم بپرهيز كه لشکر بزرگ شيطان
است .با درود) .نامه 69
راههای مقابله با شیطان؛
) 1توحید نظری :افزایش خداشناسی = کاهش شیطان پرستی
) 2توحید عملی :طاعت خدا و ترک نافرمانی او .نمونه ها:
*آراستگی به تواضعَ( :و اَّتِخ ُذ وا الَّتَو اُض َع َم َلْسَح ًة َبَنْيُك َو ْم َبَنْي َع ُد ِّو ُك ْم ِإ ْبِليَس َو ُج ُنوِدِه َفِإ َّن َلُه ِم ْن
ُكِّل ُأَّم ٍة ُج ُنودًا َو َأَوْعانًا َو َر ِج اًل َو ُفَسْرانًا ) ؛ خطبه قاصعه
* تمسک عملی به شهادت توحیدیَ ( :و َأَهْشُد َأْن اَل ِإ َلَه ِإ اَّل اُهَّلل َو َدْحُه اَل َش ِر يَك َلُه َ ،ش َه اَد ًة ُم َتْمَح نًا
ِإ ْخ اَل ُص َه اُ ،م َتْعَق دًا ُمَص اُص َه اَ ،نَتَمَّس ُك ِبَه ا َأَبدًا َم ا َأَقْباَناَ ،و َنَّد ِخ ُر َه ا َأِل َه اِو يِل َم ا َيَقْلاَناَ ،فِإ َّنَه ا َع ِز يَم ُة
اِإْليَم اِن َ ،و َفاِتَح ُة اِإْلَسْحاِن َ ،و َم َضْراُة الَّر َمْحِن َ ،و َم َحْدَر ُة الَّش َطْياِن )؛ خطبه 2
خدا در عرفانهای نوظهور
در عبادت عرفانهای نوظهور مانند اوشو ،خدا نقش چندانی ندارد .در نگاه آنها آنچه
عبادت را سودمند یا بیفایده میسازد ،حاالت انسانی و توان روانی اوست .خدا در
آموزه های عبادی در موقعیت انفعال قرار دارد؛ مثال اوشو اعتقاد دارد که انسان تنها
موجودی است که هیچ فرمانروایی برای او فرمان صادر نکرده است؛ بنا بر همین اعتقاد
است که پیوسته به شریعت حمله میکند و از آن گریزان است .در نظر اوشو انسان باید
از هر چیزی که آزادی اش را محدود می کند فاصله بگیرد ،حتی اگر آن چیز خدا و
دستورات او باشد؛ چنان که با صراحت ابراز می دارد همه چیز را باید فدای آزادی کرد
حتی زندگی را ،حتی می توان خدا را فدای آزادی کرد ،اما نمی توان آزادی را فدای
خدا کرد.
ر.ک :کتاب «اوشو؛ از واقعیت تا خلسه» نوشته هادی وکیلی و آزاده مدنی
عرفان فرقه های نوظهور عرفان بدون شریعت است ،عرفان بدون آسمان و خدا
هست .عرفان زمینی و دنیوی است .ضد اخالق گرائی ،ضد فقه است .تشبیهات
بسیار مستهجنی برای فقها و قانون گذاران دارند.
به عنوان مثال اشو به پیروان خود توصیه می کند :از همان لحظه ای که احساس
کردید از چیزی خوشتان نمی آید و آن چیز جاذبه اش را از دست داده است از
ان دست بردارید-ولو همان زنی باشد که قبال او را دوست داشته ای .-فقط بگو
:متاسفم( .تفسیر اواهای شاهانه ساراها ،ج-4ص - 107اشو
در زمینه نقد عرفان های نوظهور و معنویت های سکوالر ر.ک:کتابهای «آفتاب
و سایه ها»« ،درآمدی بر عرفان حقیقی و عرفانهای کاذب» و «جریان شناسی
انتقادی معنویت های نوظهور»